Definitions containing the research ձեռն : 1609 Results

Ծովանման

See full entry →

adj.

resembling the sea.

NBHL (1)

Զի ո՛չ մրրիկ ինչ ծովանման վերասցի ի ձեռն ծեփական ալեաց. (Յհ. կթ.։)


Ծուլապէս

See full entry →

adv.

idly, slothfully, lazily.

NBHL (1)

Որ ոչ յուլաբար եւ ծուլապէս բժշկել ձեռնարկեն. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Ծուծ, ծծոյ

See full entry →

s.

sucking, suction;
marrow, pith;
essence;
ուղ եւ ծուծ, quintessence.

NBHL (1)

Որպէս եւ հոտ երկուց ծծոց, այսպէս բուրէր ի ձեռն զօրութեանցն եւ սքանչելեացն հոտ առաքելոցն, ի պանդերձեալ նոցա հալածիչս. (Եփր. ՟բ. կոր.։)


Կազմած, ոց

See full entry →

s.

apparatus;
preparing, preparation;
goods, furniture, household effects;
moveables, utensils;
equipage;
armour;
cf. Կազմութիւն;
— մարմնոյ, constitution, temper;
- պատերազմականք, military stores;
- ձիոյ, harness, caparisons, trappings;
— նաւու, rigging;
astronomical instruments.

NBHL (1)

Թէ երէցն զկազմած կնքոյն (զսպաս մկրտութեան) չունի, եւ զկազմածէ ուրեք երթալ չէ ձեռնահաս. (Կանոն.։)


Հակառակ, աց

See full entry →

adj. prep. adv. adv. fig.

contrary, opposite;
adversary, hostile, unfavourable, inimical;
discordant;
incompatible;
against, contrary to;
opposite, facing, in front of;
զնորին —ն, նմին or նորին —, ի —էն, ընդ —ն, on the contrary, on the wrong side;
against the grain, in a contrary sense, backwards;
ամենեւին իսկ —, directly or diametrically opposite, quite the reverse;
— ուղիղ մտաց, in spite of sense and reason;
— կամաց նորա, against his will or grain, in spite of him;
forcibly;
— կալ, to stand, remain, stay or stop in the face of, in front;
to oppose, to withstand, to resist, to make head against, to cope with;
— լինել, to be contrary, to oppose;
ընդ —ս լինել միմեանց, to be at variance;
—, ի —ն or ընդ —ս ելանել, մտանել, ընթանալ, լինել, to oppose, to form an opposition to, to rise up or against, to go against, to run counter, to withstand, to counteract, to thwart, to cross;
ընդ —ս ելանել, cf. Հակամտեմ.

NBHL (1)

Այնպիսի ինչ ոչ զգացուցին. այլ զնորին հակառակն՝ իբրեւ տեսին ... ձեռն ետուն. (Գաղ. ՟Բ. 7։)


Հաղորդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to communicate, to be communicated, to participate, to share, to be in communication with;
to conjoin, to have carnal connection with;
to be communicative;
to lead on, to be conducive;
cf. Հաղորդ առնում.

NBHL (1)

Ի ձեռն մարմնոյն քրիստոսի հաղորդեալք. (Աթ. ՟Ա։)


Հաճոյ, ից

See full entry →

adj.

agreeable, pleasant, pleasing, complaisant, grateful, acceptable;
— լինել, to please, to humour, to agree, to have pleasure;
զի՞նչ — է ձեզ, what do you think of it ?
որպէս — թուեսցի քեզ, as you please or choose, as you like;
—աչաց հայելոյ, comely to the eye;
— եղեւ նա աչաց իմոց, he or she pleased me;
—թուեցաւ նմա, it pleased him, he thought fit or proper, he approved of it;
—եւս էր նմա, he preferred;
արա նմա զինչ — է առաջի աչաց քոց, do with him as you will.

NBHL (1)

Մատուցանել ի հաճոյս աստուծոյ ի ձեռն յիսուսի քրիստոսի. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Դ։)


Համաբնակ

See full entry →

cf. Բնակակից.

NBHL (1)

Անասնոցն, եւ մանաւանդ սննդակցաց եւ համաբնակացն մարդկան։ Աղաւնի ձեռնընդել եւ համաբնակ մարդոյ։ Տնակից եւ խորանակից եւ համաբնակ. (Փիլ. յորմէ եւ Պիտ.։)


Համազգի, գւոյ, գեաց

See full entry →

adj.

of the same nation, family, kind or sort;
national;
related;
homogeneous.

NBHL (1)

Ի ձեռն մարմնոյ ընդելաբար ընդ համազգեացս խօսելով. (Բրս. ծն.։)


Համածին

See full entry →

adj.

connate, twin;
uterine;
natural.

NBHL (1)

Ի ձեռն համածին զգայութեանն վայելելով. (Նիւս. կազմ. ՟Գ։)


Համակարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to coordinate, to put in the same order.

NBHL (1)

Ի ձեռն որոց համակարգեալ, իբր թէ հաճոյ են գրեալ. (Սոկր.։)


Համանուն, նուանց

See full entry →

adj. s.

cf. Անուանակից;
name-sake.

NBHL (1)

Ի ձեռն յեսուայ համանուանն Յիսուսի. (Տօնակ.։)


Համապաշտօն

See full entry →

adj.

having the same office or function, colleague.

NBHL (1)

Այլ ոչ եթէ ընդ ձեռն այնոցիկ եւ համապաշտօնք հեթանոսացն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Կակուղ, կղոց

See full entry →

adj. fig.

soft, tender, delicate;
supple, flexible, pliant;
sweet, mellow;
mild, soft, gentle, meek, affable;
— մետաղ, soft metal.

NBHL (1)

Ի ձեռն կակղոցն եւ խստիցն. (Փիլ. իմաստն.։)


Կաղ, աց

See full entry →

adj. fig.

lame, halt, crippled, limping;
defective;
— ի —, կաղս ի կաղս, halting on one foot, hobbling along, with a halting gait;
so so, poorly, somehow or other, as well as may be;
— ի —ս ասել, պատասխանել, to say or reply undecidedly or doubtfully;
— ի — գիտել, to know imperfectly.

NBHL (1)

Այր կաղ, ձեռնբեկ կամ ոտնրեկ։ Կաղ յերկուց որից։ Աչք էի կուրաց, եւ որք կաղաց։ Կաղ յորովայնէ մօր իւրոյ։ Կաղք գնային։ Միաձեռանի, կամ կաղ.եւ այլն։


Կաղաղ, ոց

See full entry →

s.

den, lair, haunt.

NBHL (1)

Ի կաղաղ ծննդոց իժից ձեռն արկցէ. (Իրեն. առ Լեհ.։)


Կաճառիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to assemble, to reunite, to meet together.

NBHL (1)

Զի ձեռն մարմնոյ կաճառելն (աստուծոյ ընդ քեզ) ոչ ընդունիս. (Բրս. ծն.։)


Կրկնաձիր

See full entry →

adj.

twice given.

NBHL (1)

Ուր իցէ կրկին ձիր, կամ առատաձեռնութիւն.


Կրկնամածեալ

See full entry →

adj.

doubly plaited.

NBHL (1)

Կրկնամածեալ քօղ արկանէր, եւ զաւազան ի ձեռն դնէր. (Լմբ. ի շնորհ.։)


Կրճումն, ման

See full entry →

s.

cf. Կրճիւն.


Կցորդ, աց

See full entry →

adj. s.

participating, partaking, having part or share in;
party, companion, associate;
partaker, partner, consort;
cf. Կցուրդ;
կենաց —, living together;
consort, husband, wife;
կարեաց —, compassionate;
assisting, helping, relieving;
արեան —, consanguineous, related;
— չարեաց, accomplice, accessory;
— առնել, to impart, to acquaint with, to inform, to oommunicate;
— լինել, cf. Կցորդիմ.

NBHL (1)

Ի ձեռն մարմնաւոր պիտոյիցն կցորդ լինել սուրբ կապելոցն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Հագագ, աց

See full entry →

s.

breath, respiration;
throat, gullet, larynx;
aspiration;
pronunciation.

NBHL (1)

Հագագն ի ձեռն շնչափողոցն ի շնչակալ անօթոցն ի վեր մղելով. (Նիւս. կազմ.։)


Հալական, ի, աց

See full entry →

adj.

apt to be melted, fusible;
dissoluble.

NBHL (1)

Ճեպելով ի ձեռն քնոյն առ ի կերակրումն հալականին զօրութեան. յն. յեփումն սննդական զօրութեան. (Նիւս. կազմ.։)


Հալեմ, եցի

See full entry →

va.

to melt, to smelt, to found, to cast, to smelt down;
to dissolve;
to liquefy;
to exhaust, to drain, to consume;
to digest.

NBHL (1)

Որպէս փոշի հալի ի սաստիկ հողմոյ, այսպէս հալին մեղք ի ձեռն արտասուաց. (Անան. զղջ.։)


Ղամբար, աց

See full entry →

s.

lamp;
torch, flambeau;

NBHL (1)

Ղամբար ի ձեռն առեալ՝ հրոյ ճարակ տային. (Եղիշ. ՟Է։)


Ղեւտացի, ցւոյ, ցւոց

See full entry →

s.

levite.

NBHL (1)

Եթէ կատարումնն ի ձեռն ղեւտացւոց քահանայութեանն էր. (Եբր. ՟Է. 11.) յն. ղեւտական։


Ճաճանչեմ, եցի

See full entry →

vn.

to glitter, to sparkle, to shine, to gleam, to glisten.

NBHL (1)

Ի ձեռն մարդկային մարմնոյն աստուածային զօրութիւնն ճաճանչելով. (Բրս. ծն.։)


Ճայթիւն

See full entry →

cf. Ճայթումն.

NBHL (1)

Բան ասեմք՝ ո՛չ ամենայն իրօք, զոր ի ձեռն լեզուիս ճայթման. (Կիւրղ. գանձ.։)


Ճայթիք, թից

See full entry →

cf. Ճայթումն.

NBHL (1)

Բան ասեմք՝ ո՛չ ամենայն իրօք, զոր ի ձեռն լեզուիս ճայթման. (Կիւրղ. գանձ.։)


Ճայթումն, ման

See full entry →

s.

great noise, crash, cracking, crackling, crick-crack;
bursting, blowing up, explosion.

NBHL (1)

Բան ասեմք՝ ո՛չ ամենայն իրօք, զոր ի ձեռն լեզուիս ճայթման. (Կիւրղ. գանձ.։)


Հաւասարեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

cf. Հաւասարեցուցանեմ;
cf. Հաւասարիմ.

NBHL (1)

Ոչ միշտ վայրաբնակ լինելով՝ ընդ անձեռնընդելսն հաւասարէ. (Պիտ.։ (որք մարթին ձգիլ եւ ի յաջորդ նշ։))


Հաւաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Հաւաստիք.

NBHL (1)

Ամենայն ուրեք զհաւաստութիւն կամի ապհել. զի ասելով համառօտ՝ յայտ արար, թէ ի ձեռն երկայն յարմարաբանութեան ոչ առնեմ անհաւաստութիւն. (Անյաղթ պորփ.։)


Հաւաքաբան

See full entry →

s.

syllogist.

NBHL (1)

συλλογιστής syllogista, ratiocinator. Որ հաւաքաբանէ, ձեռնարկօղ.


Հաւաքաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to make a syllogism.

NBHL (2)

συλλογίζομαι colligo, ratiocinor, argumentor. Քաղել զհետեւանս ի նախընթաց բանից. ձեռնարկել. իմաստասիրել. եւ Ճարտարել. հնարիլ.

Նաեւ ձեռնայինք հաւաքաբանեն (պիտակաբար), ո՛րգոն, շինողականն հաւաքաբանէ, հաւաքաբանէ հիւսն. (Անյաղթ վերլծ. արիստ.։)


Հաւաքաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

syllogism.

NBHL (1)

συλλογισμός syllogismus, ratiocinatio, argumewntatio. Հաւաքումն բանի տրամաբանութեամբ. քաղումն եզրակացութեան յառաջարկութեանց. ձեռնարկութիւն անվրէպ.


Հաւաքումն, ման

See full entry →

s.

collection, gathering, receipt;
congestion;
assemblage, set, body;
argument, reasoning;
concentration;
compilation.

NBHL (1)

ՀԱՒԱՔՈՒՄՆ. որպէս Հաւաքաբանութիւն. ձեռնարկութիւն.


Հեզութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness of temper or disposition, mildness, gentleness, sweetness, affability, kindness, courteousness.

NBHL (1)

Հեզութիւն է առաքինութիւն ցամնատեսակին, ըստ որում ոչ դիւրաշարժ լինին ի ձեռն բարկութեան. (Արիստ. առաք.։)


Կող, ից

See full entry →

s. fig. adv.

side, rib, flank;
part;
woman;
wife;
ընդ կողաց, aside, awry, sidelong;
առ ի —, cf. Զառ՞՞՞ի՞՞՞կող;
անդէն ի —ի, directly, at once, forthwith;
ի — լինել, to stretch or lay oneself down, to lie down, to go to bed;
—ք գրեանց, cover or binding of a book.

NBHL (2)

Պարտաւորեցաւ ի ձեռն կողին. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Բ։)

Ի ձեռն զածած կողին (այսինքն տկար կնոջ) սատակեաց աստուած զսիսարա. (Եփր. դտ.։)


Կողմն, մանց

See full entry →

s.

flank, side;
side, part, party;
climate;
confine, quarter, canton;
country, soil, region, land;
հակառակ —, the wrong side;
the opposite party;
տկար —, weak side;
ի մի —, aside, apart;
առ ի —, slantingly, awry, sideways, laterally;
ի մի — թողուլ, to set apart, to lay aside;
ի — լինել, անկանիլ, to lean on one's side, to lay oneself down, to repose;
ի — առնել ի վերայ մահճաց, to place in bed, to put to bed;
— տալ, to recede, to retreat, to draw back;
ի — ելանել, to retire from, to withdraw oneself, to stand aside;
ունել զ— ուրուք, to take up the cudgels for, to take one's part, to range oneself on the side of, to side with one;
երկոցուն իսկ կողմանց հաճոյ լինել, to run with the hare hold with the hounds, to contrive, to stand well with opposite parties;
ոչ միում յերկոցունց կողմանցն լինել ձեռնտու, to preserve neutrality, to remain neutral;
նստաւ ի կողմանէ նորա, he sate near him;
յայսմ կողմանէ, on this side;
ի միւս կողմանէ, on the other side;
յերկոցունց կողմանց, on both sides;
ի կողմանց կողմանց, from different parts;
ի միոյ կողմանէ զմիւսն, from one side to the other;
through through, right through;
յամենայն կողմանց, on all sides or hands;
from all quarters, everywhere;
յինէն կաղմանէ, on my side;
on my part, as for me;
ի ձէնջ կողմանէ, from you;
in your name.


Մերձաւորապէս

See full entry →

adv.

approximately, approximatively.

NBHL (1)

Հրոյ հաղորդիմք, երբեմն մերձաւորապէս ի նմանէ ջեռեալք, եւ երբեմն ի ձեռն միջնորդից. ըստ նմին օրինակի եւ զօդս մերձաւորապէս ունիմք. (Նիւս. բն.։)


Մերձաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

proximity, neighbourhood, contiguity;
approximation;
familiarity;
affinity, alliance by marriage;
relationship, kindred;
copulation.

NBHL (2)

Ի ձեռն այսպիսւոյ մերձաւորութեան (խնամութեան) սէր հաստատուն առ տիգրան ունել. (Խոր. ՟Ա. 23։)

Ի ձեռն այսպիսեաց ինչ մերձաւորութեանց ընդ միմեանս հարեալք. (Յհ. կթ.։)


Մեքենայեմ, եցի

See full entry →

va.

to contrive, to form, to project;
to machinate, to plan, to plot, to intrigue, to cabal.

NBHL (1)

Յիւրեանց բարերարսն ձեռնարկել մենքենայեն։ Մենքենայել ջանացաւ յիշխանութենէ աստի զմեզ ի բաց մերժել. (Եսթ. ՟Ժ՟Ա. 5. 12։)


Մէջ, միջոյ, ով, ոց, աց, ովք, օք

See full entry →

s. bot. prep. prep. adv. adv.

middle, midst;
inside, interior, heart, bosom;
loins, reins;
ցաւք միջաց, lumbago;
—ք or պորտ ընդոց, hilum of beans;
հացի միջաւ, with the crum;
ի — or ի միջի, in the midst or middle of, among, between, in, into, within;
ի միջոյ, through, out of, from;
ընդ —, by halves;
between, among;
in, into;
through the medium of, by means of;
— ընդ —, from time to time, now and then, ever and anon;
ց-ս, down or up to the waist;
ի միջի ձերում, among you, in the midst of you;
— գիշերոյ, midnight, twelve o'clock;
— ի գիշերի, at night, in the night, by night;
ընդ — իւր, upon his loins or side;
միջովք չափ ի վեր or ի միջոյն եւ ի վեր, from the loins upwards;
միջովք չափ ի խոնարհ or ի միջոյն եւ ի խոնարհ, from the loins downwards;
յապականութեան ի միջի, from or in the midst of corruption;
պնդել զ—ս, to gird up one's loins, to put on a belt;
խորտակել զ—ս, to break one's back;
գօտի ածել ընդ — իւր, to wear a belt, girdle or sash;
արկանել քուրձ զմիջովք, to put or gird sackcloth on one's loins;
սուսեր ընդ — ածել, ածել սուր ընդ —, to gird on a sword;
— ընդ — հերձուլ, հատանել, to cut in halves;
to split into two parts;
բառնալ ի միջոյ, to annihilate, to utterly destroy, to exterminate;
անցանել, կալ ի —, to come forward, to show or present oneself;
ի — բերել, to produce, to bring forward or out, to cite, to expose;
ի անկանել, to interpose;
փոյթ ի — առնուլ, to endeavour, to study, to try, to make any effort, to be solicitous;
դաշինս ի միջի հաստատել, to make an alliance;
արի՛, ա՛նց ի —, arise, get up, come here;
քերթացք նորա չեն ի միջի, his poems are lost;
ընդ — բանից մի՛ անկանիր, do not interrupt another's discourse;
cf. Խորհուրդ;
ի մէջ, cf. Մէջ;
ի միջի, in the middle, between, among;
ի միջոյ, from the middle.

NBHL (1)

Պետրոս զյիսուս ընդ մէջ յովհաննու կամէր հարցանել. իմա՛, միջնորդութեամբ, ի ձեռն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 26։)


Միաձայնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ձայնակցութիւն.

NBHL (1)

Ի ձեռն այսորիկ ցուցանէր առ հայր զմիաձայնութիւնն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 22։)


Միայարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

conjunction, concatenation, train, contiguousness, continuance, succession.

NBHL (1)

Յօնացն միայարութեամբ յինքն ձգելով ի ձեռն կաթլոց զգիջութիւնն. եւ կաթիլն արտօսր ասի. (Նիւս. կազմ. ՟Ժ՟Գ։)


Միապատիւ

See full entry →

cf. Համապատիւ.

NBHL (1)

Ի ձեռն միջնորդի բանին թուակից եղեն, եւ միափառ եւ միապատիւ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Միափառ

See full entry →

adj.

cf. Փառակից;
unanimous.

NBHL (1)

Ի ձեռն միջնորդի բանին թուակից եղեն եւ միափառ եւ միապատիւ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Միորձի

See full entry →

adj.

having but one testicle.

NBHL (1)

Այր ձեռնբեկ, կամ ոտնբեկ ... կամ միորձի. (Ղեւտ. ՟Ի՟Ա. 20։)


Միջամուխ

See full entry →

adj.

entered, introduced;
well versed in, initiated, instructed, intelligent, expert;
free, frank, bold, daring;
meddlesome;
enterprising, adventurous, venturous;
— լինել, to enter, to push in, to introduce oneself, to go forward or before;
to intrude into, to thrust oneself forward, to intermeddle or interfere;
to penetrate deeply, to pierce to the inmost parts, to dive into, to explore, to sift;
to undertake, to have a hand in, *to have a finger in every body's pie;
— ձեռամբ գործել, to act freely.

NBHL (3)

προσβάλλων, -ουσα, πεγενηθείς aggrediens, permixtus μεμυήμενος initiatus. Մխեալն ի մէջ կամ ի խորս. խելամուտ. զգածեալ. մասնակից. խորհրդազգած. եւ Համարձակ. ձեռնամուխ.

ՄԻՋԱՄՈՒԽ ԼԻՆԵԼ. πρόσβαλλω, ἴημι, εἵω, ἄπτομαι me ingero, adorior, invado, aggredior, adeo եւ այլն. Մխիլ ի մէջ, մտանել ի խորս. յարիլ. յառիլ. խելամուտ լինել. եւ Ձեռնամուխ կամ ձեռներէց լինել.

Միտքն միջամուխ լինել ձեռնարկիցեն յազգակիցս եւ յաներեւոյթսն։ Յիմանալիսն միջամուխ լինել հանդերձ զգայութեամբքս. (Առ որս. ՟Է։)


Միջնորդ, աց

See full entry →

s.

mediator;
intermedium, agent, go-between;
negotiator;
medium;
— վաճառաց, broker;
— հաշտութեան, reconciler, conciliator, intermediator, intercessor.

NBHL (5)

Կարգեալ հրեշտակօք ի ձեռն միջնորդի. իսկ միջնորդ միոյ ուրուք ոչ է։ Մի է աստուած, եւ մի միջնորդ աստուծոյ եւ մարդկան՝ մարդ յիսուս քրիստոս։ Լաւագոյն եւս ուխտի, կամ նորոյ ուխտիս է միջնորդ։ Ի նորոց կտակարանաց միջնորդն յիսուս. եւ այլն։

Ի ձեռն միջնորդի ուրումն մարդիկ հաշտեցուցանեն զաստուած. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա։)

Առ զգայարանս միաւորի ի ձեռն շնչոյ՝ միջնորդի անձին (այս ինքն ո՛չ ի միոյ, այլ) ի հօրէ եւ ի մօրէ. (Սեբեր. ՟Ա։)

ՄԻՋՆՈՐԴԱՒ կամ իւ. իբր Միջնորդութեամբ. ի ձեռն.

Միջնորդաւ անձինն (կամ հոգւոյ) ընդ հողոյ միաւորեցաւ։ Ընկալցի այսու միջնորդիւ (ի ձեռն աղօթից) ձեռն քո զնա. (Նար. կուս. եւ ՟Գ։)