Definitions containing the research հանդերձ : 1401 results

Ամոքեմ, եցի

va.

to soften, to calm, to compose;
to conciliate, to appease, to allay, to pacify, to reconcile;
to affect, to move, to touch;
to abate, to diminish;
to sooth, to caress;
to engage, to win over, to persuade.

· Calfa

NBHL (1)

Զոմանս (ի ձկանց) ի սանի հանդերձ պոսիդոնիւ (ջրով) ամոքեալ. (Մագ. ՟Ժ՟Բ։)


Անգամ

adv. conj. once, at one time;
even, notwithstanding;
այս —, this once;
այլ —, another time;
առաջին —, the first time;
մի —, only once;
բազում —, many times, often;
միւսանգամ, once more, over again;
առ — մի, at once, this time;
քանիցս —, every time;
how many times?

· Calfa

NBHL (1)

Իւրաքանչիւր պատառատուն հանդերձիւն պատէր զսուրբսն առ անգամ մի. (Ագաթ.։)


Անգիտակ

adj.

ignorant.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ որպէս անգիտակ հանդերձելոց նմա պատահմանց, այլ եւ յոյժ իսկ ճանաչէր. (Աթ. ՟Ը։)


Անգործութիւն, ութեան

s.

idleness, inaction, indolence;
inefficacy.

· Calfa

NBHL (1)

Գիշեր կոչէ զհանդերձեալն վասն անգործութեան. քանզի բարի կամ մեղք անդ այլ ոչ գործին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 10։)


Անդամ, ոյ, ոց

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.

· Calfa

NBHL (1)

Պատառեցին զհանդերձս նոցա յանդամոց նոցա։ Կայտռային օձք զանդամօք իմովք։ Ընդ անդամս ոսկերացն բուսեալ էր խոզանաստեւ. (Ագաթ.։)


Անդէն

adv.

there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.

· Calfa

NBHL (1)

Որ աստէն անգոսնեալ եմ, եւ անդէն ( ի հանդերձեալն) խայտառակեալ. (Նար. ԿԷ։)


Անդէպ

adj.

indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.

· Calfa

NBHL (1)

Դէպ ժամանակ այժմու կեանքս, եւ անդէպ՝ հանդերձեալքն. (Խոսր.։)


Անդուստ

adv.

thence;
—ի վերուստ, from above.

· Calfa

NBHL (1)

Զբարութեանցն՝ որ անդուստ ( ի հանդերձեալն). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 33։)


Անդր

adv. prep.

there;
beyond, on the other side;
yonder;
ի քաղաք —, to the city;
— քան, beyond, further than, on the other side of, over;
— քան զծով, beyond the sea.

· Calfa

NBHL (1)

Ահա գիրք եւ հանդերձք քո անդր ուրեմն է. (Վրք. հց. ՟Բ։)


Անդրագոյն

adj.

further.

· Calfa

NBHL (2)

Կամ ի հանդերձեալն. անդին. ախրէթտէ.

ὀ, ἠ, τὸ ἑκεῖθεν. quod est ibi. Որ անդ է. հանդերձեալ, վերին. անդանօր. ան տեղինը. օնտաքի, օրատաքի.


Անզարդիմ, եցայ

vn.

cf. Անզարդանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Զարդարեն զեկեղեցի, որ ի սգոյ անզարդեցաւ, հանդերձիւ. (Տօնակ.։)


Անզաւակութիւն, ութեան

s.

state of a person bereft of children;
barrenness.

· Calfa

NBHL (1)

Լա՛ւ է անզաւակութիւն հանդերձ քաջութեամբ։ Այրութիւն եւ անզաւակութիւն եկեսցէ յանկարծակի ի վերայ քո։ Մի՛ եւս լիցի այդ ի մահ եւ յանզաւակութիւն. (Իմ. ՟Դ. 1։ Ես. ՟Խ՟Է. 9։ ՟Դ. Թագ. ՟Բ. 21։)


Աննախանձութիւն, ութեան

s.

cf. Աննախանձաւորութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում ձրիւք հանդերձ զգուշութեամբ կացուցանէ յաննախանձութիւնս զնա. (Ոսկ. ծն.։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

adj.

unpardonable;
intolerable.

· Calfa

NBHL (1)

Որոց աստ ներէ, ի հանդերձեալսն աններելի տանջէ. (Լմբ. առակ.։)


Անշքութիւն, ութեան

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

· Calfa

NBHL (1)

Սիրեն զանշքութիւն հանդերձից. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անուն, նուան, ուանք, անց

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱՆՈՒԱՆԷ. որ եւ ՅԱԿԱՆԷ ՅԱՆՈՒԱՆԷ. ὁνομαστί. nominatim. Տալով կամ յիշելով զանունն։ անուամբ եւ դիմօք հանդերձ. գիտելով զանձն ըստ երեսաց եւ ըստ անուանն. որոշակի. յայտնապէս. յատկաբար. մի ըստ միոջէ. անունովը, տեղն ի տեղը. իսմի ճիսմի իլէ.


Անուշութիւն, ութեան

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ զայլ հումն հանդերձ անուշութեամբ եփեցին ի կաթսայս. (՟Ա. Եզր. ՟Ա. 12։)


Անպաճոյճ, ճուճից

adj.

unadorned, simple, plain, unpolished.

· Calfa

NBHL (2)

Անպաճոյճ հանդերձք, կամ յատակք, կամ հաց, ընթրիք, ըմպելիք. (Եզն. միանձ։)

εὑτελής, ἁκαλλώπιστος, ἅσκευος. simplex, incultus, supellectilis expers. Օտար ի պաճուճանաց կամ ի զարդուց, ի յօրինուածոց եւ ի հանդերձանաց սպասուց. անշուք. անարուեստ. աղքատին. պարզ. անզարդ, անսեթեւեթ. եւ Անկեղծ. քէսիմսիզ, սատէ, պայազը, հիլլեսիզ.


Անպարտ, ից

adj.

unblamable, innocent;
not due;
— առնել՝ կացուցանել, to clear, to acquit.

· Calfa

NBHL (1)

Անպարտ հանդերձ. (Ոսկ. եբր.։)


Անկուռ

adj.

rough, rude, uneven, rugged.

· Calfa

NBHL (1)

Չէ՛ անկուռ ճանապարհ, ընդ որ ընթանալ եմք հանդերձեալ. (Լմբ. սղ.։)


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

· Calfa

NBHL (1)

Անհատ գրեթէ զամենայն բարեփառութեանցն վայելեցին կեանս։ Որ եւ հանդերձ բազմապատիկ կենդանեացն յարատեւութեամբ՝ անհատ եւս զբանաւորիս ունի զկենդանութիւն. (Պիտ.։)


Անհարթութիւն, ութեան

s.

unevenness, inequality of surface;
want of politeness, rudeness, awkwardness, harshness, roughness, coarseness;
— օդոյ, intemperance

· Calfa

NBHL (1)

Զի յայսոսիկ զանհաստատութիւն եւ զանհարթութիւն տեսանելով՝ առ հանդերձեալսն փոփոխեալ յարմարիցիմք. (Ածաբ. աղք.։)


Անհաւատամ, ացայ, ացի

va. vn. to disbelieve.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք անհաւատանայ նմա, (կամ անհաւատանայր)։ Ի դէպ էր անհաւատանալ։ Թէ ոք հանդերձելոցն անհաւատանայ։ Մի՛ վասն զի ոչ տեսանես, անհաւատանաս. (Ոսկ. յհ.։)


Անհաւատանամ, ացայ

vn.

cf. Անհաւատամ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ոք անհաւատանայ նմա, (կամ անհաւատանայր)։ Ի դէպ էր անհաւատանալ։ Թէ ոք հանդերձելոցն անհաւատանայ։ Մի՛ վասն զի ոչ տեսանես, անհաւատանաս. (Ոսկ. յհ.։)


Անհեդեդ

adj. adv.

unfit, inept, foolish, absurd, fantastical, whimsical, grotesque, ridiculous, extravagant, silly, ill-shaped, ill-contrived, awkward;
—ս absurdly, fantastically, ridiculously, awkwardly.

· Calfa

NBHL (1)

Էր հանդերձն անհեդեդ մեծութեամբն. (Բուզ. ՟Ե. 6։)


Անհպարտութիւն, ութեան

s.

freedom from pride, humility.

· Calfa

NBHL (1)

Այն՝ որ ի բնութեանն անհպարտութիւնն էր նախ քան զպճնութիւն հանդերձից. (Փիլ. լին.։)


Անձեռագործ

adj.

not made by hands, natural, spiritual.

· Calfa

NBHL (1)

Զգեցցի զանձեռագործ հանդերձն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Անձնապուր

vn.

to escape, to fly, to have a narrow escape, to run away.

· Calfa

NBHL (2)

Անձնապուր լեալ հանդերձ զինակրաւ. (Արծր. ՟Ա. 9։)

Անձնապո՛ւրք լերուք։ Դուք հանդերձ եղբարբքդ անձնապուրք լինիք. (Փարպ.։)


Անկանեմ, անկի

va.

to lay the groundwork of lace;
to weave;
to twine.

· Calfa

NBHL (2)

Յերկինս անկանին այն հանդերձք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23։)

Ընծայս բան է՝ իբրեւ հանդերձ ինչ գձուձ յաղքատ մտացս մերոց ոչ առանց երկոց անկեալ. (Նիւս. կազմ.։)


Անկատար, աց

adj. adv.

imperfect, incomplete, defective, faulty;
imperfectly, incompletely, faultily;
s. gr. imperfect tense.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն գրեալք կատարեսցին ի հանդերձեալսն. զի յոլովագոյնք (դեռ) են անկատարք. (Շ. բարձր.։)


Անմասն

adj.

without share or portion, that does not participate;
bereft, destitute;
— լինել, to be destitute, to be bereft;
— առնել, to deprive.

· Calfa

NBHL (1)

(հանդերձ խնդրով). ἅμειρος, ἁμέτοχος. expers, carens, non particeps. Ոչ մասնակից. անկցորդ. անբաժ. հեռի. առանց. ազատ. անընդունակ. զրկեալ. լագասըզ. մահրում.


Անլուաց

cf. Անլուայ.

· Calfa

NBHL (1)

անթափ (հանդերձ). cf. ԱՆԼՈՒԱՅ.


Անբանական, ի, աց

adj.

like a dumb animal, stupid;
irrational.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմին եղեալքս՝ եւ անմարմին, անբանականք՝ հանդերձ բանին. (Յիսուս որդի.։)


Անբանութիւն, ութեան

s.

stupidity, irrationality, brutality.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ արդեօք յունական պերճ եւ ողորկ առասպելքն իցեն հանդերձ պատճառաւ. այլ ասես մեզ՝ պատճառս տալ անբանութեան նոցա. (Խոր. ՟Ա. 31։)


Անբաւանամ, ացայ

vn.

to grow or increase excessively, to be immense.

· Calfa


Անձնաւորական, ի, աց

adj.

personal;
hypostatical.

· Calfa

NBHL (1)

Բանն Աստուած զգենլով մարմին անձնաւորական բանական ի սրբոյ Կուսէն, ո՞չ ապաքէն բանական զգենու մարմին, եւ հանդերձ բնաւորականօքն. (Խոսրովիկ.։) որ հայի եւ ի յաջորդ նշանակութիւն։


Աբեղայ, ից

s.

monk, friar;
— լինել, to turn or become monk.

· Calfa


Ագանելիք, լեաց

s.

clothes, attire, dress, garb, raiment.

· Calfa

NBHL (1)

Ագանելեօք ասէ հանդերձից մի՛ պարծեսցիս. (Ոսկ. եբր.։)


Ագանիմ, ագայ, ագիր, ագուցեալ

vn.

to clothe or dress oneself, to wear, to put on;
to take lodgings, to pass the night, to sojourn, to dwell;
to stay;
— զրահս, to put on a breastplate or cuirass.

· Calfa

NBHL (2)

Եղիցի նմա որպէս հանդերձ՝ զի ագանի։ (Սղմ. ՃԸ. 19)

Եթէ կամիս հանդերձս ստանալ, զայն ստասջիր որ ի վեր ի բարձունս ագանիցի (Ոսկ. եբր.)


Ագարակ, աց

s.

farm, land, field;
country, village;
— տեղիք, rural or country places.

· Calfa

NBHL (1)

Հրամայէ զսահմանս գիւղից եւ ագարակաց որոշել։ Որում տուեալ զաւանն Տատեանս հանդերձ ագարակօք. (Խոր. ՟Բ. 53. 59։)


Ագուցանեմ, ուցի

va.

to clothe, to dress;
to enchase, to set, to fit in;
to harbour, to lodge;
— կօշիկս, to put on the shoes of;
— մատանիս ումեք, to put a ring in a person's finger.

· Calfa

NBHL (1)

Περιτίνημι, νποδἑνω, ἐισάγω. Circumpono, calceo, induco, induo. Տալ ագանել հանդերձս կամ կօշիկ եւ այլն. հագցընել. կիյտիրմէք


Ազատ, ի, աց, ից

adj. adv.

free, independent;
freed, affranchised, redeemed, quit, ransomed;
large, vast;
noble;
— Մասիս, the great Ararat;
— առնել cf. Ազատեմ;
— կացուցանել;
to dispense, to exempt;
cf. Ազատաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենեսեան զձեզ արարից ազատս հանդերձ ընտանեօք. (Խոր. ՟Գ. 28։)


Ազատաժողով

s. adj. cf. Ազատագունդ.

· Calfa

NBHL (1)

Բառնալ զազատախումբ տոհմն յաշխարհէ հայոց հանդերձ նորին հեծելովք. (Ղեւոնդ. ՟Զ. ուր եւ ասի իբր ՟Գ.)


Ազատախումբ

s. adj. cf. Ազատագունդ.

· Calfa

NBHL (1)

Բառնալ զազատախումբ տոհմն յաշխարհէ հայոց հանդերձ նորին հեծելովք. (Ղեւոնդ. ՟Զ. ուր եւ ասի իբր ՟Գ.)


Ազատակից, կցի, կցաց

adj. s. free-companion.

· Calfa

NBHL (1)

Որդիքն Բագարատայ՝ հանդերձ այլ եւս իւրեանց ազատակցօք. (Յհ. կթ.։)


Ազատակոյտ

s.

the nobility.

· Calfa

NBHL (1)

Նաեւ ազատակոյտն՝ խառնիճաղանճ ամբոխիւն հանդերձ զմիմեամբք դիզանէր. (Ագաթ.։)


Ազբն, բին

s.

weft, woof, warp.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ անկցես զեօթանեսին գիսակս գլխոյ իմոյ ընդ ազբին ... Էառ զեօթանեսին գիսակս գլխոյ նորա հանդերձ ազբամբն ... Կորզեաց զցիցսն հանդերձ ոստայնիւն եւ ազբամբն յորմոյ անտի. (Դտ. ՟Ժ՟Զ։)


Ազգ, ի, աց

s.

nation, people;
generation;
race;
gender;
kind, sort, quality;
sex, age, epoch;
century;
manner, way;
Գիրք —ազգաց, Book of Judges;
յագէ յազգ, from age to age, from generation to generation;
ազգ Հայոց, the Armenian nation;
Անգլիացի յազգէ, of the English nation, English;
Ամերիկացի եմ ազգաւ, I am American by birth;
— կանանց, the female sex, the fair sex, the woman kind;
— մարդկան, the human kind, humanity;
ազգով, with all the nation;
մի —, the same, the same manner, equally;
ազգք ազգք բանասիրութեան, the different kinds of literature;
ազգք եւ ազինք, all nations, all people.

· Calfa

NBHL (1)

Եկեալ հասանէին հանդերձ ամենայն քահանայական ազգաւն։ Վատթարս ի յազգս հրաւիրելոց։ Այնպիսի են ամենայն ազգք արդարոց։ Պատուէր տամք եւ կանանց ազգի։ Ազգ ծառայից, կամ ծառայական։ Ազգ երկրագործաց. (Խոր.։ Նար.։ Սարգ.։ Շ. եւ այլն։)


Ազգապետ, աց

s.

chief, governor of a nation or family.

· Calfa


Ազգատոհմ, ից

s.

family, house, generation, progeny.

· Calfa

NBHL (1)

Ազգատոհմօքն իւրեանց հանդերձ։ Լուան որ շուրջ զնովաւ էին, եւ ազգատոհմ նորա։ Ի գաւառի եւ յազգատոհմի եւ ի տան իւրում. եւ այլն։