indivisibly.
Եւ առանց որոշելոյ. անխտիր.
unfortunate, unhappy.
Անբախտի Եւտիքոսի արշիմանարիտին. (Ոսկիփոր.։)
cf. Անբախտ.
Անբախտի Եւտիքոսի արշիմանարիտին. (Ոսկիփոր.։)
unhappiness, misfortune, adversity.
ἁτυχία. infortumium. Անյաջողութիւն բախտի. վիճակ ձախող. դժբախտութիւն, ձախորդութիւն. պախթսըզլըգ. պէլա.
irrational;
dumb;
animal;
blockhead.
Ի հովուական ցպոյ եւ ի մաճակալութեան գործոյ, եւ յայլոց անբան արհեստից. (Լմբ. պտրգ.։)
without bellowing, — roaring, — bleating.
Անբան, անբանական. անպատեհ. սնոտի.
dumb, speechless, mute, silent.
ἅφθογγος, ἅφθεγκτος. voe carens, mutus. Որոյ, կամ ուր չիք բարբառ կամ ձայն յօդական, ի բնէ կամ իւիք օրինակաւ. լեզու չունեցօղ, մունջ. տիլսիզ, սէսսիզ.
Մարտիրոսք՝ անբարբառ բարեխօսք են չարչարանօքն. (Շ. բարձր.։)
malevolent, evil-minded.
infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.
Յանապատին՝ յանբաւ եւ յանկոխ երկրին. (Երեմ. ՟Բ. 6։)
(ի Բա. բայ, բառ, բան). ἁμύθητος, ἅφατος, ineffabilis, inenarrabilis. անպատում. անճառ. անասելի եւ անթուելի, անհամար. վասֆ օլունմազ, տիլէ վասֆէ կէչմէզ, թապիր օլունմազ, հիսապսըզ.
Ի նախագրեալ կրկին առմունս յունականս անխտիր բերին եւ հայկաբան վկայութիւնք. զոր օրինակ զԱստուծոյ ասի.
Սաստիկ եւ անբաւ շփոթմանց։ Զանբաւ վարուցն. (Փարպ.։)
Զանբաւն ի ձեռն երեւելեացն ուշի՝ նպատակի արուեստին հանդիպեցուցանել. (Նիւս. կազմ. ԼԲ։)
to grow or increase excessively, to be immense.
Անբաւանան դաշտք սորայս վրիժագործ աղիտիւք. Հանդերձ անբաւացեալ զօրու. (Պիտ.։)
cf. Անբեղնաւոր.
Պատահարք կարկտի անբեղուն ի պտղոց արար զայգի եւ զանդաստանս. (Լծ. ածաբ.։)
mouthless, speechless.
Մանկունքն լռեալ վասն Քրիստոսի վկայեցան, քանզի ոչ էին անբերան քան զՄկրտիչն. (Եփր. երաշտ.։)
intolerable, insupportable.
Մանաւանդ՝ անտանելի, որպէս անհանդուրժելի. անըմբերելի. սաստիկ յոյժ. չքաշուելու, չդիմանալու. չէքիլմէզ.
cf. Անբժշկելի.
Յանբժշկական ցաւս սրտից։ Հանգոյն փայտի անբժշկականի. (Երեմ. ՟Ը. 18։ Յոբ. ԻԴ. 2։)
incurability.
Մի՛ գուցէ եռացեալ խաղաւարտիւք՝ ի ներքս ածիցես զանբժշկութիւն. (Ածաբ. յայտն.։)
cf. Ամբիծ.
artificial, unnatural.
Անբնական մահ հոգւոյ (մեղքն)։ Յանբնականացն ախտից բժշկել. (Շ. ամենայն չար. եւ Շ. ընդհ.։)
cf. Անբովանդակ.
Անբովանդակելի է ըստ մասինն տարբերութիւն (անհատից)։ Անբովանդակելի է ուրեմն եւ պատշաճ նախախնամութեան նոցա բան. իսկ եթէ անբովանդակելի, (ապա) եւ անգիտելի մեզ. (Նիւս. բն.։)
without flame.
Աստստին կիզեալ անբոց այրեցայց. (Նար. ՀԸ։)
cf. Անբուժելի.
Զանբուժականն մարմնեղէն ախտին ի մարդկեղէն դեղարանաց. (Սհկ. գալստ.։)
cf. Անբուժելի.
Զանբուժականն մարմնեղէն ախտին ի մարդկեղէն դեղարանաց. (Սհկ. գալստ.։)
incurable, irremediable.
Զանբուժականն մարմնեղէն ախտին ի մարդկեղէն դեղարանաց. (Սհկ. գալստ.։)
cf. Անկ.
cf. ԱՆԿ, իբր ա. Անկաւոր. յանկաւոր. պատեհ. պատշաճ. ճայիզ, տիւշեր, միւնասիպ. ἑπιτήδειος. conveniens. եւ իբր գ. յանգ. յանգումն, նիհայէթ, եւ այլն.
unsuccessful, unsatisfied.
ԱՆԳԱՄԱԳԻՏ ԱՆԳԱՄԱԳԻՒՏ. Ուր չիցէ մարթ գամագիտ լինել, կամ կռիւ ոտից գտանել. անըմբռնելի. անձեռնհաս.
not liable to stumble, surefooted;
not liable to scandal.
Որ ոչ գայթէ. որ ոչ գթէ. անկործան, անշարժ. սերտ. որ չիսահիր, հաստատ. գայմազ, տիւշմէզ, հարեքեթսիզ. ἅπταιστος.
ignorant, unlearned, stupid, awkward;
յանգէտս, ignorantly, inadvertently;
at all events, at all hazards;
յանգէտս լինել, to connive, to dissemble.
Պատկերք ոմանց անգիտից՝ իմաստնոց նախադասեալ մեծարեցան. (Սարկ. հանգ.։)
Անգէտք էին մերում արուեստի։ Ոչ անգէտ եմ, զի տան պատճառս. (Խոր. ՟Գ. 61։)
Ոչ եթէ զանգէտէ ումեքէ զԱստուծոյ՝ որ չիցէ ումեք ծանուցեալ, ասէ զայս։ Զանգիտին Աստուծոյ ճառս ի մէջ բերեալ (յաթէնս). (Ոսկ. մտթ. եւ Տիտ.։)
Անգիտիցն չափոց չարութեան գործոց. (Նար. Ի։)
Յանապատի յանգէտ տեղիս թաքուցեալ բնակէր. (Եւս. պտմ. ՟Զ. 9։)
to be ignorant;
to forget one's self.
Թէ զհայր գիտէ, զյետին օրն զիա՞րդ անգիտանայ. (Աթ. ՟Ա։)
Այնմ արուեստի անգիտանալ. (Կորիւն.։)
Անգիտանաս, ո՛վ դու, իմոց բիւրաւոր եւ զանազան ախտից։ Անգիտանալոյ վասն տնօրինական մարդասիրին խորհրդոյ. (Շ. թղթ. եւ Շ. հրեշտ.։)
Իբրու հասանելով յանգիտացեալ դահագլխութեան աստիճան. (Պիտ.։)
ignorance, inexperience;
անգիտութեամբ, ignorantly.
Անգիտութեամբն գնայ (նաւն) զուղեւորութիւնն ի ձեռն հմուտ ճարտար նաւապետին. (Եղիշ. ՟Ը.) իմա՛, յանգէտս, առանց գիտելոյ։
without letters, — print;
unwritten, verbal, oral;
ignorant, uninstructed;
verbally, by word of mouth.
ἅγραφος, -ον. non scriptus, -um. Որ ինչ չէ գրեալ ի սուրբ գիրս կամ յարտաքինս. չանցեալ ի գիր. աւանդութեամբ հասեալ. ի բնէ յայտնի. չիգրած. եազըլմամըշ, եազըսըզ, հատիսի.
Որք գրոյն չեն ինչ դիւրընկալ, անգիր զինու մարտիջիր ընդ նոսա. (Կոչ. ԺԶ։)
unfindable, rare, precious, dear.
Դժուարագիւտ. մեծագին. անգին. ազնիւ յոյժ յոյժ. աննման. մէնէնտի եօգ.
without a head, headless;
without a leader or chief.
Ոմանք ի նոցանէ առանց ոտից են, եւ ոմանք անգլուխք. (Նիւս. բն.։)
to despise, to slight, to reprove, to blame;
to jeer, to ridicule, to mock.
Բռնադատիս ի մարդասիրութենէ, եւ ոչ անգոսնիս։ Ոչ անգոսնիս յերկայնմտութեանց. (Նար.։)
idleness, inaction, indolence;
inefficacy.
Յանգործութենէ մշակաց մոլախոտի. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)
incompassionate, unpitying, inhuman;
cruel, barbarous, implacable.
Աւետարանիչն Սիոնի, օծութեանն անգու, առեալ զպատիւ նախնեացն քահանայութեան. (Ագաթ.։)
Անգութ աչօք, եւ անողորմ սրտիւ։ Անգութք աննուէրք. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 26։ ՟Բ. Տիմ. ՟Գ. 3։)
Անգթին եւ տմարդւոյն ողորմեսցի. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)
to examine, to search;
to think, to meditate.
ԱՆԴԱՃԵԼ. որ եւ ռմկ. ԱՆԴԻՃԵԼ, ԱՆՏԻՃԵԼ. ի պրս. էնտիշիյտէն. Մտածել, քննել, յուզել վարանօք. ողջաձեւ ընել.
limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.
Զտիրագոյն անդամոցն գլուխ. (Պիտ.։)
Անպիտանս ի ձեռաց եւ յոտից առնէին, եւ ի բոլոր անդամոց. (Յհ. կթ.։)
palsy, paralysis.
Ի մեղաց անտի եղեւ անդամալուծութիւն նորա. (Իգն.։)
there, yonder.
Թէպէտեւ ոչ անդանօր ( ի դրախտին ընդ ճաշակելն) մեռաւ ըստ մարմնոյ, այլ զկնի բազում ժամանակաց. (Նանայ.։)
irrevocable;
cf. Անդարձ.
Անդառնալի հրաման, կամ պայման, կամ պատիժ. (Սկեւռ. աղ.։ Մխ. դտ.։ Գէ. ես.։)
Ուստի ոչ լինի դառնալ յետս. կէրի տէօնիւլմէզ.
cultivated land, fields;
village.
Բեղմնաւորութեամբ անդաստանացն եւ բուրաստանացն։ Գեղեցիկ անդաստանօք ուրախանայի։ Բաղդատութիւն անդաստանի եւ նաւահանգստի. (Պիտ.։)
not sentenced, not condemned.
Ի կիկղոպայց երկիրն՝ յանօրինաց, յանդատից հասաք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)
not deserving condemnation, blameless.
Ա՛յլ դատապարտելոցն, եւ ա՛յլ անդատապարտիցն վայելէ ժուժկալութիւն. (Կլիմաք.։)
irrevocable, irreclaimable;
impenitent;
held in mortmain;
Անդարձաբար.
Ուստի չիք դառնալ. եւ առանց յետս դառնալոյ. կէրի տէօնիւլմէզ, տէօնմէյէրէք.
flock, herd, cattle;
fields, country.
Ի փշագետին անդւոց (այս ինքն անդոց) սահման դալարոյ։ Ժողովեցից ի պարարտութենէ անդիոց։ Անդւոց պտղաբերութիւն։ Զանդւոցն բարութիւն. եւ այլն։
antidote, counter-poison.
Իբրեւ զանդեղեայ սաստիկ մաղձոյ. (Սեբեր. ՟Թ։)
there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.
Եւ այս ամենայն անդէն եւ անդ առ նորուն ծննդեամբն։ Անդէն եւ անդ իբրեւ ել ի տաճարէ անտի, բժշկեաց զկոյրն. (Ոսկ. յհ.։)
Կամ իբր անդստին. ի սկզբանէ. ի բնէ, կանխաւ.
Կամ իբր անդրէն. վերստին. եինէ, թէքրար.
indecent, unbecoming, unseasonable;
absurd, clumsy, extravagant, ridiculous;
յանդէպս, indecently, unbecomingly;
awkwardly, unseasonably.
Եղեալ շրջէր (Դաւիթ) ի վերայ տանեաց, յանխտիրս հայեցաւ, յանդէպս տեսանէր. (Կոչ. ՟Բ։)
irresistible;
irresistibly, beyond contradiction.
cf. Անդնդային.
որ եւ ԱՆԴՆԴԱՅԻՆ. βύθιος, ἅβυσσος. profundus, fundo carens. Սեպհական անդնդոց. խորին յոյժ. անյատակ. համատարած, եւ գաղտնի. եւ դժոխային. տէրին վէ տիպսիզ.
belonging to the prince of hell;
prince of hell.
Սեպհական պետի անդնդոց կամ ծովու, որպիսի է լեւիաթան, եւ սատանայ.