Definitions containing the research ժ : 10000 Results

Կռապաշտ, ից

adj. s.

idolatrous;
idolater;
heathen.

NBHL (1)

Ոչ հանդուրժեաց բնակել ի մէջ կռապաշտիցն. (Խոր. ՟Բ. 32։)


Կռապաշտեմ, եցի

vn.

to worship idols, to give up to idols;
to idolize.


Կռապաշտութիւն, ութեան

s.

idolatry;
heathenism, paganism.


Կռապարիշտ

cf. Կռապաշտ.

NBHL (1)

Կռապարիշտ է ... որ զոչ ախորժելիս ստեղծ չէին կատարէ. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Կռեմ, եցի

va.

to cut, to dress stones with the hammer;
to carve, to hollow, to sculpture, to engrave, to chisel;
to hammer, to beat or strike the anvil;
to smooth, to polish;
դաշինս —, to make a convention, to contract, to enter into an engagement, to engage oneself;
— ուխտ, to conclude an alliance.

NBHL (2)

Բաժակ ոսկի կռես, եւ բաժակ մի հով ջուր չկամիլ տալ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 25։)

Դաշինս առեալ կռէր ընդ նմա։ Կռել դաշինս ընդ դժոխոց, կամ ընդ մահու. (Ագաթ.։ Յհ. կթ.։ Իգն.։)


Կռիչք

s.

crakeing, creaking, cry or noise;
— հաւուց, cackling;
— թռչնոց, chattering;
— խորդոց, crunk, crunkle of the crane.

NBHL (1)

Հաւ ընտանի յըմբռնել ստացողին իւրոյ յոյժ աղաղակէր. եւ ոմանք մեղադիր լինէին, եթէ զմէ՞ վայրապար կռիչս ամբառնաս. (Մխ. առակ.։)


Կռնչեմ, եցի

vn.

to crake, to creak;
to make a shrill noise, to cry out, to shriek, to squeak, to scream;
to hiss;
to whistle;
— գորտանց, to croak;
— ագռաւուց, to caw;
— խորդոց, to crunk, to crunkle;
— խոզից, to grunt;
— շանց, to growl;
to yelp;
— եղջերուի, to bell.


Կռուակից

adj. s.

antagonistic;
champion;
ally.

NBHL (1)

Յորժամ տեսանէ կատարեալն հասակաւ եւ ուժով զմանուկ տհաս իւր ախոյեան գնացեալ, ասէ. վա՛չ քեզ՝ վա՛չ զիմ կռուակիցս։ Կռուակից յարեաւ անմարմինն մարմնաւորացս. (Լմբ. սղ.։)


Կռուարար, աց

adj. s.

contentious, litigious, quarrelsome, fractious, wrangling, mischief-making, meddlesome.

NBHL (2)

Աթենացիք ձեռներէց ի կռիւ լինելոյ դադարեցին ի պատժել կռուարարացն. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Այն իսկ իցէ ասէ առաւել խաղաղութիւն, յորժամ զփուտն հանիցէք, եւ զկռուարարն ի միջոյ բառնայեցէք. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)


Կռուիմ, եցայ

vn. fig.

to take offence, to wrangle, to strive, to contend, struggle or dispute with, to debate, to contest, to quarrel;
to skirmish, to grapple with each other, to clash together, to fight, to come to blows;
to take hold of, to cleave to, to cling, adhere or stick to, to hold fast by, to catch or grasp at, to get entangled in;
— ընդ միմեանս, to beat one another, to fight together;
to quarrel;
թօթափել զփոշին կռուեալ, to shake the dust off one's foot;
ի բեւեռ կռուեցաւ հանդերձ նորա, his coat is caught by a nail.


Կռչեմ, եցի

vn.

to caw (as a crow).

NBHL (1)

Ագռաւդ յորժամ կռիցէ. (Փիլ. եւ Լծ. փիլ.։)


Կռփահարեմ, եցի

va.

cf. Կռփեմ.

NBHL (1)

Դատաւորեալքն կռփահարէին զայրիս եւ զորբս՝ ոչ խնդրելով զվրէժ իրաւանց նոցա։ Այպանելով երգիծանեն, կամ սաստիւ կռփահարեն. (Լմբ. մաղաք. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Կռփեմ, եցի

va. fig.

"cf. Կռուփս հանեմ;
" to vex, to plague, to use ill, to injure or affront contumeliously, to outrage;
— զաղքատս, to smite with the fist of wickedness;
to trample the poor under foot, to oppress.

NBHL (1)

Ծանր բեռամբ տուժից նեղէր եւ կռփէր զնոսա։ Ի պատերազմի անդ՝ որ ընդ հայսն էր, կռփեալ լինէր. (Եկւս. Պտմ. ՟Ը. 15։ ՟Թ. 8։)


Կռփիչ

s.

who strikes with the fist;
who uses harshly.


Կսկիծ, կծոյ, կծի

s.

smart, smarting, tingling;
twinge, twitch, sharp pain;
regret, vexation, displeasure, evil, affliction, heart-rending anguish.

NBHL (2)

Բարձք յանախորժ ցրտոյն ջարդելով՝ անժուժկալի կսկծիւ (կամ անժուժալի կսկծիւք) կարկամեսցին. (Թէոփիլ. ՟խ. մկ.։)

Զկսկիծ շրթանց, զպասքել լեզուի։ Այլ իմն կսկիծ դժնդակ՝ սրտի. (Նար. ՟Ի. ՟Ի՟Է։)


Կսկծալի

cf. Կսկծագին.


Կսկծական

cf. Կսկծագին.


Կսկծելի, լւոյ

adj.

biting, cutting, satiric, poignant, tart;
witty, sarcastic, mordacious, keen, venomous, taunting, virulent, grievous, harrowing;
բանք —ք, keen words, bickering, teazing, taunt, rub, wipe.

NBHL (1)

Բեռինս ծանրութեան աղի ի վերայ ողինն՝ դժուարակիրս եւ կսկծելիս՝ բարձեալ բերէր. (Երզն. լս.։)


Կսկծեցուցանեմ, ուցի

va. fig.

to smart, to make smart, to cause pain;
to peck at, to bite, to taunt, to scoff;
— զսիրտ, to break a persons heart, to grieve most deeply, to wound, to rend, to harrow;
— զոք բանիւք, to nettle, to sting, to pique one with taunting or satirical words.


Կտակ, աց

s.

will, testament, last will testament;
— առնել, to make one's will;
կտակաւ տալ՝ թողուլ, to bequeath by will, to leave a legacy to;
կատարել զ—, to execute a will.

NBHL (3)

Սկսաւ ժողովուրդն գրել ի մատեանս իւրեանց, եւ ի կտակս վաճառաց իւրեանց. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 42.) (յն. մի բառ. συνάλλαγμα , commercium, vel contractus ).

Կտակն ի պէտս ժառանգաց գրի. (Յճխ. ՟Ի։)

Այս բանքս գրեցաւ մուրհակ, եւ տուաւ առ ի զկնի եկեալսդ կտակ յիշատակի։ Կտակ խրատուցս. (Լմբ. ժղ.։)


Կտակագրեմ, եցի

vn.

to make one's will.


Կտակառու, աց

s.

heir;
heiress.

NBHL (1)

δεχόμενος susceptor. Առօղ զգրեալսն ի կտակի. այսինքն ժառանգն.


Կտաւագործ, աց

s.

weaver, linen-manufacturer;
linen-draper.


Կտաւատ, ի

s.

lin-seed;
cf. Իւղ.

NBHL (1)

Մարմնոյ մեծութեամբ բակլա եւ սիսեռն պարծէին առ հատ կտաւատի, եւ կնճըթան. (Մխ. առակ. ՟Խ։ Բժշկարան.։ Վստկ.։)


Կտաւեայ, էի, ից

adj.

of linen, linen.


Կտաւեղէն, ղինի, նաց

cf. Կտաւեայ.


Կտաւի, ւեաց

cf. Կտաւեայ;
շապիկ —, linen shirt;
—ք, linen.


Կտաւոտեակ

s.

piece of linen, rag, cloth;
swathing linen.

NBHL (1)

Թագաւորն յիսուս զկտաւոտեակն զմարդկութիւն (յն. զմարդկութեան) սփածեալ՝ բժշկէր զհիւանդն. (Կոչ. ՟Ժ՟Բ։)


Կտեմ, եցի

va.

to tattoo;
to prick down;
to pinch;
գիր կտեալ, tattooing.

NBHL (2)

Գիր կտեալ զցտելն եւ զաժանս ծնոտից արկանելն ասէ. (Կիւրղ. ղեւտ.։)

Բժշկեա՛ զտիպքն եւ զգիծքն, եւ զխարանս հարուածոց ... զկտեալ խածուածս բազմագունիս։ Զկտեալ զդիպուածս այս փայտի զարկման. (Նար. ՟Ձ՟Ե. ՟Ղ՟Բ։)


Կտիրք

s.

portion, dowry, dower.

NBHL (1)

προΐξ dos. Օժիտ, պռոյգ. ըռզակ. ճէհիղ.


Կտղանք, նաց

s.

fury, frenzy;
erotic madness;
tickling, titillation;
rutting.


Կտղիմ, եցայ

vn.

to become furious, to give up to a frantic transport;
to become mad with love, passionate, frenzied with desire or lust;
to tickle, to titillate;
to be in rutting, in pruriency.

NBHL (1)

Երիտասարդ մոլեգնեալ կտղեալ ի մարմնոյ ցանկութիւնս։ Մոլեցին կտղիցին եւ աւելի քան զդէպն ջեռնուցուն։ Այնպէս մոլիմք եւ կտղմիմք, զի ո՛չ թէ մոլիցիմք՝ իմանամք։ Յորժամ համարի զգաստանալ, յայնժամ առաւել մոլի եւ կտղի. (Ոսկ. կող. ՟Ժ՟Բ։ Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Բ։ Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Գ։ Ոսկ. մ. ՟Գ. 4։)


Կտուեմ, եցի

vn.

to lop off, to cut away, to prune, to trim.

NBHL (1)

Ոչ սերմանել եւ ոչ վարել, եւ ո՛չ ծառս կտուել, եւ կամ հատանել. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Կտուտք

cf. Կտտանք.

NBHL (1)

Յորժամ հեռիս եմ, եւ ի տանջանս, եւ ազգի ազգի կտուտս ունիմք. (Ոսկ. ՟ա. թես.։)


Կտուր

adj.

cut, cut out;
— լինել ի միմեանց, to be disunited, at variance.

NBHL (1)

յորժամ տանուտէր լինի տարւոյն, գարունն յամով գայ եւ կտուր. (Շիր.։)


Կտտեմ, եցի

va. fig.

to torture, to excruciate, to tear, to lacerate, to set on the rack, to torment atrociously;
to abuse, to harass, to ill-treat, to vex, to outrage;
to play on, to touch;
to ring;
— զդաշնակ, to play on the piano;
կտտած գինի, soured wine.

NBHL (1)

Յորժամ սկսանիմ խօսել, կտտել զիս. (Յոբ. ՟Զ. 4։)


Կտրած, ոյ, ի

s. adj.

cut, cutting, incision;
cut, shape, fashion;
cut out.

NBHL (1)

յորժամ մայրքն կտրին, կամ նման կտրածքն լինել բնակութիւն մեղուոց. քանզի ոչ եւս այլ արձակենշառաւիղս ի կտրածէն. (Վեցօր. ՟Ե։)


Կտրեմ, եցի

va.

to cut, to cut off, to lop, to cut down;
to divide, to separate;
to take away, to discontinue, to retrench;
to shear sheep;
to cut hair;
to castrate, to geld;
— ընդ մէջ or յերկուս, to divide in halves;
— ի չորս մասունս, to cut in quarters, to quarter;
— զանդամս մարմնոյ, to cut off, to amputate, to maim, to mutilate.

NBHL (1)

κόπτω, ἁποκόπτω, τέμνω, διχοτομέω, κολοβόω caedo, succido, seco, disseco եւ այլն. Կտուր առնել. հատանել. յատանել. կոտորել. յապաւել. խզել. բաժանել.


Կտրիչ, չի, չաց

s.

sheep-shearer;
paring-knife.


Կտրողական, ի, աց

adj.

decisive;
peremptory.

NBHL (1)

Զկտրողական եւ զյանդիմողական զբանն վասն ոգւոցն բժշկութեան ընդունել. արժան է. (Բրս. հց.։)


Կտրոց, աց

s.

knife;
scissors;
— դահեկանաց, clippings, shearings of coins, sizel.

NBHL (1)

Զժանիս իւր իբրեւ զկտրոցս. (Առակ. չ. 14։)


Կտրումն, ման

s.

cut, cutting.


Կտրօն, ի

s. geom.

cut, cropping, part cut off, cutting, chip, splinter;
''coupon'', dividend-warrant;
abscissa.

NBHL (2)

Կտրօն նորա տարաժամ հարցցի. (Յոբ. ՟Ժ՟Ե. 32։)

Զկտրօն նորա՝ այսինքն է զհունձս՝ (իմա՛ զհնձումն) տարաժամու ասէ. (Իսիւք. անդ։)


Կրաբերիմ

vn.

to be enticed to evil;
to be impelled by evil.

NBHL (1)

Դժմիտքն կրաբերին ի չարէն. (Երզն. քեր.։)


Կրական, ի, աց

adj.

passive.

NBHL (1)

Տնօրինեալքն ի տեառնէ ի մարդիկ յերկուս բաժանին, ի կրական եւ ի ներգործական. կրականքն են, եւ այլն. (Խոսրովիկ.։)


Կրակատեղաց

adj.

raining fire;
— բարկութիւն, thunderbolt.

NBHL (1)

Ի սոդոմ յանկարծակի կրակատեղաց հրացան բարկութեամբն իջին կենդանւոյն ի դժոխս. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 20։ եւ Ոսկ. ես.)


Կրակետղ

s.

fire-place, brazier;
burning or live coals;
wood fire.

NBHL (1)

Կրակետղ զհուրն բաժանարար. (Ճ. ՟Ա.։)


Կրաս

s.

caw, croak.


Կրելի, լւոյ, լեաց

adj. s. fig.

wearable;
portable;
bearer, carrier;
litter;
mother.


Կրթակ

adj.

exercising, that exercises.

NBHL (1)

Բանից եւ գործոց կրթակք եւ վարժիչք (յն. մի բառ) եղեալք՝ զկեանս վարուցն իւրեանց զարդարեցն. (Փիլ. իմաստն.։)