Entries' title containing փառ : 121 results

Փառունակ

adj.

glorious.

· Calfa

NBHL (2)

Ունակ փառաց. կամ փառաւորընկալ.

Նախատիպ միածնի բանին, եւ փառունակ փառաց միածնին. (Գանձ.։)


Փառք, ռաց

s.

glory;
honour, praise, fame, renown, celebrity;
majesty, splendour, magnificence.

· Calfa

NBHL (14)

δόξα gloria, honor κλέος celebritas, splendor nominis. (լծ. Վարկ. յարդ. ) Մեծ համարումն առաջի այլոց, եւ պատիւ ընծայեալ ումեք. շուք. մեծարանք. գով. հռչակ. հանդէս. եւ Պանծալի ձիրք, պարծանք. զարդ. վայելչութիւն. մեծութիւն, եւ Նշան մեծութեան. (յն. տօ՛քսա որ է կարծիք, եւ փառք. )

ՓԱՌՔ. δόξα laus, glorificatio, gloria. Որպէս Փառաբանութիւն. օրհնութիւն. եւ գոհաբանութիւն. խոստովանութիւն ի փառաւոր առնել զԱստուած.

ՓԱՌՔ. δόξα, δόκησις existimatio, opinio. Կարծիք, ճանաչումն, դաւանութիւն. (յն. ոճով. ուստի եւ ի մեզ յունական բարդութիւնքս ուղղափառ, այլափառ. եւ այլն. ) cf. ՓԱՌԱԲԱՆԵՄ.

ՓԱՌՕՔ. իբր մ. ἑνδόξως gloriose, honorifice. Փառաւորապէս. փառաւորութեամբ. փառքով պատուով, առօք փառօք.

Երկինք պատմեն զփառս Աստուծոյ։ Տեսջիք զփառսն տեառն։ Փառք տեառն երեւեցան ամպով։ Բազմութեամբ փառաց քոց մանրեցեր զհակառակորդս։ Ծագեսցէ Աստուած խորհրդովք՝ փառօք իւրովք յերկիր։ Լի է ամենայն երկիր փառօք նորա։ Փառք Աստուծոյ ծածկեն զբան։ Փառք թագաւորի պատուեն զհրամանս։ Ի հօր մերոյ ընչից արար իւր զայն ամենայն փառս։ Պատմեցէ՛ք հօր իմոյ զամենայն զփառս իմ։ Ետու քեզ զմեծութիւն եւ զփառս։ Պատմուճան սուրբ Ահարոնի ի պատիւ եւ ի փառս։ Հանդերձ կամ աթոռ փառաց։ Զփառս իմաստունք ժառանգեսցեն, իսկ անմիտք բարձրացուցին զանարգանս։ ՓԱռք են առն խոտորիլ ի հայհոյութեանց.եւ այլն։

Ոչ եթէ բարձրեալն բարձրանայ, այլ մարմինն բարձրելոյն. ո՛չ տէրն փառաց փառաւորի, այլ մարմինն փառաց՝ նա առնու զփառս՝ նովիմբ ելանելով յերկինս. եւ անփառութիւն նորա՝ մեզ փառք. (Աթ. ՟Ա։)

Զարմանալոյ գիտեմք զանուն փառաց, յորժամ ոչ կարեմք թուել զմեծութիւն կամ զգեղեցկութիւն ուրուք, զբովանդակն այսու անուամբ ժողովեմք. մեծ փառս ունի ասեմք. (Գէ. ես.։)

Առ Սողոմոն յաղագս իմաստութեանն փառացն ճեպեցաւ. (Նիւս. երգ.։)

Համբերութիւնն մեր՝ փառք ձեր են. (Եփր. եփես.։)

Տո՛ւք փառս Աստուծոյ։ Տո՛ւր փառս այսօր տեառն Աստուծոյ իսրայէլի։ Փառք ի բարձունս Աստուծոյ։ Ուրում փառք յաւիտեանս, ամէն.եւ այլն։

Փառք եւ երկրպագութիւն։ Օրհնութիւն եւ փառք։ Փառք հօր եւ որդւոյ եւ հոգւոյն սրբոյն. (Ժմ.։ Շար. եւ այլն։)

ամենեցուն իշխանութիւն է միաբանել ի սաղմոսն, եւ ի փառս գոբողայնց։ Առաջնորդքն եւ զօրհնութիւն եւս յաւելուն, եւ ի փառսն. (Խոսր.։)

Աստուածածին անուանելով զսուրբ կոյսն, եւ ուղիղ փառս ունելով (ըստ ուղղափառ դաւանութեան). (Գերմ. թղթ.։)

Օրհնեսցո՛ւք զտէր, զի փառօք է փառաւորեալ։ Զխորհուրդ թագաւորի բարւոք է ծածկել, այլ զգործս Աստուծոյ յայտնել՝ փառօք։ Թաղեաց փառօք եւ պատուով։ Ընկալաւ զայրն, կամ ընդունել զարսն՝ մեծաւ փառօք.եւ այլն։


Փառօք

adv.

gloriously, with glory, pompously, splendidly;
ճշմարիտ, անարատ or անստգիւտ, անեղծ, անկապուտ, շքեղ, յաւերժական —, true, spotless, solid, real, great, imperishable glory;
սուտ, փախստական, սնոտի, կորստական —, false, fleeting, vain, perishable glory;
սիրել զփառս, to love glory;
փառս ստանալ, to acquire fame or glory;
փառաց ի փառս բարձրանալ, to be raised or exalted to the highest pitch of glory;
ընթանալ ի փառս, to be in a fair way the glory;
անկապուտ փառս անձին համարել, to put one's chief glory in;
ուղիղ փառս ունել, to be of an orthodox belief or profession, to have a catholic sense;
տալ փառս աստուծոյ, to glorify God, to give or render glory to God, to thank God;
վասն փառաց մեռանել, to die for glory;
անկանել փառօք, to fall gloriously;
յաւերժացուցանել զփառս իւր, to make one's glory eternal;
կնիք տալ փառաց, to put the seal to one's fame;
տենչալ փառաց, զակատիլ զհետ փառաց, to aim at glory, to pursue glory;
աղարտել զփառս իւր, to tarnish one's glory, to stain one's reputation;
աղօտացուցանել, նսեմացուցանել զփառս իւր, obscure, darken or efface one's glory;
անկանել ի փառաց, to abase, degrade or dishonour oneself;
առանց փառաց, inglorious;
փառաւորեալ փառօք, covered with glory, with laurels, renowned, famous;
շքեղապանծ փառօք, with extraordinary splendour;
փառս քեզ համարեսջիր, make it your aim and glory to;
տեսէք, մի գուցէ քակտեսջիք ի փառացդ, take care not to lose your renown;
անմահական փառս յաւելցէ քեզ այս, this will bring you immortal glory;
նսեմացեալ անհետանայր գոգցես եւ — նորա զոյգ ընդ բաղդին, his glory seemed to be eclipsed with his fortune;
ի փառս աստուծոյ, to the glory of God;
— հօր, the Gloria Patri;
— տեառն, — աստուծոյ, glory to God ! God be praised! thank God !
— քեզ, տէր, glory to Thee, o God;
— ի բարձունս աստուծոյ, glory to God in the highest;
որում միայնոյ վայելեն —, to Whom alone glory belongs.

· Calfa


Վեհափառ

adj.

majestic, august, royal.

· Calfa

NBHL (2)

Վեհագոյն փառօք. գերափառ. վեհապատիւ. գերագոյն.

Նոր եւ չքնաղ, թագաւորաց վեհափառ, որ ոչ ցուցաւ ի դարս. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Վեհափառութիւն, ութեան

s.

majesty;
— ձեր, Your -.

· Calfa


Փարփառ

adj.

bright-eyed, mild-looking.

· Calfa

Etymologies (1) · Adjarian

-Կրկնուած է *փառ «փայլ» պարզ ար-մատից, որ տե՛ս գւռ.։

NBHL (1)

Այս անուն ասեն՝ գանգրահեր, եւ ծաւի, եւ փարփառ է ի ծնէ։ Գեղեցիկ լինի եւ փարփառ. (Վեցօր. ՟Զ։ Շիր.։)


Տարափառ

adj.

unglorious.

· Calfa


Տիրափառական, ի, աց

adj.

befitting our Lord's glory.

· Calfa

NBHL (2)

Վայելչականն փառաց տեառն. կամ տիրապէս կարծեօք ստոյգ դատեալ.

Բարեգոյակ ստեղծեալ կամս եւ անձնիշխանականս, ընդ նմին բնաւորեալ եւ երկիւղ տիրափառական. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Քաջափառ

adj.

very glorious, majestic, magnificent.

· Calfa

NBHL (2)

εὕδοξος gloriosus, illustris, honorificus. Բարեփառ. փառացի. փառաւոր. բարեհամբաւ. բարեբախտ. Հովիւքն քաջափառք։ Պարծէին նովաւ իբրեւ քաջափառք։ Պարծէին նովաւ իբրեւ քաջափառք քան զայլ մարդիկ։ Ի քաջափառ քաղաքն կոստանդնուպօլիս. (ՃՃ.։)

Եւ դոքսիա, որ թարգման քաջափառ. զոր յեղանակեմք չարափառ, (վատափառ) մանաւանդ՝ քան թէ քաջափառ. (Վրք. ոսկ.։)


Քաջափառութիւն, ութեան

s.

majesty, magnificence.

· Calfa

NBHL (4)

εὑδοξία claritas nominis εὑδαιμονία felicitas. Բարեփառութիւն, բարեհամբաւութիւն. բարեբախտութիւն. պանրալի եւ երջանիկ վիճակ.

Զի՞նչ առաւել քաջափառութեան եւ բարեբախտութիւն. պանծալի եւ երջանկ վիճակ.

Զի՞նչ առաւել քաջափառութեան եւ բարեբախտութեան գոլ ասացից ի տանն յայն։ Մեծութիւն, քաջափառութիւն, պատիւք։ Զապականելոցն զամենեցուն աստուստ քաջափառութիւն կարծել. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։ Ածաբ. աղք.)

Խոր խաղաղութեան, եւ միանգամայն երջանիկ քաջափառութեանց։ Ոչ միայն յասացեալս քաջափառութեան ոչ վայելեն, այլեւ զվատաբախտութեանց կրեն հիքութիւնս։ Ոչ զիս արդեանս աղէտք՝ քան եթէ անցելոցն քաջափառութեանց յիշատակք խոցոտեն դժնդակք. (Պիտ.։)


Օգոստափառ

cf. Օգոստական.

· Calfa

NBHL (3)

այն է Աւգոստա. Բառ լտ. աւկուսդա՛, որ ըստ յն. սեբաստէ. augusta, imperatrix. որպէս գերափառ կամ պաշտելի տիրուհի՝ այն է Ինքնակալուհի. կայսրուհի, դշխոյ. տիկնաց տիկին. առխարհատիկին. մայր կամ կին իմքնակալի։ Իսկ ՕԳՈՍՏԱ՛ ՏԻՐՈՒՀԻ՞ կամ ՕԳՈՍՏԱՏԻՐՈՒՀԻ՝ տիրաբար ասի զերկրից թագուհւոյն.

Ունակ օգոստոսական փառաց. կայսերաշուք. մեծափառ.

Ինքնակալ եւ մշտայաղթ կայսեր կոստանդիանոսի՝ մեծ եւ օգոստափառ, թագաւորաց թագաւորի. (Թղթ. դաշ.։ Շ. թղթ.։ Նար.։)


Օտարափառ

adj.

heterodox, heretical.

· Calfa

NBHL (3)

ἐτερόδοξος heterodoxus, qui alterius est opinionis, sectae. Այլափառ. ոյր կարծիք ի հաւատս է օտար եւ մոլոր.

Զսատակիչ ձայնս օտարափառացն։ Հեռի փախիցէ օտարափառացն աղճատանք։ Ըստ օտարափառիցն մոլորութեան. (Կիւրղ. գանձ.։)

Զի թէ օտարափառք ոմանք՝ ըստ կարծեաց իւրեանց անարտումք նման, սակայն մեծ եւ անմխիթարելի պատիժ կայ առաջի նոցա. (Մեկն. ղեւտ.։)


Օտարափառութիւն, ութեան

s.

heterodoxy.

· Calfa

NBHL (2)

Ցածուցանել զօտարափառութեան իւրոյ ջերմութիւն. (Խոսրովիկ.։)

Մի՛ իբրեւ ի թշնամիս հպել վասն օտարափառութեանն. (Մեկն. ղեւտ.։)


Անփառասէր

NBHL (3)

Եւ դու տե՛ս զաւետարանչին զանփառասէր միտսն. (Շ. մտթ.։)

Փոխանակ նոցա կացուցանէր զանարծաթասէրսն եւ զանփառասէրսն. (Վրք. ոսկ.։)

ἁφιλόδοξος. minime gloriae cupidus. Որ չէ փառասէր, կամ խորշի ի փառաց. խոնարհ.


Անփառաւորութիւն, ութեան

NBHL (4)

Եղիցի առ ի մարդկանէ վայելչաբար անփառացի՝ յաղագս շրջապատեալ սփածմանն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34։)

Թողուլ անփառաւորս։ Մի՛ գուցէ անփառաւոր դարձցիս անդրէն. (Պտմ. աղեքս.։)

Իսկագոյն եւ տիրագոյն է իմաստուն աղքատն քան զանզգա մեծատունն, անփառաւորն քան զփառաւորն. (Փիլ. լին.։)

Զինչ գործիցէք, ի փառս աստուծոյ արասջիք. դուք աւադիկ հայհոյութիւն եւ անփառաւորութիւն գործէք զինչ գործէքդ. (Ոսկ. կող.։)


Նորափառախնդիր

NBHL (1)

Դժուարին է փախչել ի նորափառախնդիր հպարտութենէ անտի. յն. ի սնափառութենէ. (Եւագր. ՟Լ՟Ա։)


Definitions containing the research փառ : 1529 results

Բազմաբեր

adj. adv.

cf. Բազմաբեղուն;
fruitfully.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ բազմաբեր պտղոցն մեր առաւելեսցեն պատիւ եւ փառք մեր. (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)


Անստուեր, աց

adj.

unshadowed, unclouded, clear, light.

· Calfa

NBHL (1)

Անստուեր իմաստութիւն, կամ յիշատակ, յոյս, փառք։ Անստուեր եւ անապական զճշմարտութեանն բան ամենայն ազգաց ծանուցին. (Նար.։)


Անվախճան, ից

adj.

endless, eternal.

· Calfa

NBHL (1)

Անվախճան թագաւոր։ Յանվախճան փառաբանողաց։ Յանվախճան յաւիտեանս. (Նար.։)


Անվայելուչ

cf. Անվայել.

· Calfa

NBHL (1)

Անվայելուչք եւ վատափառք. (Պիտ.։ (զոր մարթ է իմանալ եւ Զրկեալ ի վայելից կամ ի վայելմանց։))


Անվայրափակ

adj.

unlimited, unbounded;
incomprehensible.

· Calfa

NBHL (1)

Թափառեցայ յանվայր վայրին. (Յիսուս որդի.։)


Անվանելի

cf. Անվան.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայնիւ կարող, եւ անվանելի։ Անվանելի արուեստից։ Հոգեղինացն եւ անվանելեացն։ Անվանելի օծութիւն։ Անվանելի փառօք պսակեալ. (Նար.։)


Անվարձ

adj.

without salary, unpaid;
without merit or recompense.

· Calfa

NBHL (2)

Միայնակեաց սնափառ՝ մշակ անվարձ։ Ի զուր ախատիս, եւ անվարձ ելանես. (Նեղոս.։)

Սնափառի պահք անվարձ եւ աղօթք անշահք. (Կլիմաք.։)


Անվաւեր

adj.

invalid, null, illegal, insufficient;
apocryphal;
— առնել, to invalidate.

· Calfa

NBHL (1)

Ի քակտումն աղանդոյ անվաւեր չարափառութեանն։ Առանց հաւատոց՝ ամենայն ինչ անվաւեր է. (Ի գիրս խոսր.։)


Անտանելի, լւոյ, լեաց

adj.

insupportable, intolerable, heavy, burdensome;
incomprehensible, inconceivable.

· Calfa

NBHL (1)

Որ անտեսնելին է, եւ փառս ունի անտանելի. (Փիլ. յովն.։)


Անտառախիտ

s. adj. strong, tough;
thick;
bushy;
woody.

· Calfa


Անտեղի, ղեաց

adj.

not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.

· Calfa

NBHL (1)

Չունօղ զտեղի. կարօտ տեղւոյ. թափառական. մէքեանսըզ, տէտիրկին.


Անտենչիկ

adj.

who does not aspire, unaspiring, unambitious;
— աւագութեան, not desiring honour.

· Calfa

NBHL (1)

Զանտենչիկն փառաց գովեմք ամենեքեան. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4։)


Անտիական, ի, աց

adj.

young;
childish.

· Calfa

NBHL (2)

Ի ծառոյ անտի։ Ի տեղւոջէ անտի։ Ի լեռնէ անտի եւ այլն։ Յիւրմէ անտի փառացն։ Ի նոցա անտի յուսոյն։ Ի նոցունց դից անտի։ Ի հեթանոսական ուսմանց անտի։ Կոչէր ի ձկնորսութենէ անտի. (Յճխ.։ Ագաթ.։)

Զծովու եւ զցամաքի գեղեցկօրէն խառնէին բարեփառութիւն, զանտիսն ի քաղաք տանել, եւ զքաղաքիսն անդրէն ածել. (Պիտ.։) Եւ երբեմն՝ Որ ինչ անտի կամ յայնմ իրէ լինիցի.


Անցանեմ, անցի, անց

vn.

to pass;
to flow, to run;
to pass away, to end, to cease;
to passover, to omit;
— զանցանել, to exceed;
to surpass, to excel, cf. Գերազանցեմ, cf. Յառաջատեմ;
զբանիւ՝ ըստ հրամանն, to infringe, to transgress, to violate, to break;
— ընդ մէջ, to cross;
to pierce, to penetrate;
— վերստին, to repass;
—ի տեղի այլոյ, to succeed;
— ընդոստ, to leap;
— արագ, to hasten;
— զաւուրբք, to grow old, cf. Ծերանամ, cf. Պառաւեմ, cf. Զառամանամ;
— ճրագի, to be extinguished;
— ժամանակի, to elapse;
— անցից, to happen;
— յաշխարհէ, to die, to expire;
հասանել —, to cross, to traverse;
— ըստ չափ՝ ըստ սահման, to surpass, to exceed, to go beyond the limit;
հապճեպ զբազում իւիք, to pass rapidly over many things;
սակաւ ինչ — բանիւ, to speak briefly.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ անցնին զպատուիրանաւն, բարձաւ անց ի նոցանէ հանդերձ փառաց. (Եփր. ծն.։)


Անցաւոր, աց

s. adj. passenger, traveller;
fugitive, transitory, perishable, temporal, frail, vain.

· Calfa

NBHL (1)

Աւա՛ղ փառացս անցաւորի. (Խոր. ՟Բ. 12։)


Անքակ

adj. adv.

indestructible, indissoluble;
insoluble;
inherent;
indissolubly.

· Calfa

NBHL (1)

Ի փառաց անքակ. (Նար. խչ.։)


Անքակութիւն, ութեան

s.

indissolubility.

· Calfa

NBHL (1)

Անքակութեամբ եւ միով բնութեամբ փառաւորեալ. (Նար. ՟Խ՟Դ։)


Անքննութիւն, ութեան

s.

inscrutability;
want of examination.

· Calfa

NBHL (1)

Իսկութիւն անքննութեան։ Ամպոբ անքննութեան ծածկեցաւ։ Որ փառաւորեալն է անքննութեամբ։ Պաշտեցեալ ի յանքննութենէ. (Նար.։)


Աշակերտեմ, եցի

va.

to hare in tuition, to teach, to instruct.

· Calfa

NBHL (1)

Զկրօնից ուղղութիւն ի բաց խզեալ, զոր ի հարցն մերոց ուղղափառաց աշակերտեալ էին կողմանքն այնոքիկ. (Յհ. կթ.։)


Աշխարհակալ, աց

s.

conqueror;
monarch, emperor, prince.

· Calfa


Աշխարհային

adj.

worldly, profane;
secular, lay, temporal.

· Calfa

NBHL (1)

Զհեռաւոր աշխարհայինն (այսինքն զօտարականն) ի փառս բարձրութեան կարգէին. (Նար. խչ.։)


Աչառու, աց

adj.

that respects the appearance of persons, partial.

· Calfa

NBHL (1)

Առող զաչս. խտղտիչ կամ զօշոտիչ ական. աչք առնօղ, փառաւոր, կամ աչք խաբօղ.


Ապականեմ, եցի

va.

to corrupt, to spoil;
to alter, to change, to falsify;
to contaminate, to soil, to dirt, to spot;
to cause to rot, to putrefy;
to deform, to disfigure;
to deprave, to seduce;
to pollute, to profane;
to poison, to infect;
to vitiate;
to debauch, to lead astray;
— զկոյս, to deflour, to debauch;
— զսիրտ, to corrupt the heart;
— զտեսիլ մորուաց, to shave;
— զառողջութիւն, to ruin the health;
— զբարս, to corrupt the morals;
— զօդ, to infect the air;
— զհամբաւ, to libel;
— հրոյ զլերինս, to consume, to burn, to devour the mountains;
— զխորհուրդս ուրուք, to render useless advice;
— զմիտս, to seduce.

· Calfa

NBHL (1)

Զայլափառիցն ապականել զծաղր. (Որպէս եւ Պրպմ. ՟Խ՟Գ.) իմա՛, անհետ առնել։


Ապականութիւն, ութեան

s.

corruption;
destruction, ruin;
contamination, infection;
depravity, perversion, degeneration;
putrefaction, rottenness, sourness, staleness, rancidity;
— կուսի, defloration, debauchment;
տեղի՝ դուբ ապականութեան, sepulchre, tomb;
— բարուց, corruption, depravation of morals or manners;
յ— դնել՝ դարձուցանել, կարգել, հասուցանել, cf. Ապականեմ;
յ— դառնալ, լինել, անցեալ գնալ, cf. Ապականիմ;
ձմեռն ապականութեան, the winter destroyer or spoiler.

· Calfa


Ապառնի, նեաց

s. adj. gr.

futurity;
future;
— ժամանակ բայից, future tense.

· Calfa


Ապարասանութիւն, ութեան

s.

insolence, effrontery, impudence, licentiousness.

· Calfa


Աստուածական, ի, աց

adj.

divine.

· Calfa

NBHL (1)

Ածական անուն, կամ իշխանութիւն, վայելչութիւն, փառք, զօրութիւն, եւ այլն. (Ագաթ.։)


Աստուածակերպ

adj.

godlike, in the form of God, divinely.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածակերպ փառք, կամ տեսիլ, յայտնութիւն. (Ագաթ.։)


Աստուածահրաշ, ի, ից

adj.

done by a miracle or divinely.

· Calfa

NBHL (1)

Յաստուածահրաշ մեծ տօնիս, ի փառաւոր կիրակիս. (Գանձ.։)


Աստուածային

adj.

divine, belonging to God;
sacred, pious.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածային խորհուրդ, կամ փառք, պատկեր, կամ արքայութիւն, հրամանատուութիւն, տեսչութիւն, ուխտ, սեզան, տաճար, ողջակէզ, խոստումն, սքանչելիք, զօորութիւն, կամ լոյս, կերակուր, տուն, ցօղ. կամ մարմին եւ արիւն Քրիստոսի. եւ այլն. (Ագաթ.։ Փարպ.։ Շար. եւ այլն։)


Աստուածանամ, ացայ

vn.

to make one's self God;
to become God;
to unite one's self, to join one's self to God;
to resemble God.

· Calfa

NBHL (3)

Եւ սրբոց ի կարգի շնորհաց եւ փառաց.

Աստուած մարդացեալ խաչի մարդացեալ խաչի մարդկեղէն մարմնով, եւ ես փառաւորեալ աստուածանամ աստուածային երկաւորութեամբ. (Կիւրղ. խչ.։)

θεούμαι deificor Աստուած կամ իբրեւ զԱստուածանման լինել։ Ասի զսատանայէ եւ զնախաստեղծից ի կարգի փառասիրութեան.


Աստուածավայելուչ

adj.

that befits, becomes God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածավայելուչ փառք, վարդապետութիւն, կամ տեսութիւն, կամ գեղեցկութիւն. (Խոր. հռիփս.։ Մագ. ՟Խ՟Գ. ՟Հ՟Բ։ Դիոն. երկն.։)


Աստուածատեսութիւն, ութեան

s.

cf. Աստուածտեսութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Յանցանօքն ադամայ աստուածատեսութիւնփառացն ծածկեցաւ ի դիմաց նորա. (Ոսկիփոր.։)


Աստուածատուր

adj.

given by God, infused.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածատուր հանճար, փառք. (Նար. խչ.։)


Աստուածեղէն, ղինի, նաց

adj.

divine.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածեղէն շնորհք, խրատ, բան, փառք, բազուկ, իմաստութիւն. կամ արքայութիւն, կամք, կամ կրօնք, օրէնք, գիրք, պատգամք, գանձ. կամ տառ. կամ անձրեւ. (Ագաթ.։ Յճխ. ՟Է. ՟Ժ՟Ա։ Փարպ.։ Մագ. ՟Ի՟Զ։ Նար. ՟Լ՟Է։)


Արածեմ, եցի

va.

to graze, to pasture, to keep, to take care of;
— զհողմս, to cherish vain hopes, to build castles in the air.

· Calfa

NBHL (1)

Նմանութեամբ ասի, ԱՐԱԾԵԼ ԶՀՈՂՄՍ, կամ ԶՈՐԿՈՐՍՏՈՒԹԻՒՆ, կամ ԶԲՈԶՍ, իբրու Հետամուտ լինել. զհետ երթալ. զրահետ վարիլ. որպէս անասունք թափառին ի ճարակս։ (Առակ. ՟Ի 12։ ՟Ի՟Ը 7։ ՟Ի՟Թ 3։)


Արարչական, ի, աց

adj.

that belongs to the creator;
that creates;
efficient, plastic.

· Calfa

NBHL (1)

Արարչական սէր, կամ մարդասիրութիւն, բարեբանութիւն, փառաւորութիւն, հնազանդութիւն. (Ագաթ.։ Պիտ.։ Մամբր.։ Սհկ. ՟Կ՟Թ։ Նար.։)


Արարչակից, կցի, կցաց

adj.

associate in the creation.

· Calfa


Արարչատուր

adj.

given by the creator.

· Calfa

NBHL (1)

Արարչատուր փառք, փառաւորութիւն, կտակ. (Մամբր.։ Թէոդոր. խչ.։ Նար. խչ.։)


Արգահատանք, անաց

s. pl. cf. Արգահատութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Արգահատանքն եւ փառք ոչ հասարակ երկոցունց. (Ոսկ. մ. ՟Ա 18։)


Արգանդ, ի

adj.

matrix, womb, belly, bosom;
abdomen;
փող, անցք —ի, vagina.

· Calfa

NBHL (1)

ըզքեզ փառաւորէ երկիր բացեալ արգանդաւ իւրով. (Եփր. համաբ.։)


Արդարադատ

adj.

thatjudges equitably, just, equitable.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ինչ ցայժմ ոչ եղեւ ինձ, արդ լինիցի՞։ Ա՛րդ յարեայց՝ ասէ Տէր, արդ փառաւորեցայց, ա՛րդ բարձրացյց։ Արդ եւս նորամուտ հարսունք, կամ նորոգ ամուսնութիւնք։ Դուստր իմ արդ եւս վախճանեցաւ. եւ այլն։


Արդարակշիռ

adj.

who weighs, judges equitably, just, equitable.

· Calfa


Արդարացուցանեմ, ուցի

va.

to justify, to declare innocent, to acquit, to excuse, to exculpate, to clear, to absolve, to save;
— զանձն, to make excuses;
—ն, justification.

· Calfa

NBHL (1)

Արդարացուսցեն զարդարն, եւ պարտաւորեսցեն զամպարիշտն։ Արդարացուցանեն զամպարիշտն վասն կաշառոց. Մերձ է, որ արդարացուցանէ զիս։ Արդարացոյց զանձն իւրապստամբութիւնն իսրայէլի առ ուխտազանցութեամբն յուդայ։ Արդարացուցեր զնոսա յոյժ քան զքեզ։ Արդարացուսցէ զդատաստան իմ։ Ի զուր ուրեմն արդարացուցի զսիրտ իմ։ Դուք էք՝ որ արդարացուցանէք զանձինս առաջի մարդկան։ Կամեցաւ զանձն արդարացուցանել։ Զի եղիցի նա՛ արդար, եւ արդարացուսցէ զայն՝ որ ի հաւատոցն Յիսուսի. Զոր կոչեացն, ըզնոսին եւ արդարացոյց. եւ զորս արդարացոյցն, զնոսին եւ փառաւորս արար. եւ այլն։ Յորոց յայտ է, զի մարդ զմարդ արդարացուցանէ ջատագովելով. եւ Աստուած զմարդ՝ սրբելով. որպէս եւ մարդ զԱստուած փառաւոր առնելով. ըստ այնմ.


Արդեօք

adv.

perhaps, never, if, not, still, even;
certainly, undoubtedly, indeed;
կամիք —, will you ? ոչ կարեմ —, I Cannot;
այնչափ իմաստուն է, որպիսի ոչ ոք —, he is as learned as any one;
չգիտեմ արարից — թէ ոչ, I know not whether I shall do it or not ? հարցանէք թէ — սիրեցեմ զձեզ, you ask if I love you? մի —, God forbid !

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ դինտէր ... դու արդեօք խնդրէիր ի նմանէ։ Եթէ հաւատայիք դուք Մովսէսի, հաւատայիք արդեօք եւ ինձ։ Եթէ Աստուած էր հայր ձեր, սիրէիք արդեօք զիս։ Զի եթէ էր ծանուցեալ, ոչ արդեօք զտէրն փառաց ի խաչ հանէին։ Եւ արդեօք ոչ էին կամք՝ զի այժմեկեսցէ. այլ եկեսցէ՝ յորժամ եւ պարապեսցէ. եւ այլն։ (Տե՛ս եւ Թուոց. ՟Ի՟Բ 37։ Առակ. ՟Բ 20։ Յոբ. ՟Խ՟Բ. 8։)


Արեգակնաճեմ

adj.

where the sun shoots or enters, bright;
solar.

· Calfa

NBHL (1)

Արեգակնաճեմ լեառն՝ սպիտակափառն ունելով գագաթն. (Խոր. ՟Ա 11։)


Առաւել, աւ, օք, ովք

adj. adv.

redundant, superfluous, excessive;
trascendent;
more, rather;
too much;
— եւս, more, over and above, besides, so much, the more, cf. Աւելի, cf. Առաւելապէս, cf. Առաւելագոյնս, cf. Մանաւանդ;
— քան, more than;
— քան զ—, —ագոյն, more and more, too much;
— եմ, լինիմ, գատնիմ, cf. Առաւելում.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաւելսն յորդորել։ Առաւել փառաց հասանել։ Յառաւելն փոխին ի կեանս։ Ի կենդանութենէ յառաւել փոխադրեալ կենդանութիւն։ Յառաւել փարթամութիւնս անցանել. (Ագաթ.։) (Պիտ.։)


Առաւելապէս

adv.

principally, especially, chiefly, rather.

· Calfa

NBHL (1)

Ետ նմա զայնպիսի շնորհս առաւելապէս գիտութեան։ Երեւելի փառաց, եւ առաւելապէս պատուոյ. (Փարպ.։)


Առաւելեմ, եցի

va.

cf. Առաւելում.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւելեցին պատիւ եւ փառք մեր. (տպ. առաւելասցի). (Յճխ. ՟Ժ՟Ա։)


Առաւելութիւն, ութեան

s.

growth, increase, addition, augmentation, redundancy, superabundance, superfluity, exuberance, diffusion, transcendency;
enhancement of price;
excess;
prerogative, distinction, superiority.

· Calfa

NBHL (1)

Է առաւելութիւն իմաստութեան քան անմտութեան. որպէս է առաւելութիւն լուսոյ քան զխաւարի։ Զի՞նչ առաւելութիւն է իմաստնոյն քան զանմտին։ Ոչ ըստ առաւելութեան ինչ բանից իմաստութեան։ Ոչ եթէ փառաւորի վասն առաւելութեան փառացն։ Զի առաւելութիւն զօրութեանն իցէ յաստուծոյ, եւ ոչ ի մէնջ։ Զի մի՛ առաւելութեամբ յայտնութեանցն հպարտացայց. եւ այլն։