Definitions containing the research ոմն : 608 results

Հոսանուտ

adj. fig. s.

flowing, running, fluid;
transitory, transient;
fluid;
ելեկտրական — electric fluid.

· Calfa

NBHL (1)

Ջրոյն՝ երկակի, ոմն գէջ, եւ ոմն հոսանուտ՝ սեռք սորա. (Պղատ. տիմ.։)


Հրաժարական, ի, աց

adj. s.

renouncing, abdicating, resigning, taking leave of;
resignation;
leave of absence;
տալ — ողջոյն, to take one's leave, to say good-bye, to bid farewell to;
— կեանք, retired or solitary life.

· Calfa

NBHL (1)

Խրատուս ոմն հրաժարական, եւ ոմն յորդորական. (Պիտ.։)


Հրամանատրեմ, եցի

va.

cf. Հրաման տամ;
to deliver an oracle.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւթ ոմն գոլով անդ՝ հրամանատրեաց։ Յորժամ կամէր աստուածն (նոցա) հրամանատրել նոցա. (Նոննոս.։ (Գրի անդ եւ Հրամատրել։))


Հրային, այնոց

adj.

igneous, fiery, pyric, ardent.

· Calfa

NBHL (1)

Լուսինն խոնաւ է, եւ արեգակն ջերմ. ոմն զօդ գիճին որպէս զառէջս մանէ նուրբ, եւ այլ ոմն հրային ազբամբ զնոյն յարմարեալ՝ պատմուճան զգեցուցանեն կենդանեաց որպէս որդեկաց զտուրեւառ շնչոցն կենդանութեան. (Լմբ. սղ.։)


Հրատեսակ

cf. Հրատեսիլ.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս երկաթ ոմն հոգիքն քաղցելոց (ուսման) հրատեսակ լինելով՝ կակղագոյն լինել. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)


Հրդեհումն, ման

s.

conflagration, burning, combustion;
inflammation.

· Calfa


Հոգեմարտ, ից, աց

adj. s.

warring against, or denying the divinity of the Holy Spirit;
follower of the doctrine of Macedonius.

· Calfa

NBHL (1)

Թէոդորոս ոմն հոգեմարտ. (Պրպմ. ձ։)


Հոգեվար, աց

adj. s.

dying, agonizing, expiring, at the last gasp, in the e pangs of death;
—ք, pangs, agony, death-struggle;
լինել ի —ս, to be in agony, dying, giving up the ghost, to be in the last gasp or at the point of death.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմն մեռեալ, ոմն հոգէվար, ոմն կիսամահ. (Լմբ. իմ.։)


Հոգետես, աց

adj.

knowing the inmost thoughts or secrets of the soul.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն հոգետես հարցն։ Եղեւ հոգետես։ Ծեր ոմն հոգետես. եւ այլն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ. եւ ՟Ի՟Զ։)


*Հողվարք

s.

cemetery.

· Calfa

NBHL (1)

Այր ոմն գնաց ի հողվարքն, եւ երեք գանկ էառ մարդոյ. (Ոսկիփոր.։)


Հաւքաջ

cf. Քաջահաւ.

· Calfa


Հեղձիմ, ձայ

vn.

cf. Հեղձանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ յիշեալ՝ հեղձի ի մտի։ Եղբայր ոմն հեղձիւր ի չար եւ ի զազիր խորհրդոց. (Վրք. հց. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Զ։)


Հեղձնում, ձայ

vn.

cf. Հեղձանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ յիշեալ՝ հեղձի ի մտի։ Եղբայր ոմն հեղձիւր ի չար եւ ի զազիր խորհրդոց. (Վրք. հց. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Զ։)


Հեղձում, ձայ

vn.

cf. Հեղձանիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ յիշեալ՝ հեղձի ի մտի։ Եղբայր ոմն հեղձիւր ի չար եւ ի զազիր խորհրդոց. (Վրք. հց. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Զ։)


Հեղձանիմ, ձայ

vn.

to choke, to be suffocated, stifled, drowned.

· Calfa

NBHL (1)

Զայսոսիկ յիշեալ՝ հեղձի ի մտի։ Եղբայր ոմն հեղձիւր ի չար եւ ի զազիր խորհրդոց. (Վրք. հց. ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Զ։)


Հեռութիւն, ութեան

s.

cf. Հեռաւորութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Ծեր ոմն ձանձրացեալ ի հեռութենէ ջրոյն, զի մղոնաւ հեռի էր, խորհեցաւ մերձ ջրոյն առնել զկայս իւր. (Վրք. հց. ձ։)


Հետեւութիւն, ութեան

s.

cf. Հետեւողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ ոմն ըզտեսըն հիւանդին, եւ զհետեւումն որ ի բանտին. (Յիսուս որդի.։)


Հետեւումն, ման

s.

cf. Հետեւողութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ ոմն ըզտեսըն հիւանդին, եւ զհետեւումն որ ի բանտին. (Յիսուս որդի.։)


Ձախող

cf. Ձախողակ.

· Calfa

NBHL (1)

Ղուղեալ հետեւէր մի ոմն ի սուրբ գնդէն՝ ձախող դիմեցմամբ ի մահ. (Տաղ.)


Ձախողիմ, եցայ

vn.

to be unsuccessful, not to attain one's end, to find oneself woefully disappointed, to go to rack and ruin, to endure, undergo or suffer failure, to experience misfortune, to be unfortunate.

· Calfa

NBHL (1)

Յորժամ ի միտ առնուցու ոմն, եթէ որով իւիք ինքն ձախողեցաւն, մարթ էր եւ նմա նովին պատուով եւ մեծարանօք վայելել. (Ոսկ. ես.։)


Ձեռն, ռին, ռամբ, ձերբ, ձեռք, ռաց

s. fig. adv.

hand;
fist;
arm;
strength, might, power, force, main strength;
aid, succour, protection;
ի —, ընդ —, by, by means of, through the medium or channel of;
զձեռամբ, as much as one can, according to one's power;
ի ձեռանէ, coadjutor, assistant;
պաշտօնեայ ի ձեռանէ, subaltern functionary;
առ —, ready at hand, under one's hand, near, at hand;
առ — բառարան, portative dictionary;
— ի ձեռանէ, ընդ —, — ի —, from hand to hand, from one to another, from me to you, from you to him;
որ ընդ ձեռամբ է, subordinate;
հզօր ձեռամբ, with main strength, with a strong army;
— օտար, a strange hand;
յերկոցունց ձեռաց աջողակ, ambidexter, right-handed and left-handed person;
— հաւանութեան;
consent, assent;
ձեռս ի կապ, with one's hand tied;
with folded arms;
idle;
ձեռս յետս կապեալ, with one's hands tied behind;
—ք փապարեալք յաշխատութէնէ, hands hardened by toil;
մահահամբոյր ձեռամբ, with a deadly hand;
— տեառն, the hand, Spirit or Word of God;
ըստ ձեռին բաւականի, ըստ կարի ձեռաց իւրոց, according to one's strength, power or means;
ամբարձ զ— իւր ի տիրապետել, he formed the project of seizing the chief authority;
ձեռօք իւրեանց հայթայթէին զպէտսն, they lived by their labour;
ի ձեռանէ նորա վարէ իշխանութիւն, he governs under him;
ի ձեռս քո է, it is in your power, it depends on you;
չէր — նորա բաւական, he could not, he had not the means;
ահա — իմ ընդ քեզ, my hand shall be with you;
յամենայն տեղիս ուր միանգամայն հասանէր — իւր, every where he could;
եղեւ — տեառն ի վերայ իմ, the hand of God was on me;
— տալ իրերաց, to help or assist each other;
— տալ ի, to consent to;
— տալ անմեղութեան, to support, sustain or uphold innocence;
— տալ, to lend a hand to, to stretch out a helping hand, to aid, to succour, to assist, to help;
— արկանել, to lay hands on, to seize, to take possession of;
— արկանել, —ի գործ արկանել or առնել, to lay one's hand on, to put one's hand to, to set about, to undertake, to take in hand, to begin, to attempt, to try;
ի — տալ, to hand over, to deliver over, to give up;
ձեռս բառնալ, to lift up the hands;
ձեռս ամբարնալ, to raise one's hand against;
դնել զանձն ի ձեռին իւրում, to jeopard, to risk one's life;
— անձին հարկանել, to boast, to brag, to vaunt, to plume or pique oneself, to be proud of, to take to oneself the credit of, to avail oneself of, to deem it an honour;
ձեռն յանձին հարկանել, to oblige oneself to;
ձեռն դնել, to lay hands on, to ordain, to consecrate;
to put one's signature to, to sign;
— տալ աղջկան, to give one's hand, to consent to marry;
ընդ or զձեռամբ լինել, to be in the hands of, under the power, in subjection to;
ունել ընդ ձեռամբ, to have ready at hand;
ընդ ձեռամբ առնել, նուաճել, արկանել ընդ ձեռամբ, to bring under one's power, to subdue, to subjugate;
կալ ընդ ձեռամբ ուրուք, to put oneself under the protection of;
to submit, to yield;
to be submissive;
ընդ ձեռամբ անկանիլ, գալ ի ձեռս, ի ձեռս անկանել, to fall into the hands of, to be taken or seized, to get caught;
ի ձեռս բերել, to obtain, to procure, to entrap, to catch;
անկանել ի ձեռս ուրուք, to fall into the power of;
— օգնականութեան գտանել, to find a helping hand, to be sustained by, favoured with;
զձեռանէ առնուլ, ունել, ձգել, to take or lead by the hand;
ձեռամբ առնել, to indicate, to point to with the band;
զձեռամբ լինել, to be able, sufficient, capable;
զձեռօք ածել, to seize, to grasp;
to arrest;
ի — առնուլ, to obtain, to acquire;
to re-acquire;
to undertake, to begin;
տարածել զձեռս իւր առ ոք, to open one's arms to;
ճողոպրիլ ի ներքուստ ձեռին ուրուք, to escape from the hands or power of;
— մխել, to meddle, to interfere;
to set a hand to, to undertake;
— մխել յոք, to raise the hand against, to lay violent hands on, to ill-treat;
to put to death;
ի բաց կալ, ապստամբել ի ձեռանէ ուրուք, to rebel, to throw off the yoke, to save or rescue from the hands of;
— or ձեռս ի գլուխ ելանել, դառնալ, to be confounded by shame or grief, to be greatly abashed, or cast down;
— զձեռամբ փոփոխելով քարշել զչուանն, to draw a cord, to tighten a rope hand over hand;
— արկանել զգանձիւն, to try to rob the treasure;
լուանալ զձեռս, to wash one's hands of, to clear oneself from;
— ունել, to be fortunate, to have a lucky hand;
ձեռին կատակ՝ գռեհկաց կատակ, rough play is bear's play, joking with hands are jokes of blackguards.

· Calfa

NBHL (1)

Թագաւորութիւն լուծանի, եւ եթէ այլ ոմն երբէք իշխանութիւն լուծեալ է, ո՛յ ի ձեռն այլոյ ուրուք, այլ ի ձեռն ինքեանց նոցունց. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)


Մտադրեմ, եցի

vn.

cf. Մտադիր լինիմ.

· Calfa


Մտախաբ, աց

adj.

deceitful, deluding, seducing.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ է շինուածդ, մտախաբ ոմն ես. (գուցէ մտաբախ). (Երզն. մտթ.։)


Մտահարուստ

adj.

witty, very intelligent, ingenious, lively.

· Calfa

NBHL (1)

Արտաքին վիպապատմացն՝ աշխատասէր եւ մտահարուստ արանց։ Զօրաւորաց մտահարուստ արանց կարօտացեալ։ Այլոց ուժեղագունից եւ մտահարուստ արանց թողի։ Զոր այլ մտահարուստ ոմն հռետոր նախ քան զմեզ վերագրեաց. (Արծր. ստէպ։)


Մտրակ, աց

s. fig.

whip;
spur;
stimulus;
— չուանեայ, whip-cord;
— հեծելոց, riding-whip;
հարուածք —աց, lash, cut, stroke of a whip;
cf. Կուշտ.

· Calfa

NBHL (1)

Որ միաբանեցելոց ձիոցն իցէ երասանակակալ, ոչ զարագն փութացուցանէ մտրկաւն. զոմն ուղղէ, զոմն արգելու, եւ զոմն վարէ մտրկաւն. Նիւս. կուս. (որ է հոլով որպէս ռամկական. քաղաք, քաղքի. դանակ, դանկի. ականջ, ակնջի, եւ այլն։


Մրմնջեմ, եցի

va.

to murmur, to mutter, to mumble, to speak through the teeth;
to sing low, to hum, to murmur gently;
to grumble, to whine, to moan.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս եւ յարտաքնոցն ոմն յերգ արկեալ մրմնջէ զիւր ոսոխ. (Ոսկ. ես.։)


Մօրուարձակք

s.

the temple.

· Calfa

NBHL (1)

Տեսի յերազի զոմն աստուած գեղեցկակերպ՝ ալեւոր հերով, եւ ի մօրուարձակսն եղջերս խոյի ունելով առ ծամելեօքն. (Պտմ. աղեքս.։)


Յայնկոյս

prep. adv. over, on, on the other side, beyond, on that side;
անցանել —, to cross over, to pass by, to go beyond;
անցանել — այրարատայ, to pass Ararat;
անցանել — եփրատայ, to cross the Euphrates;
cf. Կոյս.

· Calfa

NBHL (1)

Եհաս ոմն ի զերծելոց անտի, եւ պատմեաց աբրամու յայնկոյս կացելոյ. (Ծն. ՟Ժ՟Դ. 13.) ուր յն. περάτης եբր. էպերի. (լծ. թ. պէրի ). ուստի համարին ոմանք զանունս եբրայեցի։ (Ի յն. ձայնէ անտի բէ՛րաս, որ է եզր, ծովեզր, եւ հանդիպակաց կողմն Կոստանդինուպօլսոյ ի լտ. կոչի բէ՛րա. եւ թ. պէյօղլու )։


Յայսկոյս

prep. adv. here, on this side, this way;
— յայնկոյս, on this side and on that, from one side and the other, here and there;
ոմն — եւ ոմն յայնկոյս, some this way some that, some one way, some another;
հայեցեալ — յայնկոյս, having glanced around;
cf. Կոյս.

· Calfa


Յանձնառական, ի, աց

adj.

acceptable, worth accepting or taking;
voluntary, avowed, accepted;
— պատուիրան, positive precept.

· Calfa

NBHL (1)

Հայցեմք ի ձէնջ զերկու իրս. զոմն հրաժարական, եւ զոմն յանձնառական։ Այսոքիկ յանձնառականք, յորոց ունիմք հնար շեղիլ. (Վրդն. պտմ.։)


Յիշողութիւն, ութեան

s.

memory;
cf. Յիշումն;
սուր յիշողութիւն, a good or happy memory;
տկար յիշողութիւն, unhappy memory.

· Calfa

NBHL (2)

Համբակ ոմն ի յիշողութիւն սրագոյն, եւ դիւրին առ ուսմունս. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)

Գրեցան յիւրեանց յիշողութեանցն վերակացուաց (որ ի վերայ յիշատակաց)։ Ոմն զբարի յիշողութիւնն առնելով, եւ այլ ոմն զվրէժխնդրութեանցն. (Խոր. ՟Ա. 20։ ՟Բ. 7։)


Յոլով, ից

adj.

much, great, much of, a great deal of;
—ք, many, several;
—ք ի մարդկանէ, most men, most people, the generality of mankind;
— անգամ, many a time, often.

· Calfa

NBHL (1)

Ուսուցանէր մանկանց՝ սակաւ խօսել, եւ յոլով իմանալ։ Է ոմն մարդ, որ ուտէ յոլով, եւ դեռեւս քաղցեալ է. (Ճ. ՟Բ.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)


Յորդորեմ, եցի

va.

to exhort, to persuade, to excite, to incite, to induce, to stimulate, to spur or urge on;
to encourage, to animate, to inflame, to comfort;
to multiply, to augment, to increase.

· Calfa

NBHL (1)

Յորդորեցին զթագաւորն։ Որ եւ զբիւրիոս ոմն յայս յորդորեաց. (Եղիշ.։ ՟Գ։ Խոր. ՟Ա. 1։)


Յուզեմ, եցի

va.

to seek, search or inquire after, to make search for, to ferret out, to hunt after;
to examine, to discuss;
to agitate, to move, to trouble;
to excite, to incite, to provoke, to stir up, to move sedition;
— զծով եւ զցամաք, to seek everywhere for, to ransack;
— խնդիրս, to breed disputes, to excite quarrels.

· Calfa

NBHL (1)

Յուզեաց, եւ եգիտ զոմն. (Խոր. ՟Գ. 39։)


Յուշկապարիկ, րկաց

s.

onocentaur;
centaur, hippocentaur;
siren, mermaid.

· Calfa

NBHL (1)

Յուշկապարկաց, կամ համբարուաց, կամ պարկաց։ Զոմն յուշկապարիկ, զոմն պարիկ, զոմն համբարու կոչիցեն։ Նոյնպէս եւ գրոց ըստ մարդկան կարծեացն եկեալ, յուշկապարկաց ասեն բնակել յաւերակսն, զոր յոյն լեզու իշացուլս ասէ։ Անուանք առանց անձանց են յուշկապարկաց եւ իշացլուց, իբրեւ զծովացուլն, եւ զպայն, եւ զառլեզն, զոր արալէզն կոչեն. (Եզնիկ.։)


Նաժիշտ, ժշտաց

s.

maid-servant, female domestic, waiting-maid, or waiting-woman.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքն ելանէր. եւ նաժիշտք իւր առաջի գային. գրէ ոմն ի հին վարդապետաց.


Նախագծեմ, եցի

va.

to sketch, to delineate, to outline.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս նաւակառոյց ոմն զնաւ կառուցանելոյն սկիզբն արկանելով՝ զեղանակսն նախագծէ, եւ զձեւսն նաւուցն. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Նախախնամութիւն, ութեան

s.

Providence;
foresight, prevision, care.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ բազոմւ պարտ է միշտ առնուլ նախախնամութիւն, յորժամ հանդերձեալ իցես զայր ոմն պարսաւել կամ գովել. (Պղատ. մինովս.։)


Նախահայեաց

adj.

provident, foreseeing.

· Calfa

NBHL (1)

Նախահայեաց սրատեսութեամբ ոմն ասաց. (Պիսիդ.։)


Նախապատուեմ, եցի

va.

to respect, to honour most, to pay the highest honour to.

· Calfa

NBHL (1)

Նախապատուէ զիւր ազգային ոմն. (Արծր. ՟Դ. 12։)


Նախապատուութիւն, ութեան

s.

preeminence, preference, advantage.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմն վէմ կոչի, եւ միւս ոմն սիրի առաւել. եւ համբարեն այլք զնախապատուութիւն։ Պարտ եւ արժան էր՝ ծննդեանն պատիւ ընդունել, եւ կուսութեան՝ նախապատուութիւն. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ. եւ Ածաբ. ծն.։)


Նախնի, նւոյ, նեաւ

adj. s. adv.

first, primitive, ancient, old;
ancient, chief;
—ք, the ancients, ancestors, antecessors, forefathers;
ի —նումն, anciently, formerly, in times past, in former ages.

· Calfa

NBHL (1)

Տղայ ոմն տուաւ ի վանս ի նախնեաց իւրոց. (Վրք. հց. (ուր եւ զկնի ասի՝ ծնօղքն)։)


Նամակակիր

s.

letter-carrier, postman, messenger, courier, post.

· Calfa

NBHL (1)

Հրեշտակ զոմն նամակակիր ի սեպհականն իւր հայրենական գաւառն առաքեաց. (Նար. խչ.։)


Նաշիհ, շհոյ

s.

finest quality of wheat flour.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմն նաշի, ոմն իւղ, ոմն գինի, ոմն խունկ գեղեցիկ. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Նաւակառոյց, ռուցի

cf. Նաւագործ;
— լինել, cf. Նաւակառեմ;
to navigate;
to steer.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս նաւակառոյց ոմն զնաւ կառուցանելոյն սկիզբն արկանելով. (անդ. ՟Է։)


Յառաջ

cf. Յառաջս.

· Calfa


Յարելութիւն, ութեան

s.

adherence, conjunction, connexion.

· Calfa

NBHL (1)

Յղէ թագաւորն զոմն Ապուսէթ անուամբ ըստ տաճկական լեզուին յարելութեամբ եբրայական դպրութեանն. (Արծր. ՟Բ. 5։)


Յարձակումն, ման

s.

assault, attack;
aggression, invasion;
առնուլ —կմամբ, to storm, to carry by storm;
յինքն ընդունել զ— ուրուք, to sustain an assault, to resist an attack.

· Calfa

NBHL (1)

Ոմն, եւ յարձակմունք իւր. ոմն, եւ դիմեցմունք իւր. (Նար. ՟Զ։)


Մեծ, աց

adj. adv.

great;
large, big;
strong, powerful, mighty;
rich, opulent;
important, serious, considerable, momentous;
—, — իմն, —ս, —աւ, —ու, greatly, highly, much, very much, too much, excessively;
— օր, feast day, high-day;
— դաշտ, vast, spacious field or plain;
— ժամս, ժամանակս, during many hours;
for a long time;
զ— ժամս գիշերոյ, a great part of the night;
ո՞չ է քեզ —, is it not important?.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծ ոմն զինքն կարծէր քան զբնութիւն հայրենի կարգին։ Մեծ է սէրն աստուծոյ քան զամենայն մեծութիւնս երկրաւորս։ Մեծաւ անարգանօք տանջէր։ Դուք ե՛ւս մեծի մասին վիճակի հասեալ էք։ Կայր ցմեծ ժամս յանհնարին պրկոցսն. (Եղիշ.։)


Մեծահաւատ

adj.

having great faith or belief in.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծահաւատ ոմն ստեփաննոս քահանայ յուռական գեղջ. (Կաղանկտ.։)