Definitions containing the research ոյ : 10000 Results

Աստուածակոխ

See full entry →

adj.

where God has walked or placed his foot.

NBHL (1)

Կոխեալ յԱստուծոյ. ուր Աստուծոյ կացեալ իցէ, կամ շրջեալ մարմնով.


Աստուածակողմն

See full entry →

s.

side or part of God

NBHL (5)

ԱՍՏՈՒԱԾԱԿՈՂՄՆ ԱՍՏՈՒԱԾԱԿՈՅՍ τὰ πρὸς τὸν θεόν, τὰ παρὰ τοῦ θεοῦ quae ad deum, in deum, a deo, ex parte dei Կողմն Աստուծոյ. եւ Որ ինչ է ի կողմն Աստուծոյ, եւ ի կողմանէ կամ ի դիմաց նորա.

Դու եղիցիս նման յաստուածակոյս կողմանէ։ Հաւատարիմ քահանայապետ յաստուածակոյս կողմանէ անտի։ Ամենայն քահանայապետ վասն մարդկան կայ յաստուածակոյս կողմն անդր. (Ել. ՟Դ 16։ Երբ. ՟Բ 17։ ՟Ե 1։)

Անդրյաստուածակոյս կո՞ղմն կամիս, թէ մնալ աստէն իմարմնի. (Վրք. հց. ՟Ի։)

Յորժամ յօժարութիւն ոք եւ փոյթ յանձին ունիցի, տացի նմա ամենայն ինչ եւ յստուածակոյս կողմանէ անտի. (Ոսկ. մ. ՟Բ 20։)

ՅԱՍՏՈՒԱԾԱԿՈՅՍ. իբր Առ Աստուած. դէպ յԱստուծոյ. Յաստուածակոյս, եւ յետ Աստուծոյ ի նախագործն քահանայապետութիւն վերագրեաց. (Դիոն. երկն.։)


Աստուածակոչ

See full entry →

adj.

called by God;
where Godwas invited.

NBHL (2)

ՅԱստուծոյ կոչեցեալ. աստուածահրաւէր. էԻ ժամ աստուածակոչ մահուան նորա.

Աշակերտօղ աստուածակոչ ժողովոյ. (Կլիմաք.։)


Աստուածահայր, հօր

See full entry →

s.

father of God.

NBHL (1)

θεόπατωρ dei pater, vel progenitor Նախահայր Քրիստոսի Աստուոյ մերոյ՝ ըստ մարմնոյ. մանաւանդ դաւիթ. եւ հայր անուանեալ Յիսուսի՝ արդարն Յովսէփ խօսնայր կուսի.


Աստուածահաշտ

See full entry →

adj.

that calms or appeases the anger of God.

NBHL (1)

Հաշտարար ընդ Աստուծոյ.


Աստուածահար

See full entry →

adj.

chastised or punished by God.

NBHL (1)

θεόπληκτος divinitus ictus, θεήλατος a deo actus, imissus ՅԱստուծոյ հարեալ հարուածովք. եւ ՅԱստուծոյ իբր հարուած առաքեալ. աստուածասաստ. աստուածառաք.


Աստուածահրաման

See full entry →

adj.

ordained or commanded by God.

NBHL (3)

ՅԱստուծոյ հրամայեալ, կամորպէս հրաման աւանեալ.

Պատուիրանք աստուածահրամանք։ Յաստուածարհրաման բարբառոյն. (Տօնակ.։)

ԱՍՏՈՒԱԾԱՀՐԱՄԱՆՔ, նաց. գ. χρησμός oraculum Հրամանք առ յԱստուծոյ. պատգամ.


Աստուածաճառ

See full entry →

adj.

declared by God;
who discourses of God.

NBHL (2)

Որ ճառէ զԱստուծոյ.

Եւ Ճառեալն յԱստուծոյ.


Աստուածամայր, մօր

See full entry →

s.

Mother of God.

NBHL (1)

Ըստ այնչափ ընտանութեան քոյր աստուածամօրն զնա ասէ. (Սկեւռ. յար.։)


Աստուածամարդ, ոյ

See full entry →

s.

God and man conjointly.

NBHL (1)

Ընդ միոյ վարդապետի եւ հովուի աստուածամարգոյն կարգեսղք Յիսուսի։ Յանրաժանելի եւ անշփոթ աստուածամարգոյն. (Թղթ. ման. առ Շ։ Լմբ. յայտն.։)


Աստուածամարտ, աց, ոց

See full entry →

adj.

that wars against Heaven, that is repugnant to God;
յ— մատչել, to declare against Heaven.

NBHL (3)

θεομάχος contra deum pugnans, dei inimicus Որ մարտնչի ընդդէմ Աստուծոյ. Աստուծոյ դէմ կռուօղ.

Զաստուածամարտիցն բերանս կարկեաց։ Հայհոյութեանն համբերութիւն յաստուածամարտիցն. (Նար. ՟Չ՟Գ. ՟Կ՟Զ։)

Որով եւ պարտեցան իսկ աստուածամարտ մարտուցեալքն. (Յհ. կթ. նոյն ընդ յաջորդ բայիդ։)


Աստուածամերձ

See full entry →

adj.

that is near God.

NBHL (1)

Ի վեհից եւ յոյժ աստուածամերձաց. (Անյաղթ բարձր.։)


Աստուածամուխ

See full entry →

adj.

who is profoundly learned or versed in divine things;
who is familiar with God;
hardened by God.

NBHL (2)

Աստուածամայրն յանդիման երկոտասանաճառագայթ աստուածամուխ առաքեալական գնդին հրաժարեալ յամենեցունց. Զմարմինն ամենասուրբ հրացեալ աստուածամուխ հրոյ կայծակմամբ՝ եդեալ ի տեղկոջն կոչեզեալ գեթսամանի. (Դիոն. թղթ. ՟Ժ՟Ա։)

Դծոշմ աստուածամուխ՝ արեմաբ որդւոյն Աստուծոյ։ Սուր աստուածմուխ՝ բարձրացեալն այցելութեան. (Թէոդոր. խչ.։ Նար. խչ.։)


Աստուածամուտ

See full entry →

adj.

where God enters or dwells.

NBHL (1)

Ուր իցէ մուտ Աստուծոյ. աստուածաբնակ. աստուածակայ.


Աստուածայայտնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

Epiphany.

NBHL (3)

θεοφάνεια theophania, divina revelatio որ եւ ԱՍՏՈՒԱԾԵՐԵՒՈՒԹԻՒՆ. Յայտնութիւն կամ երեւումն Աստուծոյ. Երբեմն տեսլեամբ, զորօրինակ՝

Զի թէ աստուածայայտնութիւնս վասն այս վկայիս իւրոյ միայն էր արտայայտեալ, եւ այլն. (Աթ. ի ստեփ.։)

Եւ մանաւանդ՝ մարդեղութեամբ բանին. վասն որոյ անխտիր աստուածայայտնութիւն կոչի՝ որպէս ծնունդն Քրիստոսի, որով Աստուած յայտնեցաւ ի մարմնի, եւ յայտնեաց զինքն հովուաց, նոյնպէս եւ գալուստ մոգուց՝ որ եւ ՅԱՅՏՆՈՒԹԻՒՆ ասի. որպէս նշնակաէ Ածաբ. ի ճառն ծննդ։


Աստուածային

See full entry →

adj.

divine, belonging to God;
sacred, pious.

NBHL (4)

θεῖος, θεϊκός divinus որ եւ ԱՍՏՈՒԱԾԵՂԷՆ ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԱՆ. Սեպհական կամ վայելչական Աստուծոյ. եւ Որ ինչ լինի ՟Ավ, կամ հայի յԱստուած.

Աստուածային խորհուրդ, կամ փառք, պատկեր, կամ արքայութիւն, հրամանատուութիւն, տեսչութիւն, ուխտ, սեզան, տաճար, ողջակէզ, խոստումն, սքանչելիք, զօորութիւն, կամ լոյս, կերակուր, տուն, ցօղ. կամ մարմին եւ արիւն Քրիստոսի. եւ այլն. (Ագաթ.։ Փարպ.։ Շար. եւ այլն։)

Իյարմատոյ սուրբ լուսաւորչին շառաւեղեալ (յակ. մծբ) մարդդ աստուածային. (Գանձ.։)

Ասի եւ զաստուածային անձանց, որպէս Բանն Աստուած, կամ Բան Աստուծոյ. Հոգին Աստուած, կամ Հոգի Աստուծոյ.


Աստուածայնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

state of a divine or sacred thing.

NBHL (2)

θεότης divinitas Աստուածային գոլն Աստուծոյ. աստուածութիւն.

Զաստուածայնութիւնս հոգւոյս ի ստորեւս քարշէ. (Լմբ. սղ.։)


Աստուածանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to make one's self God;
to become God;
to unite one's self, to join one's self to God;
to resemble God.

NBHL (6)

Եւ այս ոչ կարէ այլազգ լինել, եթէ ոչ աստուածասցին ապրեալքն. իսկ աստուածանալն է՝ առ Աստուած նմանութիւն, որպէս հասանելի է, եւ միաւորութիւն։ Աստուածպետականն երանութիւն՝ բնութեամբ աստուածութիւն, սկիզբն աստուածալոյ յորմէ աստուածանալն է աստուածացելոցն. (Դիոն. եկեղ.։)

Եկեալ միածին որդին Աստուծոյ՝ վերհամբարձեալ զաստուծացեալ մարմինն մօր իւրոյ։ որ եւ ասի ԱՍԻՈՒԱԾԱԶԳԵԱՑ, ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԻՐ, ԱՍՏՈՒԱԾԱԿԻՐ, ԱՍՏՈՒԱԾԱՐԵԱԼ։

Իսկ զմարմնոյն Քրիստոսի, կամ զՔրիստոսի, ըստ որում մարդ՝ ասի աստուածացեալ, վասն գոլոյն միացեալ ընդ աստուածութեան յանձին բանին.

ըստ որոյ գրի ի Տօնականն.

Աստուած մարդացաւ, եւ մարդիկ աստուածացան։ Խորագոյնս խօսի ըստ աստուածաբանաց Մանդակ. ի ծն. Քրիստոսի, ասելով.

Բանն աստուած եղեալ մարդ՝ ըստ էութեան (այսինքն ըստ բնիկ իսկութեան իւրոյ ի յաւիտենից) Աստուած կոչի, եւ ոչ մարդ. եւ ըստ տեսչութեան (այսինքն ըստ տնօրէնութեան մարդեղութեամբ՝) աստուած մարդ աստուածացեալ՛. ուր հրէամիտն նեստոր ասէր, մարդ աստուածացեալ, քանթէ (Աստուած մարդացեալ։)


Աստուածանման

See full entry →

adj.

that resembles God, godlike.

NBHL (2)

ԱՍՏՈՒԱԾԱՆՄԱՆ θεομίμητος deosimilis, deum imitans Նման Աստուծոյ. աստուածակերպ. աստուածատեսակ. Աստուածաձեւ. գերահրաշ. սուրբ.

Յաստուածանմանն կոյս զինքեանս տպաւորեն. իմա՛, յաստուածանմանութիւն անդր. τὸ θεομίμητον


Աստուածաշէն

See full entry →

adj.

built by God.

NBHL (1)

Յաստուծոյ շինեալ. աստուածակերտ.


Աստուածաշնորհ

See full entry →

adj.

given by God;
full of the grace of God.

NBHL (4)

ՅԱստուծոյ շնորհեալ. աստուածաձիր. Աստուածապարգեւ. աստուածատուր.

Աստուածաշնորհ պարգեւք, կամ բան, գիտութիւն, գանձ, ժառանգութիւն, յոյս. (Ագաթ.։ Փարպ.։ Պիտ.։ Յհ. իմ.։)

ԱՍՏՈՒԱԾԱՇՆՈՐՀ. Շնորհօքն Աստուծոյ առլցեալ.

Ըստ դաւանելոյ աստուածաշնորհ քահանայից. (Նար. ՟Բ. եւ Նար. խչ.։)


Աստուածաշունչ

See full entry →

s.

inspired by God, divine, holy;
Bible, holy Scripture.

NBHL (2)

θεόπνευστος divinitus inspiratus, mentemdivinam redolens Շնչեալ կամ ազդեալ առ յԱստուծոյ. գրեալ հոգւով սրբով. մակդիր սուրբ գրոց՝ մանաւանդ հին կտակարանի.

Զամենայն արարեալս յոյժ բարի ասէ ասստուածաշունչն պատմութիւն. (Լծ. ածաբ.։)


Աստուածապահ

See full entry →

adj.

preserved or protected by God.

NBHL (1)

θεόφυλακτος a deo servatus, qui est in dei turela Պահեալ եւ պահպանեալ յԱստուծոյ.


Աստուածապաշտ

See full entry →

adj.

who worships God, pious, religious, devout, spiritual.

NBHL (1)

θεοσεβής, εὑσεβής deum colens, pius Որ պաշտէ զԱստուած ճշմարիտ հաւատով եւ գործովք բարեաց. կամարար այ. բարեպաշտ. աստուածահաճոյ։ (Ել. ՟Ժ՟Ը 21։ Յուդթ. ՟Ժ՟Ա 14։ Յոբ. ՟Ա 1 եւ 8։ ՟Բ 3։ Յհ. ՟Բ 51։ Ես. ՟Ի՟Զ 7։ ՟Բ. Պետ. ՟Բ 9։)


Աստուածապատիւ

See full entry →

adj.

honoured hy God, who has divine honour.

NBHL (1)

Աղաչեմ զաստուածապատիւ առաջնորդս եկեղեցւոյ. (Երզն. խրատ.։)


Աստուածապատում

See full entry →

adj.

who relates, narrates, speaks of God.

NBHL (1)

Որ պատմէ կամ ճառէ զայ, կամ զաստուածութենէ որդւոյ. աստուածաբան.


Աստուածապարգեւ

See full entry →

adj.

given by God.

NBHL (1)

ՅԱստուծոյ պարգեւեալ. աստուածաձիր։


Աստուածապէս

See full entry →

adv.

cf. Աստուածաբար.

NBHL (2)

Առողջացոյց աստուածապէս. (Շար.։)

Կարծեաց եւայ, թէ որդիս Աստուծոյ ծնանի, եւ որդիք նորա աստուածապէս ծնանին. (Եփր. ծն.։)


Աստուածապսակ

See full entry →

adj.

crowned by God.

NBHL (1)

Տաց զնա ձերոյդ աստուածապսակեալ անձինդ. (Կաղանկտ.։)


Աստուածառաք

See full entry →

adj.

sent by God.

NBHL (2)

ՅԱստուծոյ առաքեալ. սրբազան եւ պատուաւոր ինչ.

ԱՍՏՈՒԱԾԱՌԱՔ. ՅԱստուծոյ առաքեալ ի պատիժ աստուածասաստ. աստուածահար. աստուածապատիժ. θεήλατος


Աստուածասէր

See full entry →

adj.

that loves God, pious.

NBHL (3)

φιλόθεος, θεόφιλος dei amans, pius Սիրօղ Աստուծոյ. ջերմ յաստուածապաշտութեան. բարեպաշտ.

ԱՍՏՈՒԱԾԱՍԷՐ. θεόφιλος, θεοφιλής, θεοφιλέστατος deo gratus, dilectissimus Սիրելի Աստուծոյ. հաճոյ յաչս Աստուծոյ. Յայս միտ զսուրբն անտոնիոս կոչէին աստուածասէր, ասէ աթանաս ի վարս նորա. նոյնպէս իմաէ եւ զասելն.

Քաջայարմար գոլով (աղն հաղորդութեան այնմիկ՝ որ առ բերանոյն զգայութեան աղոց ըստ համեմատութեան օրինի՝ աստուածասէր մարմին եղեւ. (Պղատ. տիմ.։)


Աստուածասիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

love of God, piety, religion, devotion.

NBHL (1)

Կարծեմ ոչինչ զանխուլ է ի քոյոյ աստուածասիրութենէդ. (Յհ. կթ.։)


Աստուածասպան

See full entry →

adj.

that has put God to death.

NBHL (1)

Սպանօղ Քրիստոսի Աստուծոյ մերոյ. խաչահանու. տիրասպան. Հաղորդակից է աստուածասպանիցն, եւ որոց զառաքելսն տեառն կոտորեցին. (Ածազգ. ՟Ծ՟Գ։)


Աստուածասպանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

deicide.

NBHL (1)

Ընդէ՞ր ոչ զերծոյց զնոսա յաստուածասպանութենէն. (Լմբ. առ լեւոն.։)


Աստուածաստեղծ

See full entry →

adj.

created by God.

NBHL (1)

ՅԱստուծոյ ստեղծեալ, արարեալ.


Աստուածավայելուչ

See full entry →

adj.

that befits, becomes God.

NBHL (1)

θεοπρεπής deum decens Վայելուչ կամ վայելչական Աստուծոյ. որ ինչ աստուծոյ վայե՛լ է, եթէ՛ ի կողմանէ իւրմէ, եւ եթէ ի կողմանէ մերմէ.


Աստուածատեաց

See full entry →

adj.

that hates God.

NBHL (3)

Ատելի Աստուծոյ, կամ ատեցօղ Աստուծոյ. որպէս θεομισής qui deum odit մանաւանդ θεομισής, θεομίσιτος, θεοστυγής deo odiosus, vel invisus

Զայսպիսիս ասել՝ ոչ միով իւիք արդարագոյնք, այլ՝ աստուածատեացք. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)

Չարախօսք, աստուածատեացք (այսինք ատելիք Աստուծոյ). (Հռ. ՟Ա 30։)


Աստուածատես, ից

See full entry →

adj.

that has seen, that sees God.

NBHL (2)

θεόπτης qui deum videt Տեսօղ Աստուծոյ՝ ո՛ր եւ է օրինակաւ. Ի նոյն միտս թարգմանի սովորաբար անունս ԻՍՐԱՅԷԼ, որպէս եւ Տեսանօղ կոչիլն մարգարէից. զԱստուած տեսնօղ, Աստուծոյ հետ տեսնուօղ.

Սրբոյն եւ աստուածատեսին եղիայի. (Կլիմաք.։)


Աստուածատեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Աստուածտեսութիւն.

NBHL (1)

θεοπτία visio dei Տեսութիւն Աստուծոյ. ճանաչումն Աստուծոյ եւ աստուածայնոց. գիտութիւն խորհրդոցն Աստուծոյ.


Աստուածատեցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

hatred, aversion of God.

NBHL (1)

Ատելութիւն Աստուծոյ. աստուածատեացն գոլ.


Աստուածատուր

See full entry →

adj.

given by God, infused.

NBHL (2)

θεόσδοτος, θεόδοτος, θεοδόσιος. a deo, sive divinitus datus. ՅԱստուծոյ տուեալ. Աստուածապարգեւ. աստուածաձիր. աստուածաշնորհ. աստուածաւանդ.

Իսկ իբրեւ յատուկ անուն՝ ԱՍՏՈՒԱԾԱՏՈՒՐ, նոյն է ընդ ԹԷՈԴՈՍ.


Աստուածարար

See full entry →

adj.

made by God;
that deifies.

NBHL (2)

Աստուածարար պարզութիւն։ Լոյսն, եւ աստոածարարն, եւ պատճառն. (Դիոն. երկն. եւ Դիոն. ածայ.։)

ԱՍՏՈՒԱԾԱՐԱՐ. ՅԱստուծոյ արարեալ.


Աստուածացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make a god of any thing, to deify, to admit into the number of gods, to idolize.

NBHL (9)

Հաւատովք որդիս ըստ շնորհաց աստուածացոյց ... որ եւ զիս աստուածացուսցէ. ըստ այսմ օրինակի սուրբքն Աստուած, այլ ոչ ըստ անզուգական արարչութեան. (Եղիշ. մկրտ.։)

Ես աստուածացուցի զձեզ, մարմնովս իմով ընդ Աստուած խառնեցի։ Յետ քո աստուածացուցանելոյ շնորհիդ. (Լմբ. սղ.։)

Աստուած մեր ի սկզբանէ աստուածացուցանել կամեցաւ զմարդն ի ձեռն պատուիրանին պահպանութեան. եւ իւրով մարմնանալովն եւ մկրտութեամբն աստուածացոյց զմարդն. (Լաստ. ըթիերց։)

Եւ Միաւորե բանին զմարմին ընդ աստուածութեան իւրում, կամ անձնաւորել զմարդթութիւն զոյգ ընդ աստուածութեան.

Եկեալ Աստուած հանդերձ առեցելովն, յորոց մինն աստուածահանդերձ առեցելովն, յորոց մինն աստուածացոյց, եւ միւսն աստուածածացաւ. (Ածաբ. ծն.։)

Էառ բանն զդատապարտեալ բնութիւնս եւ իւրացոյց, եւ աստուածացոյց. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)

Զմարմինս աստուածացոյց, երկրային տարրն աստուածացաւ. (Լմբ. պտրգ.։)

Գայիոս զանձն աստուածացոյց. (Եւս. քր. ՟Բ։)

Ո՞վ ոք ոչ աստուածացոյց զորովայնն. (Սարգ. յկ. ՟Գ։)


Աստուածացուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

that makes a god of any thing;
that deifies.

NBHL (1)

Զօրութիւնս աստուածացուցիչս, կամ գոյացուցիչս. (Դիոն. ածայ.։)


Աստուածաւանդ

See full entry →

adj.

given, transmitted or taught by God.

NBHL (1)

θεοπαράδοτος a deo vel divinitus traditus ՅԱստւոծոյ աւանդեալ. աստուածատուր.


Աստուածաքարոզ

See full entry →

adj.

who preaches God.

NBHL (1)

Քարոզ Աստուծոյ. որ քարոզէ զԱստուած եւ զաստուածայինս.


Աստուածգիտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

knowledge of God, theodicy.

NBHL (1)

որ եւ ԱՍՏՈՒԱԾԱԾԱՆՕԹՈՒԹԻՒՆ. θεογνωσία dei cognitio Գիտութիւն Աստուծոյ. ծանօթութիւն ճշմարտին Աստուծոյ, եւ աստուածային իրաց.


Աստուածեան

See full entry →

adj. s.

divine;
deist.

NBHL (1)

Աստուածութեան աջ, կամ վճիռ, հարուած, լոյս, խնամք եւ այլն. (Նար.։)


Աստուածեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj.

divine.

NBHL (1)

Ասստուածեղէն բնութիւն, կամ հոգի։ Ուխտ աստուածեղէն։ Ի միջոյ խորհրդականաց քոց աստուածեղինաց։ (՟Բ. Պետ. ՟Ա 4։ Եւ. ՟Լ՟Ա 3։ Առակ. ՟Բ 17։ Իմ. ՟Ժ՟Բ 5։)


Աստուածըմպելի, լւոյ

See full entry →

s.

drink of the gods, nectar.

NBHL (1)

Սփռեալ եհեղ ի վայելչութիւն օգտակարագոյն՝ աստուածըմպելւոյն, եւ այլն. (Փիլ. բագն.։)