Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Անողոք

See full entry →

adj.

implacable, severe, inflexible, inexorable.

NBHL (1)

Անողոքելի տանջեալս. (անդ. ՟Հ՟Ա.) իմա՛, առանց կարելոյ ողոքել։


Անողոքելի

See full entry →

cf. Անողոք.

NBHL (1)

Անողոքելի տանջեալս. (անդ. ՟Հ՟Ա.) իմա՛, առանց կարելոյ ողոքել։


Անոստ

See full entry →

adj.

without branches;
that does not rise or stir.

NBHL (1)

ԱՆՈՍՏ որ եւ ԱՆՈՇՏ. իբր Անընդոստ. որ ոչ ի վեր ոստնու, կամ ոչ ի վեր վազէ. անշարժ. խիստ. դիմակաց. անմեղկելի. որպէս յն. ἁνήλατος. contumax, inobediens, non emollitus.


Անոտն

See full entry →

adj. adv.

footless, apode;
baseless;
յանոտից, at the feet.

NBHL (2)

Կայ ընդ անոտիւք մահճաց իմոց. (Վրք. հց. ՟Ի։)

Իբրու ոչինչ տակաւին ոտից գոլով պիտոյից, յանոտս սոքա եւ գետնաշարժս առ երկրաւ ծնան. (Պղատ. տիմ.։)


Անոտնաձայն առնեմ

See full entry →

sv. vn.

to walk on the tip-toe;
to walk on the tip of one's toes.

NBHL (1)

մեղմով իմն անոտնաձայն առնելով. (Ոսկ. ես.։)


Անորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անզաւակութիւն.

NBHL (1)

Զանորդութիւնն աղօթեն իմում անձին. (Առ որս. ՟Ը։)


Անորիշ

See full entry →

adj.

inseparable, indivisible.

NBHL (3)

ԱՆՈՐԻՇ ԲԱՅ. ἁόριστον ῤήμα. indefinitum verbum. ըստ հայումս, ἁπαρέμφατος. infinitivus. Աներեւոյթն անդէմ, եւ անամանակ. այլ առ յոյնս է եւ յայտարար անցեալ ժամանակի անորոշակի՝ դիմաւոր կամ անդէմ.

Պատսպարիմք մարմնով ի քրիստոսի խաչն՝ որպէս յանորիշ զօրութիւն անեղին. (Համամ առակ.։)

Տարմացեալ է մարախոյն ազգ, եւ անորիշ ի միմեանց, եւ ոչ բնաւ զատանին. (Լմբ. յովէլ.։)


Անորոշաբար

See full entry →

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.

NBHL (1)

Անուանքս այսոքիկ ի գիրս անորոշաբար փոփոխեն զմիմեանս. (Շ. ՟ա. յհ. ՟Խ՟Դ։)


Անուանադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

NBHL (1)

Տէր էր, ոչ եթէ անուանադրութեամբ, որպէս եւ մեք կոչիմք, այլ ի սկզբանէ տէր էր ի վերայ ամենայն արարածոց. (Կոչ. ՟Ժ։)


Անուանակիր

See full entry →

adj.

that bears the name of another.

NBHL (2)

Յատուկ անուանակիր յորջորջմամբ վիմին. (Անան. եկեղ։)

(Լուսինն) անուանակիր եղեալ անորակին ըստ իմացագունին պատուով զհուր եւ զլոյս (յերեւիլն արիւնագոյն). (Անյաղթ բարձր.։)


Անուանակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուանակրութիւն.

NBHL (1)

Զի՞նչ օգուտ է յանուանակցութենէն, եթէ զուգապատիւ ոչ ունիցիմք. (Առ որս. ՟Գ։)


Անուանեմ, եցի

See full entry →

va.

to name, to call, to denominate, to term.

NBHL (2)

Զի՞նչ զսոսա անուանեցից. (Յհ. իմ. ատ.։)

Ամենայն որ անուանէ զանուն տեառն. (՟Բ. Տիմ. ՟Բ. 19։)


Անուանումն, ման

See full entry →

s.

nomination.


Անուղղայ, ից

See full entry →

adj.

incorrigible, perverse.

NBHL (3)

Անուղիղ. թիւրեալ. խոտորեալ. անխրատ. (անձն)։ եւ թիւր, մոլար, վատթար (իրք). իսլահա կելմէզ. ազղըն. իմլասըզ. էյրի. եանզլըշ.

Անուղղայ իմն իրքն թուէին. (Ոսկ. եբր.։)

Անուղղայ իմացուածք. (Սամ. երէց.։)


Անուն, նուան, ուանք, անց

See full entry →

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

NBHL (4)

ՅԱՆՈՒԱՆԷ. որ եւ ՅԱԿԱՆԷ ՅԱՆՈՒԱՆԷ. ὁνομαστί. nominatim. Տալով կամ յիշելով զանունն։ անուամբ եւ դիմօք հանդերձ. գիտելով զանձն ըստ երեսաց եւ ըստ անուանն. որոշակի. յայտնապէս. յատկաբար. մի ըստ միոջէ. անունովը, տեղն ի տեղը. իսմի ճիսմի իլէ.

Ես այս անուան (հօր զաւակ եմ), եւ այս անուն է իմ մայր. (Ածաբ. աղքատասիր.։)

Դու գաս ի վերայ իմ սրով, եւ ես գամ ի վերայ քո անուամբ տեառն զօրութեանց։ Օրհնեալ եկեալ անուամբ տեառն։ Զոր խօսիցի մարգարէն յանուն իմ։ Յանունքո զօրութիւնս բազումս արարաք։ Մկրտեցէ՛ք զնոսա յանուն հօր, եւ որդւոյ, եւ հոգւոյն սրբոյ։ Յանուն աստուծոյ։ Յանուն յիսուսի. եւ այլն։

Տո՛ւք զայդ նուէր յանուն փրկութեան ձերոյ։ Յանուն զենման աղօթել։ Ի յիմ անուն յանցաւորապէս՝ բազումս մեռեալ։ Ի քո անուն զանարժանս զիս ընկալան. (Նար.։)


Անունակ

See full entry →

adj.

that does not contain, that has not;
poor, needy.

NBHL (1)

Անունակ գոլով իմաստից. (Շ. հրեշտ.։)


Անուշակ, աց

See full entry →

adj.

sweet, agreeable to the taste, savoury, delicate;
benign, gracious.


Անուշահոտ

See full entry →

adj.

sweet, odoriferous, delicate;
— առնել, to perfume, to scent.


Անուշահոտեմ, եցի

See full entry →

vn.

"cf. Անուշահոտ առնեմ."


Անուշահոտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sweetness of smell, perfume.

NBHL (3)

Պահեցելոցս, ոչինչ նուազ եւ ոչ ծխեցելոց, լինի ինչ անուշահոտութիւն։ Ըստ հոտոյ՝ յանուշահոտութիւն գոլորշեաց. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. իմաստն.։)

Իւղ անուշահոտութեան (այսինքն մեռոն). (Յհ. իմ. կան.։)

Բուրումն անուշահոտութեան. (Յհ. իմ. եկեղ.։) (Պիտ.։)


Անուշեմ, եցի

See full entry →

va.

to sweeten.

NBHL (1)

Զամենայն դառինս անուշես։ Զվնասակար ջուր նորին աղիւն համեմեալ անուշեցեր։ Թէ զդառնութիւնս իմ անուշցես. (Նար. ՟Ի՟Ը. ՟Կ՟Գ. ձ։)


Անուսումն, սմանց

See full entry →

adj.

cf. Անուս.

NBHL (1)

Սքանչելի ուսուցիչ (է), որ զանուսմունս եւ զծանրամիտս վարժել կարասցէ. (Կլիմաք.։)


Անուսումնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուսութիւն.

NBHL (1)

Մի՛ ի վնասակարագոյնն թեւակոխեսցէ անուսումնութիւն։ Փոխեալ ի խրատ յանուսըմնութենէ. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Անուտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

uneatable, unfit for food.

NBHL (1)

Ոսկրուտ եւ անուտելի (բան. այսինքն դժուարիմաց). (Ածաբ. պասեք. յորմէ եւ Մագ. ՟Կ՟Գ. եւ Շ. թղթ.։)


Անուրեք

See full entry →

adj.

not confined to one place, unbounded, infinite;
houseless, homeless.

NBHL (1)

Յանուրեք յանփախուստ օդն հայելով ուրանային. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 9.). τὸν μηδαμόθεν φευκτόν. իմա՛ ըստ յն. յոչ ուրեք փախչելի, կամ յոչ ուստեք փախչելի. (զի օդն պատեալ է ամենայն ուստեք) կամ ըստ լտ. յորմէ ոչ իւիք ոք կարէր փախչել։


Անչար

See full entry →

adj.

not vicious, harmless, void of malice.

NBHL (1)

Սովոր եմք կոչել ժամանակս չարս եւ անչարս. (Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Անչարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ingenuousness, goodness, simplicity of character.

NBHL (2)

Անզգայութիւն իցէ քոյդ անմեղութիւն. (Իսիւք. եւ Օգոստ. եւ Սիմաք.) բայց կայ եւ յն. չարութիւնն։

Երիս սիւնս կանգնեսցեն, անչարութիւն, զպահս, զիմաստութիւն. (Կլիմաք.։)


Անչարչարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

impassibility.

NBHL (1)

Ապա ուրեմն՝ թէեւ ասի մարմնով չարչարիլ, պահի եւ այսպէս անչարչարութիւն նորա, ըստ որում իմանի աստուած. (Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)


Անչափ, ից

See full entry →

adj. adv.

immense, infinite;
extreme, excessive, enormous, immoderate, superfluous, superabundant;
intemperate, disordinate;
dreadful, violent, grievous;
յանչափս, cf. Յանչափս.

NBHL (3)

Երկիր մեծ եւ անչափ։ Զանչափ ջուրցն սաստկութիւն։ Ի տոհմաթիւս եւ յառասպելս անչափս. (Ես. ՟Ի՟Բ. 18։ ՟Գ. Մակ. ՟Բ. 2։ ՟Ա. Տիմ. ՟Ա. 4։)

Ի չափաւորագունիցն ո՛չ յանչափիցն ելանել սահման. (Յհ. իմ. ատ.։)

Յանչափն ձգտիլ՝ իմոյն ոչ հասի. (Նար. ՟Ծ՟Է։)


Անչափութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immensity;
enormity;
superfluity, superabundance, exuberance;
immoderation, intemperance.

NBHL (1)

Դու ես գիտօղ բազմութեան մեղաց իմոց, այլ գթութիւնդ քո յաղթեսցէ անչափութեան նոցա. (Ճշ.։)


Անպակաս

See full entry →

adj. adv.

faultless, perfect, accomplished, complete;
unfailing;
indefectible, inexhaustible;
perfectly;
without fail;
incessantly.

NBHL (2)

Անպակաս ունիմ զքէն յիշատակ յաղօթս իմ. (՟Բ. Տիմ. ՟Ա. 3։)

Անպակաս ուրախութիւնք, կամ լոյս, իմաստութիւն, պտուղ։ Անպակաս լրութիւն։ Անպակաս մնայ ի լրութեան. (Ագաթ.։ Եզնիկ.։ Փարպ.։ Նար. ՟Լ՟Բ. ՟Խ՟Է։)


Անպահպանաբար

See full entry →

adv.

negligently, without observation.

NBHL (1)

Զականջսն անպահպան վասն բազմախոյզ իրաց աւելագործութեան բարձեալ թողեալ. (Փիլ. իմաստն.։)


Անպաճոյճ, ճուճից

See full entry →

adj.

unadorned, simple, plain, unpolished.

NBHL (1)

εὑτελής, ἁκαλλώπιστος, ἅσκευος. simplex, incultus, supellectilis expers. Օտար ի պաճուճանաց կամ ի զարդուց, ի յօրինուածոց եւ ի հանդերձանաց սպասուց. անշուք. անարուեստ. աղքատին. պարզ. անզարդ, անսեթեւեթ. եւ Անկեղծ. քէսիմսիզ, սատէ, պայազը, հիլլեսիզ.


Անպատասխանի

See full entry →

adj.

without answer;
— առնել, to confound.

NBHL (1)

Որք սպանին զանձինս իւրեանց բարեպաշտ հոգւով, անպատասխանի կան. (Կլիմաք.։)


Անպատերազմասէր

See full entry →

adj.

that loves not war, peaceable.

NBHL (1)

Տիւ (կոչէ) զանպատերազմ առաքինութիւնն։ Անպատերազմ կանխէ յիմացուածս աստուծոյ. (Լմբ. սղ.։)


Անպատիւ, տուաց, ից, ոց

See full entry →

adj. adv.

dishonoured, dishonourable, abject, base, vile;
dishonourably, vilely;
— դրամ, false money.

NBHL (1)

Զիջաւ ի խոնարհութիւն, եւ յանպատիւ առաքինութիւն։ Նեղութիւն որովայնի անպատիւ եւ անվայելուչ սպասք. (Կլիմաք.։)


Անպատկառ, ից

See full entry →

adj. adv.

impudent, disrespectful, irreverent, immodest, shameless;
impudently, without shame, irreverently, disrespectfully.

NBHL (1)

Անպատկառ դիմօք, անդանդաղ ճեպով։ Անպատկառ խօսնակք։ Անպատկառ յանդիմանիչ. (Նար. խչ. եւ Նար. առաք. եւ ՟Ձ՟Ը։)


Անպատճառ

See full entry →

adj. adv.

without cause, — principle, causeless;
without reason or motive;
absolutely, peremptorily.

NBHL (2)

Անպատճառդ միշտ իմում կորստեան. (Նար. ՟Կ՟Գ։)

ἁναίτιος, -ον. non causa, non habens causam. Որ չէ պատճառ իմիք. պատճառ չեղօղ. սէպէպ տէյիլ.


Անպատշաճ

See full entry →

cf. Անպատեհ.

NBHL (1)

Զպատշաճն իմ յառաջագոյն՝ անպատշաճ վարկեալ զկնի. (Արշ.։)


Անպատուեմ, եցի

See full entry →

va.

to dishonour.

NBHL (2)

Անպատուել զյիմարաբար պատուեալն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)

Ամենայն մարգարէ յիւրում գաւառի անպատուի։ Յանպատուիլ մի՛ խռովիք. (Կլիմաք.։)


Անպատում

See full entry →

adj.

unspeakable, unutterable, inexpressible, ineffable.

NBHL (1)

Իրս անպատումն իմն նորոգս ցուցաւ. (Փարպ.։)


Անպատուութիւն, ութեան

See full entry →

s.

irreverence;
dishonour.

NBHL (2)

Ոչ իմացաւ զպատիւն, գոնեա զանպատուութիւն զգասցի. (Ճ. ՟Ա.։)

Ամենեւին բռնադատեա՛ զբնութիւնդ ի վերակացուին մերոյ պատուական անպատուութիւնն, ի հարկանելն եւ ի սաստելն եւ այլն. (Կլիմաք.։)


Անպատսպար

See full entry →

adj.

insupported, unprotected, abandoned.


Անպատսպարան

See full entry →

cf. Անպատսպար.


Անպատրաստ, ից

See full entry →

adj. adv.

unprepared, unfurnished, unprovided;
յանպատրաստից, without preparation, unawares, unexpectedly;
cf. Յանկարծակի.

NBHL (1)

Պարտիմք զգուշութեամբ գնալ, զի մի՛ երբէք յանպատրաստից անկեալ ի նոսա՝ վնասիցիմք. (Սարգ. յկ. ՟Է. եւ այլն։)


Անպարագիր

See full entry →

cf. Անպարոյր.

NBHL (1)

Աճեցոյց զերեւոյթն անպարոյր եւ անպարագիր մեծութեամբ. (Փիլ. իմաստն.։)


Անպարապ

See full entry →

adj.

busy, not at leisure;
not engaged in business

NBHL (1)

Անպարապ լինելով ի մարմնամոլութեանն յղփութենէ. (Յհ. իմ. ատ.։)


Անպարապութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of leisure, business.

NBHL (1)

Անպարապութիւն յաշխարհակալացն հարստահարութենէ. (Յհ. իմ. ատ. ՟Դ։)


Անպարոյր

See full entry →

adj.

uncircumscribed;
unbounded, immense;
incomprehensible.

NBHL (1)

Անպարոյր են իմաստք երրորդութեանն. (Եւագր. ՟Ի՟Ը։)


Անպարտ, ից

See full entry →

adj.

unblamable, innocent;
not due;
— առնել՝ կացուցանել, to clear, to acquit.

NBHL (3)

Իսկ անդ յասելն՝ Զիմ միածինն անպարտ տանջեցին, լինի ած. եւ մկ։

Անպարտ խոցոտիմք ի չարէն. (Լմբ. սղ.։)

Նոյնպէս իմա՛ զասելն.