Definitions containing the research հաւան : 477 results

Հպարտութիւն, ութեան

s.

pride, arrogance, haughtiness, vain-glory, superciliousness;
cf. Իջանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἕπαρσις, ὐπερηφανία, ὐπερηφάνεια , ὔβρις, ἁλαζωνία, φισιώσις, ὅγκος elatio, suberbia, arrogantia, jactantia, tumor, fastus. որ եւ ՀՊԱՐՏԱՆՔ. (լծ. յն. է՛բարսիս եւն). Հպարտն գոլ. հպարտանալն. ամբարտաւանութիւն, բարձրամտութիւն. պարծենալութիւն. փքացումն. խրոխտումն. յանձնապաստանութիւն. յանդգնութիւն. ամբարհաւաճութիւն. անկարգ սէր գերազանցութեան. փառասիրութիւն. ինքնահաւանութիւն, եւ արհամարհութիւն այլոց.


Հտպտանք

s.

cf. Հպտանք;
harlequinade, buffoonery.

· Calfa

NBHL (1)

Հնարս հտպտանաց գտին բոզքն այն։ Այսմ հտպտանաց ոչ հաւանին նոքա։ Հնարից հտպտանօք։ Հտպտանս եւ աղճատանս իմն կարծել։ Մեղկեալ հտպտանօք եւ շռայլութեամբ. (Մագ. ՟Ե. ՟Լ՟Ա. ՟Լ՟Թ. ՟Խ։)


Հրապուրեմ, եցի

va.

cf. Հրապուրեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁναπείθω persuadeo, seduco ὐποβάλλω suggero κολακεύω adolationibus decipio. Հրաւիրել ի չարն. յորդորել. հաւանեցուցանել. թելադրել. խելքը առնել, գլխէ հանել, դրդել.


Հրապուրիչ, չի, չաց

s. adj.

seducer, deluder;
instigator;
cf. Հրապուրական.

· Calfa

NBHL (1)

πειθάνων, πειθανός, ὐποβολεύς persuasor, suggessor, persuasorius. Որ ոք կամ որ ինչ հրապուրէ. դրդիչ. սադրիչ. պատրանօք հաւանեցուցիչ.


Հիւսեմ, եցի

va. fig.

to weave;
to plait;
to braid;
to twist, to enlace, to entwine, to intertwine;
to knit;
to compose, to write;
— զնենգութիւն, to hatch wickedness, to frame or get up a plot, to machinate, to devise.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ մեք ի պատմութեանս հիւսել հաւանիմք. (Խոր. ՟Գ. 65։)


Հլու, աց

adj.

good-natured, condescending, complying, docile;
pliant, supple, yielding;
— բնութիւն, pliant or flexible temper.

· Calfa

NBHL (1)

Հլու հաւանութեամբ, կամ հնազանդութեամբ. (Պիտ.։ Մագ. ՟Դ։)


Հողմաշարժ

adj.

shaken, agitated by the wind.

· Calfa

NBHL (1)

Այլ ի սա փչել՝ զգոյացուցանողն հողմաշարժ կենդանութեամբ հաւանելի է. (Եղիշ. հոգ.։)


Հաւասարութիւն, ութեան

s.

equality, parity;
uniformity, conformity;
comparison, likening;
equalization;
participation, sharing;
union, concord, agreement;
գալ ի — ընդ, to equal;
cf. Հաւասարումն.

· Calfa

NBHL (1)

ՀԱՒԱՍԱՐՈՒԹԻՒՆ. εὕνοια benevolentia, concordia. Միաբանութիւն. միաբան հաւանութիւն. միամտութիւն կամ մտերմութիւն.


Հաւաստի

adj. adv.

certain, true, indubitable, sure, convincing, conclusive, incontestable, positive;
demonstrative, justificative;
cf. Հաւաստեաւ;
— կորուստ, certain loss;
— գիտել, to know for certain;
— առնել, to assure, to convince, to prove;
— իմն է զի, it is certain that.

· Calfa

NBHL (1)

σαφής certus, manifestus, perspicuus ἁκριβής accuratus, diligens, exploratus, requisitus. (ի ձայնիցս Աստի, հաստատ. յստակ. եւ հա՛. այո. հաւանելի. հաւատալի, եւ այլն) Ճշգրիտ. ստոյգ. հաստատուն. քաջայայտ. աներկբայ. արժանահաւատ. անվրէպ. ճիշդ. անաչառ.


Հաւատամ, ացայ, ացի

vn.

to believe, to give credit to;
to confess;
to persuade oneself;
to commit oneself, to trust to, to confide in, to rely on;
չ-, to disbelieve;
— յաստուած, to believe in God;
— բոլորով սրտիւ, to believe firmly, with all one's heart;
— ամենայն բանի, to believe every thing;
— զոք, to side with, to second, to lend an ear to.

· Calfa

NBHL (2)

Հաւատացէ՛ք յաստուած, եւ յիս հաւատացէք։ Հաւատաց աբրամ աստուծոյ, կամ աբրահամ յաստուած, եւ համարեցաւ նմա յարդարութիւն։ Ոչ հաւատացին ի տէր աստուած (յն. տեառն աստուծոյ) իւրեանց։ Հաւատացին արք նինուէացիք յաստուած (յն. աստուծոյ)։ Հաւատացի տեսանել զբարութիւն տեառն։ Բազումք հաւատացին յանուն նորա։ Բայր ինքն յիսուս ոչ հաւատայր զանձն նոցա։ Չնչին փայտի հաւատան մարդիկ զանձինս իւրեանց։ Հաւատաց անքուս դաւթի յոյժ. (յն. հաւատացեալ եղեւ դաւիթ անքուսայ յոյժ։) Հաւատացէ՛ք տեառն աստուծոյ մերում, եւ հաւատասցէ ձեզ։ Մի՛ հաւատայր սիրելեաց, եւ մի՛ յուսայք յիշխանս. Եթէ աղաչիցէ զքեզ թշնամին քո, մի՛ հաւատար նմա (կամ մի՛ հաւանի), եւ այլն։

πιστεύω credo ἑμπιστεύω, πείθομαι fido, confido, persuasus sum. Հաւատս ընծայել. հաւանել մտօք՝ մանաւանդ բանիցն աստուծոյ. դաւանել. խոստովանել. հաստատութեամբ ընդունել որպէս ստոյգ եւ հաւատարիմ. աներկբայ համարել վստահութեամբ. վստահիլ. հաւտալ.


Հաւատարմագոյն

adj. adv.

more faithful;
more faithfully.

· Calfa

NBHL (1)

Բորբոքիլ ի փափաքն, եւ հաւատարմագոյն լինել առ այն՝ որ լինելոցն էր. իմա՛ դիւրաւ հաւատացօղ, դիւրահաւան։


Հաւատացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to believe, to persuade, to convince;
to impose upon.

· Calfa

NBHL (2)

Աղաչէր կոյսն այն, որպէս թէ հաւատացուցանէ զծերն՝ տեսանել զնա. (Վրք. հց. ՟Գ. ձ. (տպ. հաւանեցուցանէ։))

πείθω suadeo. Տալ հաւատալ. հաւանեցուցանել. համոզել. եւ Հաւատարիմ առնել. հաւտացընել.


Հաւիմ, եցայ

vn. va. to begin.

· Calfa


Հաւփալ, ի, աց

s.

cf. Հօփալ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հաւանեցոյց զնոսա հոբալն ի հաւս, եւ ոչ առնէտն ի չորքոտանիս. (Ոսկ. եզեկ. կամ Եպիփ. յար.։)


Հեգնաբանութիւն, ութեան

s.

ironical speech or discourse, irony, quizzing, jeering, taunting, sarcasm.

· Calfa

NBHL (1)

Հեգնաբանութիւն եւ հակաճառութիւն ինձ հաւանիս յարմարել. (Մագ. ՟Խ՟Ը։)


Հեզ, ոց

adj. adv.

mild, meek, gentle, affable;
calm, tranquil, still;
softly, gently.

· Calfa

NBHL (1)

Այրն մովսէս հեզ էր յոյժ քան զամենայն մարդիկ։ Այր հեզ՝ բժիշկ է սրտի։ Հեզ բարոյիւք, եւ հանդարտ սրտիւ։ Հեզ եմ, եւ խոնարհ սրտիւ։ Հեզոց եւ խոնարհաց։ Ի հեզս եւ ի խոնարհս։ Անկռիւս լինել, հեզս։ Հեզ, դիւրահաւան։ Բարերարացն եւ հեզոցն.եւ այլն։


Հեշտանամ, ացայ

vn.

to delight, to rejoice, to amuse, enjoy or divert oneself, to take pleasure or delight in, to lead a voluptuous life, to live in the midst of luxury, to give oneself up to amusement.

· Calfa

NBHL (1)

Պատրանս ասէ զհաճելն ի մեղս, զհաւանելն, եւ զհեշտանալն ի գործելն զնա. (Սարգ. յկ. ՟Գ։)


Հեռաստանեայք

s.

who are remote or distant.

· Calfa

NBHL (1)

Թղթովն իւրով հաճել եւ հաւանեցուցանել զհեռաստանեայսն, որք բացագոյն էին ի տեսլենէ անտի նորա. (Եփր. եբր.։)


Հեստեմ, եցի

vn.

cf. Հեստիմ.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπειθέω non pareo, nolo credere, inobediens sum ἁφίσταμαι deficio. (լծ. օցտել) Ի բաց սատնուլ. խիստ եւ անսաստ լինել. վեստ բարուք ստամբակիլ. խեռութեամբ անլսօղ եւ անհաւան գտանիլ. անհանազանդել. խեռիլ. ապստամբել. (լծ. թ. ասը օլմագ ). մտիկ չընել, թօթվել, գլուխ քաշել.


Ձայնակցութիւն, ութեան

s. mus.

agreement, consent, unanimity;
concert, harmony, symphony;
accompanying.

· Calfa

NBHL (1)

συμφωνία, συμφώνησις symphonia, concentus, consonantia, consensus, concordia. Միաբանութիւն ձայնից արուեստականաց. երգակցութիւն. եւ Միաբան հաւանութիւն. միաձայնութիւն.


Ձար, ի

s.

hair;
horse-hair;
mane;
czar.

· Calfa

NBHL (1)

Ձիովն իւրով, ոյք (կամ ոյր) ի ձարն հաւանին հաստել. (այսինքն փէրլէմը պինդ բռնել )։ Զառասանս եւ զպարանս ի ձարից ձիոց եւ յարջառոց. (Մագ. ՟Ե. եւ ՟Ի՟Ե։ Կայ եւ ի գիրս Վստկ.)


Ձեռնարկ, ի

s.

enterprise, undertaking;
subscription, signature;
argument, reasoning.

· Calfa

NBHL (1)

Սիմէովն երանելի ձեռնարկ արարեալ է, եւ հաւանեալ սահմանադրութեան ժողովոյն. (Շիր. քրոն.։)


Մտածութիւն, ութեան

s.

thought, meditation, consideration, reflection, idea, imagination, fancy;
ըստ իմում մտածութեան, as far as I can judge, according to my idea.

· Calfa

NBHL (1)

Խորթ մտածութեամբ հազիւ հաւանելի. (անդ։)


Մտածօրէն

adv.

considerately.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ գիտեմ, զիա՛րդ հաւանեալ, մտածօրէն մինչեւ յիս իսկ՝ տրտմական ախտիւ յուզեալ. (Մագ. ՟Ի՟Դ։)


Մտահաճոյ

adj.

pleasing, agreeable, to one's liking;
condescending, meek.

· Calfa

NBHL (1)

Մտահաճոյ բանիւք եւ պաճուճանօք. յն. հաւանականութեամբ, կամ համոզանօք։


Մտահաճութիւն, ութեան

s.

presumption;
prepossession, prejudice.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս Ինքնահաճութիւն. հաւանութիւն ընդ կարծիս մտաց իւրոց՝ իւիք պաշարմամբ. յն. նախադատութիւն. πρόκριμα praejudicium.


Մտավարժ, ից

adj.

intelligent, clever, learned, erudite.

· Calfa

NBHL (1)

Բնութեանցն օրինակք, եւ գրոցն վկայութիւնք բաւական էին հաւանեցուցանել զմտավարժս. (Եզնիկ.։)


Յակոբիկ

adj. s. Dioscorian.

· Calfa

NBHL (1)

Անուանելով զհաւանեալսն իւրեանց յուլիանիտս եւ յակոբիկս. (Խոսրովիկ.։)


Յաճախեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Յաճախեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛ գոնէ յաճախեցուսցես զխռովայոյզ հաւանութիւնս նոցա. (Մծբ. ՟Ժ՟Ը։)


Յամրահաւատ

adj.

slow of belief.

· Calfa

NBHL (1)

Յամր ի հաւատալ. դժուարահաւան.


Յանկարծ

adj. adv. interj.

sudden, unexpected, unforeseen;
unawares, unexpectedly, suddenly, on a sudden, abruptly, all at once;
please God! would to God! may it please God;
— եթէ, if by chance.

· Calfa

NBHL (1)

Յանկարծ փաղաքշելի բանիւք աղաչեն զքեզ. մի՛ հաւանեսցիս նոցա. (Ճ. ՟Ա.։)


Յանձնառական, ի, աց

adj.

acceptable, worth accepting or taking;
voluntary, avowed, accepted;
— պատուիրան, positive precept.

· Calfa

NBHL (1)

καταφατικός affirmativus συγχωρέων concedens. Ընդունելի. խոստովանելի. հաւանելի. ստորասական. խոստովանական.


Յանձնառութիւն, ութեան

s.

acceptance, acceptation, consent, engagement, avowal, approbation.

· Calfa

NBHL (1)

συγχώρησις concessio, consensus λῆψις acceptio. Յանձն առնուլն. ընդունելութիւն. հաճութիւն. հաւանութիւն.


Յանձնկալութիւն, ութեան

s.

acceptation.

· Calfa

NBHL (1)

Յանձնառութիւն. ընդունելութիւն. հաւանութիւն. եւ Յանձին ունելն զհոգաբարձութիւն.


Յերկուանամ, ացայ

vn.

to doubt, to have doubts, to mistrust, to hesitate, to waver, to be in suspense;
to suspect.

· Calfa

NBHL (1)

Զյերկուանալն հայրապետութեանն (յԱբրահամ եւ ի Յովհան) խոտեցին տեարքն Սիւնեաց, եւ ոչ հաւանեցան ընդ մի ոք յերկուցն. (Սանահն.։)


Յոյժ

adv.

too, very, more, much, considerably, very much, a great deal;
— —, more and more, extremely, exorbitantly, excessively, exceedingly.

· Calfa

NBHL (1)

Զյոյժ անմտութիւն ցուցանել։ Զյոյժ անմիտն հաւանեցուցանել։ Տեսանէին զվէրսն յոյժ եւ սաստիկ։ Յոյժ յիրաւի կարգեաց։ Զառընթերակայ կենացս յոյժ անարգութիւն զմտաւ ածեալ. (Իսիւք.։)


Յօժար, աց

adj.

well disposed, inclined, willing, well affected;
prompt, ready, eager, desirous, anxious;
— լինել, to be disposed or inclined to, in the mood for, to have an inclination for;
cf. Օժարաբար.

· Calfa

NBHL (1)

πρόθυμος promptus, promtus (լծ. հյ. յոյժ յարեալ, կամ յորդոր. թ. հազըր ). Հաճ եւ հաւան. ինքնայորդոր. դիւրապատրաստ. յառաջամիտ. կամակար.


Յօժարեմ, եցի

vn. va.

cf. Յօժարիմ;
cf. Յօժարեցուցանեմ.

· Calfa


Յօժարիմ, եցայ

vn.

to be disposed towards, inclined to, to have a liking for, to lean to, to have a mind or inclination for, to be in the mood for;
to will, to wish, to desire, to be eager for.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՕԺԱՐԻՄ կամ ՅՕԺԱՐԵՄ, եցի. չ. προθυμέομαι prompto sum animo προαιρέω praeeligo πείθομαι persuadeor δοκέω videor, caveo φέρομαι feror եւ այլն. (որպէս թէ՝ յոյժ յարիլ) Դիւրապատրաստ գտանիլ. յօժարանալ, յօժար լինել. յորդորիլ. բերիլ. հաճիլ. ախորժել. ցանկալ. կամիլ. յառաջամիտ լինել. հաւանիլ. յանձն առնուլ. բարւոք համարել, լաւ վարկանել.


Յօժարեցուցանեմ, ուցի

va.

to dispose, to incline, to excite, to inspire with inclination, to raise a desire or a passion for, to interest, to induce, to invite, to persuade.

· Calfa


Յօն, ի, յօնք, նից, նաց

s. fig.

eyebrow;
lofty countenance, stately look, superciliousness, haughtiness;
— սեաւ, կամարաձեւ, թաւ, անօսր, նրբին, ի վայր անկեալ, ամբարհաւաճ, սպառնալից, dark, finely arched, bushy, thin, small, hanging, haughty, threatening eyebrow;
ամբառնալ զ—ս, զ—ս վեր ի վայր տանել, to raise the brows through superciliousness, to put on an arch look, to look arch;
վանել զ—ն, to put off pomp or pride;
պռստել, ի վեր պրկել զ—ս, to frown, to knit the brow, to look sour or angry;
զ—սն հանել, to paint the eyebrows;
—օք ակնարկել, to wink, to wink at.

· Calfa

NBHL (1)

ՅՕՆ մանաւանդ՝ՅՕՆՔ. գրի եւ ՅՈՒՆ, ՅՈՒՆՔ. (ռմկ. ընքուի, ընքուըներ. ὁφρύς supercilium. Կրկին կարգ կիսակամար մազից ի վերայ դարեւանդաց աչաց՝ ի գահաւանդս ճակատուն. նմանութեամբ՝ Բարձրայօնութիւն.


Նախարարակոյտ

adj.

formed of noble.

· Calfa

NBHL (1)

Առնոյր ընդ իւր զհաւանելոցն բազմութիւն՝ նախարարակոյտ զօրուն հանդերձ։ Ժողովէր զազատախումբ բանակ նախարարակոյտ զօրացն։ Հորդան տայր զօրաց իւրոց նախարարակոյտ բազմութեամբ. (Ագաթ.։ Բուզ. ՟Գ. 11։ Յհ. կթ.։)


Նաւաստի, տւոյ, տեաց

s.

sailor seaman, mariner, sea-faring man, tar, jack-tar;
—ք, seamen, sea-faring people, crew.

· Calfa

NBHL (1)

Միումն հաւանեալք հրամանի առաջիկայի տեառնն՝ իբրեւ նաւաստւոյ վարչի։ Իբրեւ նաւաստի ի նաւի, եւ իշխան ի քաղաքի, զօրավար ի պատերազմի։ Նաւաստւոյն տանել եւ բերել զմակոյկն, եւ ուղիղ վարել։ Թողեալ նաւաստւոյն զքեղիսն, եւ նաւազքն զայլ եւս զգործիս, զձեռսն յաղօթսն պարզեալ տարածանէին. (Փիլ.։)


Յարատեւ

cf. Յարատեւակ.

· Calfa

NBHL (1)

Անամոք բնութիւն ոչ ստորակայի յայսոսիկ կրթութիւնս յարատեւական հաւանել։ Յարատեւական արտահանութեամբ մշտաշարժ ի գերակատարսն. (Մագ. ՟Ի՟Ե. ՟Ի՟Զ։)


Յարատեւակ

adj.

persevering, steadfast, permanent, everlasting;
eternal, perpetual, endless.

· Calfa

NBHL (1)

Անամոք բնութիւն ոչ ստորակայի յայսոսիկ կրթութիւնս յարատեւական հաւանել։ Յարատեւական արտահանութեամբ մշտաշարժ ի գերակատարսն. (Մագ. ՟Ի՟Ե. ՟Ի՟Զ։)


Յարկակից, կցի, կցաց

adj.

dwelling under the same roof, in the same house, cohabiting.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենեւին անիրաւութեան յարկակից լինել ոչ հաւանել. (Իսիւք.։)


Մեծ, աց

adj. adv.

great;
large, big;
strong, powerful, mighty;
rich, opulent;
important, serious, considerable, momentous;
—, — իմն, —ս, —աւ, —ու, greatly, highly, much, very much, too much, excessively;
— օր, feast day, high-day;
— դաշտ, vast, spacious field or plain;
— ժամս, ժամանակս, during many hours;
for a long time;
զ— ժամս գիշերոյ, a great part of the night;
ո՞չ է քեզ —, is it not important?.

· Calfa

NBHL (1)

Փոքու իմն հաւանեցուցանես ... խնդրէի յաստուծոյ՝ ե՛ւ փոքու ե՛ւ մեծաւ. (Գծ. ՟Ի՟Զ. 28.) այսինքն ըստ յն. սակաւուք, կամ բազմօք (բանիւք եւ իրօք)։


Մեծապաղատ

adj.

very suppliant, supplicating, beseeching.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծապաղատ թախանձանօք հաւանեցուցեալ զլիպարիտ. (Պտմ. օրբել.։)


Մեկնակ

adj.

distinct, one only;
cf. Մեկին.

· Calfa

NBHL (1)

Արասցուք մարդ ըստ պատկերի կերպարանաց մերոց. միթէ մեկնա՞կ երես ցուցանիցէ կարգ բանիցս այսոցիկ։ Մեծ եւ կարեւոր թուեսցին յաչս քո հաւատքն իւրով մեկնակն հաւանութեամբ՝ քան զամենայն օրինակս անսպառ բանից. (Վեցօր. ՟Ը. եւ ՟Ա։)


Մոլեգնոտ, աց

adj.

cf. Մոլեգին.

· Calfa

NBHL (1)

Մոլեգնոտս զնոսա համարիմք։ Որպէս ի վերայ մոլեգնոտացն եւ ափշեցելոցն։ Ո՞ւմ հաւանել արժան է, պօղոսի՞, թէ մոլեգնոտացն՝ որ արհամարհեն զգիրս սուրբս. (Կանոն.։ Նիւս. բն.։ Խոսր.։)