Definitions containing the research ուն : 10000 Results

Հաղորդակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be in communication with, in correspondence with, to participate in, to share with, to impart to, to partake of.

NBHL (1)

Նոցունց հաղորդակցի ի գոհութիւն զբարեաց տուողէն. (Խոսր.։)


Հաղորդակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

communication, participation, correspondence;
copartnership.

NBHL (1)

Զայնպիսիսն ի յընտրութենէ հաղորդակցութեանն։ Զընտրեալն (զկերակուր) երիցագոյնն հաղորդակցացն մուծանէր ի տունն, յորում հաղորդակցութիւնն լինէր. (Պղատ. օրին. ՟Ա։)


Հաղորդեմ, եցի

See full entry →

va.

to communicate, to transmit, to hand down, to impart, to acquaint with, to inform;
to communicate, to administer the Sacrament of the Lord's Supper;
cf. Հաղորդիմ;
— զախտ, to infect with disease.

NBHL (1)

Մի՛ ոք օտար հաղորդեսցօ քեզ։ Եւ ոչ մի եկեղեցի հաղորդեաց ինձ յաղագս տալոյ եւ առնլոյ։ Մանկունք հաղորդեցին արեան եւ մարմնոյ. (Առակ. ՟Ե. 17։ Փիլիպ. ՟Դ. 15։ Եբր. ՟Բ. 14։)


Հաղորդիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to communicate, to be communicated, to participate, to share, to be in communication with;
to conjoin, to have carnal connection with;
to be communicative;
to lead on, to be conducive;
cf. Հաղորդ առնում.

NBHL (1)

ՀԱՂՈՐԴԻԼ κοινωνέω, -ομαι communico, -or;
caelesti pabula reficior Ընդունել եւ ճաշակել զսուրբ հաղորդութիւն.


Հաղորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

communication, participation, connection;
relations;
intercourse;
correspondence;
communion;
carnal communion;
սուրբ —, the Eucharist, the Lord's Supper;
զատկական —, pascal communion;
աղօթք յետ հաղորդութեան, post-communion.

NBHL (3)

Հաղորդութիւն ինչ առնել ընդ աղքատս (այսինքն մասնաւորել նոցա ինչ)։ Զհաղորդութիւն մի՛ մոռանայք։ Զի եւ դուք հաղորդութիւն ունիցիք ընդ մեզ.եւ այլն։

Աստուածայինն երանութիւն ի յիւր հաղորդութիւն ընդունի զնա. (Դիոն.։)

Բաժակն օրհնութեան՝ զոր օրհնեմք, ո՞չ ապաքէն հաղորդութիւն է արեանն քրիստոսի. հացն՝ զոր բեկանեմք, ո՞չ ապաքէն հաղորդութիւն է ի մարմնոյն քրիստոսի. (՟Բ. Կոր. ՟Ժ՟Գ. 13.) այսինքն ընդունելութեամբ քրիստոսի՝ մասնակցութիւն ընդ քրիստոսի։


Հաճարի

See full entry →

cf. Հաճարուկ.

NBHL (2)

ՀԱՃԱՐԻ ՀԱՃԱՐՈՒԿ Անուն ծառոյ.

Զհաճարի եւ զփիճի. զի ոչ են բազմոստք, եւ ոչ ընդդիմանալ հողմոց կարեն՝ ի խոր արմատս ոչ ունելով. (Մխ. առակ. ՟Ի՟Բ։)


Հաճարուկ

See full entry →

s. bot.

sand-box tree.

NBHL (2)

ՀԱՃԱՐԻ ՀԱՃԱՐՈՒԿ Անուն ծառոյ.

Զհաճարի եւ զփիճի. զի ոչ են բազմոստք, եւ ոչ ընդդիմանալ հողմոց կարեն՝ ի խոր արմատս ոչ ունելով. (Մխ. առակ. ՟Ի՟Բ։)


Հաճելի, լւոյ

See full entry →

adj.

pleasant, agreeable.

NBHL (1)

εὑδόκητος, εὑδόκιμος gratus, jucundus, probus πειθανός suadibilis Հաճոյական. հաւանելի. ընդունելի.


Հաճեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to content, to please, to satisfy, to humour, to gratify;
— զմիտս ուրուք, to condescend, to please, to humour;
— զախտս, to gratify the passions;
— զպարտս, to pay a debt;
ի — զնա, to oblige him, to satisfy him.

NBHL (1)

Զձիս ոչ ոք գիտէ հաճեցուցանել, բայց յայնմանէ՝ որ մակացողն է ձիոյ. եւ ոչ զշունս ոք գիտէ հաճեցուցանել, այլ որսորդն. (Պղատ. եւթիփռոն.։)


Հաճոյ, ից

See full entry →

adj.

agreeable, pleasant, pleasing, complaisant, grateful, acceptable;
— լինել, to please, to humour, to agree, to have pleasure;
զի՞նչ — է ձեզ, what do you think of it ?
որպէս — թուեսցի քեզ, as you please or choose, as you like;
—աչաց հայելոյ, comely to the eye;
— եղեւ նա աչաց իմոց, he or she pleased me;
—թուեցաւ նմա, it pleased him, he thought fit or proper, he approved of it;
—եւս էր նմա, he preferred;
արա նմա զինչ — է առաջի աչաց քոց, do with him as you will.

NBHL (1)

ἁρεστός, -ον gratus, placitus, -um. բայիւ εὑαρεστέω complaceo եւ այլն. Հաճելի. հաճոյական. կամակ. գովելի. ընդունելի. սիրելի. ցանկալի. սրտին ուզածը.


Հաճոյական, ի, աց

See full entry →

adj.

agreeable, pleasing.

NBHL (2)

εὑδόκιμος gratus, probatus եւ այլն. Հաճոյ, հաճելի. ընդունելի.

Վարս ունէիր աստուծոյ հաճոյական։ Խօսել բանս հաճոյականս ըստ ժամանակի։ Ողջակէզ կամ պատարագ հաճոյական։ Հաճոյական ծառայութիւն, կամ աղօթք, մաղթանք, խունկ. (Շար.։ Շ. բարձր.։ Մաշտ.։ Ճ. ՟Բ.։ Խոսր.։ Նար.)


Հաճոյատեսիլ

See full entry →

adj.

graceful, charming, genteel, nice, pretty.

NBHL (1)

Հաճոյ կամ բարի տեսլեամբ. բարետեսիլ, սիրուն. գեղեցիկ.


Հաճոյութիւն, ութեան

See full entry →

s.

satisfaction;
complacency, consent, willingness.

NBHL (1)

Զհաճոյութեան կամաց վեհին բերէ նպատակ։ Թախանձելով կացից առ ամենեցուն արարիչ, ոչ միայն արդարութեամբ, այլեւ նախնեացն գեղեցիկ հաճոյութեամբ. (Պիտ.։)


Հաճութիւն, ութեան

See full entry →

s.

agreement, satisfaction;
accord, approbation, consent, complaisance, acquiescence, compliance;
desire, wish, pleasure, will;
—ք, grace, sweetness, loveliness, amiableness;
առանց քոյին հաճութեան, without your consent, in spite of you;
արա ընդ իս ըստ հաճութեան կամաց քոց, do with me according to your pleasure.

NBHL (2)

Վասն բազմացն հաճութեան ջան յանձն առաք։ Սուտ հաճութիւն, եւ ընդունայն գեղ կնոջ գոյ ի քեզ։ Գնալ ձեզ արժանի տեառն յամենայն հաճութեան. (՟Բ. Մակ. ՟Բ. 28։ Առակ. ՟Լ՟Ա. 30։ Կող. ՟Ա. 10։)

Քեզ ի հաճութիւն, եւ մի՛ ի բարկութիւն։ Յոր խունկ հաճութեան մեծապէս հոտոտի աստուած։ Հաճութիւն (այսինքն հաշտութիւն) ի մէջ խռովութեան. (Նար.։)


Համաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

concord, agreement, good understanding, unanimity, intelligence.

NBHL (1)

Շարադրութիւն ութերեկին համաբանութիւն ծնանի զերեսուն եւ զվեց թիւն. քանզի զնա համաբանութիւն պիթագորականքն կոչեն. վասն զի ի նմա յառաջնում աւելորդքն ընդ դարսն համաբանեցին. (Փիլ. լին.։)


Համաբնակից

See full entry →

cf. Բնակից.

NBHL (1)

Որպէս Համաբուն. ի բնէ միացեալ. եւ Տնկակից. συνημμένος conjunctus եւ σύμφυτος congenitus, innatus


Համաբնեայ, նէից

See full entry →

adj.

connatural, homogeneous;
consubstantial.

NBHL (1)

Համաբուն. ի բնէ կամ բնութեամբ նմանաւոր.


Համաբնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

homogeneousness, connaturality, consubstantiality.

NBHL (3)

Ի վերացեալն՝ որպէս Բնութենակցութիւն, եւ համաբուն գոլն. համագոյութիւն յատուած, եւ համատեսակութիւն ի մարդիկ.

Ի թանձրացեալն, որպէս Բնութենակից. համագոյ. ունօղ զնոյն բնութիւն աստուածային, եւ Ունօղ զնոյնպիսի բնութիւն մարդկային.

Համաբնութիւն մեզ (մարդկութիւնն քրիստոսի)։ Ապա ուրեմն համաբնութիւն մեզ է տէրունական մարմինն. (Բրս. թղթ.։)


Համագոյ, ից

See full entry →

cf. Համագոյակից.

NBHL (2)

ὀμοούσιος consubstantialis, ejusdem essentiae Ունօղ զմի եւ զնոյն գոյացութիւն եւ զգոյութիւն. էակից. իսկակից. համաբուն. համաբնութիւն. համէութիւն. միասնական. համագոյակից. եւ համագոյական.

Մարդ՝ բանական հոգւով, հրեշտակաց համագոյ է, եւ անբան շնչովն՝ անասուն կենդանեաց. (Պիտառ.։)


Համագոյական, ի, աց

See full entry →

cf. Համագոյակից.

NBHL (1)

Առնու զբանական եւ զմահկանացուն, եւ կատարի տեսակ մարդոյ՝ իբր յատկական տեսակ եւ համագոյական. (Դամասկ.։)


Համագործ

See full entry →

adj. s.

cooperative;
cooperator.

NBHL (1)

Փառաւորի եւ ինքն հայր՝ որպէս ունելով որդի ըստ ամենայնի նման, եւ հաւասարափառ, եւ համագործ իւր. (Պրպմ.։ ՟Լ՟Գ։)


Համագումար

See full entry →

adj. adv. s. arith.

assembled, gathered together;
universal, general;
all together, unitedly;
sum.

NBHL (1)

Ակումբ առեալ ակն ունէին հօրն աւետեաց՝ համագումար ի վերնատունն յերեք ժամուն. (Տաղ.։)


Համադամ, աց

See full entry →

adj.

agreeable to the taste, delicate, delicious, dainty, exquisite, savoury, succulent;
—ք, dainties, delicacies, tit-bits.

NBHL (1)

Պտղոց բազմագունաց եւ համադամաց. (Միսայէլ խչ.։)


Համազգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nationality;
relationship;
homogeneousness.

NBHL (2)

Զմերձաւորսն արեամբ բաւական վարկան համազգութեամբն միայն ունել զհաղորդութիւն սիրոյ առ իրեարս. (Շ. ընդհ.։)

Ասելով՝ համազգութեամբ, որպէս յամենեցուն ազգապետէն աստուծոյ յառաջ եկեալ ... որոյ եւ ազգ իսկ եմք։ Որո՞վ համազգութեամբ. իմացականքն իմացականութեամբք եւ այլն. (Մաքս. ի դիոն.։)


Համազն, զին, զինք, զանց

See full entry →

adj.

of the same nation or race.


Համազոյգ

See full entry →

adj.

equal, even, alike, similar.

NBHL (1)

Համազո՛յգք սոքա գարուն եւ ամառն ընդ ամենայն սփռեալ տարածին աշխարհ։ Ըստ սմին օրինակի եւ համազոյգս (ձի բաղդատեալ ընդ արջառոյ)։ Զերկուս տարերս համազոյգս՝ զծով եւ զցամաք. (Պիտ.։)


Համազօր

See full entry →

adj.

equal in power;
equivalent, equipollent, adequate;
— լինել, to be equivalent.

NBHL (1)

Ոչ համաբուն (զգալի տեսակաւ), այլ համազօր խորհրդաբար. (Լմբ. պտրգ.։)


Համաթոռ

See full entry →

adj.

co-reigning.

NBHL (2)

Որպէս որդի՝ նկարագիր եւ պատկեր, եւ համաթոռ, եւ արարիչ։ Գահակից է աստուծոյ, եւ համաթոռ ամենեցունց տիրողին լինի. (Կիւրղ. գանձ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Թ։)

Սակս բարձրագահ, համաթոռ, ճոխազգի ազգապետութեան արծրունեաց. (Արծր. ՟Ա. 9։)


Համալեզու, աց

See full entry →

adj.

of the same language.

NBHL (1)

ὀμόγλωσσος, -ττος ejusdem linguae Որ ունի եւ վարէ զնոյն լեզու, այսինքն զբարբառ.


Համալծակից, կցի, կցաց

See full entry →

cf. Համալուծ.

NBHL (2)

Եւ մարդիկք համալծորդ նոցունց եղեալ՝ միեղինաբար փառք ի բարձունս վերաձայնեն։ Ինքն եւ մանկունք իւր համալծորդք յորջորջին ի մարգարէութենէն դուստր սիոնի. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Հալածմունք եւ համագնացք մարմինքն սրբազանիցն անձանց. (Դիոն. եկեղ.։)


Համալծորդ

See full entry →

cf. Համալուծ.

NBHL (2)

Եւ մարդիկք համալծորդ նոցունց եղեալ՝ միեղինաբար փառք ի բարձունս վերաձայնեն։ Ինքն եւ մանկունք իւր համալծորդք յորջորջին ի մարգարէութենէն դուստր սիոնի. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Հալածմունք եւ համագնացք մարմինքն սրբազանիցն անձանց. (Դիոն. եկեղ.։)


Համալուծ

See full entry →

adj. s.

bearing the same yoke;
colleague;
companion, partner.

NBHL (2)

Եւ մարդիկք համալծորդ նոցունց եղեալ՝ միեղինաբար փառք ի բարձունս վերաձայնեն։ Ինքն եւ մանկունք իւր համալծորդք յորջորջին ի մարգարէութենէն դուստր սիոնի. (Յհ. իմ. եկեղ.։)

Հալածմունք եւ համագնացք մարմինքն սրբազանիցն անձանց. (Դիոն. եկեղ.։)


Համալսարան, աց

See full entry →

s.

academy;
university, faculty.

NBHL (1)

ἁκροατήριον auditorium ὀμοακοεῖον auditorium commune. եւ ἁκαδημία academia, universitas Լսարանն համօրէն բազմութեան աշակերտաց կամ ունկնդրաց. ուսումնարան հանդիսական.


Համախոհ, ից

See full entry →

adj.

cf. Համախորհուրդ.

NBHL (2)

ՀԱՄԱԽՈՀ ՀԱՄԱԽՈՐՀ. ὀμόβουλος, σύμβουλος qui ejusdem est consilii, et voluntatis եւ συνισάμενος conspiratus, conjuratus. որ եւ ՀԱՄԱԽՈՀԱԿ, ՀԱՄԱԽՈՐՀՈՒՐԴ, ՄԻԱԽՈՀ. Որ նոյն խորհի եւ կամի. խորհրդակից. սրտակից. համաշունչ. համակամ. (անխտիր ի չար անդր, կամ ի բարին)

Երկուք եւս համախոհ ամատունի արամբք։ Վասն ատրներսեհի, եւ հասանայ, եւ նորին համախոհացն։ Զամենայն հնազանդեալս, եւ զհամախորհս. (Յհ. կթ.։)


Համախորհ

See full entry →

adj.

cf. Համախորհուրդ.

NBHL (2)

ՀԱՄԱԽՈՀ ՀԱՄԱԽՈՐՀ. ὀμόβουλος, σύμβουλος qui ejusdem est consilii, et voluntatis եւ συνισάμενος conspiratus, conjuratus. որ եւ ՀԱՄԱԽՈՀԱԿ, ՀԱՄԱԽՈՐՀՈՒՐԴ, ՄԻԱԽՈՀ. Որ նոյն խորհի եւ կամի. խորհրդակից. սրտակից. համաշունչ. համակամ. (անխտիր ի չար անդր, կամ ի բարին)

Երկուք եւս համախոհ ամատունի արամբք։ Վասն ատրներսեհի, եւ հասանայ, եւ նորին համախոհացն։ Զամենայն հնազանդեալս, եւ զհամախորհս. (Յհ. կթ.։)


Համախոհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intelligence, concord, good understanding, harmony;
league, alliance, compact.

NBHL (1)

Արբանեկաց նորուն ընտանասցին համախոհութեամբ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Համախումբ

See full entry →

cf. Համագումար.

NBHL (1)

Ի մի խմբեալ. համագումար. համագունդ.


Համակ, ի, աց

See full entry →

adj.

cf. Գորշախայտ.

NBHL (2)

Խոզ մի մատակ՝ համակ սպիտակ. յն. գունով սպիտակ. (Եւս. քր. Ա։)

Համակ ի քուն կամք, իմշտ երազս տեսանեմք։ Համակ զողբոց խօսի, համակ զարտասուաց. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եբր.։)


Համակամ, աց

See full entry →

adj.

of the same will, concordant;
obedient to the will of, resigned.

NBHL (1)

Նիզակակցին, որ միշտ համակամ ի պատերազմունսն էր։ Համակամ սիրելութիւն կամ մտերմութիւն։ Ըստ համակամ հաճոյից ամուսին. (Պիտ.։)


Համակամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

concord, unanimity, agreement, union, consent;
համակամութիւն ընդ կամացն աստուծոյ, obedience to God's will, resignation, trust in God.

NBHL (1)

Յորժամ մի մարմինն այրն եւ կինն առ միմեանս համակամութիւն ունիցին. (Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Է։)


Համակերպ

See full entry →

adj.

of the same form or manner;
conformable;
resigned.

NBHL (1)

Որ ունի զնոյն կերպարան եւ զձեւ. համանման.


Համակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be affected, filled or covered with, immersed, sunk in;
to array, clothe or invest oneself with, to bury oneself in;
յոսկի — եւ ի քարինս պատուականս, to be completely covered with gold and precious stones;
ի թախծութիւն, ի խոր տրտմութիւն —, to give oneself up to melancholy, to be filled with sadness;
— ի սուգ, to dress in mourning;
cf. Թուխ;
պաճարք —կեալք ի գիրութեան, fatted cattle.

NBHL (3)

Շուրջանակի կուռ յոսկի համակիս։ Ոչ յոսկի համակել։ Յոսկի համակիցի եւ ի քարինս պատուականս։ Ի ցաւս մեղաց կամ յորդունս համակեալ. (Ոսկ. ՟ա. տիմ. ՟Ը։ Ճ. ՟Գ.։)

Ի մշտնջենամռունչ սաղմոսս համակէր։ Համակէր միշտ ի չար խորհուրդս։ Համակեալ մեծաւ զգուշութեամբ. (Յհ. կթ.։)

Լերինքն զանասուն պաճարացուցանեն համակեալս ի գիրութեան. (Խոր. ՟Գ. 59։)


Համակրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sympathy;
ունել —, to sympathize with, to feel a sympathy for;
չունել զ—, to have no sympathy for or with.


Համահամ

See full entry →

adj.

cf. Համադամ.

NBHL (1)

Կապեսցուք ի փունջ մի համահամ եւ բազմահոտոտ։ Արձակեսցուք ոստս գեղեցիկս, եւ պտուղս համահամս. (Վրդն. սղ.։)


Համահասակ

See full entry →

cf. Հասակակից.

NBHL (1)

Յակոբոս երէց էր քան զքրիստոս ըստ ժամանակաց մարմնոյ, կամ համահասակ։ Ի համահասակ մանկունսն։ Առ համահասակն եւ առ համագործն ի տենչանաց սրտին վերագրի. (Լմբ. էր ընդ եղբ. Լմբ. առակ. Լմբ. սղ.։)


Համահարզ, ից

See full entry →

adj.

aid-de-camp;
adjutant.

NBHL (1)

Համահարզ երկոցունց։ Զեղբայր թագաւորին լփնաց, եւ զբազում համհարզս նորին ընդ նմին սատակէր. (Եղիշ. ՟Զ. եւ ՟Գ։)


Համահաւաքեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Համախմբեմ.

NBHL (2)

Հ զննջեցեալսն որ յադամայ։ Համահաւաքեալ գունդըք սրբոցն ի վերնատունն խորհրդոյ. (Շար.։)

Յոյժ բազում են մասունքն ի յափունս ջրոցն համահաւաքեալք. (Նար. ՟Զ։)


Համաձայն

See full entry →

adj. mus. adv.

concordant, consonant, conformable;
in unison;
unanimously.

NBHL (1)

Այլք ոմանք ի հաւատակցաց եւ ի համաձայնից եղբարց մերոց։ Զհամաձայնն ունին հաւատս. (Պրպմ. ձ։)


Համաձայնեմ, եցի

See full entry →

va. mus.

to accord, to bring to agree;
to conciliate, to reconcile;
to tune.

NBHL (2)

Սէրն զմիանձունսն համաձայնէ. (Լմբ. ժղ.։)

Եւ մանկունք համաձայնեցին. այսինքն միաձայնելով ընդ հրեշտակս երգեցին։ (Երզն. մտթ.։)


Համաձայնիմ, եցայ

See full entry →

va. mus.

to agree, to concord with, to be agreed;
to grant, to come to terms, to comply with;
to be in tune.

NBHL (1)

Եւ մանկունք համաձայնեցին. այսինքն միաձայնելով ընդ հրեշտակս երգեցին։ (Երզն. մտթ.։)