Definitions containing the research ճ : 10000 Results

Անապատական, ի, աց

adj. s.

solitary, eremitical;
hermit, anchorite.

NBHL (2)

Առանձնակեաց յանապատի ճգնաւոր. որ եւ ԱՆԱՊԱՏԱՒՈՐ, ԱՆԱՊԱՏԱԿԵԱՑ. ապտալ, զահիտ, րուհպան.

Եւ միանձնական. ճգնաւորական.


Անապատանամ, ացայ

vn.

to become a desert, to be deserted;
to fall, to decay.


Անապատացուցանեմ, ուցի

va.

to cause to be deserted, to lay waste, to unpeople.

NBHL (1)

Ասէ Սոփոնիաս. անապատացուցից զճանապարհս նոցա՝ ամենեւին ոչ գնալ. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա. (Իսկ Սոփ. ՟գ. 6, աւերեցից)։)


Անառակ, աց

adj.

dissolute, debauched, libertine, licentious, wanton, lewd;
prodigal, profuse.

NBHL (1)

Անառակ է (այս ինքն պատճառ անառակութեան) գինի. (Առակ. Ի. 1։)


Անառակաբար

adv.

dissolutely, lewdly, wantonly;
prodigally, lavishly.


Անառաջնորդ

adj.

without a guide or chief, indirected.

NBHL (1)

ԱՆԱՌԱՋՆՈՐԴ. ըստ յն. ոճոյ, իբր անղեկավարութիւն. τὸ ἁκυβέρνητον.


Անասելի, լւոյ, լեաց

adj.

unspeakable, ineffable.

NBHL (5)

Զոր չէ մարթ ասել. անպատում. անճառ. տէնիլմէզ. վասֆ օլունմազ.

Վայելէ ի շնորհս Հոգւոյն, զոր անասելի է. ճխ. ՟Ժ։)

Ընկալան անասելի սիրով։ Զանճառ եւ զանասելի շնորհս Մարիամու։ Անասելի է սիրոյն հանգամանք. (Տօնական.։)

ԱՆԱՍԵԼԻ. Զոր չէ՛ օրէն ասել. անվայելուչ. անպատշաճ. անարժան. անըլմազ. աննըլմասը նա լայըգ.

Բորբոքեցան ցանկութեամբ իւրեանց յանասելի աղտեղութիւնս. ճխ. ՟Ը։)


Անասնաբար

adv.

brutally, coarsely.

NBHL (1)

Մի՛ յառօրեայս անասնաբար՝ դնէք ըզյոյս իբր անհանճար. (Շ. եդես.։)


Անասնաբոյծ

adj.

that rears, breeds animals or cattle.

NBHL (1)

Պաճարատեսք եւ անասնաբոյծք են քան զայլս. (Փիլ. քհ.։)


Անասնագոյն

adj.

more brutal or coarse.

NBHL (1)

Քան զգազանսն անասնագոյն ... Ե՛ւս անասնագոյնք քան զանասունս եղեն ... Զիա՞րդ ոչ իցէ անասնագոյն քան զամենայն անասուն։ Գոյ միւս եւս պատճառք անասնագոյն եւ անմտագոյն. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. յհ.։)


Անասնական, ի, աց

cf. Անասնախառն.

NBHL (1)

Վաճառէին զանասնական մեծութիւնն (այս ինքն զանասունս). (Արշ.։)


Անասնակերպ

adj.

having the form of a beast, brutish.


Անասնաձեւ

cf. Անասնակերպ.


Անասնանամ, ացայ

vn.

to become quite a brute, to lead the life of a brute;
to be clownish or churlish, to be besotted.

NBHL (1)

Ոչ եւս խոտով ճարակեցուցանէ, որ է անասնացեալ մարդոց կերակուր. (Նար. երգ.։)


Անասնավայել

adj.

fit for a brute, brutal, bestial.

NBHL (1)

Որ ինչ անասնոց վայել է. հայվանս ճայիզ.


Անասնիկ

s.

a small beast;
animalcule;
a lean beast.

NBHL (1)

Անասուն փոքրիկ կամ տառապեալ՝ ստացուած աղքատի ուրուք. հայվանճըգ.


Անասուն, սնոյ, սնոց

adj. s.

irrational;
animal, brute.

NBHL (2)

κτῆνος, ζῶον, jumentum, armentum, animal. Կենդանի չորքոտանի՝ ընտանի եւ վայրի. արջառ, ոչխար. գրաստ. դուար. էրէ. անբան կենդանի. հայվան, հայվանաթ, պէհիմէ, ճանվէր, ճանավար.

Ի բանաւորականէն եւ յանասուն մասնէն ի մի գոյացեալք։ Որպէս խոտդ անասնոյ կերակուր է, այսպէս զգալին՝ անասուն մասին հոգւոյն վիճակ հասեալ է։ Կին՝ զոր ոչ յաղագս անասուն ցանկութեան ածես, այլ զօրէն բնութեան լնլով հարկաւոր. (Փիլ.։)


Անաստառ

adj.

without lining.

NBHL (1)

Նկանն լինէր այսպէս. սալ ջեռուցանէին, յորոյ վերայ զճարպն թացեալ անաստառ անդ դնէին, եւ ապա մաղմաղ ի վերայ արկանէին. (Կիւրղ. թագ.։)


Անաստուած, ից

adj.

atheistic, atheist;
ungodly, irreligious.

NBHL (1)

ἅθεος, atheus. Որ չընդունի Աստուած զոք. եւ ուրացօղ ճշմարտին Աստուծոյ. պաշտօնեայ սուտ աստուածոց եւ աղանդոց. անպարիշտ. նախիւտա, տինսիզ, միւհլիտ, մէզհեպսիզ, փութփերեսթ.


Անաստուածութիւն, ութեան

s.

atheism;
ungodliness, irreligion.

NBHL (2)

Չարեացն՝ անաստուածութիւնն եւ անձնասիրութիւնն է կառավար. ճխ. ՟Ե։)

Կարճել կամելով զնոցա անաստուածութեանն յանդգնութիւն. (Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Գ։)


Անատակ

adj.

impotent, imbecile, feeble.

NBHL (1)

Որ չէ ատակ կամ չատակէ. անկար. տկար. չատիկօղ, չի կրցօղ. գուտրէթսիզ, աճիզ.


Անարատ, ից

adj.

immaculate, without sin, innocent, irreproachable;
clear, refined;
intact, pure, whole, perfect.

NBHL (1)

Հաճո՛յ լեր առաջի իմ, եւ լե՛ր անարատ առաջի Տեառն։ Ո՞ ոք իցէ մարդ՝ որ եղեւ անարատ։ Այր անարատ։ Կեանք անարատ։ Գնային յամենայն պատուիրանս եւ յիրաւունս Տեառն անարատք։ Ըստ արդարութեան օրինացն լեալ անարատ։ Հաստատել զսիրտս ձեր անարատս ի սրբութիւն։ Զի եթէ առաջինն անարատ էր, ապա երկրորդն տեղի ոչ խնդրէր։ Գիտեմ, զի անարատ զիս ոչ թողուցուս։ Յանօրէնութենէ անարատ ոչ արարեր զիս։ Անարա՛տ արա զիս ի հալածչաց իմոց. եւ այլն։


Անարատութիւն, ութեան

s.

purity, uprightness, integrity, entire state.

NBHL (1)

Յամենայն ճանապարհս ձեր ածի զձեզ պահեալս անարատութեամբ. (Ագաթ.։)


Անարար, աց

adj.

increate.


Անարգամահ

adj.

by an ignoble death, dying ingloriously.


Անարգամեծար

adj.

that honours the humble.

NBHL (2)

Որ մեծարէ եւ զանարգս եւ զնուաստս. խեղճերուն ալ պատիւ ու սէր ցցնօղ.

Անարգամեծար Տէր է. ճխ.։ եւ Ագաթ.։ եւ Սարգ.։)


Անարգանք, անաց

s. pl.

affront, offence, wrong, insult;
indignity, slight, contempt, disgrace, shame, opprobrium, discredit, blame.

NBHL (2)

Մի՛ ի վիճելն՝ թշնամանաց եւ անարգանաց բանս բարբառել. (Շ. ընդհ.։)

Իսկ եթէ բազում անարգանօք ասէ զայս, ոչինչ է սքանչելի. զի զիջման էին ճառեալքն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 34։)


Անարգել

adj. adv.

free, unembarrassed;
without obstacle, freely.

NBHL (4)

Արդ է հրաժարումն՝ առ բազմագին ստացուածն անարգել պատճառ։ Ծաղր արձակ եւ անարգել ունել՝ պղծութեան է նշանակ. (Բրս. հց.։)

Անարգել լեզուաւ խօսեսցիս։ Անարգել դիտմանն։ Անարգել ճայթմամբ իմն. (Նար.։)

Անարգել վաւաշոտ։ Անարգելն եւ ճակաճանն։ Գէջք եւ անարգել պիղծք։ Իբր անյագ պաճարի եւ անարգել մոլւոյ եւ պղծի։ Անարգել ցանկութիւն. (Փիլ.։)

Քան զանասունս անարգել են յախտս։ Ո՜վ չարեացն եւ անարգել ախտին. ճխ. ՟Ը։)


Անարգելութիւն, ութեան

s.

freedom, state of any thing free from obstacle or hinderance.

NBHL (1)

Ապա եթէ զիւր անարգելութեանն զհետ երթայցէ, եւ զհաճոյսն իւր արասցէ, մեծ քան զուղղութիւնն են յանցանքն. (Բրս. ճգն.։ եւ Մաշտ. հին.։)


Անարգեմ, եցի, եալ

va.

to offend, to shock;
to despise, to depreciate, to disparage;
to disapprove, to disallow, to refuse, to reject;
to blame, to find fault with.

NBHL (1)

Որ անարգէ զտնանկն, մեղանչէ։ Անարգէ զհայր, եւ մերժէ զմայր։ Որ կամակորի ի ճանապարհս իւր, անարգեսցի։ Խոնարհեսցի մարդ, եւ անարգեսցի այր։ Անարգեսցին փառքն Մովաբու։ Գան հարին, անարգեցին։ Պատուեմ զհայր իմ, եւ դուք անարգէք զիս։ Որ արհամարհէն զիս, անարգեսցի։ Էին արքն անարգեալք յոյժ։ Եւ ես անարգեցի զնա՝ չթագաւորել։ Անարգեսցէ զչարն, եւ ընտրեսցէ զբարին։ Անարգէ Տէր զխորհուրդս ժողովրդոց։ Զպատկերս նոցա անարգեսցես։ Եւ դուք այսօր անարգեցէք զԱստուած։ Անարգեն զհրաման թագաւորի։ Անարգեաց զերդումն, եւ անց զուխտիւն։ Զվէմն՝ զոր անարգեցին շինօղքն։ Զբան Տեառն անարգեցին։ Անարգեաց Եսաւ զանդրանկութիւնն։ Անարգել զմարմինս իւրեանց յանձինս իւրեանց եւ այլն։


Անարգութիւն, ութեան

s.

offence, slight, refusal, reprobation;
humiliation;
vileness, meanness, worthlessness;
յ— իջանել, to demean, to degrade one's self.

NBHL (1)

Անարգ վիճակ. նուաստութիւն. հագարէթ.


Անարժան, ի, ից, աց

adj.

unworthy, unfit, improper;
condemnable, blamable, illegal, dishonest;
— համարել, to disdain.

NBHL (1)

Կամ անվայել. անպատեհ. անտեղի. անպատշաճ. անշնորհք. պէթ. եարաշըգսըզ. μὶ καθήκον, non conveniens, ἅτοπος, absurdus.


Անարժանապէս

adv.

cf. Անարժանաբար.

NBHL (2)

cf. ԱՆԱՐԺԱՆԱԲԱՐ. եւս եւ յանիրաւի. անպատճառ.

Չարահաւատքն անարժանապէս ի ճշմարտութեան յուսոյն անկանին. (ՃՃ.։)


Անարժանի

adv.

cf. Անարժան;
յ—, unworthily.


Անարժանութիւն, ութեան

s.

unworthiness.

NBHL (1)

Վճարիլ ի բարերար լուսոյն, զոր անարժանութեամբ եւ ոչ իրաւացի տեսանէք. (Փարպ.։ Այլ Եսթ. ԺԶ. 7.)


Անարիագոյն

adj.

more or very feeble, very weak, very timid.

NBHL (1)

ἁδρανέστερος, vilior. Առաւել կամ յոյժ անարի. տկարագոյն. աղկաղկ. խիստ վախկոտ, անճրկած, տկար.


Անարիութիւն, ութեան

s.

timidity, pusillanimity, tearfulness, cowardice;
gigantic size.

NBHL (1)

ἁνανδρία, invirilitas որ եւ ԱՆԱՐՈՒԹԻՒՆ. Պակասութիւն արիութեան. վատասրտութիւն. վախկոտութիւն, անճրկածութիւն. գօրգագլըգ. նամէրտլիք.


Անարիւն, րեան, րեանց

adj.

that has no blood, bloodless;
that does not bleed.

NBHL (1)

Անարիւն ճիպռանցն նմանեցին. (Եղիշ. ՟Բ։)


Անարծաթ, աց, ից

adj.

moneyless, poor;
gratuitous, gratis.


Անարուեստ, ից

adj.

of no trade, or profession;
artless;
guileless;
immaterial, simple, natural;
rough, rude.

NBHL (2)

ἅτεχνος, arte carens, imperitus. Որպէս անգէտ արուեստի. անտեղեակ. անվարժ. եւ ո՛չ ճարտար ոք. արհեստ չգիտցօղ. սէնաաթ պիլմէզ. աճէմի. խամտէսթ.

Կամ անպաճոյճ. անզարդ. անշուք. պարզ. պայազը, սատէ.


Անարուեստութիւն, ութեան

s.

simplicity;
rudeness.

NBHL (1)

ἁτεχνία, nulla ars, imperitia Անհմտութիւն արուեստի. արհեստ չգիտնալը. մարիֆէթսիզլիք, աճէմիլիք.


Անաւագ, աց

adj.

feeble, poor, low, humble, petty;
minor.

NBHL (1)

ταπεινός, ἁσθενής. humilis, imbecillis. Որ չէ աւագ ոք, այլ կրտսեր եւ խոնարհ. անզօր. տկար. խեղճ. ֆագըր, հագիր, գուտրէթսիզ.


Անաւագութիւն, ութեան

s.

weakness, debility, lowness, inconsiderableness.

NBHL (1)

Յետնութիւն. տկարութիւն. խեղճութիւն. հագարէթ, ֆագըրլըգ.


Անաւարտ

adj.

infinite, interminable, endless, continual, perpetual;
not finished.

NBHL (1)

ἅπειρος. infinitus, sine termino. Ոյր չիք ծայր եւ աւարտ. անսահման, անհուն, անվախճան. անզրաւ. ծար ճոթ չունեցօղ. նիհայէթսիզ.


Անբաժ

adj.

without portion, destitute, unprovided for;
indivisible, inseparable.

NBHL (1)

Մոլորեալք ոմանք՝ ի ճշմարիտ իմաստութենէն անբաժք. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անբաժանաբար

adv.

indivisibly.

NBHL (1)

Հայր ճառագայթեաց յինքենէ զՈրդի անբաժանաբար եւ անմեկնելի ... անբաժանաբար եւ անմեկուսաբար. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անբաժին

cf. Անբաժ.


Անբախտութիւն, ութեան

s.

unhappiness, misfortune, adversity.

NBHL (1)

ἁτυχία. infortumium. Անյաջողութիւն բախտի. վիճակ ձախող. դժբախտութիւն, ձախորդութիւն. պախթսըզլըգ. պէլա.


Անբաղադրելի, լւոյ, լեաց

adj.

simple, uncompounded.


Անբաղայ

adj. adv.

irreproachable, irreprehensible;
frank, sincere;
irreproachably;
frankly, openly.

NBHL (2)

ԱՆԲԱՂԱՅ որ եւ ԱՆԲԱՂԲԱՂԱՅ. Ուր չկայցեն պատճառանք կցկցելիք. անպատճառ, եւ անմեղադրելի. անստգիւտ. անպարտ. որպէս յն. ἁνυπαίτιος. սէպէպսիզ, մահանասըզ.

Անբաղայ ազատութեամբ ի բաց զհոգս ընկենլով աշխարհականս։ Իրաւունքդ ոչ տան թոյլ (գողոյն) աստուստ անբաղայս անցանել գնալ։ Զի երթեալ անբաղայ զիւր ինքեան մահու տարցի վճիռ. (Պիտ.։)