cf. Համաթիւ.
· Calfa
Մնալ քառասուն, եւ պսակիլ հաւասար միաթիւ։ Սոյնգունակ եւ ութեւտասունքն, երեք վեցեակս՝ միաթիւս. (Սիսիան.։)
temperance.
· Calfa
Ե՛ւս յաճախագոյն միախառնութիւնն լինիցի. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ժ՟Ե։)
cf. Միախորհուրդ.
· Calfa
Քարկոծեցաւ, վասն զի էր միախորհ ժողովոյն նիկիոյ. (Հ=Յ. նոյ. ՟Թ.։)
Ընդդէմ ժողովոյն միախորհ եդին ընդդիմակս. (Ուռհ.։)
Զնոյն սէր յանձին ունիջիք, համաշունչք՝ միախորհուրդք. (Փիլիպ. ՟Բ. 2։)
ՄԻԱԽՈՀ ՄԻԱԽՈՐՀ եւ ՄԻԱԽՈՐՀՈՒՐԴ. ὀμόνους, ὀμόφρων, συμβαίνων ejusdem mentis, sententiae;
concors. Զմի եւ զնոյն խորհուրդ ունօղ, եւ ունելով. համաշունչ. համամիտ. միակամ. միաբան.
of the same opinion or way of thinking, unanimous;
unanimously.
· Calfa
Քարկոծեցաւ, վասն զի էր միախորհ ժողովոյն նիկիոյ. (Հ=Յ. նոյ. ՟Թ.։)
Ընդդէմ ժողովոյն միախորհ եդին ընդդիմակս. (Ուռհ.։)
Զնոյն սէր յանձին ունիջիք, համաշունչք՝ միախորհուրդք. (Փիլիպ. ՟Բ. 2։)
ՄԻԱԽՈՀ ՄԻԱԽՈՐՀ եւ ՄԻԱԽՈՐՀՈՒՐԴ. ὀμόνους, ὀμόφρων, συμβαίνων ejusdem mentis, sententiae;
concors. Զմի եւ զնոյն խորհուրդ ունօղ, եւ ունելով. համաշունչ. համամիտ. միակամ. միաբան.
Only Begotten;
— որդի, only son.
· Calfa
Ընդ որդւոյն միածնի զմայրն ամենօրհնեալ մարիամ. եւ այլն։ (Շար.։)
Ասի եւ զհոգւոյն սրբոյ՝ որպէս Միակ ծագումն բղխմամբ. կամ Ամենապարզ. անհամեմատ. անզուգական.
the being only-begotten.
· Calfa
Եղեւ մարդկութեանս իւր՝ քրիստոսի (յն. ի քրիստոս) միածնութիւնն՝ վասն միաւորելոյն ընդ նմա բանին. (Պրպմ. ՟Լ՟Ե։)
unity, first number, one;
only one, alone, singular.
· Calfa
Գերագոյն քան զբան՝ բարին, միակն՝ միարար ամենայն միակի. (Դիոն. ածայ.։)
cf. Համակամ.
· Calfa
Գոյացեալք ի համագոյն եւ ի միակամ արարչական լուսաւորութենէն. (Շ. հրեշտ.։)
cf. Համակամութիւն.
· Calfa
Յայտ արարեալ զմիակամութիւնն իւր ընդ հօր։ Այսպիսի ձայնք ոչինչ նուազ զմիակամութիւնն ցուցանեն։ Որովն ասել՝ կրտսերութիւն ինչ ոչ ցուցանէ, այլ գործակցութիւն է, եւ միակամութիւն։ Համաբարւոյ միակամութեանն ցուցակ առ ի զնոյն բարի ներգործել. (Ագաթ.։ Ածաբ. պենտեկ.։ Սարգ. յկ. ՟Ե։ Նար. ՟Խ՟Դ։)
Զմի եւ զոյգ իշխանութիւնն ցուցանելով եւ զմիակամութիւն (յն. զմի եւ զնոյն էութիւն)։ Համապատիւ միակամութիւն էր (յն. համապատուութիւն). (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 18. 24։)
Զայն ամենայն բարութիւնսն միակամութիւնն աճեցուցանէ. եւ որք այսպիսի միակամութեամբ կրօնաւորին, հրեշտակքն ցանկան նոցա պատուոյն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
living together;
cf. Միայնակեաց.
· Calfa
Նեղագոյն յարկք եւ մենարանք միակեցաց. (Վրդն. երգ.։)
married only once;
monogamist.
· Calfa
Միակնի ոք թէ հանէր զակն այլոց զմի, հանցի եւ նորայն. իբր զմիակնոյն եւ զամենայն լոյսն բառնայ, զի՞նչ պարտ էր առնել. զնորա զամենայն լո՞յսն առնուլ. (Վրդն. ել.։)
equal, of the same weight, equipollent.
· Calfa
Միանգամայն իսկ զճշմարտապէս եւ զմիագոյն եւ զմիակշիռն ասէ, թէ ես ի հայր, եւ հայր յիս. (Ագաթ.։)
conjoined, equal, partaking of.
· Calfa
Զսուրբ երրորդութիւնն փառաւորելով ի նոյն տէրութին միակցորդ հաւասարութեան։ Ի յոտս տանողական կրողաց երկուց միակցորդ խորհրդականաց. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Խ՟Զ։)
even, flat, smooth, equal, levelled.
· Calfa
իբր ὀμαλῆς, ἵσος aequalis, par. Հարթ եւ հաւասար. զուգահաւասար. միաչափ ... միօրինակ. նոյն եւ նման. եւ Համապատիւ.
of the same religion, faith or belief.
· Calfa
Ոչ միաբանել ընդ յոյնս վասն միահաւատ լինելոյ նոցա. (Տէր Իսրայէլ. սեպտ. ՟Ժ՟Է.։)
cf. Միայար.
· Calfa
ՄԻԱՀԵՏ կամ ՄԻԱՀԵՏԻ. ὀμοῦ simul. ընդ միահետ. Միահաղոյն. միանգամայն. նոյնհետայն. զոյգ առ նմին. հետը մէկ տեղ, նոյն ատեն, մէկէն. ...
cf. Միայար.
· Calfa
ՄԻԱՀԵՏ կամ ՄԻԱՀԵՏԻ. ὀμοῦ simul. ընդ միահետ. Միահաղոյն. միանգամայն. նոյնհետայն. զոյգ առ նմին. հետը մէկ տեղ, նոյն ատեն, մէկէն. ...
one-handed.
· Calfa
Եղբարք ամենեքեան, յաղագս միաձեռն սրբոյ միաբանութեան. յն. ի ձեռն սիրոյն միաբանութեան. (Բրս. ՟խ. մկ.։)
uniform, equal.
· Calfa
Միաձեւք եւ միատեսակք որսոյն բազմութիւնն մեծամեծք էին. (Նանայ.։)
simple-minded, ingenuous, simple, artless, innocent;
good-natured, silly, simple, foolish;
faithful, attached, loyal, true, devoted.
· Calfa
Միամիտ եղբարցն մերոց ոչ տան թոյլ խորհել զայն ինչ, որ վերագոյն եւ մեծամեծքն են։ Զարմացուցանէ այսու գործով զանձինս միամիտս. (Եւս. պտմ. ՟Է. 23. 28։)
cf. Միամիտ.
· Calfa
Զի ցուցցէ զբարերարութիւն միամտական աղաւնոյն սիրոյ. (Ագաթ.։)
cf. Միամտիմ.
· Calfa
Ի ծառայութիւն մտին ստահրացւոյն, եւ ընդ նմին միամտեցան։ Զի միամտեալ եւ հաւանեալ եւ նուաճեալ էին ի տէրութեանն արտաշրի. (Ագաթ.։)
to be candid, open, sincere, to behave sincerely;
to conduct oneself loyally or faithfully, to ascertain, to verify, to become assured, persuaded, to believe, to acquiesce, to agree, to consent.
· Calfa
Ի ծառայութիւն մտին ստահրացւոյն, եւ ընդ նմին միամտեցան։ Զի միամտեալ եւ հաւանեալ եւ նուաճեալ էին ի տէրութեանն արտաշրի. (Ագաթ.։)
plain-dealing, sincerity, innocence, ingenuousness, artlessness;
fidelity, faithfulness, loyalty;
simple-mindedness, simplicity, silliness, credulity;
միամտութեամբ, cf. Միամտաբար.
· Calfa
Առցեն զմիամտութիւնն զանվնաս եւ զսուրբ աղաւնոյն։ Յամենայն զօրութենէ քումմէ ծառայեցեր ինձ միամտութեամբ։ Միամտութեամբ հաւատաց ի նա. (Ագաթ.։)
one only, only, only begotten;
only child.
· Calfa
Այրւոյն ի նային՝ մօր միամօրին. (Նար. ՟Ժ՟Ը։)
united, joined, attached, chained together;
continuous, continual;
immediate;
at a single stroke, at one bout, in a moment, immediately, at the same time;
— տողել, to join together, to link, to chain.
· Calfa
Իսկ (Ճ. ՟Է.) յասելն վասն գիւտի գրոյն ի սրբոյն մեսրոպայ.
only, sole, singular;
alone, lovely;
simple, plain;
solely, singly, singularly, simply;
solitarily;
— թէ, — զի, it being well understood that, on condition that, provided that, unless;
մի —, one only;
ոչ —, not only.
· Calfa
Եթէ տայցեն միայն ողջոյն բարեկամաց ձերոց։ Թէ միայն մերձենամ ի հանդերձս նորա, փրկիմ։ Բայց միա՛յն հաւատա՛։ Ոչ մնաց, բայց՝ միա՛յն ցեղն յուդայ. եւ այլն։ cf. ԲԱՅՑ ՄԻԱՅՆ, cf. ՈՉ ՄԻԱՅՆ։
Կամ μονώτατος plane solus, unicus κατὰ μόνας, καταμόνας seorsum, privatim. Միայնակ. առանձինն. անձամբ՝ առանց ընկերի. ուրոյն. անօգնական. մինակուկ.
cf. Միանձն;
monachal.
· Calfa
Բարձրագոյն կարգ քան զամենայն նուիրեցելոցն՝ միայնակեցացն զարդ է. (Դիոն. եկեղ.։)
cf. Մենանամ.
· Calfa
Ջուր՝ յորժամ ի հրոյ անջատի, եւ յօդոյ միայնանայ, հանդարտագոյն լինիցի. (Պղատ. տիմ.։)
solitude, hermitage, monastery.
· Calfa
Ի վանս միայնարանի սրբոյն գրիգորի. (Յհ. կթ.։)
at once, only once, at one blow;
որ —, whatever, whoever, whosoever;
որպէս —ն եւ միւսանգամն, as usual, as at other times;
հարից զսա գեղարդեամբս եւ ոչ կրկնեցից, I will transfix him with a single blow and he will have no need of a second.
· Calfa
Որպէս միանգամն, եւ միւսանգամն. այսինքն միշտ նոյնպէս. (Դտ. ՟Ի. 30. 31։ ՟Ա. Թագ. ՟Գ. 10։ ՟Ի. 24։)
all at once, together, unitedly, all at the same time, altogether;
jointly, in concurrence, at the same time;
all, quite;
totally, entirely;
— եւ, yet, even, also;
— ասել, եւ — իսկ ասել, եւ զի — ասացից, upon the whole, after all, in a word, in short;
ոչ — առնել, to repeat several times, over and over again.
· Calfa
ἄμα, ὀμοῦ, ἀθροῶς simul ἑφάπαξ semel ἄδην penitus, prorsus συνολών, ἀπασαπλῶς simpliciter, ut semel omnia dicam. Համայն. համանգամայն. միահաղոյն. միահամուռ. ընդ ամենայն. բոլորն ի միասին. զոյգ ընդ նմին. նաեւ. մէկանգամէն, մէկէն, մէկտեղ.
Եւ միանգամայն պարզաբար (ասել կամեցեալ)։ գուցէ պահօք զամենայն սուրբսն ընդ աստուծոյ քաղաքավարեալ։ Դու՝ միանգամայն պարզաբար, զամենայն ինչ ի վեհագոյնս փոխարկեցեր. (Բրս. պհ. ՟Ա։ Ոսկ. նոր կիր.։)
solitary being, anachorite, hermit;
coenobite, monk, friar, religious;
only, alone, without company.
· Calfa
ՄԻԱՆՁՆ. Անսովոր ոճով կամ հելլենաբանութեամբ՝ որպէս μοναχός, μόναρχος եւ ἁπόλυτος , եւ μονοούσιος unicus, solus եւ այլն. Մի հոգի առանձին. միայնակ ոք կամ ինչ. մի եւեթ. եզական. բացարձակ. ազատ. ուրոյն. առանձնական. (Անյաղթ ստորոգ.։)
to retire, to live in solitude;
to embrace a monastic life, to turn monk.
· Calfa
Զմիանձնացեալսն ճգնաւորական հանդիսիւ։ Զմիանձնացեալսն ապրեցուցանել ի խաբից թշնամւոյն։ Միանձնացելոց սրբոց. (Ճշ.։ Պտրգ.։)
Միոյն վա՛յ տայ ի գլորելն. եւ զայս մի՛ մարմնով միանձնացեալ իմանաս, այլ յինքնահաճուծեան աշտարակն ելեալ. (Լմբ. ժղ.։)
monachism, monastic life;
solitude.
· Calfa
Զմիանձնութիւնն (երեւեցելոյն) նշանակէ, եւ ոչ զերիս. (Նանայ.։)
Այլ եւ այլ գոյն ի միանձնութիւն մարմնոյ սկիզբն է բորոտութեան. (Լմբ. ի թղթ. լուսիոսի.։)
Երեք կարգք եղեն տեառն մերոյ. մի՝ աստուածութեան նորա՝ միայնութեամբ (առանց մարդկութեան ի յաւիտենից). եւ երկուս՝ աստուածութեանն եւ մարդկութեան նորա խառնութեամբ (ի մարդեղութեան), եւ երեք (այսինքն երրորդ) միանձնութեամբ մտածելով (այսինքն լոկ ըստ մարդկութեան), կամ ի բաժանիլ հոգւոյն ի մարմնոյ ... խնդրէք սպանանել զիս՝ զայր մի. այս մարդկութեանն. (Եփր. համաբ.։)
having or wearing the same mark, uniform.
· Calfa
Ունօղ զնոյն նշան կամ նշանակ. միակերպ.
Զմիագոյն զմիանշան զհամահանդերձ զարդու. (Բուզ. ՟Դ. 16։)
cf. Միաշաբաթի.
· Calfa
Յերեկոյի շաբաթուն, յորում լուսանայր միաշաբաթին։ Ընդ առաւօտս միաշաբաթուն (կամ միաշաբաթւոյն)։ Բայց ի միաշաբաթուն (կամ միաշաբաթոջն) վաղքաջ ընդ առաւօտն։ Ի միաշաբաթւոջն (կամ միաշաբաթոջն)։ Ի միաշաբաթւոջ աւուրն։ Ըստ իւրաքանչիւր միաշաբաթուցն (կամ միաշաբաթիցն). եւ այլն։
Ընդ լուսանալ միաշաբաթին։ Ի սոյն ծագեաց միաշաբաթ. (Շար.։)
Յաւուր միաշաբաթին (միաշաբաթուն). ... մինչեւ ի նոյն միաշաբաթի. (Եղիշ. ՟Գ։)
first day of the week, sunday.
· Calfa
Յերեկոյի շաբաթուն, յորում լուսանայր միաշաբաթին։ Ընդ առաւօտս միաշաբաթուն (կամ միաշաբաթւոյն)։ Բայց ի միաշաբաթուն (կամ միաշաբաթոջն) վաղքաջ ընդ առաւօտն։ Ի միաշաբաթւոջն (կամ միաշաբաթոջն)։ Ի միաշաբաթւոջ աւուրն։ Ըստ իւրաքանչիւր միաշաբաթուցն (կամ միաշաբաթիցն). եւ այլն։
Ընդ լուսանալ միաշաբաթին։ Ի սոյն ծագեաց միաշաբաթ. (Շար.։)
Յաւուր միաշաբաթին (միաշաբաթուն).... մինչեւ ի նոյն միաշաբաթի. (Եղիշ. ՟Գ։)
continuous, uninterrupted;
strung, arranged, conjoined.
· Calfa
Յեբրայեցւոցն եւ յայլոց թարգմանացն ժողովեաց, եւ միաշար արար։ Ընդ ժամանակս ժամանակս առնուին պատգամս ի հոգւոյն, եւ պատմէին. զոր յետոյ առեալ՝ միաշար գիրս կատարեալ. (Ոսկ. ես.։)
unanimity, concord.
· Calfa
Զպտուղսն հոգւոյն, որ նախ քան զայս ի միաշնչութեան անդ տայր ամենայն աշխարհ. (Լմբ. ատ.։)
unanimous, of one mind.
· Calfa
Միակամ միաշունչ միախորհ ընդ հօր եւ հոգւոյն, ինքն բաշխիչ շնորհաց հոգւոյն սրբոյ. (Ագաթ.։)
of the same measure, equal.
· Calfa
ἵσος aequalis. Ունօղ զմի եւ զնոյն չափ. զուգաչափ. հաւասար.
cf. Համապատիւ.
· Calfa
Յերրորդութեանդ սրբում, ի նոյն պաշտօն հաւասարութեան միապատիւ զուգականութեան. (Նար. ՟Հ՟Գ։)
in the like manner, likewise, equally, evenly;
indiscriminately;
uniformly.
· Calfa
Որպէս աղեղնաւորն եւ պարսաւորն միապէս ասի ի յոյն լեզու (ձգօղ), եւ թարգմանել նոյնպէս յասորի լեզու չէ՛ մարթ. (Կիւրղ. ծն.։)
Եւ կատարեալ միապէս երկիւղին զգիշերն ողջոյն եւ զտիւն բովանդակ. (Փարպ.։)
Մի հաւասարութիւն, միապէս իշխանութիւն. այսինքն մի եւ նոյն. (Ճ. ՟Գ.։)
having the same definition;
having conterminous bounds of confines.
· Calfa
Յամենայն շարժմունս առ մի սահման շաղկապաւ. եւ են միասահման. ո՛րզան, հոգին սուրբ՝ քերեալ գիծ՝ յերկաքանչիւրոց եզաբար ընդ պատճառաւ. (Քեր. քերթ. այսինքն որպէս որչին ասի բան եւ սահման հօր իբր ծնունդ, նոյնպէս եւ հոգին՝ սահման հօր եւ որդւոյ՝ իբր ելումն յերկոցունց որպէս ի միոյ պատճառէ։)
consubstantial;
simultaneous, common, compatible;
united, only, sole.
· Calfa
ὀμοούσιος consubstantialis, ejusdem essentiae. Յաստուածայինս նշանակէ՝ Ի միասին էական, որ եւ Միասին էական. այսինքն Համէակից. համէական. համագոյ. համագոյական. էակից. նոյնագոյ. համաբուն.
con substantiality;
simultaneousness;
compatibility.
· Calfa
Սուրբ երրորդութիւնն եւ երանելի միասնականութիւնն անբաժին եւ միաւրեալ է յինքեան. Յաղագս որ առ հայր բանին միասնականութեան։ Զսուրբ հոգին՝ որ զնոյն միասնականութիւնն ունի առ որդին. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)