Definitions containing the research սար : 4919 Results

Ազդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Ազդեցութիւն;
ազդմամբ, cf. Իրաւ, cf. Իրօք, cf. Արդարև, cf. Իսկապէս;
— առնուլ, cf. Զգամ.


Աթոռակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

colleague or companion in the same dignity, or on the same throne.


Ալի, լւոյ, լոյ

See full entry →

s.

axle;
millstone;
pulley;
phantom.

NBHL (1)

Զերիտասարդսն իբրեւ յալւոյ ծերս զգաստագոյնս ցուցցուք. (Ոսկ. մ. բ. 24։)


Ալիք, ալեաց

See full entry →

s. pl.

wave, billow, surge, swell of the sea;
gray hairs, old age;
ծաղկիլ ալեաց, խոնարհիլ յալիս, to grow gray-haired, to get old;
ալիս յարուցանել, to agitate the waves;
հերձանել՝ պատառել գալիս, to cleave the waves.

NBHL (1)

Դուսար քաղգէացւոց՝ ընկեա՛ զքօղ քո, քարշեա՛ զալիս քո. (Ես. Խե. 2։)


Ալոջ, ի, աց

See full entry →

s. zool.

she-kid.

NBHL (1)

Իսկ ըստ Երզն. քեր. Ալոջ ասի լինել չէզոք, կամ հասարակ արուի եւ իգի։


Ախազ

See full entry →

s.

ermine.

NBHL (1)

իբր ռամկականն բառիս ԱՔԻՍ. որպէս կելինճիկ, եւ սամսար կամ քաքում, սամուր. որպէս լատ. mustella alba.


Ախոյան, ի, ից, աց

See full entry →

s.

antagonist, adversary, opponent;
rival, competitor;
champion, hero;
triumpher.


Ախտակիր, կրի, րաց

See full entry →

adj.

subject to diseases or passions.


Ախտակրեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be ill, to suffer.


Ախտակրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

illness, sickness, distemper;
suffering.


Ախտակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

compassion, pity;
vice, passion.


Ախտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be sick or ill;
to have bad habits, to be vicious.


Ախտարար

See full entry →

adj.

morbific.


Ախտաւոր, աց

See full entry →

adj.

vicious, passionate;
ill, infirm;
morbid.


Ածանցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be derived from, to come from.

NBHL (1)

Որ ի հողոյս ածանցին կենդանական սերմանք, ի հասարակաց երկրէ ածանցելոց կենդանեաց. (Պիտ.։)


Ակամայութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the state of being involuntary;
repugnance, reluctance, constraint, necessity.


Ական

See full entry →

s.

mine, moat;
— հատանել, to mine.


Ականջալուր

See full entry →

adj. adv.

auricular;
that has heard;
that is heard;
— վկայ auricular witness;
յականջալուրս, auricularly;
յականջալուրս լսել, to hear with one's own ears;
յականջալուր գալ, to be heard.


Ակաստան

See full entry →

s.

surety, shelter;
կալ յակաստանի, to fortify one's self, to sustain one's self in a position.


Ակն, կան, կամբ

See full entry →

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

NBHL (5)

Հաւասար են լոյս երկուց ականց աչից ի տեսանել. իմա՛ իբր աղբերականց աչաց։

ԱԿՆ, ական, յականէ, ակունք, զակունս, յակունս կամ յականս. Ὁπἡ, ἒξοδος, διέξοδος. Foramen, exitus, origo, scaturigo. եւ այլն. Սկիզբն եւ ելք ծագման եւ բղխման աղբեր. աղբերակն, եւ որ ինչ նման է նմա. ակ, բուն բերանը. կէօզ, այն, գայնագ, չէշմէսար.

Ի վերայ առասականացն միանունութիւն. ակն աչից, եւ աղբեր, եւ ակն քարի պատուականի. (որք առ հասարակ ի դէպ գան եւ ականն արեւու.) (Երզն. քեր.։)

Ակն գահանակ։ ականս սարդիոնս, եւ ականս գրոյ։ ականց պատուականաց։ սարդիոն ակամբք։ իբրեւ զվէմ շափիղայ ական։ յականց շափիղայ։ իբրեւ զտեսիլ ական կարկեհանի։ զամենայն ականս պատուականս. եւ այլն։

Բացեալ պատուհանօք լուսաբերօք ի տապանի, ասեն եւ ակունս լուսարձակս դնել ընդ պատուհանօքն. (վրդն. պտմ.։)


Ակն, ական, կանք

See full entry →

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

NBHL (5)

Հաւասար են լոյս երկուց ականց աչից ի տեսանել. իմա՛ իբր աղբերականց աչաց։

ԱԿՆ, ական, յականէ, ակունք, զակունս, յակունս կամ յականս. Ὁπἡ, ἒξοδος, διέξοδος. Foramen, exitus, origo, scaturigo. եւ այլն. Սկիզբն եւ ելք ծագման եւ բղխման աղբեր. աղբերակն, եւ որ ինչ նման է նմա. ակ, բուն բերանը. կէօզ, այն, գայնագ, չէշմէսար.

Ի վերայ առասականացն միանունութիւն. ակն աչից, եւ աղբեր, եւ ակն քարի պատուականի. (որք առ հասարակ ի դէպ գան եւ ականն արեւու.) (Երզն. քեր.։)

Ակն գահանակ։ ականս սարդիոնս, եւ ականս գրոյ։ ականց պատուականաց։ սարդիոն ակամբք։ իբրեւ զվէմ շափիղայ ական։ յականց շափիղայ։ իբրեւ զտեսիլ ական կարկեհանի։ զամենայն ականս պատուականս. եւ այլն։

Բացեալ պատուհանօք լուսաբերօք ի տապանի, ասեն եւ ակունս լուսարձակս դնել ընդ պատուհանօքն. (վրդն. պտմ.։)


Ակնածու, ի

See full entry →

adj.

respectful;
careful.

NBHL (1)

Ո՛վ վիրագ անհնարին, ո՛չ ի մերձաւորէս ակնածու, եւ ո՛չ ի հզօրէն սարսող. (Պիտ.։)


Ակնարկեմ, եցի

See full entry →

vn.

to make signs with the eyes;
to indicate, to show, to mark, to denote, to signify;
to regard, to see, to revise;
to concern, to belong to;
to permit;
— ընդ ակամբ, to scowl.

NBHL (1)

Առ քեզ ակնարկեմ։ Ի բացուստ սարսելով նմին ակնարկեաց. (Լմբ. սղ. եւ Լմբ. պտրգ.։)


Ակնկալեմ, եցի

See full entry →

va.

expect, to hope.


Ակումբ, ակմբի, ից

See full entry →

s.

circle, assembly, company;
banquet, feast;
mattress, canopy-bed, sofa;
— առնուլ՝ բոլորել, to assemble, to sit in a circle;
to feast together.

NBHL (1)

Ակումբ առեալ զքեւ երկնային զօրացն՝ ահիւ սարսափմամբ ծածկեն զդէմս իւրեանց. (Նար. տաղ եկեղ.։)


Ակօս, ից, աց

See full entry →

s.

furrow;
— ձգել, to make a furrow, to plough.

NBHL (1)

Զակօս նորա արբեցուցեր։ Ակօսք նորա լացի՞ն առհասարակ։ Ձգիցէ՞ ակօս ի դաշտի քում. (Սղ. ՟Կ՟Դ. 11։ Յոբ. ՟Լ՟Ա. 38։ ՟Լ՟Թ. 10։)


Ահագին, գնի, ից

See full entry →

adj.

terrible, alarming, frightful;
horrible, hideous, monstrous.


Ահագնալուր

See full entry →

adj.

frightful, terrible to hear.

NBHL (1)

Ահագին ի լսել. որոյ լուրն է ահարկու. զարհուրելի. անտանելի. սոսկալի, սարսափելի.


Աղագ, ի, աւ

See full entry →

s.

reason, cause, account, sake.


Աղախին, խնոյ, խնով, աւ, նայք, նայց, նանց, նաց, նովք, նեայք, նեայց, նեօք

See full entry →

s.

maid-servant, housekeeper;
female slave;
nursery-maid, child's maid.


Անձրեւաթաց

See full entry →

adj.

wet with rain.


Անճանապարհ

See full entry →

cf. Անշաւիղ.

NBHL (1)

ԱՆՃԱՆԱՊԱՐՀ. ἁνοδία, ἁνοδίαι. iter impervium, invia, devia. Անճանապարհ վայր. անկոխելի տեղի կամ շաւիղ. զարտուղի ճանապարհ. սարփ եէր.


Անճաշակ

See full entry →

adj. adv.

that fasts, fasting;
without eating.


Անճառ, ից

See full entry →

adj.

ineffable, unspeakable.


Անճառելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անճառ.

NBHL (1)

Գտանել հաւասարել անճառելի է. յն. անհնար է. Բրս. ծն.։


Անմարդանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be deserted, to be dispeopled.


Անմարմին, մնոց

See full entry →

adj.

incorporeal, immaterial.


Անմարմնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incorporality.


Անմեղադրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

excusable, pardonable


Անմխիթար

See full entry →

adj. adv.

disconsolate, inconsolable;
disconsolately.


Անմոլորապէս

See full entry →

adv.

infallibly.


Անմոռանալի

See full entry →

adj. adv.

that does not forget;
unforgotten;
that cannot be forgotten;
without fail, infallibly.


Անմտաբար

See full entry →

adv.

foolishly, stupidly, inconsiderately, ignorantly, rashly, madly.


Անմտանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to lose senses, to become crazy or stupid.


Անմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

madness, craziness, fatuity;
phrensy;
folly, silliness, imprudence, extravagancy, absurdity.

NBHL (1)

Անմտութիւն բորբոքեալ ի սիրտ երիտասարդի։ Սկիզբն բերանոյ նորա անմտութիւն. Եւ այն է անհնարին անմտութիւն։ Միւս եւս անմտութեան խորհուրդ. եւ այլն։


Անյագութիւն, ութեան

See full entry →

s.

insatiableness, greediness, gluttony.


Անյայտ, ից

See full entry →

adj.

not evident, not manifest, obscure, hidden, secret;
apocryphal.


Անյայտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be annihilated, to vanish, to disappear.


Անյապաղ

See full entry →

adj. adv.

prompt, diligent;
promptly, diligently, without delay.


Անյերկուանալի

See full entry →

adj.

indubitable.