Definitions containing the research սար : 4919 Results

Ապաժաման

See full entry →

adj.

that comes or happens too late, tardy;
out of season.


Ապաժոյժ, ժուժաւ

See full entry →

adj. s.

intolerable, rinsufferable, insupportable;
menses;
blood, river or shedding of blood;
տապալիլ յարիւն յ—, յ— թաւալիլ, յարիւն եւ յ— համակիլ, արեամբ եւ ապաժուժաւ թաւալիլ, to be bloody, stained with blood;
ընդ քիրտն եւ ընդ — գալ, ընդ քիրտն եւ ընդ — գալ, to sweat blood and water, to make great force, to fatigue on'es self to death;
— բերումն, intemperateness, violence.


Ապախտ

See full entry →

adj.

vain, useless, neglected, slighted, forgotten;
— առնել, to neglect, to forget, to slight, to violate, to infringe, cf. Արհամարհեմ, cf. Խոտեմ;
— լինել, cf. Անպիտանամ.

NBHL (1)

Զպատիւսն իսկ գիտել պարտ է, թէ ո՞յք ապախտք։ Ապախտ եւ հասարակաց դահեկան. (Պղատ. օրին. ՟Ե։)


Ապախտաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ingratitude.


Ապական, ի, աց

See full entry →

adj.

corrupted, corruptive.


Ապականագործ

See full entry →

adj.

that corrupts, corrupter, destructive.


Ապականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

corruption;
destruction, ruin;
contamination, infection;
depravity, perversion, degeneration;
putrefaction, rottenness, sourness, staleness, rancidity;
— կուսի, defloration, debauchment;
տեղի՝ դուբ ապականութեան, sepulchre, tomb;
— բարուց, corruption, depravation of morals or manners;
յ— դնել՝ դարձուցանել, կարգել, հասուցանել, cf. Ապականեմ;
յ— դառնալ, լինել, անցեալ գնալ, cf. Ապականիմ;
ձմեռն ապականութեան, the winter destroyer or spoiler.


Ապաշաւեմ, եցի

See full entry →

va.

to regret, to repent of, to lament.


Ապաշնորհ, աց

See full entry →

adj.

ungrateful;
vain;
vile, disagreeable.


Ապառաժուտ

See full entry →

adj.

rugged, rough, stony, rocky.


Ապաքէն

See full entry →

conj. adv.

then, therefore;
perhaps;
already;
in effect, in fact, indeed, truly, really;
— ցապաք, nevertheless, however, yet, notwithstanding.

NBHL (1)

Եթէ մի էր ամենեցունց հասարակ սեռ էակն, փաղանունաբար ապաքէն ամենայնք էակքն ստորոգէին. (Պորփ.։)


Բանիմաստ

See full entry →

adj.

intelligent, reasonable.

NBHL (1)

Բանիմաստ խօսարանք. (Ագաթ.։)


Բանտարգելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imprisonment, detention.


Բաշխեմ, եցի

See full entry →

va.

to distribute, to share, to part, to divide, to dispense, to assess;
to disseminate.

NBHL (2)

Հաւասարից անհաւասար բաշխելն է անիրաւ. (Նիւս. բն.։)

Հաւասարութեամբ բաշխիւր երկրածնաց՝ մանանային զուգամասնութեամբ. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Բաշխութիւն, ութեան

See full entry →

s.

distribution, apportionment, division.

NBHL (1)

Հուր յամենայն տարր արարածոց հաւասարապէս ունի զուգութիւն ըստ էականին կշի՛ռ բաշխութեան. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Բաշխումն, ման

See full entry →

s.

cf. Բաշխութիւն.

NBHL (1)

ԲԱշխելն ընչից, կամ աթերաց։ Բաշխման յաղթանակաց։ Ձրի բաշխմամբ։ Բաշխմունք պարգեւաց։ Անաչառ կամ հաւասար բաշխմամբ. (Մանդ. ՟Դ։ Խոր. ՟Գ. 62։ Սարկ.։ Նար.։)


Բառնամ, բարձի, բարձ

See full entry →

va. vp.

to take away, to remove, to carry off, to displace;
to retrench;
to derogate, to suppress, to withdraw;
to cause to cease, to destroy, to dispel, to efface, to extinguish, to stifle;
to take away, to ravish, to take, to steal, to rob;
to lift up, to raise;
to bear, to support, to sustain;
— ի վերայ, to put, to put on, to load;
— ի հաշուէ, to discount, to deduct, to abate;
— զօրէնս, to repeal a law, to cancel, to annul;
— զխոչս, to clear, to extricate;
— զցանկն, to unbar;
— զմանուկն յարգանդէ, to deliver a woman;
— թողուլ, բարձի թողի առնել, to abandon, to forsake entirely, cf. Մերժեմ, cf. Լքանեմ;
—ի լուծ կշռոց, to weigh;
— զգլուխ, to behead, cf. Գլխատեմ;
աղաղակ կական՝ կառաչ՝ ձայն՝ ճիչ —, to scream, to cry out;
to weep;
— ի միջոյ, to carry away, to stroy, to annul;
— զամենայն դժուարութիւն, to take away all difficulty;
— զկեանս ուրուք, to take away the life of some one, to kill, to murder;
բաղոք —, to appeal, to invoke, to lament;
— զցաւս, to support pain;
— ուստեք, to go away, to depart;
— զթիւ, to subtract;
— արձակել, to dismiss;
բարձեալ բերել, to carry;
to be carried or brought;
to liken, to compare;
to be taken away;
to be destroyed;
to be estinguished;
բարձիր եւ անկիր ի ծով, be thou removed and cast into the sea;
— մտաց հպարտութեամբ, to be proud of;
արք արգարք բառնիմ, the just perish;
Դամասկոս բարձցի ի քաղաքաց, Damascus will soon be no longer a city;
բարձաւ ուխան, the pact is broken;
— ի կենաց, to die;
նմա բարձին զխանչն, they put on him the cross.

NBHL (1)

Զոր բարձեալ մակաւասար որթոյն. (Մագ. ՟Կ՟Ը։)


Բասրանք, նաց

See full entry →

s. pl.

reproach, blame, rebuke.

NBHL (1)

διαβολή, αἱτία criminatio, obtrectatio, culpa, accusatio Պարսաւագրութիւն, բամբասանք. բանսարկութիւն. քրթմնջիւն, ստգտանք, թշնամանք. նախատինք.


Բարակ, աց

See full entry →

adj.

subtile;
— ցաւ, ջերմ, phthisis;
cf. Նուրբ;
brach (sporting dog);
nitre;
cf. Բորակ.

NBHL (1)

Իբրեւ սարդից բարակ անկեալ է քարագիր խշտիքն. (Փիլ. նխ. բ.։)


Բարակաման, աց

See full entry →

adj.

that spins or weaves finely;
finely spun or woven.

NBHL (1)

Յորժամ զօրագոյն ինչ յարեսցի ի տորգս սարդի ոստայնի բարակաման, պատառէ. (Վեցօր. ՟Զ։)


Բարապան, աց

See full entry →

s.

usher, porter.

NBHL (1)

Բարապան տանն։ Աղաղակեցին բարապանքն, եւ ազդ արարին ի տուն թագաւորին ի ներքս։ Բարապանք դրանց տանդ։ Առ դահճապետն երիս բարապանս։ Բարապանաց դժոխոց տեսեալ զքեզ սարսիցե՞ն. (՟Բ. Թագ. ՟Դ. 6։ ՟Դ. Թագ. ՟Ե. 21։ Եզնիկ. ՟Խ՟Դ. 11։ Երեմ. ՟Ծ՟Բ. 24։ Յոբ. ՟Լ՟Ը. 17։)


Բարդեմ, եցի

See full entry →

va.

to accumulate, to hoard;
to bind up;
to compound, to conjoin.


Բարեբախտ

See full entry →

adj.

fortunate, lucky;
prosperous, happy, favourable, propitious.


Բարեբախտիկ

See full entry →

cf. Բարեբախտ;
բարեբախտիկ լինել, cf. Բարեբախտիմ.


Բարեբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

benediction praise, encomium.


Բարեբարոյ, ի, ից

See full entry →

adj.

goodnatured, good-tempered, civil, benign, affable, kind.


Բարեբեր

See full entry →

adj.

productive of good, fruitful, fertile, abundant.


Անստահակ

See full entry →

adj.

docile, submissive.


Անվայելուչ

See full entry →

cf. Անվայել.


Անվաստակ

See full entry →

adj. adv.

indefatigable;
idle, lazy;
without fatigue.


Անվարձ

See full entry →

adj.

without salary, unpaid;
without merit or recompense.


Անվերակացու

See full entry →

adj.

without inspector, without superintendent.


Անվէր

See full entry →

adj.

unwounded, invulnerable.


Անվկայ

See full entry →

adj.

unwitnessed.


Անվնասելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not liable to injury.


Անտաղտուկ

See full entry →

cf. Անտաղտկալի.

NBHL (1)

Խնայելով, եւ անտաղտուկ խօսի ընդ նոսա։ Հեզ կոչի նա, զի զօրէնս հեզութեան անտաղտուկ եդ, եւ ասաց, ուսարո՛ւք յինէն. (Տօնակ.։)


Անտեղի, ղեաց

See full entry →

adj.

not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.


Անտեղիտալի

See full entry →

adj.

hard, inflexible.


Անտեսեմ, եցի

See full entry →

va.

to neglect, to abandon, to slight;
to connive at.


Անտեսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

invisibility;
incomprehensibility;
blindness;
connivance.


Անտերունչ

See full entry →

adj.

without master or governor;
unassisted, forlorn, abandoned.


Անտէր

See full entry →

adj.

free, independent;
cf. Անտերունչ.


Անտիական, ի, աց

See full entry →

adj.

young;
childish.


Բազմագունակ

See full entry →

adj.

that has many colours or shapes, diverse, multifarious.


Բազմազեղ

See full entry →

adj.

copious, abundant.

NBHL (1)

Բազմազեղ տեսարան (ժողովոյս). յն. յորդահոսան, կամ բազմակարկաջ. իբր բազմամբոխ։ (Կիւրղ. ի կոյսն.)


Բազմաթիւր

See full entry →

adj.

very wrong;
perverse.


Բազմաժամանակեայ

See full entry →

cf. Բազմաժամանակ.


Բազմաժամանակեան

See full entry →

cf. Բազմաժամանակ.

NBHL (1)

Զինչ հաւասարութիւն է բազմաժամանակեան գիտութեան նոցա. (Կոչ. ՟Ժ՟Է։)


Բազմալի, լիք, լեաց

See full entry →

adj.

surgy, billowy, tempestuous, agitated.


Բազմախաբ

See full entry →

adj.

that deceives or that is much or often deceived.