Definitions containing the research առաջ : 3936 results

Անդր

adv. prep.

there;
beyond, on the other side;
yonder;
ի քաղաք —, to the city;
— քան, beyond, further than, on the other side of, over;
— քան զծով, beyond the sea.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆԴՐ. եւ ԱՆԴՐ ՔԱՆ. ἑπέκεινα. ultra, et superans. Աւելի. եւ ե՛ւս անդր. յառաջ քան. ի վեր քան. գեր քան. էւել, աւելի անդին. զիատէ, իւսթիւն, աշըրը, եվվել.

Թողէ՛ք անդր զառաջին յանցանսն ձեր։ Անդր ի բա՛ց թողէք զխաւարային խորհուրդս մոլորելոցն։ Թո՛ղ անդր ի բաց զքրիստոնէութիւնն. (Եղիշ.։)


Անդրագոյն

adj.

further.

· Calfa

NBHL (1)

Յսկզբան անդ։ Յիսկզբան նուագի անդ։ Ի ձեռնադրութեան անդ։ Յառաջնորդութեան անդ իւրում. (Յհ. կթ.։)


Անդրանկութիւն, ութեան

s.

seniority, primogeniture, right of primogeniture.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ երիցութիւն. աւագութիւն. առաջնութիւն. πρεσβεῖον. primas.


Անդրիագործ, ի, աց

adj.

statuary, sculptor.

· Calfa

NBHL (1)

Յանդրիագործ պատկերաց առաջին մարդկանն հրապուրեցան գործել զայն. (Ագաթ.։)


Անդրոշմ, աց

adj.

uninscribed;
without mark;
unsealed;
not ratified;
without confirmation.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչխար անդրոշմ առանց պատժի (գողոյն) է, եթէ նենգի։ Յորժամ տեսանէ (սատանայ) զհաւատացեալսն, թիկունս շրջէ. յորժամ տեսանէ զոք յանդրոշմաց, համարձակապէս յառաջ պատահէ. (Սեբեր. ՟Ժ։)


Անդրուվար, ի, աց

s.

cf. Անդրուար.

· Calfa

NBHL (1)

Նմանեցայք անդրավարին հօրն ձերոյ (օձին առաջնոյ). (Եղիշ. թղմ.։)


Անեղ, ից

adj.

uncreated, uncreate.

· Calfa

NBHL (1)

Անլինելի. որ ոչն է, եւ չէ լինելոց. անգոյ. ոչինչ. զոր զոյգ ընդ առաջինսն այսպէս յիշատակէ (Վահր. երրորդ.)


Աներաժշտութիւն, ութեան

s.

ignorance of music.

· Calfa

NBHL (1)

Արտանուագ ձայն ունելով՝ երգել ձեռնարկիցէ, կրկին աներաժշտութեան ցուցանելով տեսիլ, զայն՝ որ ի գործիսն, եւ կարի յառաջագոյն զայն որ ի բարսն է. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Աներեւոյթ, ութի, ից

gr. adv.

adj. adv. invisible, vanished;
imperceptible, insensible;
—, յ—ս լինել, to vanish, to disappear, cf. Աներեւութանամ;
— լինելն, disappearance;
infinitive;
Աներեւոյթ, Յաներեւոյթս, աներեւութաբար, invisibly.

· Calfa

NBHL (1)

Յայտնի են առաջի քո ամենայն աներեւոյթք խորհրդոց. (Եղիշ. ՟Բ։)


Աներկեւան

adj. adv.

safe, free from danger;
bold, fearless;
certain, doubtless;
infallible, faithful;
safely, in safety;
certainly;
boldly, fearlessly.

· Calfa

NBHL (1)

Պահել զձեզ անարատս եւ անբիծս հաստատեալ առաջի իւրոց փառաց աներկեւան՝ ցնծութեամբ. (Յուդ. 24. (յն. պահել աներկիւղս ... կացուցանել անարատս ի ցնծութեան)։)


Աներկիւղաբար

cf. Աներկիւղ.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջ մատուցեալ, աներկիւղաբար սկսաւ խօսել. (Փարպ.։)


Անզարդութիւն, ութեան

s.

state of any thing without ornament, disfiguration, despoliation.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձաք յառաջին անզարդութիւնն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)


Անզգամ, ի, աց

adj.

rascally, knavish, roguish, wicked;
foolish, mad.

· Calfa

NBHL (1)

Մտեալ յանզգամ ունկն կնոջն առաջնոյ. (Ագաթ.։)


Անընդմիջաբար

adv.

immediately.

· Calfa

NBHL (1)

Անընդմիջաբար սիրելութեամբ ի բաց տանել զմախանս թունաւորս. (Նանայ. յառաջաբ։)


Անընդմիջելի, լւոյ, լեաց

adj.

inseparable, indivisible;
continual.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգւոյդ առաջնորդութեամբ միանալ ի քեզ անընդմիջելի. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Անընդունակ

adj.

incapable, unqualified, insufficient.

· Calfa

NBHL (1)

Ասեն՝ թէ անընդունակ է (այդր հատուածոյ՝) առաջին թարգմանութիւն Աւետարանին. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Անընկեր

adj.

without companion, alone.

· Calfa

NBHL (1)

Չդնել անընկեր գիր ի վերջս տողին կամ յառաջս. (Նչ. քեր.։)


Անընտրող

adj.

indiscreet, imprudent.

· Calfa

NBHL (1)

Տգէտ եւ անընտրող առաջնորդ ի բժշկելն խոցէ. (Նեղոս.։)


Անթաքուստ

cf. Անթաքուն.

· Calfa

NBHL (1)

Գործք իւրաքանչիւր անթաքուստ առաջի նորա. (Արշ.։)


Անժամ

adj.

too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.

· Calfa

NBHL (1)

παρὰ καιρόν. praeter tempus, ἅκαιρος. inopportunus. Որ ինչ լինի արտաքոյ դիպող ժամու. տարաժամ. յառաջ քան զժամանակն կամ անագան. տարադէպ. պիվագթ, մահալսըզ.


Անժամանակ

adj.

not limited or subject to time, eternal;
unseasonable.

· Calfa

NBHL (1)

Մինն ծնօղ եւ յառաջառաքօղ. ասեմ, անախտաբար եւ անժամանակ, եւ անմարմնապէս. (Առ որս. ՟Գ։)


Անժամանակաբար

adv.

unsonably;
eternally.

· Calfa

NBHL (1)

Անժամանակաբար ծնօղն Աստուած։ Որդի համագոյ Հօր՝ ի նմանէ յառաջ եկեալ անժամանակաբար. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անժուժկալութիւն, ութեան

s.

impatience;
intolerance;
incontinence, intemperance;
immoderation, violence.

· Calfa


Անիծ, ոյ

s.

nit.

· Calfa

NBHL (1)

Չարչարեալ լուով, ոջլով անծով, կծով։ Փոքր տարր զանիծն ասէ։ Անիծք ծնանին անկերպք, զի ոչ ճանաչի վերջք կամ առաջք, գլուխ կամ ոտք. (Լծ. նար.։)


Անիծանեմ, ծի

va.

to curse, to imprecate;
to detaste, to loathe, to abhor, to forswear, to deny upon oath.

· Calfa

NBHL (1)

Անիծանէ թշնամեացն։ Անիծանէ դիւացն առաջի Աստուծոյ. (Լմբ. սղ.։)


Անիմաստասէր

adj.

that does not love wisdom, ignorant;
unphilosophical.

· Calfa

NBHL (1)

Զանիմաստասէր բարս առաջնոցն մերոց. (Խոր. ՟Ա. 2։)


Անյարմար

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եթէ անյարմար է առաջին ասցելոցդ, այլ կարի միաբան. (Լմբ. սղ.։)


Անյեղափոխելի

cf. Անյեղ.

· Calfa

NBHL (2)

Անյեղափոխ յառաջ բերէ բնութեանն զօրութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)

Անյեղափոխ յառաջ բերէ բնութեանն զօրութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)


Աննենգ

adj. adv.

artless, guileless, sincere, upright, ingenuous;
artlessly, ingenuously.

· Calfa


Անշահութիւն, ութեան

s.

unprofitableness, uselessness.

· Calfa

NBHL (1)

Արհամարհութիւն լինէր առաջին պատուիրանին վասն նորին տկարութեան եւ անշահութեան. (Եբր. ՟Է. 8։)


Անշարժ, ից

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

· Calfa

NBHL (2)

Անշարժն յառաջագոյն է քան զշարժունն. զի անշարժն սկիզբն է շարժման. (Սահմ. ՟Ժ՟Է։)

Գեղեցկաբար առաջնորդէ եւ անշարժաբար. (Առ որս. ՟Է։)


Անշարժաբար

adv.

immovably, firmly.

· Calfa

NBHL (1)

Գեղեցկաբար առաջնորդէ եւ անշարժաբար. (Առ որս. ՟Է։)


Անոլորտ

adj.

unbounded, unlimited, infinite.

· Calfa

NBHL (1)

Յանբաւ եւ յանոլորտս յառաջանայ. (Նիւս. երգ.։)


Անորդի, դւոյ, դեաց

adj.

childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ եթէ անորդի ոք էր յառաջ, եւ ապա խորհուրդ ի մտի եդեալ՝ հայր եղեւ. (Կոչ. ՟Է։)


Անուն, նուան, ուանք, անց

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՈՒՆ. ըստ քերականաց եւ տրամաբանից՝ նոյն է ըստ բնիկ նշանակութեան ընդ առաջնոյն.


Անպահպանաբար

adv.

negligently, without observation.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն ասացի ձեզ յառաջագոյն, որպէս զի մի՛ անկանիլ ձեզ անպահպանապէս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 32։)


Անպահպանապէս

adv.

cf. Անպահպանաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն ասացի ձեզ յառաջագոյն, որպէս զի մի՛ անկանիլ ձեզ անպահպանապէս. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 32։)


Անպատշաճ

cf. Անպատեհ.

· Calfa

NBHL (1)

Զպատշաճն իմ յառաջագոյն՝ անպատշաճ վարկեալ զկնի. (Արշ.։)


Անսխալ

adj. adv.

without fault;
infallible, impeccable;
infallibly.

· Calfa

NBHL (1)

Անսխալ վերաբերեալ բան։ Անսխալ կարծիք, կամ իրք, առաջնորդութիւն հաւատոյն, տնկագործութիւն. (Պիտ.։)


Անսկիզբն, կզբան, անց

adj.

without beginning, eternal;
baseless.

· Calfa

NBHL (1)

Ի հրէական փոքրաբանութիւնն անկանել, միայն անսկզբանն (հօր) զաստուածութիւնն գրել։ (Կամ ըստ արիոսի) Երիս անսկզբունս եւ անկարգս, եւ որպէս թէ իցէ ասել՝ հակառակ աստուածս։ Արդ՝ անսկիզբն է հայր, զի ո՛չ յայլմէ ումեքէ, եւ ոչ յինքենէ նմա գոլն է. եւ այլն։ Զմի եւ զնոյն գիտել զբնութիւն աստուածութեան՝ անսկզբանն, եւ ծնեցելոյ, եւ յառաջ եկելոյ. (Առ որս. ՟Ե. ՟Ժ՟Դ։)


Անկումն, ման

s.

fall, tumble;
overthrow, ruin, subversion;
degradation;
cadence;
վերստին —, second fall;
relapse.

· Calfa


Անհաղորդ, ից

adj.

that does not participate;
incommunicable;
that does not receive the communion.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱստուծոյ անհաղորդ էէն յառաջ եկեալ առատ հեղմամբ (գոյք ամենայն). այս ինքն յԱստուծոյ՝ որ ըստ Աստուածութեանն է անհաղորդելի. (Դիոն. ածայ.։)


Անհամար

adj.

innumerable, infinite.

· Calfa

NBHL (1)

Աւուրքն առաջինք անհամա՛րք լիցին, զի պղծեցաւ գլուխ ուխտի նորա. (Ծուոց. ՟Զ. 12։)


Անհամեմատ

adj.

disproportionate;
incomparable, unparalleled, matchless.

· Calfa

NBHL (1)

Անհամեմատք ի հասարակաց ծնողէս ի յերկրէ երեւին յառաջ եկեալք տեսակք կենդանեաց. (Պիտ.։)


Անհայր

adj.

fatherless.

· Calfa

NBHL (2)

Անմայրն անհայր լինի ... Անմայր յառաջնումն, եւ անհայր յերկրորդումս։ Անհայր աստի, այլ եւ անմայր անտի. (Ածաբ. Ծն. եւ Առ որս. ՟Գ։)

Անառաջնորդ. ուր չիք հայր վանաց.


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

· Calfa

NBHL (2)

Անհաս մնայ բանս։ Յայտնի է բանս, եւ ըստ պարզ տեսութեան անհաս։ Վարք առաջին սրբոցն եւ բանք՝ իբր զանհաս թուին յաչս մեր. (Լմբ. սղ.։)

Անհաս լիեալ յառաջագոյն այսպիսի իմաստութեան. (Արշ.։)


Անհասութիւն, ութեան

s.

incomprehensibility;
unripeness.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջ քան զյաւիտեանս մշտնջենաւորութեամբ եւ անհասութեամբ (յն. անհասաբար) ի հօրէ ծնեալ. (Կոչ. ՟Դ։)


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

· Calfa

NBHL (1)

Անհատք կոչին վասն զի բաժանելով ոչ կարեն պահել զառաջին տեսակն. (Անյաղթ պորփ.։)


Անհատաբար

adv.

indivisibly, inseparably;
individually.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ի հարաշարժ ի յաղբերէն յառաջ բղխեալ անհատաբար ի յորդւոյ. (Շար.։ եւ Քեր. քերթ.։)


Անհարկ

adj.

exempt from tax or impost.

· Calfa

NBHL (1)

Զի թէ էր ոք ի նոցանէ ճշմարիտ լեալ առաջի Աստուծոյ, անհարկ էր Քրիստոսի մահն. (Լմբ. սղ.։)