Definitions containing the research լոր : 2635 Results

Անեզր

See full entry →

adj.

interminable, boundless.

NBHL (2)

ἅπειρος. infinitus, ἁπέραστος, qui transiri nequit. Ոյր չիք եզր, ոլորտ, հուն. անհուն. անոլորտ. անսահման. անչափ. անվախճան. անբաւ. անթիւ. ծար ճոթ չունեցօղ. նիհայեթսիզ.

Երեւեալքս այսոքիկ են արդեօք անեզե՞րք, եթէ ոլորտացեալք. (Փիլ. իմաստն.։)


Աներեւան

See full entry →

cf. Աներեւակ.

NBHL (1)

Ամենեցուն իշխան իսկ՝ եւ ծնօղն (Աստուած) աներեւան գոլով այլոց՝ բայց ի մտաց։ Ի նօտոսացն՝ այն որ յաներեւան բոլորէն լինի բերեալ (այս ինքն ի հարաւային բեւեռէ շնչէ)։ Ի ձեռն ումեմն աներեւան արարչագործութեան. (այս ինքն ճարտարութեան Փիգիայի). (Արիստ. աշխ.։)


Անզգամ, ի, աց

See full entry →

adj.

rascally, knavish, roguish, wicked;
foolish, mad.

NBHL (1)

Անզգամքն այնոքիկ մոլորութիւն կոչէին զողջախոհութիւնն. (Նիւս. թէոդոր.։)


Ամրոց, աց

See full entry →

s.

castle;
citadel;
fort, fortress;
redoubt, outwork.

NBHL (1)

Մարտ ընդ բոլորից իսկ ամրոցաց հայոց դնէր։ Բնակեալ կային յամրոցի անդ։ Պատեցաւ շուրջանակի զամրոցաւն. (Յհ. կթ.։)


Այլ, այլոյ, այլում, յայլմէ

See full entry →

adj.

another, other;
different, unlike;
some;
—ով ճանապարհաւ, by another way;
—ով օրինակաւ, in another manner;
—ոք, another;
եւ ոչ — ոք, even another;
յայլմէ կողմանէ, another side, the other side;
— է ասել եւ — գործել, it is one thing to say, another to do;
եւ այլն, —ովքն հանդերձ, and so on;
— ընդ այլոյ, one for another, pellmell;
— յայլմէ լինել, to lose one's presence of mind, to be overcome by joy or fear;
ոչ — իւիք, in no other way;
— ընդ —ոյ ասել, to say equivocally, ambiguously.

NBHL (3)

Ակն պղտորեալ՝ այլ ընդ այլոյ տեսանէ։ Ո՛չ զայն գիր գտանեմ, այլ՝ այլ ընդ այլոյ՝ խանգարս եւ կամակորս։ Մոլորեցուցիչքն այլ ընդ այլոյ իմն բանդագուշեն ... Այլ ընդ այլոյ իրքն երեւէին. (Ոսկ. գղ. եւ Մտթ.։)

Այլ ընդ այլոյ ի միմեանց մոլորեալք՝ այր յեղբօրէ իւրմէ անջատելով ցրուեցան. (Ագաթ.։)

Ո՛չ ներգործէ այլ։ Ո՛չ կարես այլ զլանալ ... Բարձաւ ա՛յլ դասակարգութիւն։ Ի լնուլ եօթն ամի այլ՝ խառնին յարութեան։ Աւելորդ համարեցաւ այլ աշխատ առնել ... Իսկ դու այլ առաւել խելս քան զՔրիստոսին ի քեզ խառնես. (Լմբ. համբ. Լմբ. պտրգ. Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ. Լմբ. ատ.։)


Այլ, Այլ արդ

See full entry →

conj.

but, yet, still, however;
only, but;
now, then.

NBHL (3)

Ակն պղտորեալ՝ այլ ընդ այլոյ տեսանէ։ Ո՛չ զայն գիր գտանեմ, այլ՝ այլ ընդ այլոյ՝ խանգարս եւ կամակորս։ Մոլորեցուցիչքն այլ ընդ այլոյ իմն բանդագուշեն ... Այլ ընդ այլոյ իրքն երեւէին. (Ոսկ. գղ. եւ Մտթ.։)

Այլ ընդ այլոյ ի միմեանց մոլորեալք՝ այր յեղբօրէ իւրմէ անջատելով ցրուեցան. (Ագաթ.։)

Ո՛չ ներգործէ այլ։ Ո՛չ կարես այլ զլանալ ... Բարձաւ ա՛յլ դասակարգութիւն։ Ի լնուլ եօթն ամի այլ՝ խառնին յարութեան։ Աւելորդ համարեցաւ այլ աշխատ առնել ... Իսկ դու այլ առաւել խելս քան զՔրիստոսին ի քեզ խառնես. (Լմբ. համբ. Լմբ. պտրգ. Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ. Լմբ. ատ.։)


Այլ

See full entry →

adv.

besides, moreover, more.

NBHL (3)

Ակն պղտորեալ՝ այլ ընդ այլոյ տեսանէ։ Ո՛չ զայն գիր գտանեմ, այլ՝ այլ ընդ այլոյ՝ խանգարս եւ կամակորս։ Մոլորեցուցիչքն այլ ընդ այլոյ իմն բանդագուշեն ... Այլ ընդ այլոյ իրքն երեւէին. (Ոսկ. գղ. եւ Մտթ.։)

Այլ ընդ այլոյ ի միմեանց մոլորեալք՝ այր յեղբօրէ իւրմէ անջատելով ցրուեցան. (Ագաթ.։)

Ո՛չ ներգործէ այլ։ Ո՛չ կարես այլ զլանալ ... Բարձաւ ա՛յլ դասակարգութիւն։ Ի լնուլ եօթն ամի այլ՝ խառնին յարութեան։ Աւելորդ համարեցաւ այլ աշխատ առնել ... Իսկ դու այլ առաւել խելս քան զՔրիստոսին ի քեզ խառնես. (Լմբ. համբ. Լմբ. պտրգ. Լմբ. սղ. Լմբ. ստիպ. Լմբ. ատ.։)


Այլաձայն

See full entry →

adj.

of a different voice;
discordant, dissonant.

NBHL (1)

Իսկ պտուղն այսորիկ քակտումն էր, այլաձայն մոլորեալք այր յեղբօրէ. (Ագաթ.։)


Այլաղանդ, ոյ, աց

See full entry →

adj. s.

of another sect, of a different faith;
sectary.

NBHL (1)

Մի՛ մոլորիլ ի սնոտիապատիր բանս այլաղանդացն։ Զգուշացոյց յայլաղանդիցն պատրանաց. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ե. ՟Զ։)


Անզգայ, ից

See full entry →

adj.

insensible, inanimate, dull, stupid;
besotted, infatuated, stupefied.

NBHL (1)

Սթափեցի՛ր յանզգայ մոլորութենէդ, եւ ե՛կ ի քեզ. (Մանդ. ՟Ա։)


Անզգայ

See full entry →

adv.

insensibly, imperceptibly;
stupidly;
cf. Անզգայաբար.

NBHL (1)

Սթափեցի՛ր յանզգայ մոլորութենէդ, եւ ե՛կ ի քեզ. (Մանդ. ՟Ա։)


Անզգայիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Անզգայանամ.

NBHL (2)

Եթէ բոլորովին անդամօքն անզգայիցի. (Ոսկ. լս.։)

Մոլորութեամբն անզգայեալք։ Անզգայեալք իբր ի դիւէ. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (1)

Ամենեցունց պարունական. իսկ ինքն յամենեցունց բոլորվիմբ անըմբռնելի է. (Դիոն. ածայ.։)


Անընդել, ի, ից

See full entry →

adj.

cf. Անընտել.

NBHL (1)

Անընդելն շաւղաց ի գիշերի ընթացեալ մոլորի։ Յաղագս անփորձ եւ անընտել լինելով. (Լմբ. էր ընդ. եւ Սղ.։)


Անընդելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անընտելութիւն.

NBHL (1)

Յուղիղ պողոտայէն անընդելութեամբ մոլորեալ. (Լմբ. պտրգ.։)


Անընտրաբար

See full entry →

adv.

indiscreetly, imprudently.

NBHL (1)

Անընդրաբար մոլորիս. (ՃՃ.։)


Անըստգիւտ

See full entry →

cf. Անստգիւտ.

NBHL (1)

Ոչ մի ինչ պակասութիւն ի բոլորն անդամոց, յամենայնէ այսպիսեացս անըստգիւտ եղեալ. (Պիտ.։)


Անըստերիւր

See full entry →

cf. Անստերիւր.

NBHL (1)

Միայն մոլորումն մտաց հեռանայ ի նմանէ. իսկ որ անըստերիւր ունէր զսա, տե՛ս թէ զի՛նչ աղաղակէր. (Լմբ. պտրգ.։)


Անժուժաբար

See full entry →

adv.

impatiently;
intemperately.

NBHL (1)

Անժուժաբար եւ աւելորդօք վարեալ ամս երիս. (Խոր. ՟Գ. 64։)


Անհպատակ

See full entry →

adj.

insubordinate;
not subject.

NBHL (1)

Բժիշկք հոգ տանելով բոլորումն, եւ ոչ փոքր ինչ թողուլ անարուեստ եւ անհպատակ. (Նիւս. բն.։)


Անձնապէս

See full entry →

adv.

personally;
properly;
hypostatically.

NBHL (1)

Հոգեպէս. ի բոլոր անձնէ. ի սերտ սրտէ.


Անձնիշխանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

freewill, choice, free agency, independence.

NBHL (1)

Զիս յիմ անձնիշխանութեանս՝ ոչ կարէ մոլորեցուցանել. (Լմբ. սղ.։)


Ամպ, ոյ, ոց

See full entry →

s.

cloud;
— փոշւոյ՝ ծխբյ, a cloud of dust, smoke.

NBHL (1)

Ամպ է թանձրութիւն գոլորշատեսակ թաղկեալ՝ ծննդական ջրոյ. (Արիստ. աշխ.։)


Կամակոր, աց

See full entry →

adj. fig. adv.

crooked, bent, curved, tortuous, sinuous;
indirect, crafty;
cf. Յամառ;
— շաւիղ, winding path, crooked way;
crookedly, against the grain.

NBHL (2)

διεστραμμένος, σκολιός, καμπύλος perversus, tortuosus, obliquus, inflexus, curvus, flexuosus. լծ. եւ նոյն ընդ Ծամածուռ. խեղաթիւր. ոլորեալ. որ եւ ԳԱՆԳՈՒՐ (ՆՄԱՆԱՁԱՅՆ). եւ Մոլորեալ. թիւրեալ՝ իրօք կամ նմանութեամբ. (ի ձայնէս Կամ, ուստի եւ կամն, կամար կամուրջ, կարկամ. յորս կայ կորութիւն ինչ. որպէս եւ յն. գա՛մբի, գամբի՛լօս, է կոր. թիւր. պ. փէման, աղեղն. եւ թ. գամպուր, եամփուրի, քէմէր, եւն) զի եւ Կամակորն վարի ըստ նախնեաց որպէս ռմկ. ծուռումուռ. ծուռծռկած.

ԿԱՄԱԿՈՐՍ. մ. διεστραμένως perverse Խոտորնակի, թիւրութեամբ. ոլոր մոլոր. Կամակորս գնայ ընդ քեզ. (Սիր. ՟դ. 18։)


Կամարաձեւ

See full entry →

adj.

vaulted, arched;
— գործել՝ յօրինել, to arch, to vault.

NBHL (1)

Կամարաձեւ իբրեւ զգունտ բոլորշի։ Լոյս կամարաձեւ. (ՃՃ.։)


Կայան, ից

See full entry →

s. ast. adj.

station, place, post, site;
position;
dwelling, residence, abode;
station;
cf. Կայուն;
վերին, գերակայիցն —ք, heaven.

NBHL (1)

Լցուցիչ է բոլորից, եւ պատճառ շարժման եւ կայանի. (Նչ. եզեկ.։)


Կայանանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Կայանամ.

NBHL (1)

ԿԱՅԱՆԱՆԱԼ. cf. ԿԱՅԱՆԱՄ. որ եւ ասի ԿԱՅԱՒՈՐԱՆԱԼ. Զկայ առնուլ մոլորակաց ի դառնալն ընդ նոյն վայր.


Կայարան

See full entry →

mar.

cf. Կայան;
station, rail-way station;
terminus;
wharf;
landing place;
— կառաց, coach-stand;
— ելից, մտից, departure;
arrival.

NBHL (1)

Կենդանակերպ ... որք են եօթնից մոլորակացըն կայարան. (Շ. իմ. եղակ.։)


Կայծակնահար

See full entry →

adj. fig.

thunder-struck;
thundermg;
fulminating;
startling;
— ծառ, tree struck with lightning, ablasted tree;
— առնել, սատակել, to blast or strike with lightning, to thunders trike;
— եղեւ տուն նորա, his house has been struck with lightning.

NBHL (1)

Իբրեւ զհուր կայծակնահարեալ ընդ ոլորտս երկրիս մերոյ ի վեր բարձրացուցին զբոցն տոչորիչ. (Յհ. կթ.։)


Կանգնեմ, եցի

See full entry →

va.

to raise, to lift up, to re-instate, to re-establish;
to raise up, to erect, to set up, to found, to build, to rebuild, to construct.

NBHL (1)

Եթէ գլորիցի մին, կանգնեսցէ զնա ընկեր իւր։ Ձեռն ձգեալ առ իս՝ կանգնեաց զիս ի ծունգս իմ, եւ ի թաթս ձեռաց իմոց։ Կանգնել զգլորեալս. զմենքենայս առ պարիսպն. զնիզակն ի վերայ վիրաւորաց։ Կանգնել արձան, նշան, զխորան. եւ այլն։ Կանգնել յերկրէ զտնանկն, կամ զաւերակս։ Կանգնեցէ՛ք զնովաւ նետակալս։ Յարիցեն մեռեալք, եւ կանգնեսցին՝ որ իցեն ի գերեզմանս։ Կանգնեցաւ որայն իմ, եկաց ուղղորդ։ Կանգնեցաւ, եւ նստաւ մեռեալն. եւ այլն։


Կանգնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

the raising up;
re-establishment, building, erection, construction;
restoring, reviving;
resurrection.

NBHL (2)

Ի գլորումն եւ ի կանգնումն բազմաց. (Ղկ. ՟Բ. 34։)

Յուսալով զկանգնումն գլորելոյն. (Խոր. ՟Գ. 62։)


Կանգնումն, ման

See full entry →

s.

cf. Կանգնութիւն.

NBHL (2)

Ի գլորումն եւ ի կանգնումն բազմաց. (Ղկ. ՟Բ. 34։)

Յուսալով զկանգնումն գլորելոյն. (Խոր. ՟Գ. 62։)


Կանդրիւ

See full entry →

s.

large wooden collar.

NBHL (1)

Անիւքն ութ էին երկուս երկուս յիրար յեռեալ, որպէս յերկուս բոլոր կանդրիւ յիրար անցուած. (Նչ. եզեկ.։)


Կանխաւ

See full entry →

adv.

before, antecedently, formerly, anciently, in bygone times.

NBHL (1)

Արարէ՛ք տօնս ուրախութեան կանխաւ մինչեւ յանկիւնս սեղանոյ. իմա՛ որպէս անուն, կանխեաւ, այսինքն նորաբոյս եւ վաղ բողբոջեալ՝ թաւ ոստով. ըստ յն. πυκάζων condensus որ այլուր թարգմանի՝ պտղախայծ, բղխեալ, եւ այլն. որպէս եւ եբր. ապօթ իբր ոլորք, նարօտ եւ այլն.


Կանոն, աց

See full entry →

s. arith.

rule, regulation;
order, method, law, ordinance, precept, statute, regimen;
model, example;
canon;
հանրական —, as a general rule;
ըստ —ի, according to rule;
strictly, regularly;
ըստ —աց, canonically;
— լինել, to serve as a rule or precept;
պահել, լուծանել զ—, to keep, to break the rules or regulations;
— երից, rule of three, proportion.

NBHL (1)

վասն որոյ ասացի իննեւտասներեկին շրջագային բոլոր երեւելի կանոնին. զի իւրաքանչիւր կանոն իննուտասն ամաց շրջագայութիւն ունի. (Պրպմ. ՟Ի՟Թ։)


Կապուտ

See full entry →

s. adj.

spoils, booty, plunder, loot;
despoiled, stripped;
— առնել՝ թողուլ, to despoil, to plunder;
ժողովել զկապուտ կողոպուտ անկելոց, to gather the spoils.

NBHL (1)

Զամենայն եկեղեցիս քրիստոսի ի բոլոր զարդուց կապուտ կողոպուտ թողոյր։ Իսկ ի քրիստոնեայսն խնայեալ, կապուտ կողոպուտ արարեալ զնոսա թողուին երթալ. (Յհ. կթ.։)


Կառավար, աց

See full entry →

s.

coachman, driver;
drover;
governor, regent, chief, rector.

NBHL (1)

Անկեալ բոլոր կառքն հանդերձ կառավարաւն. (Պտմ. աղեքս.։)


Կառուցումն, ման

See full entry →

s.

establishment, construction, edifice, erection;
elevation.

NBHL (1)

Նիստ կառուցման բոլորակութեան (լուսնի)։ Յերկինս կառուցմամբն. (Շ. բարձր.։)


Կատարելագործ

See full entry →

adj.

improved;
improving.

NBHL (1)

Կատարելագործ անկատարից եւ լցուցիչ բոլորից. (Լմբ. հանգ.։)


Կատարելապէս

See full entry →

adv.

perfectly, in perfection;
entirely.

NBHL (1)

ԿԱՏԱՐԵԼԱՊԷՍ որ եւ ԿԱՏԱՐԵԼԱԲԱՐ. Կատարեալ օրինակաւ. անպակասաբար, անթերի. եւ Տիրապես. կամ բոլորովիմբ. բովանդակապես.


Կատարելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

perfection, integrity;
crowning, perfecting;
completion, accomplishment, consummation;
martyrdom;
consecration;
initiation;
—դ or քո —, your Holiness.

NBHL (1)

Մարմին ի ձեռն անդամոցն կատարելութեան եւ զգայարանացն թուոյ՝ բոլորակ իմն է. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Կարակն, ից

See full entry →

cf. Կարակին.

NBHL (2)

ԿԱՐԱԿՆ որ եւ ԿԱՐԿԻՆ ասի. Բառ յն. գարգինօս. լտ. չի՛րչինուս. καρκίνος, περίγρα, διαβήτης forceps, circinus. իտ. compasso ψαλίς forfex, fornix, arcuatum opus. Մկրատ, կամ աքցան, եւ մկրատաձեւ բացեալ գործի ձեւելոյ զբոլորակ. եւ նմանաձեւ եռանկիւն կանոն հիւսանց, եւ մանաւանդ նոյնաձեւ շինուած կամարաց.

Կարակնին կէտն անշարժ է, եւ պատճառ է զբոլոր ծիրն։ Նմանեցուցանել ի քարինսն՝ որ պորտս անուանին եւ գրեալ լինին ի մէջս կարակնից. եւ ի միջի կալով՝ երկաքանչիւր մասանցն շաղկապմամբն յարմարեալ եւ ի կարգի պահէ զամենայն զձեւն կարակնին, եւ անշարժ. (Արիստ. աշխ.։)


Կարակնաձեւ

See full entry →

adj.

in form of a circle, round, circular.

NBHL (2)

Բոլորաձեւ. կամարաձեւ. կարակնակերտ.

Այսօր լուսին՝ մաքրական փայլմամբ առլցեալ՝ կարակնաձեւ բոլորակ ծագեալ յարեւելից. (Զքր. կթ.։)


Կարան, ի

See full entry →

s.

seam;
suture;
առանց —ի, without seam.

NBHL (1)

Խոնաւութեան գոլորշոյն ըստ կարանս ի վեր ելանելով առոգեր զսա։ Եւ կարանացն իսկ պէսպէս տեսակքն եղեն (ի մարմնի). (Պղատ. տիմ.։)


Կոճղէզ

See full entry →

s.

bulb, bulbous root.

NBHL (1)

ԿՈՃՂԷԶ կամ ԿՈՃՈՂԷԶ. ԿՈՃՂԻԶ, կամ ԿՈՃՈՂԻԶ. Նոյն եւ ռմկ. βολβός bulbus. Կոճ արմատ ամենայն բուսոց եւ ծաղկանց, բոլորչի. որ եւ կոչի Սոխ. պոպոկ. պաղ, սօղան, պէսէլ. (Գաղիան.։)


Կոն, ի

See full entry →

s.

cone;
fir-cone, pinecone.

NBHL (1)

ԿՈՆ որ եւ ԿՈՎՆ, եւ ԿՈՆՈՍ. (ըստ յետնոց՝ Կոնոն.). Բառ յն. գօ՛նօս. κώνος conus. Պտուղ թեղօշի կամ փստղենւոյ. եւ րստ երկրաչափից՝ Մարմին որ ունի զայն ձեւ, այսինքն բոլորակ բրգաձեւ, գունտ սրածայր.


Կոնք, ից

See full entry →

s.

shell, conch-shell;
basin, wash-hand basin;
dish, bowl, porringer;
back or console of a throne;
arcade, arch, porch;
nuptial-bed.

NBHL (1)

Կոնք կոչէ որ բոլոր կամար էր ի վերայ դրանն կայր, որ էր գոգաձեւ ի ներքոյ կամարին իբրեւ զտաշտ. (Նչ. եզեկ.։)


Կորանամ, ացայ

See full entry →

vn. fig.

to be bent, bow-ed, crooked, curved, to grow cambered, to stoop, to warp;
to fall in, to sink;
to bend the head, to bow down, to be humbled, depressed, confused, debased.

NBHL (1)

κάμπτομαι, κυρτοῦμαι, κλίνομαι , ταπείνομαι incurvor, inflector, inclinor, humilior եւ այլն. Կոր լինել. թեքիլ. ծռիլ. ոլորիլ. վայրաբերիլ ի խոր, կարկամիլ. մանաւանդ Կորագլուխ լինել. ակնկորել. քամակաբեկ լինել. խոնարհիլ ամօթով. նկուն լինել, վատթարիլ.


Կործանումն, ման

See full entry →

s. fig.

overthrow, overturning;
ruin, waste, devastation, desolation, destruction, demolition;
tumbling, crumbling, sinking;
fall, downfall, decay;
rout;
extermination;
համաշխարհական —, universal deluge;
— ի վերայ ածել, to ruin, to destroy, to waste;
ի — բերիլ՝ անկանել, to be on the brink of ruin, to be ready to fall, to fall or go to ruin or to decay;
կանգնել ի կործանմանէն, to rebuild, to recover from ruin, to build up again, to restore, to repair;
to recover from disaster or misfortune, to raise again.

NBHL (1)

καταστροφή subversio, eversio πτῶμα, πτῶσις casus, ruina. Կործանիլն. անկումն. գլորումն. տապալումն. քակտումն. եղծումն. կորուստ.


Կորստականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

unstable nature, inconstancy;
admissibility.

NBHL (1)

Պատմել զանցս անցիցն կորստականութեան նոցա մոլորութեան. (Արծր. ՟Գ. 5։)