Definitions containing the research հուր : 1613 Results

Երաշխաւորեմ, եցի

See full entry →

vn.

to guaranty, to bail, to promise, to become answerable, to assure.

NBHL (1)

Սովաւ զյաւիտենական կենացն առ մեզ երաշխաւորեալ տեսանեմ բարութիւնս։ Զառաջիկայ յուսոյն խորհուրդ երաշխաւորեալ սեպհականէ անձին եւ իւրայնոց. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)


Բուրուառ, աց

See full entry →

s.

censer.

NBHL (1)

Առեալ զիւրաքանչիւր բուրուառ՝ եդին ի նոսա հուր, եւ արկին խունկս։ Առցէ լի բուրուառաւ կայծակունս։ Ի բուրուառացն պղնձեաց։ Եւ ի ձեռին իւրում բուրուառն՝ ծխել զխունկս ի տաճարին։ Բուրվառ ոսկի լի խնկով, որ է աղօթք սրբոցն.եւ այլն։


Բռնակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

tyranny;
despotism.

NBHL (1)

Յորմէ տակաւին եւս երկնչէր Պիղատոս, քակտեաց (Յիսուս) զբռնակալութեանն զայն կարծիս։ Պիղատոս յերկիւղի էր, եւ զարհուրէր վասն բռնակալութեան. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 36։ Բրսղ. մրկ.։)


Գազաղացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to reduce to ashes, to burn.

NBHL (1)

Կիզանօղ հուր ... որ գազախացուցանէ զբողբոջս բարեպաշտութեան. (Սկեւռ. աղ.։)


Գերաշխարհիկ

See full entry →

cf. Գերաշխարհ.

NBHL (1)

Զխորհուրդն անապական եւ գերաշխարհիկ՝ զփրկութեան մերոյ գրաւական. (Սարկ. հանգ.։)


Գի, ոյ

See full entry →

s.

juniper-tree.

NBHL (1)

Բորբոքէր հուրն ի դիւրածախ փայտէն մայրից եւ գիոց. (Արծր. ՟Գ. 8։)


Դիւրանցուկ

See full entry →

cf. Դիւրանց.

NBHL (1)

Մի՛ ոք դիւրանցուկ համարեսցի զայն հուր. (Գէ. ես.։)


Դիւրեմ, եցի

See full entry →

va.

to facilitate, to make easy;
to accommodate;
to allay, to solace, to relax, to soften;
to unravel;
to level;
to defer;
to untie;
to abate.

NBHL (1)

Զմեղացն թակարդ դիւրել ի խորհուրդս. (Լմբ. սղ. ՟Ժ՟Ը։)


Դիւրընկալ

See full entry →

adj.

susceptible, sensible, easy to understand, acceptable.

NBHL (1)

Դիւրընկալ լինիցի խորհուրդն, կամ առ ի հաւատալ, կամ ի միտս, կամ արարածոց. (Ոսկ. մտթ.։ Շ. բարձր.։ ՃՃ.։)


Դիւցապաշտ

See full entry →

cf. Դիցապաշտ.

NBHL (1)

Կամին դիւցապաշտ կախարդութեամբ զարհուրեցուցանել զիս իբրեւ զայլս. (Կաղանկտ.։)


Դողամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to totter, to stagger;
to tremble;
to start;
to shudder;
to quake, to shiver.

NBHL (1)

Զարհուրեալ դողացայ. (Ագաթ.։)


Ագուցիկ

See full entry →

adj.

enchased.

NBHL (1)

Ագուցիկ մթերին խորհուրդք չարութեան. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Աթոռ, ոց

See full entry →

s.

chair, seat;
stool;
throne;
bench;
նստուցանել յաթոռ, to make one sit on a throne or chair;
to throne;
նստել յաթոռ, to sit on a chair or throne;
աթոռս արկանել, to give seats or chairs;
ելանել յաթոռոյ, to rise up, to get up.

NBHL (1)

Հեղի քահանայ նստէր աթոռով առ սեամս տաճարին։ Դիցուք ի նմա մահիճս, եւ սեղան, եւ աթոռ։ Նի՛ստ ի գետնի, զի չիք աթոռ։ Արկանէր ի հրապարակս աթոռ իմ։ Արկցես զաթոռ քո ի միջի նորա։ Աթոռս արկին, խորհուրդ խորհեցան։ Զաթոռս աղաւնեվաճառացն եւ այլն։


Աթոռակից, կցի, կցաց

See full entry →

s.

colleague or companion in the same dignity, or on the same throne.

NBHL (1)

Այրն՝ արութեան վարժօղ է, եւ աթոռակցաց նորա առաքինութեանց։ Ասէ առ իւր աթոռակիցսն եւ խորհրդակիցս խորհուրդ՝ ոգին. (Փիլ. լին.։)


Ախորժակ, աց

See full entry →

s.

taste;
appetite;
affection, will, inclination, willingness;
passion, sentiment;
ունել —, to be hungry;
to have a taste;
չունել — իմիք, to have a taste for nothing;
պակասութիւն ախորժակի, want of appetite;
ախորժակաւ ուտել, to eat with appetite;
շարժել՝ բանալ զախորժակ, to excite the appetite;
բառնալ զախորժակ, to take away the appetite;
ընտիր՝ կիրթ —, անկիրթ —, good, bad taste;
ըստ իմոյս ախորժակի, according to my taste.

NBHL (1)

Որ եւ սիրելի իմոց իսկ ախորժակացս է։ Զախորժակս մտացն յայտնել բանիւք ... Մարդկան է սովորութիւն՝ զկատարումն ախորժակացն՝ հանգիստ կոչել։ Ըստ ախորժակի իւր եւ աջողակ զինուորութեանն։ Ըստ իւրեանց ախորժակացն զբանս եւ զխորհուրդս այլոց դատին. (Խոր. ՟Ա. 1։ Խոսր.։ Յհ. կթ.։ Վրք. ոսկ.։)


Ախորժելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

desirable, pleasing, agreeable.

NBHL (1)

Ախորժելի վերնոցն։ Բարեբանեալ կամաց քոց ախորժելիք։ Ախորժելի (Աստուծոյ) բնակարանք։ Յաւէտ ըղձական եւ ախորժելի խորհուրդ ցուցանի։ Ընդ անտկար կարելոյդ՝ եւ կամելդ է ախորժելի։ Յոր զկենդանութիւն շնչոյս լքանելն է ախորժելի. (Նար.։)


Ածեմ, ածի, ա՛ծ

See full entry →

va.

to carry, to fetch, to bring;
to strike;
— ընդ իւր, to conduct;
— ի ներքս, — ի մէջ, to introduce;
— ի վերայ or — թափել, to infer;
— ի or վերածել, to reduce;
— ընդ քարշ, to drag along;
— զբոցով, to pass through flame, to enflame, to burn;
— զմտաւ, to consider, to think, to reflect;
— զբռամբ, to seize, to lay hold of;
— զձու, to lay eggs;
առանց ընդ բանս ինչ ածելոյ, without making any objection, readily;
— զհերս, to raze;
— զիրեւ՝ յինքն, to seduce, to entice.

NBHL (1)

ԸՆԴ ԲԱՆՍ ԱԾԻՄ. Տատանիլ յայլ եւ յայլ բանս եւ ի խորհուրդս.


Ածխակէզ առնեմ

See full entry →

sv.

to burn like coal.

NBHL (1)

Ի մէջ փակեալ զմարզպանն ... եւ զհուր կրակարանին բորբոքեալ՝ ածխակէզ արարին զնա. (Արծր. ՟Բ. 1։)


Ականաւոր, աց

See full entry →

adj.

that has eyes;
signal, illustrious, famous.

NBHL (1)

Երեւելի յաչս բոլորից. նշանաւոր. անուանի. հռչակաւոր. հոյակապ. փառաւոր. մէշհուր. նամտար.


Ակատ, ի

See full entry →

s.

agate;
boat, skiff.

NBHL (1)

cf. ԱԳԱԹԷՍ. որպէս յն. ἁχάτης achates Ակն պատուական՝ պէսպէս գունով, կամ խառն երանգօք. Ֆրէնկի րագամ, այնի հուր, այնիւհիրր, չէղմիկիւրպէ այս ինքն կատուի աչք.


Ակն, կան, կամբ

See full entry →

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

NBHL (1)

Մի՛ ի թշնամեացն ակնածեսցուք։ Զարհուրեսցո՛ւք ի դատաստանէն, ակնածեսցուք ի պատասխանւոյն. (Սարգ.։)


Ակն, ական, կանք

See full entry →

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

NBHL (1)

Մի՛ ի թշնամեացն ակնածեսցուք։ Զարհուրեսցո՛ւք ի դատաստանէն, ակնածեսցուք ի պատասխանւոյն. (Սարգ.։)


Ակն, ական, կունք

See full entry →

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.

NBHL (1)

Մի՛ ի թշնամեացն ակնածեսցուք։ Զարհուրեսցո՛ւք ի դատաստանէն, ակնածեսցուք ի պատասխանւոյն. (Սարգ.։)


Ակնկալեմ, եցի

See full entry →

va.

expect, to hope.

NBHL (1)

Ե՛ն ինչ՝ որ աստէն մերձ են, եւ ե՛ն ինչ՝ որ ակնկալլիք։ Ակնկալլին բարի՝ ցանկութիւն է, իսկ անդէն մերձն՝ հեշտութիւն։ Ոչ նմանապէս զարհուրեցուցանէ չար՝ ակնկալլին, եւ ի վերայ եկեալն։ Յուսով հանդերձելոցն փառաց, եւ ցանկութեամբ ակնկալեաց բարեաց. (Նիւս. բն.։)


Ահա

See full entry →

adv.

behold!

NBHL (1)

Ահա փեսայ գայ։ Կի՛ն դու, ահա որդի քո։ Ահա մայր քո։ Եւ ահա եղիցիս համր։ Եւ ահա յղասցիս։ Ահա հրեշտակ Տեառն երեւեցաւ նմա։ Ահա կոյս յղասցի։ Գիտաց Յիսուս, եթէ ահա ամենայն ինչ կատարեալ է։ Ահա հուր, եւ ահա փայտ, եւ այլն։


Ահաբեկեմ, եցի

See full entry →

va.

"cf. Ահաբեկ առնել."

NBHL (2)

Ահաբեկ առնել. զարհուրեցուցանել. դողացուցանել. դղրդել. ահ արկանել. վախ տալ. գօրգութմագ.

Զարհուրիլ. ահաբեկ լինել.


Ահաբեկութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dismay, fear, fright, terror.

NBHL (2)

Ահիւ տագնապումն. զարհուրանք. մենծ վախ, սրտի դող.

Հաշեալք ահաբեկութեամբ՝ գտանին ի մէջ կիսամահ տագնապի։ Երկիւղալիցք՝ ահաբեկութեամբ՝ զարհուրեալք. (Պիտ.։)


Ահագին, գնի, ից

See full entry →

adj.

terrible, alarming, frightful;
horrible, hideous, monstrous.

NBHL (1)

φοβερός, ἁπηνής terribilis, immanis, saevus Ահաւոր յոյժ. ահարկու. զարհուրելի. սոսկալի. դժնդակ. ահռելի. գօրգուլու, էօրֆլիւ, հէյպէթլի.


Ահագնալուր

See full entry →

adj.

frightful, terrible to hear.

NBHL (1)

Ահագին ի լսել. որոյ լուրն է ահարկու. զարհուրելի. անտանելի. սոսկալի, սարսափելի.


Ահարկեմ, եցի, կեալ

See full entry →

va.

to terrify, to affright.

NBHL (2)

Ահ արկանել. զարհուրեցուցանել.

Դեւք զարհուրին՝ ահարկեալ ի սմին զօրութենէ. (Շ. բարձր.։)


Ահացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to terrify, to intimidate.

NBHL (1)

Երկեցուցանել. զարհուրեցուցանել. վախցնել. գօրգութմագ.


Ահաւոր, աց

See full entry →

adj.

frightful, alarming, terrible.

NBHL (1)

φοβερός foridabilis Ահարկու. զարհուրելի. ահագին. պատկառելի. ակնածելի. հիանալի. ահեղ. շքեղ. փառաւոր. մեծ. ահռելի, վախնալու, սոսկալի. գօրգուլու. եօրֆլիւ. հէյպէթլի.


Ահաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

enormity;
terribleness, frightfulness;
majesty, grandeur.

NBHL (1)

Փող ահաւորութեան. փառք կամ հնչիւն կամ խորհուրդ ահաւորութեան. իբր ահաւոր։


Աղագ, ի, աւ

See full entry →

s.

reason, cause, account, sake.

NBHL (1)

Կեղծաւորական սիրով աղագս ելից հնարել խոկային։ Խնդրէր ի նմանէ զխորհուրդս աղագս ելից։ Ելի կամ հետի աղագս գտանել. (Արծր. ՟Գ. 12։ ՟Ե. 3։ Յհ. կթ. ստէպ։)


Անձրեւեմ, եցի

See full entry →

vn.

to rain, to shower, to pour down;
անձրեւէ, it rains.

NBHL (2)

Անձրեւեցեր զհուրն Սոդոմայ. (Լմբ. սղ.։)

Մի՛ լիցի ինձ ամպել, եւ ոչ անձրեւել։ Անտի անձրեւաց հուրն Սոդոմայ։ Ի յամպոց մաքրոց անձրեւեալ. (Նար.։)


Անճառ, ից

See full entry →

adj.

ineffable, unspeakable.

NBHL (1)

Միաշուրթն լեզուաւ գումարեալ հակառակ բարձրելոյն զանճառն խորհէին խորհուրդ. (Անան. եկեղ։)


Անճառաշնորհ

See full entry →

adj.

of wonderful grace, very graceful, admirable;
very abundant.

NBHL (1)

Անճառաշնորհ խաչիս են զօրութիւնք։ Յանճառաշնորհ խորհուրդ ծածկեցաւ. (Նար. խչ. եւ Նար. կուս.։)


Անմատոյց

See full entry →

adj.

inaccessible, unapproachable.

NBHL (2)

Պատուարր անմատոյց ընդդիմողացն հինից։ Ի մուտս անմատոյցս։ Անմատոյց գեղեցկութիւն։ Զանմատոյց հուրն կիզանող. (Նար.։)

(Սաւուղ) համարձակեցաւ յանմատոյց խորհուրդն մտաբերել, որ չէր օրէն նմա մատուցանել. (Սեբեր. ՟Զ։)


Անմերձենալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be accosted, inaccessible;
untouched.

NBHL (1)

Խորհուրդքն անմերձենալի լեալ խաբէութեան չարին. (Խոսր.։)


Անմիտ, մտի, աց, ից

See full entry →

adj.

mad, silly, brainless, senseless, stupid, foolish, irrational, crazy.

NBHL (1)

Անմիտ խորհուրդ, կամ հետեւումն. (Փարպ.։ Նար. ՟Խ՟Ը։)


Անմխիթար

See full entry →

adj. adv.

disconsolate, inconsolable;
disconsolately.

NBHL (1)

Անմխիթար տրտմութիւն, կամ սուգ, խորհուրդ, ապաշաւ, սպառնալիք. (Եղիշ. ՟Բ։ Փարպ. ՟Գ։ Սկեւռ. յար.։ Սարգ. յկ. ՟Բ։) Թէպէտեւ սուղ ինչ իցեն տրտմութիւնքն, սակայն նա անմխիթարս կարծեցուցանէ. (Մանդ. ՟Է։)


Անմտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

madness, craziness, fatuity;
phrensy;
folly, silliness, imprudence, extravagancy, absurdity.

NBHL (2)

ἅνοια. amentia, stultitia. Պակասութիւն մտաց. անհանճարութիւն. անմտածութիւն. եւ Անխորհուրդ ինչ. անխելքութիւն, անխելք բան. ագըլսըզլըգ, ահմագլըգ.

Անմտութիւն բորբոքեալ ի սիրտ երիտասարդի։ Սկիզբն բերանոյ նորա անմտութիւն. Եւ այն է անհնարին անմտութիւն։ Միւս եւս անմտութեան խորհուրդ. եւ այլն։


Անյագ, աց

See full entry →

adj. adv.

insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.

NBHL (1)

Անյագ է հուրն ի կիզանելն զնիւթս. (Լմբ. սղ.։)


Անյօժար

See full entry →

adj.

without desire, — wish or inclination;
involuntary, forced.

NBHL (1)

Եւ ոչ անյօժարք եւ անխորհուրդ դիպմունք. (Փարպ.։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

unpardonable;
intolerable.

NBHL (1)

Աններելի տանջանք. աններելի հուր. աններելի տապակ. (Մանդ. ստէպ։)


Աննիւթ, ից

See full entry →

adj.

immaterial.


Անշարժ, ից

See full entry →

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

NBHL (1)

Անշարժ խորհուրդ, կամ օրէնք, գիտութիւն, բարութիւնք, խաղաղութիւն, յոյս, հաւատ. եւ այլն. (՟Գ. Մակ. ՟Է. 6։ Պիտ.։ Փիլ.։ Ագաթ.։ Ոսկ. հռ.։ Վեցօր. եւ այլն։)


Անշէջ

See full entry →

adj.

inextinguishable.

NBHL (2)

Զանշէջ հուրն բորբոքեաց ի սրտի իւրում։ Անշէջ բոց է ոխակալութիւն եւ նախանձն. (Ոսկիփ.։)

Զհուրն որմզդական անշէջ հրամայէ լուցանել. (Խոր. ՟Բ. 78։)


Անշնչանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to expire, to die;
to commit suicide by suffocation.

NBHL (1)

Զարհուրեալ անշնչացաւ։ Անշնչանայր իբրեւ զմեռեալ. (ՃՃ.։)


Անողջախոհ

See full entry →

adj.

unchaste, incontinent, impure, immodest.

NBHL (1)

Եւ ἁσωφρόνιστος, animadversioni expers. Անխորհուրդ. անխոհեմ. անզգաստ.