Your research : 127 Results for ր

Entries' title containing ր : 10000 Results

Արքայաբար

adv.

royally.


Արքայագունդ

s.

royal regiment or guard.


Արքայազն, զունք, զանց

s.

royal prince.


Արքայական, ի, աց

adj.

royal.


Արքայակերպ

adj. adv.

royal;
kinglike, kingly, royally.


Արքայանիստ

adj. s.

where the king resides;
— քաղաք, capital.


Արքայաշէն

adj.

made or built by the king;
royal, magnificent.


Արքայաշուք

adj.

that has royal honour;
royal.


Արքայապատիւ

cf. Արքայաշուք.


Արքայաջուր

s.

aqua-regia.


Արքայասպան

s.

regicide.


Արքայատուր

adj.

given by the king.


Արքայարան

s.

palace or city of the king.


Արքայիկ՞՞՞օձ

s.

basilisk (lizard).


Արքայկազնի

s.

walnut-tree or almond-tree.


Արքայորդի, որդւոց

s.

son of the king, prince


Արքայութիւն, ութեան

s.

royalty, reign, kingdom;
heaven, paradise.


Արքայուհի, հւոյ

s.

queen;
կեցցե՜ —, God save the Queen!


Արքեան

adj.

royal;
— թագաւորութիւն, reign;
— տիկին, queen, royal princess.


Արքեպիսկոպոս, աց

s.

archbishop, metropolitan.


Արքեպիսկոպոսական, ի, աց

adj.

archiepiscopal.


Արքեպիսկոպոսարան, աց

s.

archbishopric


Արքեպիսկոպոսութիւն, ութեան

s.

archiepiscopacy.


Արքիմանտրիտ

s.

archimandrite.

• «աբբայ, վանահայր» Վրք. հց. բ. 56. յետին ձևերն են արշիմանտ-րիտ Վրք. հց. Բ. 334, առշիմանդրիտ Օրբ. հկճռ. ժա. էջ 154. շամանդրիդ Վրդն. պտմ. տպ. Վենետ. էջ 83, որի դէմ հրտր. Էմինի, էջ 113 ունի արշամանդրիտ։

• = Յն. ἀρχιμανδριτης «վանահայր». կազմը-ւած է ἀρχι-«պետ, գլխավոր»+μάνδrα «փա-րախ» բառերից և բուն նշանակում է «փա-րախապետ»։ Սրանից են փոխառեալ նաև լա archimandrita, իտալ. archimandrita, ֆր-րանս. archimandrite, ռուս. арxимандритъ, վրաց. არხიმანდრიტი արխիմանդրիտի ևն հոմանիշները։-Հիւբշ. 342։


Արքունական, ի, աց

adj.

royal;
— ճանապարհ, great thourougkfare, high-road.


Արքունատուր

adj.

given by the king or Court.


Արքունի, նեաց

adj.

royal;
aulic;
— ճանապարհ, պողոտայ, high-way, road-way.


Արքունիք, նեաց

s.

palace, royal residence;
court, courtier;
յարքունիս առնուլ, գրաւել, to confiscate.


Արքունուստ

adv.

from the Porte of Grand-Seigniors court;
from the public treasure.


Յարքունուստ

cf. Արքունուստ.


Արօս, ի

s.

bustard.


Արօսի

s.

sorb-tree, beam-tree;
sorb, sorb-apple.


Արօտ, ից

s.

pasturage, pasture, pasture-ground, herbage.


Արօտական, ի, աց

adj. s.

adj. s. that pastures, eats grass, at pasture, at feed;
that leads cattle to pasture, herdsman, shepherd;
pasturage.


Արօր, ոյ, իւ

s.

plough;
— առնեմ, to plough.


Արօրադիր

s. adj.

ploughman, ploughed husbandman;
ploughed up, tilled;
—, արօրաձիգ առնել, to plough up, to till;
— լինել, to be ploughed up or tilled.


Արօրադրեմ, եցի

va.

cf. Արօրադիր առնել.


Արօրադրութիւն, ութեան

s.

tillage, ploughing.


Աւագամեծար

adj.

noble, excellent, much honoured, very estimable.


Աւագերէց, րիցու

s.

archpriest, parish-priest.


Աւագորեար, րերոյ

s.

court, nobility.


Աւազակաբար

adv.

like brigands.


Աւանդակիր

adj.

that keeps a deposit;
that preserves the tradition, depositary;
sacrist, sexton.


Աւար, աց

s.

booty;
pillage, sack, capture, recapture, prey;
plunder, marauding;
devastation, depredation, disorder;
— ածել՝ առնուլ հարկանել, յ— մատնել, յաւարի առնուլ՝ տանել, to spoil, to make booty, to pillage, to sack, to plunder, to ravage;
լիաձեռն աւարաւ, charged with plunder;
յ— մատնիլ, to be a prey, to be given to pillage.

• , ի-ա հլ. (սեռ. աւարոյ՝ Ա. թագ. ժե. 12. յետնաբար նաև ի հլ.) «կողոպուտ, թա-լանած բաները» ՍԳր. «աւարառութիւն, թա-լան» Եզեկ. լը. 13. Փարպ. որից աւարել ՍԳր. Բուզ. աւարաբաշխ Դատ. ե. 30. աւարաբար Լ. մև. ս. 3. աւարամասն Բուզ. աւարառու ՍԳր. Ոսկ. ես. աւարութիւն (կարդա՛ աւա-րառութիւն) Բուզ. գ. 6։

• = Պհլ. ävār «կողոպուտ», բելուճ. āvār «աւար, կողոպուտ», աֆղան. avār «կողո-պուտ, աւարի տալը», մանդայ. [hebrew word] āvār «աւերածութիւն»։-Հիւբշ. 112։

• Bugge IF 1, 454 պհլ. apar «գողու-թիւն», օսս. abreg, ավար. aburik «ա-ւազակ», յն. έναρα «աւար, կողոպուտ» սանս. sánara «աւար» բառերի հետ իբրև ընիկ հայ. մեր բառը դնում է *անար նախաձևից։ Horn § 53 մեր րառը փոխառեալ է դնում իրանեանից։ Müller WZKM 9, 287 յն. ἀπαυράω «կո-ղոպտել» և պրս. [arabic word] avār, [arabic word] āvā-ra ըստ Horn § 53։ Scheftelowitz BВ 2ο. 42 յն. ἐείρω «ըռնել»։ Patrubány SA 2, 33 թէ՛ հայը, թէ՛ պհլ. ձևերը

• և թէ՛ յն. ἔναρα հանում է հնխ. ar (առ-նում, ἂρνυμαι) արմատից, apa-և -en-մասնիկներով։ Նոյն, ՀԱ 1908, 246 ap-մասնիկով առնուլ բայից։ Փորթուգալ փաշա, Եղիշէ 285 պազենդ. աբար «ա-ւար»։ Թիրեաքեան, Կարնամակ ծան-129 պհլ. աւարկար «ճակատագիր» բա-ռի հետ։ Գաբրիէլեան ՀԱ 1910, 235 ափ բառից։

• ԳՒՌ.-Տփ. ավար, որ պահուած է միայն՝ վուրին ա՛վար, վուրին խա՛վար ասացուածի մէջ։

• ՓՈԽ.-Վրաց. ავარი ավարի կամ օაგარი իավարի «աւար, կողոպուտա, որս», ოხავარი ոնավարի, որից մինգր. ნავარი նավարի «կողոպտիչ» (кипաидзе, Гpaм. мингр. яз. 1914, էջ 285), այսպէս և իմեր. ნავარი նավարի «անտէր, փճացած» (ըստ Бepид-зe, Гpyз. rлocc. էջ 31)։


Աւարաբաշխ

adj.

that distributes the booty.


Աւարաբար

adv.

with plunder.


Աւարամասն

s.

portion of plunder.


Աւարառու, ռուաց

adj.

plunderer, depredator, freebooter, marauder.


Աւարառութիւն, ութեան

s.

sack, pillage.


Աւարեմ, եցի

va.

to make booty;
to sack, to pillage, to ravage.


Definitions containing the research ր : 3776 Results