cf. Բուծանեմ.
Հեշտասէրն՝ որ բտէ զմարմինն որպէս զանասուն, հրոյ ժառանգ է։ Բտէիք զմարմինս ձեր հանգստեամբ եւ մեղօք. (Եփր. վաշխ.։ եւ Ոսկիփոր.։)
recompense, prize, laurel, palm;
Tuberose.
ԲՐԱԲԻՈՆ (ծաղիկ). Շուշան. զամպագ, սուսան, թէպէր։ (Բժշկարան.։)
to crumble;
— ի բարկութիւն, — ի սրտմտութիւն բարկութեան, to be on a passion, to be angry, mad.
Ամպն կատորոտի հանդերձ խոնաւութեամբն, բաժանի, բրդի, դնի, դիզու ի բարձրաւանդակ վայրսն, զոր եւ ձիւն անուանեմք. (Շիր.։)
Նմանութեամբ՝ Շարժել զոք ի ցասումն կամ ի կիրս սնաստիկս. կր. Գրգռիլ. վառիլ. բորբոքիլ. որպէս թէ անձամբ զանձն պատառոտել.
to dig, to hoe, to dig with a mattock, to hollow, to trench, to sink, to undermine;
to scratch.
wasp.
Պիծակ եւ գոռեխ, եւ մժեխ, եւ շանաճանճ, եւ բրէտ. (Մխ. առակ. ՟Ճ՟Ծ՟Դ։ (Ի Հին բռ. գրի, Կրէտ)։)
to become rude, rough, gross or uncivil;
to thicken.
Յորժամ մորթն բրտասցի (օձին), մերկանայ զմորթն (զխորխն). (Եփր. քրզ.։)
harshness, asperity, roughness, crudity, aridity;
rusticity, incivility, rudeness, impoliteness, brutality, caprice;
— մարմնոյ, callosity, callus.
stormy;
snowy, full of snow.
Ոչ ի ժամանակս ձմերայնին, եւ ի բքաբեր գիշերային հին օրինացն. (Մխ. ապար.։)
cf. Բքաբեր.
Ի բքայոյզ եւ կամ յանձրեւաց ժամանակի. (Վեցօր. ՟Զ։ Շիր.։)
that brings sad news, sorrowful;
bearer of unhappy news.
Իբրեւ գերեցաւ տապանակն, եկն եհաս բօթաբերն՝ գոյժ տալ. (Եփր. թագ.։)
Յորժամ բօթաբերն զերկեղ մահուն պատմէ. (Մաշկ.։)
Բերօղ զբօթ. գուժկան.
full of sad news, sorrowful, vexatious.
ԲՕԹԱԼԻ ԲՕԹԱԼԻՑ. Լի գուժիւ. տխրական. սգալի.
the third letter of the alphabet and the second of the consonants. It is sometimes confounded with or used for the letters կ and ք;
three;
third.
կ. մանաւանդ թէ զկնի ն տառի՝ գ հնչի կակուղ որպէս կ. վասն որոյ եւ անխտիր գրի, անգիւն, անկիւն. վտանգ, վտանկ. ժանգ, ժանկ. տունգ, տունկ. եւ այլն. որպէս եւ գայթակղիմ, գայթագղիմ. կղերք, գղերք։
rhubarb (the plant).
Ծիղ կամ ճիղ, այսինքն բոյս գաբի. որ եւ Խաւարծիլ, թթու ախորժ. որոյ արմատն է ռէվէնտ, խործուիլ, խործովիլ, գաբն. ըռիվաճ, թուրշա։ (Բժշկարան.։)
top of the head, skull, head;
height, summit, top, ridge, pinnacle, extremity, ond, brow.
Ոչ արասցեն ձեռք իմ խոյր գագաթան անարժանի. (Խոր. ՟Բ. 31։)
Յորժամ զհասկիցն զկերպարանս ի գագաթունսն երեւեցուցանեն. (Լաստ. ՟Ժ՟Ը։)
heap of sheaves or bundles of cut corn.
brutally, fiercely, cruelly.
bestiality;
cruelty.
torn by a wild beast.
Գազանաբեկն բժշկեսցի, ախտաժէտն ապաքինեսցի. (Սարկ. աղ.։)
cf. Գազանաբեկ.
Ի սատակումն գազանագէշ հավակերի զժողովուրդն նուիրէին. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 24։)
desert, where the beasts five.
ferocious, savage.
θηριωδέστερος, ἁγριώτερος effraenatior, agrestior Առաւելեալ ի գազանութեան. առաւել ամեհի. կատաղի. վայրենագոյն. դժնդակագոյն. եւ Սաստկագոյն. եավուզ, հիտտէթլի, վահշի.
Գազանագոյն քան զամենայն կենդանիս վարազ, կամ առիւծ։ Յաղագս գազանագունին կենդանւոյ փղի. (Եզնիկ.։ Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. լիւս.։)
devoured by beasts.
Զգազանակերն (լինել) եւ զգողանալն հանդուրժեն ի հովուացն. (Ճ. ՟Դ.։)
devoured or torn by a wild beast.
that fights with wild beasts;
combat and place to combat with wild beasts;
— ի լնել, to combat with wild beasts.
Արջ մի դժնդակ, որոյ բազում գազանամարտս սպանեալ էր. (Ճ. ՟Ա.։)
Գազանամարտ կատարեցար, եւ ժանեօք հաց սուրբ աղացար. (Գանձ.։)
cf. Գազանաբարոյութիւն.
Ուտեն ընդ առաւօտս գազանամտութեամբ զանձինս անմեղաց. (Լմբ. ժղ.։)
become cruel, savage, to be fierce.
ferocious heart.
Այնժամ գազանասիրտք եղեն, զի ոչ մնացին ժամանակին. (Վանակ. յոբ.։)
supreme, highest, greatest;
preterpluperfect.
very celebrated, famous, renowned.
ὐπερεύφημος supercelebratus Հռչակեալ յոյժ, մեծահամբաւ.
to celebrate, to praise publicly, to render famous.
Բարեհամբաւել յոյժ հռչակաւ մեծաւ. ներբողել. գովել, քարոզել.
Զանհամեմատ քո մեծութիւնդ, կամ զարժանապատիւ ձեր տէրութիւնդ գերահռչակել։ Գերահռչակեալ ես։ Չքնաղապէս գերահռչակի. (Նար. կուս. եւ Նար. առաք.։)
astonishing, surprising, marvellous, very admirable, miraculous.
Յոյժ հրաշալի. սքանչելի. հրաշափառագոյն.
full of rays, effulgent, brilliant.
ὐπεραύξησις excessus, superlatio Կարի ճաճանչեղ. լուսափայլ յոյժ յոյժ.
increase, advantage.
Աճումն եւս քան զեւս. զարգացումն յոյժ. յաւելուած.
very clean, very pure, spotless;
very holy.
very elevated, lofty, high.
Իբր Գերամբարձեալ. բարձր յոյժ. գերակայ. գերագոյն.
Խորհրդածութեան բան գերամբարձ իմն տեսանի։ Յոյժ գերամբարձք են եւ երկնայինք. (Սարկ.։ Սարգ.։)
very honourable, — respectable;
very reverend.
Յոյժ մեծարոյ, պատուական, պատկառելի.
in the shape of a beam.
Նկատեա՛ ճշդիւ զգերանաձեւ մեղսդ ի քում ականդ։ Զանձին գերանացեալ մեղս ոչ տայ տեսանել. (Խոսր. ժմ. եւ Խոսր. պտրգ.։)
to become a beam, to make one's self a beam.
Նկատեա՛ ճշդիւ զգերանաձեւ մեղսդ ի քում ականդ։ Զանձին գերանացեալ մեղս ոչ տայ տեսանել. (Խոսր. ժմ. եւ Խոսր. պտրգ.։)
armed with scythes.
cf. Գերաշխարհ.
most illustious;
splendid, brilliant;
*—, — տէր, my Lord, your Lordship.
ὐπέρλαμπρος valde splendidus, praeclarus Առաւելեալ պայծառութեամբ. շքեղ. չքնաղ. երեւելի յոյժ.
glorious, illustrious, superb, excellent.
very honourable, most reverend.
ὐπερτίμιος honoratissimus, magni pretii Գերագոյն պատուոյ արժանի. նախապատիւ. յարգի. պատուականագոյն. մեծագին.
Գերապատիւ լինիցի քան զտուրս անզգամաց. (Լմբ. ժող.։)
very full of tears, melting into tears;
with tears in the eyes.
πανόρδυτος omnino flebilis, lamentabilis Սաստիկ արտասուօք լի. յոյժ արտօսրագին.
very luminous, splendid, brilliant.
glorious, excellent, magnificent.
Փառաւոր կամ փառացի յոյժ. վեհափառ. հրաշափառ. գերապանծ.
goods, possessions;
fireside, family, house.
Տնտես ... զոր կացոյց տէր իւր ի վերայ գերդաստանի իւրոյ՝ տալ ի ժամու զկերակուրս. (Ղկ. ՟Ժ՟Բ. 42։)
Տնտեսք տիրական, որ զքոյդ գերդաստան կերակրեն ի ժման. (Գանձ.։)
Գեօղս գնիցէ, եւ գերդաստանս ժողովիցէ։ Գերդաստանացն բազմութիւնքն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 23. եւ 20։ եւ Ոսկ. եփես. ՟Ի։)
repurchase, emanicipation of slaves, deliverance, redemption;
that delivers, frees, emancipates slaves.
that strips sepulchres or the hurried dead.
enslaved with another, companion of a captive or slave.