Definitions containing the research գան : 3048 Results

Անյիշաչար

See full entry →

adj.

that easily forgives, that does not bear malice.


Անյոյս, յուսից, աց

See full entry →

adj. adv.

hopeless, desperate;
despaired of;
unhoped, unexpected;
desperately;
— առնել, to render hopeless;
— լինել, to despair, to give way to despair, cf. Յուսահատ լինել, cf. Յուսահատեմ, cf. Անյուսանամ.

NBHL (1)

Զբարեգործսն վարուք սգան անյոյս. (Յճխ. ՟Ժ՟Բ։)


Անյօդ

See full entry →

adj.

inarticulate;
not joined, simple.


Աննախանձ

See full entry →

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

NBHL (1)

ἅφθονος. invidia carens եւ copiosus, largus. Ազատ ի նախանձուէ. անյաչաղ, եւ անաչառ. գըսգանմազ.


Աննմանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unlikeness, dissimilitude, difference;
unsuitableness, disproportion.

NBHL (1)

Մի՛ ինչ էութեանն աննմանութիւն իմասցի։ Ուրանօր էութեանն նոյնութիւն, զո՞ր կալցի տեղի աննմանութիւնն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անշնչական, ի, աց

See full entry →

adj.

breathless, dead;
inanimate, senseless.

NBHL (1)

Անշնչականացն անկեալ երկիրպագանիցէ։ Սովորութիւն է գրոց՝ եւ անշնչականացն տալ աւետիս ուրախութեան. (Ոսկ. ես.։)


Անշփոթ, ից

See full entry →

adj. adv.

without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.


Անշքութիւն, ութեան

See full entry →

s.

awkwardness, deformity, ugliness.

NBHL (1)

Զձաղանացն եւ զթքոյն, զանարգանացն, եւ զանշքութեանն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Բ։)


Անոյշ, նուշի, ուշունք, ուշից

See full entry →

adj.

sweet, agreeable;
հոտ — բուրել, to give an agreeable odour;
հոտ անուշից, perfume.


Անուանադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.


Անուշահոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness of smell, perfume.

NBHL (1)

Անուշահոտութեամբ ըռնգանցն դատապարտեաց զմարդն. (Արշ.։)


Անուսումն, սմանց

See full entry →

adj.

cf. Անուս.

NBHL (1)

Աստուած ուրեմն է հոգին, թէեւ անուսմունքն ոչ կամիցին։ Ըստ ձեր անուսումն բանիդ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անուր, անրոց

See full entry →

s.

iron collar (of a pillory);
collar;
ring.


Անչար

See full entry →

adj.

not vicious, harmless, void of malice.

NBHL (1)

Են եւ ի մարդիկ անչարք եւ անխորամանկք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անպակաս

See full entry →

adj. adv.

faultless, perfect, accomplished, complete;
unfailing;
indefectible, inexhaustible;
perfectly;
without fail;
incessantly.

NBHL (1)

Գանձ անպակաս։ Անպակաս գանձ։ Մեծութիւն անպակաս։ Սքանչելի ես զօրութեամբ անպակաս. (Ղկ. ՟Ժ՟Բ. 33։ Իմ. ՟Է. 15։ ՟Ը. 18։ Յուդթ. ՟Ժ՟Զ. 16։)


Անպակասելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անպակաս.

NBHL (1)

Անպակասելի գանձ։ Լրմամբ անպակասելեաւ. (Նար. ՟Գ. ՟Ձ՟Բ։)


Անպահպանաբար

See full entry →

adv.

negligently, without observation.

NBHL (1)

Անպահպանաբար յամենայն հայհոյութիւն ընթանալ, կամ հայհոյել. (Կիւրղ. գանձ. ՟Է. եւ ՟Ժ։)


Անպահպանապէս

See full entry →

adv.

cf. Անպահպանաբար.

NBHL (1)

Անպահպանաբար յամենայն հայհոյութիւն ընթանալ, կամ հայհոյել. (Կիւրղ. գանձ. ՟Է. եւ ՟Ժ։)


Անպատմելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անպատում.

NBHL (1)

Անպատմելի աստուածութիւն, կամ լոյս, կամ յեղանակ ծննդեան, երանութիւն, պատիւ. պարգեւասիրութիւն, կարողութիւն. թշուառութիւն. (Աթ. ՟Դ։ Շար.։ Կիւրղ. գանձ.։ Նար.։) (Պիտ.։)


Անպատշաճ

See full entry →

cf. Անպատեհ.

NBHL (1)

Զտերունի գանձն յանպատշաճ ձեռս մատնէ։ Զմանկունս տգէտս եւ զանպատշաճս՝ քահանայութեան վիճակեցաք. (Լմբ. պտրգ.։)


Անպատում

See full entry →

adj.

unspeakable, unutterable, inexpressible, ineffable.


Անպատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

irreverence;
dishonour.

NBHL (1)

որ ի գրչաց ոմանց գրի եւ ԱՆՊԱՏՈՒԹԻՒՆ. ἁτιμία. ignomina, ignobilitas, dehonestamentum, contumelia. Անպատիւն գոլ. վիճակ անպատիւ. անշքութիւն. անարգութիւն. նուաստութիւն. ցածութիւն. անարգանք. թշնամանք. անպատուելն, եւ իլն. ի թիպարսըզլըգ, հագարէթ, ալչագլըգ, այըպ.


Անպատրաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of preparation;
unfurnished state.

NBHL (1)

Զնախնի խաւարն գեղատխուր անպատրաստութեանն ի լոյս փոխեցեր. (Նար. գանձ հոգ.։)


Անպարտ, ից

See full entry →

adj.

unblamable, innocent;
not due;
— առնել՝ կացուցանել, to clear, to acquit.


Անջախջախ

See full entry →

adj.

that cannot break;
unbroken.

NBHL (1)

Ծղօտ մի եղեգան անջաղջախ պահեցար. (Անյաղթ բարձր.։)


Անջատումն, ման

See full entry →

s.

separation, disjunction.

NBHL (1)

Ի վերայ մարմնոյ պատշաճի ախտ լինել եւ հատումն եւ անջատումն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անջրպետ, աց, ից

See full entry →

s.

intermedium, space, interval, interstice;
partition, boundary.

NBHL (1)

(Աստուած առ ի մէնջ) յաւէտ անջրպետ, եւ յագիս մեր միշտ. (Նար. գանձ եկեղ.։)


Անսաստեմ, եցի

See full entry →

vn.

to disobey, to resist, to be refractory.

NBHL (1)

παραβαίνω, παρακούω. transgredior, praevaricor, ngligo, non obtempero. Չանսալ. հեստել. ըմբոստանալ. ի բաց ոստնուլ կամ վազել. ստունգանել. միւդիւ օլմամագ.


Անսաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disobedience, contumacy, obstinacy.

NBHL (1)

Ոչ յարարչէն, այլ յանսաստութենէ ստունգանողին։ Անսաստութիւնն եւեթ՝ որ արտաքոյ աստուծոյ կամացն գործիցի, պատճառ չարեաց իմանալի է. (Եզնիկ.։)


Անսերմն

See full entry →

adj.

without seed;
unfruitful, barren.

NBHL (1)

Անսերմն արգանդ. (ՃՃ.։)


Անսկզբնաբար

See full entry →

adv.

without beginning.

NBHL (1)

Է եւ գոյ անսկզբնաբար եւ մշտնջենաւորապէս. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անլուծանելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

cf. Անլուծական.

NBHL (1)

Դուռն աղխեալ, եւ տումար անլուծանելի. (Շ. գանձ.։)


Անլուր

See full entry →

adj.

unheard of, new, extraordinary;
deaf;
disobedient;
without news, — tidings.


Անխախուտ

See full entry →

adj.

firm, unshakeable;
indissoluble, incorruptible;
inviolable.

NBHL (1)

Պահեա՛ զհօտս քո անխախուտ։ Զկուսական արգանդն անխախուտ պահեաց. (ՃՃ.։)


Անխառն

See full entry →

adj.

unmixed, simple, pure.

NBHL (1)

Եւ ապա խառնեցան անխառունքն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անխզելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

indivisible, infrangible.

NBHL (1)

Բնաւորականաւ իւիք եւ անխզելեաւ կապով. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անխնամ

See full entry →

adj.

unprotected, forlorn, destitute.


Անխոհեմութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imprudence.

NBHL (1)

Զմտաւ ածցեն քրիստոսամարտքն՝ զիւրեանց անխոհութեանն մեծութիւն։ Երագն յանխոհութիւն (Եւնոմիոս)։ Ըստ հերձուածողացն անխոհութեան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անխորամանկ

See full entry →

adj.

ingenuous, naive, artless.

NBHL (1)

Են եւ ի մարդիկ անչարք եւ անխորամանկք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անխորհուրդ

See full entry →

adj. adv.

inconsiderate, rash, imprudent;
cf. Անխորհրդաբար.


Անխրատ, ից

See full entry →

adj.

undisciplined, irregular, licentious, incorrigible.

NBHL (2)

ἁπαίδευτος, ἁκόλαστος. ineruditus, indisciplinatus. Որ չէ խրատեալ բանիւ կամ գանիւ. անիմաստ. անհրահանգ. անկիրթ եւ ստահակ. խեռ. անսաստ. թալիմսիզ. ճահիլ. եարամազ.

Ընդ անխրատ հրէիցն լուիցուք առ ի նմանէ. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անխրատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indocility;
irregularity, licentiousness;
incorrigibleness.

NBHL (1)

Անխրատութիւն է այս։ Բազում եւ այսուիկ, ո՛վ աստուածամարտք, զանխրատութիւն ունել գտանիցիք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անխօս, ից

See full entry →

adj.

dumb;
irrational.

NBHL (1)

Անխօս տարերցս երկիր պագանելով. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անծախ

See full entry →

adj.

inconsumable;
incombustible.

NBHL (2)

Անծախ լինելոց են գանձք նոցա։ Զայն մեծութիւն խնդրեսցուք, եւ զանծախ ընչաւէտութիւնն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։ ՟Բ. 22։)

Անծախ գանձուց. (Նար. ՟Ձ՟Գ։)


Անծին, ծնի

See full entry →

adj.

unbegotten, unborn;
barren, steril.

NBHL (2)

Վէմն անծին եւ անպտուղ։ Զի եւ գուբն անծին է։ Արգանդ անծին. (Գէ. ես.։)

Անծին հանդիպի հայր. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անծնելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unborn state.

NBHL (3)

Ոմն է անծնելութիւն, եւ ոմն ծնունդ. (Կիւրղ. գանձ.։)

իբր անեղութիւն՝ հասարակ երից Անձանց Աստուածութեան. առաւել վասն հոմաձայնութեան յունին, որ անխտիր գրի երբեմն. τὸ ἁγέννητον. non factum esse, կամ τὸ ἁγέννητον. non natum esse. վասն որոյ եւ կրկին թարգմանութեամբ ասի, (Կիւրղ. գանձ. ՟Ա.)

Յաղագս անծնելութեան եւ ծնելութեան, անեղութեան եւ եղելութեան։ Կամ պարզապէս անծնելութիւն թարգմանի փոխանակ անեղութեան, յասելն (Կիւրղ. գանձ. ՟Ե.)


Անծննդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sterility.

NBHL (1)

Որ ծնաւն զորդի, անծննդութիւն իցէ. քանզի անծին հանդիպի հայր. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անկանեմ, անկի

See full entry →

va.

to lay the groundwork of lace;
to weave;
to twine.


Անկանիմ, անկայ, անկիր

See full entry →

vn.

to fall;
to chance, to happen;
to descend, to flow;
to steal away, to slip away, to escape;
to fall to ruin, to decay, to be impaired, to decline, to fail;
to place one's self, to fix one's self, to belong, to have relation to;
to put down, to deposit;
to pass away;
— ընդ, to undergo;
to sink under;
— երեսաց, to be put out of countenance, to be abashed;
— զբանիւք, to hold a long discourse;
— յոք, to associate with (any one), to be intimate with, to confide in;
— ի միտս՝ զմտօք՝ ի սիրտ, to remember, to recall, cf. Յիշեմ;
— ի ճանապարհ՝ իչու՝ յուղի, to voyage, to travel, cf. Ուղեւորեմ;
— ի վերայ, to come upon unawares, to attack, to surprise;
— ի մտաց, to become made, to lose one's reason, cf. Խելագարիմ, cf. Յիմարանամ;
— ի կենաց, to die, to lose one's life;
— ի յուսոյ, to lose hope, to become desperate;
— ի վերայ երեսաց, to fall upon one's face, to prostrate;
— յոտս ուրուք, to throw one's self or fall at the feet of some one;
— ի ձեռս ուրուք, to fall in the bands or power of some one;
— ընդ ումէք՝ ընդ միմեանս՝ այր ընդ այր, to come to blows, to fight, to combat, to quarrel, to dispute;
— յիշխանութենէ, to lose one's authority, to fall from one's power.

NBHL (4)

Որ համարիցի հաստատուն կալ, զգո՛յշ լիցի՝ գուցէ անկանիցի։ Զիա՞րդ անկաւ յերկնից արուսեակն։ Անդ անկցին ամենեքեան։ Անկցի հպարտութիւն մարդկան։ Ապարանք անկցին։ Անկաւ պարիսպն շուրջանակի։ Յորոց վերայ անկաւ աշտարակն։ Անկցի ի վերայ նորա կարկուտն։ Իբրեւ զցօղ անկեալ ի Տեառնէ։ Բարձի՛ր, եւ անկի՛ր ի ծով։ Անկաւ ի վերայ երեսաց իւրոց։ Անկայ առաջի Տեառն։ Անկեալ երկիր պագանէին նմա։ Անկեալ ի վերայ պարանոցին։ Անկաւ զպարանոցաւն նորա։ Յորմէ անկաւ Յուդաս գնալ ի տեղի իւր։ Անկցին ի տանց փափկութեանց իւրեանց։ Անդր անկցուք, զի Տէր Աստուած մեր ընկէց զմեզ։ Անկաւ ի գլխոց ձերոց պսակ փառաց ձերոց։ Անկցի ի գուբ առիւծուց։ Անկցի ի հնոց հրոյն, յորոգայթ, եւ այլն։

Ի քեզ անկայ ես յարգանդէ։ Յիտալիա բռնութեամբ հողմոց անկաք։ Անկան ընդ կողմն դրանն ի ներքս։ Ահա քաղաքս այս մերձ է՝ անկանել ի նա։ Մինչեւ անկանիցիս անդր։ Անկցի ի մի ի քաղաքաց։ Անկեալ էր եւ շիմոն ի նոսա։ Զանկեալսն՝ որք անկան ի նա, խեղեցոյց նաբուզարդան։ Յարեաւ Թեւդաս, յոր անկան արք, եւ այլն։

Եթէ առնու զմիակն, անգանի ի տասն լինելոյ. (Սահմ.։)

Հրամայեաց գանձ բազում արկանել ցրիւ, զի զայնով անկցին. (Ճ. ՟Գ.։)


Անկապուտ

See full entry →

adj.

that cannot be plundered or robbed.

NBHL (1)

Անկապտելի գանձ. (Անյաղթ բարձր.։)