Entries' title containing փառ : 121 results

Սքանչելափառ

cf. Հրաշափառ.

· Calfa

NBHL (2)

cf. Հրաշափառ.

Տեառն մերոյ յիսուսի քրիստոսի աստուածահրաշ նշանքն՝ գերահրաշ եւ սքանչելափառ։ Իբր զխաչին տէրունի նշան բարեբազդ պանծալի սքանչելափառ. (Զքր. կթ.։ Նար. ՟Ծ՟Ա։ 8)


Վսեմափառ

adj.

most eminent.

· Calfa


Վսեմափառութիւն, ութեան

s.

eminence.

· Calfa


Սնափառ, ի, աց, ից

adj.

greedy of glory, fond of vain glory, full of vanity, ambitious.

· Calfa

NBHL (8)

Զի՞նչ է սնափառն. սնափառ նոյն ինքն է սնապարծ, կամ մերձ առ նա. (Բրս. հց.։)

Անձնացոյցք, սնափառք, պատուասէրք. (Խոր. ՟Գ. 68։)

Միայնակեաց սնափառ՝ մշակ անվարձ։ Սնափառի համբերութեամբ՝ ծուխ է հնոցի։ Հրապարակացոյց առնէ զմեծութիւն իւր սնափառն. (Նեղոս.։)

Ոչ խնդրէ զփառս աստուծոյ, այլ զփառս մարդկան. վասն որոյ եւ սնափառ եւ սնավաստակ կոչի եւ է. (Կիր. ՟ը. խհ.։)

Թշնամի է նապաստակաց՝ շուն, եւ քնոյ՝ սնափառ (այսինքն սնափառութեան) դեւն. (Կլիմաք.։)

ՍՆԱՓԱՌ. որպէս Սնափառական.

Եթէ որկրամոլութեամբ ոչ ձգել, եւ սնափառ պահօք ձգէ զհոգին. (Վրք. հց. ՟Ը. ձ.) (տպ. ի սնափառն)։

κενόδοξος inanis glorie cupidus τετυφώμενος elatus. Որ խնդրէ զփառս սնոտիս. սնապարծ. զրափառ. փառասէր. ամբարհաւաճ.


Սնափառեմ, եցի

vn.

cf. Սնափառիմ.

· Calfa

NBHL (6)

ՍՆԱՓԱՌԵՄ ՍՆԱՓԱՌԻՄ. Սնապարծիլ. ամբարհաւաճել. բարձրամտիլ. սիրել զսնոտի փառս.

Լռեա պիոնիէ, եւ մի սնափառեր. (յն. մի սնավաստակ լինիր). Ճ. ՟Գ.։

Սկսաւ փոփոխումն առնել հանդերձիցն, եւ հպարտանալ եւ սնափառել. (ՃՃ.։)

Եւ ոչ հանդերձիւք սնափառել. (Եփր. պհ. կամ Մանդ. ՟Գ։)

Կամեցեալ սնափառիլ, եթէ սրբազանեալ յերկինս վերացաւ։ Այլ եւ սոքա կեմեցեալ սնափառիլ, եւ ցուցանել՝ եթէ համբարձան. (Նոննոս.։)

Մեծաբանեալ սնափառէր կաղնի՝ ասել զինքն թագաւորացն. (Մխ. առակ. ՟Ի՟Դ։)


Սնափառիմ, եցայ

vn.

to be full of vain glory, to pride oneself, to pique oneself on, to boast, to brag, to vaunt.

· Calfa


Սնափառութիւն, ութեան

s.

avidity of vain or false glory, pride, ambition, vanity, self-conceitedness, foppishness.

· Calfa

NBHL (6)

Փախչել յամենայն ի սնափառութեան օրինակէ։ Մի ինչ ըստ գրգռութեան, եւ կամ սնափառութեան։ կարծեմ սնափառութիւն լինել, որ յընդունայն իրս խնդրէ զփառս. եւ փառասիրութիւն՝ որ առնէ իրս փութոյ. (Բրս. հց.։)

Սնափառութիւնէ ախտ անբնական, եւ ամանայն գործոց առաքինութեան դիւաւ շաղապատի։ Առաքինութիւն կորչի՝ յարեալ ի սնափառութիւն։ ի հրապարակս աղօթել խորհի սնափառութիւն. (Նեղոս.։)

Սնափառութեանն (ընդդէմ դնել) զանփառութիւնն։ Բաժանէ սնափառութեամբ յեղբարցն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)

Զիա՞րդ վասն սնափառութեան եւ իշխանասիրութեան չարաբանիցեմ զընկերէ. (Խոր. ՟Գ. 64։)

պատճառ ամենայն չարեաց՝ սնափառութիւն է. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28։)

κενοδοξία, κενή δόξα vana gloria, inanis gloriae cupidus, et vana de se opinans. տես եւ ՆՈՐԱՓԱՌՈՒԹԻՒՆ, καινοδοξία . Զրափառութիւն. սնափառութիւն. եւ փառասիրութիւն.


Սպետափառ

adj.

noble, chivalrous, gallant.

· Calfa

Etymologies (2) · Adjarian

. մէկ անգամ ունի Արծր. հրտր. Պատկ. 303. «Հեր գլխոյ նորա ուղե-բեկ (իմա՛ աղեբեկ) ջոկացեալ ի վերայ սպէ-տափառ ճակատուն»։ Բառ. երեմ. էջ 290 մեկնում է «պայծառ»։ Անշուշտ պէտք է հասկանալ սպիտակափառ «ճերմակ, պայ-ծառ». Ագաթ. Խոր.։

ՆՀԲ մեենում է «ասպետափառ կամ սպիտակափառ»։ Müller SWAW 66. 276 ընդունելով երկրորդը՝ մեկնում է զնդ. spaēta+փառ. իսկ Lag. Arm. Stud. § 2046 ընդունելով առաջինը՝ մեկնում է իբր զնդ. aspōpaitiparəna։ Հիւբշ. 240 կարդում է սպիտակափառ, որով և մերժում է այս մեկնութիւնը։

NBHL (2)

Իբր Ասպետափառ. փառացի. եւ կամ իբր Սպիտակափառ. պայծառ.

Հեր գլխոյ նորա ուղեբեկ ջոկացեալ ի վերա սպետափառ ճակատուն. (Արծր. ՟Ե. 11։)


Սպիտակափառ

adj.

snowy-white, very candid, of dazzling whiteness.

· Calfa

NBHL (1)

Սպիտակափառն ունելով գագաթն։ Բարձրագագաթն ձիւնալիր սպիտակափառ։ Սպիտակափառ դիցն բարշամինայ։ Ի պտուտելն (ալեաց) սպիտակափառ երեւակացեալ։ Պիսիդոն հանդերձ սպիտակափառն զօրօք (ալեօք). (Խոր. ՟Ա. 11։ Արծր.։ Ագաթ.։ Մագ. խ. ՟Ծ։)


Ստափառ

adj.

infatuated with false opinions.

· Calfa

NBHL (1)

Բժշկել զվայրապար հարուածս առաջին բաժանմանն, եւ ի ստափառ հակառակութեանցն խորշել. (Միք. պատր. առ գր. տղ.։)


Ստափառութիւն, ութեան

s.

false opinion.

· Calfa

NBHL (1)

Ստափառութիւն հերձուածողաց։ Ստափառութիւնք, եւ պաճուճեալ բանից պատրանք. (Կիւրղ. գանձ.։ եւ Կիւրղ. պրպմ.։)


Վատափառ, աց

adj.

inglorious;
ignoble, obscure;
vile, abject;
cf. Չարափառ.

· Calfa

NBHL (5)

Անփառունակ. անշուք. աննշան՝ Չարափառ.

Զովպիւրոս առ կիւրոսիւ ոչ վատափառ լեալ. (Նոննոս.։)

Անվայելուչք եւ վատափառք. (Պիտ.։)

Նեստորի եւ այլոց ոմանց վատափառաց. (Սարկ. հանգ.։)

Վատափառ եւ չարահաւատ հրէամիտ նեստորի. (Ուռպ.։)


Վատափառութիւն, ութեան

s.

infamy, ignominy, baseness.

· Calfa

NBHL (3)

Վատափառն գոլ. վատանունութիւն.

Սորայս վատափտռութիւն։ Թշուառայեղց վատափառութիւն. (Պիտ.։)

Յատուկ է ողջախոհութեան երկնչել յիրաւի ի վատափառութիւնէ. յն. յաներկիւղութենէ. ἅδεια. (Արիստ. առաք.։)


Խեչափառ

s.

crab;
cray-fish.

· Calfa


Փառաբանական, ի, աց

adj.

laudable.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ կարգի ի փառաբանութիւն Աստուծոյ.

Փառաբանական ձայնիւ մատուցանեն զերգս։ Յասելն զփառաբանական եւ զբազմօրհնեան աղօթս. (Թէոդոր. խչ.։ Խոսր.։)


Փառաբանակից, կցի, կցաց

adj.

praising with another;
glorified together.

· Calfa

NBHL (4)

Մտանել եւ սրբոց հրեշտակաց, եւ լինել պաշտօնակից մեզ, եւ փառաբանակից քումդ բարերարութեան։ Փառաբանակից ինէր նոցա, եւ օրհնաբան Աստուծոյ։ Հրեշտակք Աստուծոյ՝ մխիթարիչք եւ փառաբանակիցք են ինձ։ (Պտրգ.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ. ՟Ժ՟Դ։)

Զհոգին Աստուծոյ, զոր ամենայն գիր հին եւ նոր՝ ընդ հօր եւ ընդ որդւոյ թուակից եւ փառաբանակից ասէ զնա. (Աթ. ՟Ա։)

(իբր ներգ) συνδοξόλογος, συνδοξάζων conglorificans. Ի միասին փառաբանօղ. ձայնակից ի փառաբանել զԱստուած. երգակից. սինդօքսա՛զօն.

Եւ իբր կր. συνδοξασμένος, συνδοξολογουμένος conglorificatus. Ի միասին փառաբանեալ. փառաւորակից.


Փառաբանեմ, եցի

va.

to laud, to praise, to glorify.

· Calfa

NBHL (6)

Զոր փառաբանեն ի բարձունս իմանալի զօրութիւնքն։ Որով յաւէտ փառաբանի երրորդութիւնն անճառելի։ Մշտամռունչ փառաբանեալ՝ զերրորդութիւնն ամենօրհնեալ. (Շար.։ Ժմ.։ Շ. վիպ.։)

Որ ի կուսական դասակցութեանց եւ ի սրբոց ճգնաւորաց փառաբանիս սրբուհի։ Որ ի վեցթեւեան սրովբէից եւ ի բազմաչեայ քրովբէից փառաբանիս երգով աստուածածին. (Շար.։)

Ոչ ոք ի մարգարէից փառաբանեցաւ երբէք ձայնիւ հրեշտակաց. (Կիւրղ. ծն. քրիստոսի.։)

Եթէ ախորժեսցուք ուղղակի փառաբանել, կարեւոր է ասել, թէ ո՛չ յետոյ Աստուծոյ լինելն հայր, այլ էր միշտ հայր. (Կիւրղ. գանձ.։)

δοξολογέω laudibus celebro, glorifico. Փառաւորել բանիւ. բանս փառաւորութեան վերառաքել. փառատրել. օրհնել. գովել. բարեբանել. մեծացուցանել. (ասի զԱստուծոյ, եւս եւ յետ նորա զաստուածնէ. )

Գտանի եւ ըստ հոմաձայնութեան յն. δοξάζω . Նիւթապէս թարգմանեալ՝ որպէս Կարծել համարել ստուգութեամբ, վարկանել, դատել. զի տօ՛քսա, է փառք, եւ վարկ, կարծիք.


Փառաբանիչ, չի, չաց

adj.

praising, glorifying.

· Calfa

NBHL (3)

Փառաբանիչք նորա մեծութեանն։ Որ փառաբանիչք են մեծութեան նորա։ Զամենեսեան առնելով քեզ փառաբանիչս։ Փառաբանչօքն (դասուք) անմահից։ Հրափայլ եւ երագընթացն փառաբանչօք։ Փառաբանիչք Աստուծոյ։ Պտղտտանօք երկնաւորաց՝ փառաբանիչ քոց հրեշտակաց. (Յճխ.։ Ագաթ.։ Խոսր.։ Նար.։ Շար.։ Ժմ.։)

Մի՛ անտես առներ զերկրպագութիւն ժողովելոցս փառաբանչացս զքեզ. (Բրս. ի հին ճշ.։)

δοξολόγος concelebrans, laudator, glorificans. Որ փառաբանէ. փառաբանօղ. փառաբան. օրհնաբանիչ.


Փառաբանութիւն, ութեան

s.

laud, praise, glory, honour.

· Calfa

NBHL (4)

Փառաբանութիւն կոչի, զի բանիւ փառաւորեմք զանկարօտ բնութիւնն Աստուծոյ։ Պաշտօն՝ ոչ միայն փառաբանութիւն Աստուծոյ է, այլ եւ բովանդակ նորա ծառայոթիւն։ Զիւրեանց փառաբանութիւնն քահանայիւն աւարտեն. (Խոսր.։)

Յանճառ փառաբանութեան հրեշտակային օրհներգութեաբք. (Յճխ. ՟Ժ՟Ե։)

Պատճառ փառաբանութեան իսկութենա հաստչին զհաստուածոցս առնուն գոյութիւն։ Փառաբանութիւն առաքեմք քեզ հա՛յր երկնաւոր։ Ի փառաբանութիւն եւ ի պատիւ ամենասուրբ երրորդութեան. (Նար.։ Շար.։ Ժմ.։)

δοξολογία collaudatio, glorificatio. Բան փառաւորութեան ուղղեալ առ Աստուած. օրհնաբանութիւն. գովաբանութիւն.


Փառաբաստութիւն, ութեան

s.

happiness.

· Calfa

NBHL (1)

Զնորակերտն ժառանգեցից փառաբաստութիւն.. . Զրկեցայ յառաջնակն փառաբաստութեանց։ Յոյս խնդացուցանօղ, անհոգ փառաբաստութիւն, եւ բարձրայօնակ ամրութիւն. (Պիտ.։ Գր. տղ. թղթ.։)


Փառազարդ, ից

adj.

adorned with glory, glorious.

· Calfa

NBHL (3)

Փառօք զարդարեալ. ունօղ զզարդ փառաւոր. փառացի. պանծալի. մեծապանծ. շքեղ.

Ստեղծեր (զմարդն) կենդանի փառազարդ եւ լուսազարդ երեսք, կամ պատկեր։ Զփառազարդ քո տիպ տիրական։ Զայսքան փառազարդ շնորհաց զընդունակն. (Ճ. ՟Ա.։ Արծր. ՟Դ. եւ ՟Ե։ Երզն. լս.։ Նար. կուս.։)

Միամտութեամբ փառազարդ գեղապարելով. (Խոսր.։)


Փառազարդեմ, եցի

va.

to cover with glory, to load with honours, to render glorious.

· Calfa

NBHL (5)

Փառօք կամ փառացի օրինակաւ զարդարել. շքեղ եւ պանծալի յօրինել.

Զերկին եւ զերկիր փառազարդեաց աստուած (ի վեց աւուրս). (Մամբր.։)

Միշտ օրիորդ պանծալի՝ սովաւ փառազարդէր։ Փառազարդողին զգեցուցիչ։ Ընտրեալն եւ փառազարդեալն կեփաս. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. կուս. եւ Նար. առաք.։)

Զբնութիւն հողանիւթ ստուերամածակերպեա՝ լուսափայլ պըճնիւք փառազարդեալ. (Շ. տաղ.։)

Աստուածային բանիւն սնեալք եւ աճեցեալք՝ փառազարդեալ արքայն։ Արիստակէս մեծափառ եւ զարմանալի հրաշիւք անդ փառազարդեալ։ Մարգարտով փառազարդին թագաւորք երկրի։ Ի սուրբն սոփիա ի փառազարդեալ խորանին Աստուծոյ. (Ճ. ՟Ա.։ Երզն. լուս.։ Տօնակ.։ Ճ. ՟Ժ.։)


Փառազարդութիւն, ութեան

s.

glorious ornament, glory, honour.

· Calfa

NBHL (5)

Փառազարդիլն, եւ ելն. փառաւորութիւն. զարդ կամ գործ պանծալի եւ մեծավայելուչ.

Ի հրաշակերտ փառազարդութեանց Աստուծոյ (յարարչութեան) զամենայն գոլ բարիոք տեսանեմք. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Ամենայն սրբոցն փառազարդութիւն զիւրաքանչիւր ոք առանձինն որպէս որպէս զիւրսն բերկրէ. (Խոսր.։)

Նախապարգեւիցն փառազարդութեանց դարձեալ հասանել. (Նար. ՟Ժ՟Ա։)

Փայլումն փառազարդութեան, միանգամայն եւ երեւումն շնորհացն Աստուծոյ ի վերայ մանկանն Գագկայ. (Արծր. ՟Ե. 2։)


Փառազնոտի

s. ast. Mars.

· Calfa

NBHL (3)

ՓԱՌԱԶՆՈՏ կամ ՓԱՌԱԶՆՈՏԻ, կամ ՓԱՌԱԶՆՕՏԻ. Անուն փառացի մոլորակ աստեղ. թերեւս հրատն է.

Հինգ աստեղացն, որք մոլորական անուանակոչին, որոց անուանքն են այսոքիկ. լուծ, եղջերու, ծկրաւորի, փառազնոտի, արտախուր. . . յառաջին հատուածն արեգակն եւ լուսինն գոյացան. (Զքր. կթ.։)

Ցոյցք մարդկան արուեսին են հինգ աստղն. լուծ՝ հող, եւ ջերի ջուր, որ է այծ (եղջերաւոր). արտախոյր զմիտսն ասէ՝ որ ի գլուխն. (թերեւս լուսնթագ). զի խոյր պսակ ասի. ծպաւոր զգեստն ասէ, որ է օդն. փառազնոտ զհուրն. (Մեկն. ծն.։)


Փառախնդիր, դրի, դրաց

adj.

seeking for glory, ambitious, vainglorious.

· Calfa

NBHL (4)

Խնդրօղ անձին զփառս յաշխարհի. փառասէր. փառամոլ. սնափառ. եւ Սնափառական.

Ի պակասամիտ եւ ի փառախնդիր անձինս թերահաւատ մարդոց։ Փառախնդիր յածմամբ պատահել ուրացութեան, եւ կորնչել. (Փարպ.։)

Մեղայ փառախնդիր լինելով. (Մաշկ.։)

Դժուարին է փախչել ի նորափառախնդիր հպարտութենէ անտի։ Գազանին պողովատիկ զէն է փառախնդիր ամբարհաւաճութիւն։ Ի փառախնդիր կամաց անտի. (Եւագր.։)


Փառախնդրութիւն, ութեան

s.

ambition.

· Calfa


Փառակից, կցի, կցաց

adj.

equally glorious, having the same glory as another, sharing another's glory.

· Calfa

NBHL (6)

Նախայաւիտեան որդին՝ փառակից հօր եւ սուրբ հոգւոյն։ Հոգիդ ճշմարիտ՝ փառակից հօր եւ որդւոյ։ Որ բանիւ բանդ հօր գոյացուցեր զիմանալիսդ՝ ի պաշտօն փառաց քոց, եւ էակից փառակցացդ. (Շար.։)

Ապա ուրեմն էութեան նորա ես որդի, յայտ է թէ եւ փառակից նորուն։ Նոյն տէրութեան փառակից եւ պատուակից է. (Յհ. իմ. երեւ.։ Խոսր.։)

Զհոգին սուրբ՝ որ էջ ի վերայ փառակցին իւրոյ։ Ո՛վ փառակից իմ հոգի. (Սարգ. ՟ա. պետ. 4։ Լմբ. ստիպ.։)

Կամաւ իւր, եւ հաճոյութեամբ փառակցացն կատարեաց զմարմնաւորութեանն խորհուրդ. (Սկեւռ. յար.։)

Լիցին (սուրբք) փառակից վերնոցն. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)

σύνδοξος, ὀμόδοξος ejusdem honoris ac gloriae. Կցորդ նոյն փառաց. համափառ. զուգափառ. համապատիւ.


Փառակցութիւն, ութեան

s.

identity of glory.

· Calfa

NBHL (5)

Փառակիցն գոլ. զուգափառութիւն. համապատուութիւն.

Որ փառակցութեամբ ընդ հօր վերօրհնիս յանմահից. (Շար.։)

Զհօր եւ զիւր փառակցութիւնն եւ զգործակցութիւնն ցուցանէ։ Յայտ առնելով զհաւասարութիւն եւ զփառակցութիւնն ընդ հօր. (Նանայ.։ Խոսր.։)

Որ արդարեւ մինն է միայն ի միայնոյն՝ ի միոյն փառակցութիւն յաւիտեան երկրպագեալ. (Նար. ՟Լ՟Դ։)

Ի ձեռն քաղդէացւոցն կործանման, եւ երից մանկանցն փառակցութեան որդւոյն աստուծոյ. (Ի գիրս խոսր. յասել Ստեփ. սիւն.) իմա՛ զերեւումն հրեշտակին ի հնոցին, որում մանկունքն երեւեցան փառակից եւ փառաբանակից։


Փառահեղ

adj.

very glorious, majestic.

· Calfa

NBHL (2)

Բառ յետնոց՝ կամ ռամկական իբր Այն որ հեղու ի դուրս զփառս իւր. կամ Ահեղ փառօք.

Այր մեծաշուք եւ փառահեղ. (Ոսկիփոր.։ եւ Հ։)


Փառամոլ, ից, աց

adj.

greedy of glory, vain, very ambitious.

· Calfa

NBHL (3)

Հանդերձ սուրմակաւ ոմամբ արծկէացի փառամոլ երիցաւ։ Այլ ինքնաշարժ փառամոլին։ Չարաց փառամոլացն կարճումն. (Խոր. ՟Գ. 63։ Յիսուս որդի.։ Լմբ. պտրգ.։)

Ի դժնդակ փառամոլ մախանացն էր հալածելն զնա։ Փառամոլ հպարտութեամբ զոչէսն իբրեւ ճշմարիտ ցուցանել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 40։ Նար. երգ.։)

δοξομανής qui insano gloriae amore tenetur. Մոլեալն եւ զակատեալ զհետ փառաց. փառախնդիր. փառասէր. զրափառ եւ սնափառական.


Փառամոլիմ, եցայ

vn.

to thirst for glory.

· Calfa

NBHL (3)

Մոլիլ զհետ փառաց. եւ Սնափառիլ, կամ սնապարծիլ.

Ոչ ձեռինդ ամենակարի, այլ իմոյ անզգամութեան տալով՝ փառամոլիմ. (Սկեւռ. աղ.։)

Ոմանք շամբուշք, եւ կամ փառամոլեալք յանառակ շրջագնացութեանն մարդիկ (ձիասերք). (Պիտ.։)


Փառամոլութիւն, ութեան

s.

inordinate love of glory, insatiate or immoderate ambition.

· Calfa

NBHL (4)

Զտգիտութիւն հանդերձ սնոտի փառամոլութեամբ. (Խոր. ՟Բ. 89։)

Ըստ ցանկութեան սնոտի փառամոլութեան կատարեալ զխնդիրն. (Արծր. ՟Բ. 1։)

Զայլ ոմն յարծաթսիրւթիւն, զմիւսն ի փառամոլութիւն։ Ագահութեամբ եւ փառամոլութեամբ արբեալ էին։ Ի հուր տոչորի փառամոլութեանն ախտ. (Խոսր.։ Ճ. ՟Ա.։ Սկեւռ. աղ.։)

δοξομανία insanus gloriae amor. Մոլիլն զկնի փառաց անկարգ սէր փառաց. փառասիրութիւն.


Փառասէր

adj.

fond of glory, full of vanity, ambitious, vain.

· Calfa

NBHL (7)

Ստացուածասէրքն եւ փառասէրքն։ Ինչասիրաց, եւ փառասիրաց. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լին.։)

Ի կրեսկոսէ փառասէր եւ սուտ փիլիսոփայէ. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 16։)

Կեղծաւորք եւ փառասէրք։ Փառասէրք եւ ամբարտաւանք զամենեսին ատելիս ունին. (Սարգ.։ Իգն.։)

Մարդս իւրովի է փառասէր եւ պայծառասէր։ Զի՞նչ այլ թուի երտնութիւն՝ փառասիրին, քան զիշխանութիւն. (Լմբ. սղ.։)

Թէ փառասէր ես, զաստուածայինն սիրջի՛ր (զփառս). (Ոսկ. գծ.։)

Որպէս եղեւ սկիզբն կռապաշտութեան ի փառասէր բռնութենէ։ Թմրեալ ի փառասէր ախտիցն։ Փառասէր եւ պայծառասէր կամացն անյագութիւն եգիտ զայսոսիկ. (Նախ. իմ.։ Իգն.։ Լմբ. սղ.։)

φιλόδοξος gloriae cupidus, ambitiosus. Որ սիրէ զփառս. փառախնդիր. փառամոլ.


Փառասիրեմ, եցի

vn. va. to be fond of glory, to aspire but to glory.

· Calfa

NBHL (4)

Խոնարհն ոչ փառասիրէ. (Կլիմաք.։)

Յադահելն, ի ստանալն, ի փառասիրելն։ Ճշմարիտ ըստ Աստուծոյ խոնարհ այն է, որ ոչ ի նախատինսն տրտմի եւ զայրանայ, եւ ոչ ի գովութիւնսն ուրախանայ եւ փառասիրի. (Սարգ. յուդ. ՟Բ։ եւ Սարգ. յկ. ՟Թ։)

Ոչ սնափառելով կամ փառասիրելով. (Տօնակ.։)

կամ չ. (զի խնդիր բային է ի բարդութեան անդ) φιλοδοξέω gloriae sum cupidus, gloriae servio. Սիրել զփառս։ Իսկ կր. Հեշտանալ ընդ փառս. փառամոլիլ՞


Փառասիրութիւն, ութեան

s.

love of glory, ambition, vanity.

· Calfa

NBHL (5)

Ճնշի եւ սնապարծ փառասիրութիւն։ Ներեալ յարծաթսիրութենէ եւ ի փառասիրութենէ։ Յանկարծօրէն ի փառասիրութենէ թեւակոխեն յանփառութիւն. (Փիլ.։)

Երկնաւոր սիրոյ է նշանակս այս, եւ ոչ երկրաւոր փառասիրութեան. (Եղիշ. ՟Ա։)

Զի՞նչ զանազանութիւն է սնափառութեան եւ փառասիրութան։ Կարծեմ սնափառութիւն լինել, որ յընդունայն իրս խնդրէ զփառս. եւ փառասիրութիւն, որ առնէ իրս փութոյ՝ վասն իւր, եւ ո՛չ վասն Աստուծոյ. (Բրս. հց.։)

Ախտիւք փառասիրութեամբ զանձինս պատրաստէին իշխել ի վերայ միմեանց. (Մխ. առակ.։)

φιλοδοξία gloriae cupiditas, ambitio. Սէր փառաց. սիրելն զփառս եւ զպատիւ. փառամոլութիւն.


Փառատենչիկ

adj.

greedy of fame, thirsting after glory.

· Calfa

NBHL (2)

Տենչող փառաց. փառասէր. փառամոլ.

Ըստ որում եւ յնչասէրն եւ ի փառատենչիկսն եւ յայլն բազումս արար. (Բրսղ. մրկ.։)


Փառատրեմ, եցի

va.

to praise, to laud, to glorify.

· Calfa

NBHL (5)

Փառս տալով Աստուծոյ՝ օրհնել. գովել. փառաբանել. գոհաբանել.

Ի ձայն բարձր փառատրեն զսուրբ երրորդութիւնն. (Եղիշ. միանձն.։)

Հնչմամբ երգովքաղցր ձայնիւ փառատրեսցուք։ Ի ծերոց եւ ի տղայոց փառատրեցաւ. (Շար.։)

Զի ոչ իմովս ինչ սնոտիապատուաստ փառատրիս երգով։ Երրորդութեանն փառատրելի անուամբն։ Էութիւն փառատրելի։ Աւետարանեցաւ, ուստի փառատրեցաւ։ Միշտ փառատրեսցիս դու սովին օրհնութեամբ. (Նար.։)

Ի յանբանից մըսուր եդաւ, ի հրեշտակաց փառատրեցաւ։ Համանմանից վերնագունին՝ փառատրողացն Աստուածային. (Յիսուս որդի.։)


Փառատրութիւն, ութեան

s.

laud, exaltation, glorification.

· Calfa

NBHL (8)

Փառատրելն. փառս տալն՞ փառաբանութիւն. օրհնաբանութիւն. աստուածային պաշտօն. գոհութիւն.

Ի սուրբ մարմնոյ նորա եւ յարենէ պատսպարեցան ի փառատրութիւն. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)

Ամենեքեան զփառատրութիւնն կատարեն։ Սկսանին զսաղմոսն, փառատրութամբ կատարելով՞ (Եղիշ. միանձն.։ Խոսր.։)

Զերեւելի արարածս ի փառատրութիւն արարչին կոչէ. (Եզնիկ.։)

Օտարացուցանել ի հաւատոցն՝ որ ի Քրիստոս, եւ ի հոգեւոր աստուածային փառատրութեանցն. (Ղեւոնդ.։)

Փառատրութեամբէութեամբ երկրպագեալ։ Գոհութեամբ փառատրութիւն երրորդութեանդ նուագեմք. (Շար.։)

Ինձ պահպանութիւն, քո փառատրութիւն։ Քո պաշտօն, եւ իմ գոհութիւն. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)

Պատճառք փառատրութեան անուանն լինի Աստուծոյ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Փառացի, ցւոյ

cf. Փառաւոր.

· Calfa

NBHL (2)

Զգուրգենայ ասեմ, զյոյժ փառացի եւ ճոխ զարմէ. (Արծր. ՟Գ. 12։)

Հոյլք ի հանդիսի հզօրի, եւ փառացի, եւ փարթամք։ Ո՜ւր փառնակ փառացի գեղաշուք. (Մագ. ՟Ժ՟Գ. ՟Ի՟Ը։)


Փառաւազեան

adj.

of high family, princely.

· Calfa


Փառաւոր, աց

adj.

glorious, illustrious;
— առնել, to pay honours to, to glorify, to praise, to celebrate, to extol;
— լինել, to be glorious, glorified, honoured, extolled.

· Calfa

NBHL (8)

ἕνδοξος gloriosus, honoratus, inclytus, nobilis. Ունօղ զփառս՝ զներքին կամ զարտաքին. փառացի. պանծալի. մեծանուն. հռչակաւոր. ճոխ. պատուական. ազնուական. իշխանաւոր. յարգելի. գովելի, փառաւորեալ. փառազարդ. հոյակապ (անձն կամ իր).

Արար զքեզ անուանի եւ բարգաւաճ եւ փառաւոր։ Այր Աստուծոյ, այր փառաւոր։ Իշխան փառաւոր ես դու։ Այր փառաւոր՝ յազգէ թագաւորութեանն։ Արս երկոտասան ի փառաւորաց որդւոցն իսրայէլի։ Իջցեն փառաւորք եւ մեծամեծք եւ մեծատունք։ Քակել զամենայն ամբարտաւանութիւն փառաւորաց.եւ այլն։

Քաղաք փառաւոր։ Տունս՝ զոր ես շինեմ, է մեծ եւ փառաւոր։ Զի կացուսցէ։ Զի ընդ վաստակոց բարեաց պտուղ փառաւոր է. եւ այլն։

Զաջ նորա համբուրէր, եւ զերերսսն փառաւորս. (Ստեփ. սեւան.։)

Փառաւոր եւ ի դասուց համազարմ նմանացեղիցս ցանկալի երգօք ներբողականս տաւղօք. (Նար. կուս.) իմա՛ փառաւորեալ։

Ես փրկեցից զքեզ, եւ դու փառաւոր արասցես զիս։ Պատարագ օրհնութեան փառաւոր արասցէ զիս։ Փառաւոր առնէին զԱստուած։ Որդի փառաւոր առնէ զԱստուած։ Հա՛յր փառաւորեա՛ զորդի քո. եկն բարբառ յերկնից. ե՛ւ փառաւոր արարի, ե՛ւ դարձեալ փառաւոր արարից։ Զերկիւղածս տեառն փառաւոր առնէ։ Վասն տեառն Աստուծոյ քո՝ սրբոյն իսրայէլի, զի փառաւոր արար զքեզ. եւ այլն։

Ոչ այնչափ փառաւոր առնէին զնա ծիրանիքն, որչափ մեղացն աղտ ամաչեցուցանէր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 1։)

Յորժամ գայցէ փառաւոր լինել ի մէջ սրբոց իւրոց։ Զի փառաւոր լիցի անուն տեառն մերոյ Յիսուսի Քրիստոսի ի ձեզ, եւ դուք ի նմա. եւ այլն։ Նմա միայն անկաւոր է փառաւոր լինել. (Խոսր.։)


Փառաւորակից, կցի, կցաց

adj.

glorified with another.

· Calfa

NBHL (3)

Միածինորդի.. . փառաւորակից ընդ հօր եւ ընդ սրբոյ հոգւոյն. (Ժմ.։)

Փառակից լինել եւ անուանակիր ընդ Աստուծոյ։ Արարածն արարողին փառաւորակից. (Պրպմ. ՟Խ՟Ե։ եւ Գանձ.։)

ὀμόδοξος, σύνδοξος, συνδεδοξασμένος pari gloria praeditus, conglorificatus. Փառակից. համափառ. եւ Փառաբանակից.


Փառաւորապէս

adv.

with much honour, gloriously, magnificently, pompously.

· Calfa

NBHL (5)

Սքանչելի յարութեամբ փառաւորապէս յառնել. (Ոսկ. ՟ա. կոր.։)

Եւ մեք փառաւորապէս օրհնեսցուք զանուն քո ինքնակալ թագաւոր. (Յհ. կթ.։)

Կատարեալ զխորհրդածութիւն աւուրն փառաւորապէս, որպէս եւ վայել էր իսկ. (Լաստ. ՟Ժ։)

Փոխին ի հանգիստ փառաւորապէս ի գերեզմանս մեծամեծացն յունաց։ Չար գոլով մեծատունն՝ այնպիսի փառաւորապէս թաղման արժանացաւ. (Արծր. ՟Բ. 2։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)

ա. ἑνδόξως, ἑπιδόξως gloriose, honorifice. Փառաւոր օրինակաւ, շքով, փառօք. հանդիսապէս. եւ Հանդիսական.


Փառաւորեալ

adj.

glorified, glorious.

· Calfa

NBHL (4)

Եւ նորա անուն ի մէջ երիցն յայնցանէ փառաւորեալ։ Տէր զօրութեանց խռովեցուսցէ զփառաւորեալսն զօրութեամբ։ Երկիցեն ի փառաւորեալ անուանէ նորա։ Վասն սրբոյն իսրայէլի փառաւորելոյ։ Զչորեսին փառաւորեալսն ի նմանէ։ Դուք փառաւորեալք, եւ մեք անարգք. եւ այլն։ Սուրբ ես տէր Աստուած մեր՝ հզօր եւ փառաւորեալ։ Ի բնութենէ ունելով զսրբութիւն եւ զփառաւորութիւն։ Եւ զի փառօք զարդարեաց, առաւել փառաբանի ի փառաւորելոցս. (Խոսր.։)

Գովասանութիւն փառաւորեցելումս այսմիկ աստուածազօր սուրբ խաչիս հատուսցուք. (Անյաղթ բարձր.։)

Սրբազան եւ աստուածարեալ եւ փառաւորեալ հայրապետիդ հայոց. (Զենոբ.։)

(ա՛յլ է եւ ընդունելութիւնն. ) ἕνδοξος gloriosus, honoratus. որպէս ա. (ա՛յլ է եւ ընդունելութիւնն ն. δοξάζων glorificans. կ. δεδοξασμένος glorificatus ). Որ փառաւորեալ է, կամ արժանի փառաց. փառաւոր. գովելի կամ գովեալ. պանծալի. պատուական.


Փառաւորեմ, եցի

va.

cf. Փառաւորեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (4)

Որդի զհայր փառաւորէ. (Աթ. ի հոգին սուրբ.։)

Եւ ոչ զոհիւք քովք փառաւորեցեր զիս։ Աջ քո տէր փառաւորեալ է զօրութեամբ։ Փառաւորեցայց ի փարաւոն։ Շինեցէ՛ք զտունդ, եւ հաճեցայց գովաւ, եւ փառաւորեցայց, ասէ տէր.եւ այլն։

Զի՞նչ անուն է քեզ, զի յորժամ եկեսցէ բանն քո, փառաւորեսցուք զձեզ։ Թորի՞ց զպարտութիւն իմ, զոր փառաւորեաց զիս աստուած։ Փառաւորեցեր զորդիսն քո քան զիս։ Միթէ փառաւորե՞լ ինչ զհայր քո առաջի, քո՝ առաքեաց առ քեզ Դաւիթ մխիթարիչս։ Փառաւորեաց զմաւաբէ (իբր պատուով ընկալաւ)։ Յաչս հզօրաց փառաւորեցայց (այսինքն սքանչելի եղէց)։ Ոչ գիտէր Մովսէս, եթէ փառաւորեալ իցէ տեսիլ գունոյ երեսաց նորա (այսինքն փայլեալ)։ Քա՛ջ լերուք ի վերայ օրինացն, զի ի նմին փառաւորեսջիք (յաստուծոյ եւ ի մարդկանէ). եւ այլն։ Ո՞չ որումն բժշկեցաւն ի լեգէոնեն՝ ասացի, թէ փառաւորէ՛ (րեա՛) զաստուած. (Ոսկ. ես.։)

Թեւք երանգունք են թռչնոց, զի նոքօք ի վերայ օդոց փառաւորին. (Եփր. ծն. որպէս թէ պերճացեալ բերին։)


Փառաւորեցուցանեմ, ուցի

va.

to glorify, to render honour and glory, to honour, to exalt, to praise, to magnify, to celebrate.

· Calfa

NBHL (1)

Փառաւորեցոյց զսրբութիւնս, եւ բազմացոյց զսպաս սրբութեանն։ Մեծապէս փառաւորեցոյց Աստուած զողորմութիւն իւր. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Դ. 15։ ՟Գ. Մակ. ՟Զ. 28։)


Փառաւորընկալ

adj.

praiseworthy.

· Calfa

NBHL (2)

Ընկալուչ կամ արժանի փառաւորութեան. փառաւորեալ.

Այդ ամենայն երթնցէ ի սպաս պաշտաման փառաւորընկալ սեղանոյն Աստուծոյ. (Ագաթ.։)


Փառաւորիչ, չի, չաց

adj.

glorifying.

· Calfa

NBHL (6)

Զփառաւորէն. (փառաւորօղ.)

Զփառաւորիսչս իմ փառաւորեցից Աստուծոյ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 21։)

Գովիչք եւ փառաւորիչք լինին միոյ աստուածութեանն։ Երկրպագուք եւ փառաւորիչք. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Դ։)

Ածել ի վերայ փառաւորչացն իւրոց. (Ղեւոնդ.։)

Մարտիրոսացըն մեծարիչ. ճգնաւորաց փառավորիչ. (Լմբ. ի շ.։)

δοξάζων glorificans, glorificator. Որ փառաւորէն. փառաւորօղ.


Փառաւորութիւն, ութեան

s.

glorification;
glory, magnificence, pomp, splendour;
փառաւորութեամբ, cf. Փառաւորապէս.

· Calfa

NBHL (10)

Ետու ի Սիոն զփրկութիւն Իսրայէլի ի փառաւորութիւն։ Զփառաւորութիւնս իմ, զոր ածի ի վերայ քո։ Ամենայն փառաւորութիւն մեր կործանեցաւ։ Ո՞յր ի ձէնջ տեսեալ իցէ զտունս զայս ի փառաւորութեան իւրում զառաջինն։ Զհրէիցն թշուառութիւն՝ իւրեանց փառաւորութիւն համարէին։ Ամենայն ժողովուրդն ուրախ լինէր ի վերայ ամենայն փառաւորութեանցն՝ որ գործէին ի նմանէ.եւ այլն։

Ունայն է կանք մեր եւ ոչինչ, թէ՛ փառաւորութիւն պատահի, թէ՛ անարգութիւն. (Լմբ. ժղ.։)

Ցնծայր հոգւով ընդ փառաւորութիւնսն Աստուծոյ։ Ի ձեռն բարեաց քոց՝ անուանն Աստուծոյ լինիցի ոք փառաւորութեան պատճառ. (Վրք. ոսկ.։ Շ. ընդհանր.։)

Փառաւորութիւն եղբարցն՝ մեզ է փառք. (Խոսր. պտրգ.։)

Տեսանէր զծերութիւն փառաւորութեան (փառացի անձինն) սքանչելի եւ կարի վայելուչ իմն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 13։)

Յովսէփ արեմաթացի՝ պիղատոսի ծանօթ վասն փառաւորութեան (ազնուականութեան). (Բրսղ. մրկ.։)

Բազում փառաւորութիւն ամենատեառն մատուցանէր։ Որպէս զի նախընծայ փառաւորութեամբս յորդորեսցուք զբարերար տէրն մեր. (Ագաթ.։ Խոսր.։)

Ապա առընկալաւ զնա փառաւորութեամբ։ Ընկալան զհրեշտակսն Շմաւոնի փառաւորութեամբ. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ. 43։ ՟Ժ՟Դ. 46։)

δόξασμα, δόξα, ἕνδοξον, κλέος, εὑκλεία, εὑημερία glorificatio, decus եւ այլն. Փառաւորիլն, եւ ելն. մեծարանք. պատիւ. շուք. պարծանք. փառք. իրք պանծալիք. վայելութիւն, հանդէս. հռչակ. բարօրութիւն. ճոխութիւն. պերճութիւն.

ՓԱՌԱՒՈՐՈՒԹԵԱՄԲ. իբր. մ. ἑνδόξως gloriose. Փառաւորապէս. պատուով. առօք փառօք.


Փառորսակ

adj.

fishing for praise.

· Calfa


Definitions containing the research փառ : 1529 results

Ամօթալի, լւոյ, լեաց

adj.

shameful, disgraceful, ignominious, scandalous.

· Calfa

NBHL (1)

Ամօթալի գործք (անարգք)։ Ընդ փառաց զգեցեալ են ամօթալի ձաղութիւնս. (Պիտ.։)


Ամօթանք, նաց

s. pl. shame, confusion, abashment;
bashfulness;
parts of shame.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ամօթանաց ինչ էր գործն, զոր գործէր։ Չասաց, թէ ամօթանք է նոցա պահելն, եւ սոցա ոչ պահելն։ Զամենայն առնել ի փառս, եւ վճարիլ յամենայն ամօթանաց։ Ամօթանա՞ց ինչ իցեն այսպիսի կապանք. (Ոսկ.։)


Այժմիկ

adv.

now, at present.

· Calfa

NBHL (1)

Այժմիկ սկսեալ է կոչել զձեզ յիւր փառսն. (Ագաթ.։)


Այլ, այլոյ, այլում, յայլմէ

adj.

another, other;
different, unlike;
some;
—ով ճանապարհաւ, by another way;
—ով օրինակաւ, in another manner;
—ոք, another;
եւ ոչ — ոք, even another;
յայլմէ կողմանէ, another side, the other side;
— է ասել եւ — գործել, it is one thing to say, another to do;
եւ այլն, —ովքն հանդերձ, and so on;
— ընդ այլոյ, one for another, pellmell;
— յայլմէ լինել, to lose one's presence of mind, to be overcome by joy or fear;
ոչ — իւիք, in no other way;
— ընդ —ոյ ասել, to say equivocally, ambiguously.

· Calfa

NBHL (1)

Փառաւոր արարի, եւ ա՛յլ փառաւոր արարից. (Ագաթ.։)


Այլ, Այլ արդ

conj.

but, yet, still, however;
only, but;
now, then.

· Calfa

NBHL (1)

Փառաւոր արարի, եւ ա՛յլ փառաւոր արարից. (Ագաթ.։)


Այլ

adv.

besides, moreover, more.

· Calfa

NBHL (1)

Փառաւոր արարի, եւ ա՛յլ փառաւոր արարից. (Ագաթ.։)


Այլակարծիք, ծեաց

adj.

of a different opinion.

· Calfa

NBHL (1)

Որ է յօտար կարծիս. այլափառ։ Յոքն. Ունօղք զայլ եւ այլ կարծիս.


Այլակերպութիւն, ութեան

s.

transfiguration;
metamorphosis;
transformation, disguise.

· Calfa

NBHL (1)

Ի լերինն տեսանելով զայլակերպութիւն փառացն Տեառն. (Պիտ.։)


Այլակրօն, ից

adj.

of a different religion.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՅԼԱԿՐՕՆ ԱՅԼԱՀԱՒԱՏ. Որ է յօտար կրօնից կամ ի հաւատոց. այլազանդ. այլակդեն. այլազգի. եւ այլափառ. ուրիշ հաւատքի կամ դաւանանքի տէր. պաշգա մէզհէպտէն.


Այլահաւատ

adj. s. of a different belief, sectary;
pagan;
heterodox.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՅԼԱԿՐՕՆ ԱՅԼԱՀԱՒԱՏ. Որ է յօտար կրօնից կամ ի հաւատոց. այլազանդ. այլակդեն. այլազգի. եւ այլափառ. ուրիշ հաւատքի կամ դաւանանքի տէր. պաշգա մէզհեպտէն.


Այլափոխիմ, եցայ

vp.

to change;
to grow worse, to degenerate.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ շարժեալ այլափոխեցաւ կուսութիւն փառաց նորա. (Զքր. կթ.։)

Եւ տարբերիլ. զանազանիլ փառօք. գերազանցել.


Այն, այնր, այնորիկ, այնու, այնուիկ

pron.

that, it, the.

· Calfa

NBHL (1)

Յանցանք՝ որում չիք ներումն թողութեան, այն զի անզեղջ է ի չարիսն։ Չի՛ք այլ խիստ եւ նուրբ ճանապարհ քան զլեզուին պահպանութիւնն, այն զի դիւրաշարժ է ... Է՞ր վասն գնէ զնոսա հզօրս, այն զի նոքա անմարմինք են, եւ մեք մարմնաւորք։ Այն զի վերջացաք ի սահեցմանէ իրաց կենցաղոյս նայել ի սքանչելի փառս այսր աւուր. (Լմբ. ատ. եւ Լմբ. սղ. եւ Լմբ. համբ.։)


Այնչափ

adj. adv.

so great;
such;
so, so much, in such a manner.

· Calfa

NBHL (1)

Այնչափ առաւել եղեալ քան զհրեշտակս՝ որչափ լաւ եւս եւ այլն։ Եւ այնչափ եւ առաւել, որչափ տեսանիցէք։ Որչափ փառաւորեաց զինքն, այնչափ հատուցէ՛ք դմա սուգ։ Ոչ այնչափ միայն, որչափ եւ յառաջնում նուագին։ Այնչափ ոչ տային քնոյ զանձինս, որչափ զգիշերն ամենայն զմտաւ ածէին մենքենայել։ Թէ այնչափ կարացին գիտել. եւ այլն։


Այս, այսու, ոց

s.

evil genius, evil spirit, demon, devil;
genius, spirit, ghost, apparition;
goblin, imp, sprite, hobgoblin, familiar, elf, fairy;
tempest, storm;
thundering noise, hurly-burly.

· Calfa

NBHL (1)

Զփառս տանս այս. (Շար.։)


Այսանակ

adj.

such, like, in this manner or fashion.

· Calfa

NBHL (1)

Այսանակ ճոխագունիցն վերջոյ եւ առաջոյ պատուագիրքն յաճախեն զփառս։ Այսանակ եւ դու հրապուրողականդ քո բանիւք ծովացուցեր. (Յհ. իմ. ատ. եւ երեւ։)


Այսպէս

adv.

thus, in this manner, in the same manner;
so.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ այս իրք այսպէս հաստատեալ կային։ Այսպէս եղիցի ամենայն առն՝ զոր արքայ փառաւորէ։ Կարծեալ այսպէս էր, եթէ, եւ այլն։ Յիսուսի Քրիստոսի ծնունդն էր այսպէս։ Այսպէս գրեալ է։ Այսպէս վայել է։ Այսպէս եւ այսպէս խօսեցաւ. եւ այլն։


Այսր

adv.

here, in this place;
hither, to this place;
— աղագաւ, therefore, for this reason.

· Calfa

NBHL (1)

Այսր եւ անդր լինել (թափառելով). (Շիր.։)


Այցելութիւն, ութեան

s.

visit;
visitation;
search;
inspection;
examine.

· Calfa


Անազատ, աց

adj.

not free, dependant;
mean, ignoble, niggardly.

· Calfa

NBHL (2)

Արդի մեծատունքս քան զամենայն ստրուկս եւս անազատք։ Ինձ՝ որ ի պատուի փառացն են, անազատ երեւին, եթէ ծառայամիտք իցեն։ Չիք ինչ՝ որ այնպէս անազատս առնէ, որպէս զնենգաւորութիւն. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. ղկ. եւ Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)

Առ ի բազմաց փառաւորութիւնն անազատս գործէ. (Ոսկ. մտթ.։)


Անազգի, զգւոյ, ազգեաց

adj.

ignoble, vulgar, of low extraction, of mean birth.

· Calfa

NBHL (1)

Անազգիքն փառաւորեցան, եւ արհամարհեալքն պատուեցան։ Նուաստից, բարձրագունից. բարետոհմից, անազգեաց. (Ածաբ. կարկտ. եւ Ածաբ. մկրտ.։)


Անահ

adj.

fearless.

· Calfa

NBHL (1)

Քարոզել անահ եւ անամօթ առաջի աշխարհի զփառս քո. (Մարաթ.։)


Անամօթ, ից

adj.

shameless, unblushing, impudent;
audacious, insolent.

· Calfa

NBHL (2)

ԱՆԱՄՕԹ. Ոչ ամաչելի. որ ինչ չբերէ զամօթ, այլ զփառս.

Անամօթ փառօքն զգեցեալ իբրեւ հանդերձիւ ի դրախտին. (Ագաթ.։)


Անայլայլելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անայլայլակ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ՝ ո՛չ այլեւայլ. միեղէն. նոյն. զուգափառ. ἁπαράλλακτος, non differens, par equalis.


Անանձնգով

adj.

that does not praise one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ գովէ զանձն, կամ չէ սնապարծ. (յն. անսնափառ)


Անանջատ

adj.

inseparable, indivisible.

· Calfa

NBHL (1)

Զի քէն մարմինն՝ անանջատ ի բանէն՝ համապատիւ Հօր փառաւորէ. (Նար. կուս.։)


Անանցանելի, լւոյ

cf. Անանց.

· Calfa


Անապական, ի, աց

adj.

incorruptible;
pure, chaste, inviolate.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԱՊԱԿԱՆ ՄԱՐՄԻՆ ասի Քրիստոսի՝ ի սուրբ խորհրդեան եւ յերկինս, զի է այժմ ի փառաւորեալ վիճակի. իսկ ըստ նախկին վիճակի յերկրի՝ որպէս անփուտ ի գերեզմանին, որպէս անախտ, կամ հեռի յանգոսնելի կամ ի հարկեցուցիչ կրից. զի զամենայն կամաւ կրեաց։


Անառակ, աց

adj.

dissolute, debauched, libertine, licentious, wanton, lewd;
prodigal, profuse.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմանք շամբուշք եւ փառամոլեալք յանառակ շրջագնացութենէն. (Պիտ.։ Իսկ յասել անդ.)


Անարգ, աց

adj.

worthless, contemptible, vile, abject, despicable, ignoble.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդհարցի մանուկն ընդ ծերոյն, եւ անարգն ընդ պատուականին։ Տեսիլ նորա անարգ՝ նուազեալ քան զամենայն որդւոց մարդկան։ Աստուածս համարեալ զորս եւ յանասունս թշնամեացն (կամ թշնամանացն) անարգք էին։ Չիք մարգարէ անարգ, եթէ ոչ յիւրում գաւառի եւ յիւրում տան։ Դուք փառաւորեալք, եւ մեք անարգք. եւ այլն։


Անարգանք, անաց

s. pl. affront, offence, wrong, insult;
indignity, slight, contempt, disgrace, shame, opprobrium, discredit, blame.

· Calfa


Անարգեմ, եցի, եալ

va.

to offend, to shock;
to despise, to depreciate, to disparage;
to disapprove, to disallow, to refuse, to reject;
to blame, to find fault with.

· Calfa

NBHL (2)

Որ անարգէ զտնանկն, մեղանչէ։ Անարգէ զհայր, եւ մերժէ զմայր։ Որ կամակորի ի ճանապարհս իւր, անարգեսցի։ Խոնարհեսցի մարդ, եւ անարգեսցի այր։ Անարգեսցին փառքն Մովաբու։ Գան հարին, անարգեցին։ Պատուեմ զհայր իմ, եւ դուք անարգէք զիս։ Որ արհամարհէն զիս, անարգեսցի։ Էին արքն անարգեալք յոյժ։ Եւ ես անարգեցի զնա՝ չթագաւորել։ Անարգեսցէ զչարն, եւ ընտրեսցէ զբարին։ Անարգէ Տէր զխորհուրդս ժողովրդոց։ Զպատկերս նոցա անարգեսցես։ Եւ դուք այսօր անարգեցէք զԱստուած։ Անարգեն զհրաման թագաւորի։ Անարգեաց զերդումն, եւ անց զուխտիւն։ Զվէմն՝ զոր անարգեցին շինօղքն։ Զբան Տեառն անարգեցին։ Անարգեաց Եսաւ զանդրանկութիւնն։ Անարգել զմարմինս իւրեանց յանձինս իւրեանց եւ այլն։

Զիա՞րդ անարգեցաւ փառաւորն. (Նար.։)


Անարգութիւն, ութեան

s.

offence, slight, refusal, reprobation;
humiliation;
vileness, meanness, worthlessness;
յ— իջանել, to demean, to degrade one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Հեղու անարգութիւն ի վերայ իշխանաց։ Արասցէ զկառսն քո զգեղեցիկս յանարգութիւն։ Զփառս նոցա յանարգութիւն հասուցից։ Մատնեաց զնոսա Աստուած ի կարիս անարգութեան։ Փառօք, եւ անարգութեամբ։ Են՝ որ ի պատուի են, եւ են՝ որ յանարգութեան. եւ այլն։ (Իսկ Եբր. ՟Թ. 26.)


Արկանելի, լւոյ, լեաց

s. adj. clothing, dress, apparel;
cloak;
that throws, that puts, that pours.

· Calfa

NBHL (1)

Զառ անին արկանելին։ Զարկանելին իմ թօթափեցի ուժգին։ Արար անձին իւրում արկանելիս։ Արկանելիս քանանացւոց։ Արկանելիք քեզ ի փառս. (յն. առ ի շուրջ պատել քեզ զփառս)։ Արկանելիս սպիտակս. (Ես. ՟Գ 24։ նեեմ. ՟Ե 13։ Առակ. ՟Լ՟Ա 22. 24։ Եզեկ. ՟Ի՟Է 7։ Յայտ ՟Զ 11։)


Արկանեմ, արկի

va.

to cast, to throw, to shoot;
to put away, to reject;
to reduce to, to bring to;
to sow, to scatter, to spread;
to pour out, to shed;
to mix;
ի մէջ — զանձն, to intermeddle, to intrude, to enter;
— ի մէջ ի ներքս, to thrust in, to introduce, to mix;
— ի միտս, to insinuate;
— զանձն ընդ, ի ներքոյ, to undergo;
— զիւրեւ, զանձամբ, to endorse, to put on one's back;
to put on, to dress one's self;
— աղիւս, to make brieks;
— զկալ, to winnow corn;
— ողորմութիւն, to pity;
ընդ յեսան, ընդ սրոց —, to whet, to sharpen;
— ընդ սղոցաւ, to saw;
— ջուր, to pour water;
գութս —, to pity;
խունկ —, to cense, to perfume with incense;
ի խնդիր —, to seek, to trouble one's self to find;
ձայն —, to cry, to scream, to shriek;
վարձս, սակ —, to bargain, to make an agreement, to contract;
վիճակ —, to cast or draw lots;
ի կիր, ի վար, ի գործ —, to use, to employ, to make use of;
ձեռն —, to undertake;
— ընդ տարակուսանօք, to make doubtful, to doubt;
— ի մոռացօնս, to forget;
— զանձն ի վատնգ, to place one's self in danger;
— ի յուսահատութիւն, to reduce to despair.

· Calfa

NBHL (1)

Յընչի՛ց կամիցի արկանել։ Զադամ յայնպիսի փառաց փութայր արկանել. (Ոսկ. մ. ՟Ա 24։ եւ Ոսկ. յհ. ՟Ա 8։)


Արկանիմ, արկայ

vp.

to throw ones self, to fall;
to dress one's self.

· Calfa

NBHL (1)

Որ զանճառ զիոյս փառաց իբրեւ զօթոց զքեւ արկար. (Շար. եւ այլն։)


Արմատ, ոց

s.

root;
stump;
trunk, stem;
source, origin, cause;
—ս առնուլ, արձակել, to take root.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմն ի սրբոցն ասէ. ծառք յարմատոց աճեն, եւ փառք ի հեզութենէ (Եղիշ. յեսայ.։)


Արմատանամ, ացայ

vn.

to take root, to take hold, to grow.

· Calfa

NBHL (1)

Տնկեցեր զնոսա, եւ արմատացան։ Սիրով արմատացեալք, եւ հաստատեալք։ Արմատացեալք, եւ շինեալք ի նա. (Երեմ. ՟Ժ՟Բ 2։ Եփես. ՟Գ 18։ Կող. ՟Բ 7։ Արմատացայ ի փառաւոր ժողովրդեան. Սիր. ՟Ի՟Դ 16։)


Արփեան, փենից

adj.

solar;
luminous, bright, celestial.

· Calfa

NBHL (1)

Որ արփենից գերունակւթեամբ ի վեր քան զհրաշս փառաց ստեղծողին վեհից հրեղինաց՝ տարրեղէն բնութեամբ անօթք մաքրագոյնք. (Նար. գանձ առաք. եւ Նար. մրգ.։)


Արփիաճեմ

adj.

that walks in the light;
that goes like the sun;
bright, luminous.

· Calfa

NBHL (1)

Արփիաճեմ փառք, կամ աթոռ. (Զքր. կթ.։ Նար. յովէդ.։)


Արքայութիւն, ութեան

s.

royalty, reign, kingdom;
heaven, paradise.

· Calfa


Աւագանամ, ացայ

vn.

to ennoble ones self.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մեծապէս փառաւորեալ աւագանայր ի նմանէն. (Բուզ. ՟Ե. 38։)


Աւագութիւն, ութեան

s.

greatness, excellence, sublimity, dignity, degree, degree of honour, nobility;
majority.

· Calfa

NBHL (1)

Ստացարո՛ւք փառս աւագութեան. (՟Ա. Մակ. ՟Բ. 51։)


Աւազակեմ, եցի

va.

to assassinate, to plunder, to rob.

· Calfa

NBHL (1)

Սնափառութիւն մինչեւ ի վախճան աւազակէ զառաքիութիւն. (Կլիմաք.։)


Աւանդիչ, չի, չաց

adj.

that consigns, deposits;
that teaches;
that gives.

· Calfa

NBHL (1)

Միաբանել ընդ ուղղափառութեանն աւանդիչս. (Յհ. իմ. կանոն.։)


Աւաչական, ի, աց

adj.

tender, mild.

· Calfa

NBHL (1)

Յարդարեաց աւաչական ձայնիւ զնորա զանցմ ընդ ուղղափառս. (Սոկր.։)


Աւելորդ, աց

adj. s.

exceeding, redundant, superfluous, too much;
rest;
—ք որովայնի, excrement.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ է՝ որ աւելորդն է ի Քրիստոս (քան զմեզ) եւ հրաշափառ. (Պրպմ. լ.։)


Աւետարանեմ, եցի

va.

to give good news, to announce;
to evangelize, to preach the Gospel.

· Calfa

NBHL (1)

Աւետարանեցաւ, ուստի փառատրեցաւ. (Նար. կուս.։)


Աւետաւորեմ, եցի

va.

to give, to bring good news, to announce.

· Calfa

NBHL (1)

Հովիւքն ծագմամբ փառաց աւետաւորեցան ի հրեշտակէն. (Կամրջ.։)


Աւետեմ, եցի

va.

cf. Աւետաւորեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զամբարտաւանուեւեան գալուստն աւետէ սնափառութիւն, (Նեղոս) իմա՛ ըստ յն. ոճոյ՝ զեկուցանէ։


Բագնաձեւ

adj.

in the shape of idolatrous temples.

· Calfa

NBHL (1)

Կանգնելով փոխանակ բագնաձեւ պղծալից յարկացն զտաճար փառաց. (Արծր. ՟Ե. 8։)