calumnious, unjust;
false;
calumny;
— առնել, cf. Զրպարտեմ.
· Calfa
Յափշտակօղն եւ շնացօղն եւ զրպարտն։ Նոքա զրպարտք, եւ սուտք, եւ չարախօսք. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 24։ ՟Բ. 9։)
Սուտ ոք խօսեսցի, եւ զուր ինչ զրպարտ առնիցէ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 17։)
Զի՞նչ է աղքատութիւն. բարի ատեցեալ, մայր առողջութեան, խափանիչ ամենայն ցանկութեանց, ստացուած որիշ ի զրպարտէ (այսինքն անկողոպտելի). (Պիտառ.։)
calumny, slander.
· Calfa
Զրպարտութիւն, որպէս զրպարտողութիւն.
Գայթակղեցաւ ի վերայ սարկաւագին զրպարտանաց. (Վրք. հց. ՟Բ։)
to calumniate, to be censorious;
to slander.
· Calfa
Զրպարտել զաղքատն, կամ զտնանկս։ Զրպարտեալք աղաղակեն։ Արտասուք զրպարտելոցն։ Թագաւոր կարօտ մտօք՝ մեծ զրպարտօղ.եւ այլն։
Մի՛ գողանայցէք, եւ մի՛ ստիցէք, եւ մի՛ զրպարտիցէք իւրաքանչիւր զընկեր իւր. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 11։)
Մի՛ զոք խուիցէք, եւ մի՛ զոք զրպարտիցէք. (Ղկ. ՟Գ. 14։)
Տո՛ւր զայդ (ինչս) այնոցիկ՝ որք զրպարտեցանն ի քէն, եւ զմնացեալն տո՛ւր կարօտելոց. (Վրք. ոսկ.։)
Յայտնապէս զրպարտելով զորդւոյ էութիւնն. (Կիւրղ. գանձ.։)
Մի՛ ինչ զրպարտեսցուք զպատմութիւնս (այսինքն զմեկնութիւնս). (Ոսկ. ես.։)
Զառաքինութեանն մատակարարութիւնն խաբէութիւն եւ պատրանս կոչեն զրպարտողք. (Փիլ. լին. ՟Դ. 206։)
Պակասեսցին զէնք զրպարտողին. այսինքն բանսարկուին. (Նար. ՟Զ։) ուստի ռմկ. զրպարտել ասի։
calumniator, imposter;
slandering, defaming.
· Calfa
Որ են դաս անօրէն զրպարտչացն. (Համամ առակ.։)
Ի ձեռս զրպարտչաց նոցա բռնութիւնք. (Ժող. ՟Դ. 1։)
συκοφαντής, -τῶν calumniator, sycophanta որ եւ ԶՐՊԱՐՏ. Որ զրպարտէ. հարստահարօղ. կեղեքիչ. եւ Չարախօս.
Դատապարտեսցի այնուհետեւ զրպարտիչն մեր (բանսարկուն). (Լմբ. ատ.։)
Զի մի՛ պատճառս ինչ տացէ զրպարտչաց. (Վրդն. ել.։)
calumny, imposture, inculpation, slander;
զրպարտութեամբ, calumniously.
· Calfa
Փրկեա՛ զիս ի զրպարտութենէ մարդկան. (Սղ. ՟Ճ՟Ժ՟Ը. 134.)
Զրպարտութիւն ասի, քանզի ոչինչ յանձանց նոցա կամ՛ի կամաց ունէր նիւթ մարտին, այլ ի զուր պարտաւորէր եւ չարչարէր զերանելիսն։ Փրկեա՛ զիս ի զրպարտութենէ մարդկան. այսինքն ի չարչարանացն, զոր՝ ի զուր պարտաւորեալ զմարդկային բնութիւնս, յարուցանէ թշնամին ի վերայ մեր։
Ոչ զի զմարմինս իւրեանց ի տանջանաց երկրակոխաց ի զրպարտութենէս ապրեցուսցեն։
Մի՛ առ զրպարտութեան, այլ յիրաւի ամբաստան առնել. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
Սո՛ւտ է դարձեալ առ ի ձէնջ զրպարտութեանդ բանդ. (Կիւրղ. գանձ.։)
Մի՛ եւ մեք զրպարտութեան պատճառս տացուք զրպարտչացն. (Խոսր.։)
vain, useless, futile, trifling, frivolous;
—, ի —, ընդ —, — ուրեմն, vainly, in vain, uselessly, invalidly, unjustly;
— սարջանք, unavailing regrets;
— ջան, անօգուտ վաստակ, labour lost;
— խօսել (զումեքէ), to calumniate, to impute, to accuse;
ի — ճգնել, to labour in vain.
· Calfa
«փուճ, պարապ» Ել. իգ. 7. Գ. թգ. բ. 31. Եղն. «պարապ տեղը» (որ և իզուր) ՍԳր. Կիւրղ. թգ. Ոսկ. եբր. որից զրաբանել Երեմ. իգ. 16. Կոչ. զրադատ Ագաթ. Բուզ. զրախնդիր Ա. թագ. իզ. 21. զրախորհուրդ Գ. մակ. զ. 9. զրախօս Տիտ. ա. 11. Ես. ը. 19. զրապարծ Ոսկ. մ. ա. 20. զրաջան Ոսկ. մ. բ. 27. Եփր. պհ. զրպարտել ՍԳր. Ոսկ. ես. ստազրանք «զրպարտութիւն» (նորագիւտ ռառ) Տաթև. ամ. 245. առանց սղման՝ զու-րավաստակ Ագաթ. -նոյն արմատին է պատ-կանում զրել «մերժել, դրժել ուխտը)» Կա-նոն. էջ 146, եթէ չէ վրիպակ՝ փխ. ջրել (տե՛ս իմ Հայ. նոր բառեր հին մատ. Բ. 160)։
ԳՒՌ (dialectal) Ալշ. Ախց. Ագլ. Երև. Կր. Մշ. Ննխ. Սեբ. Տփ. զուր, Ղրբ. Շմ. Ջղ. իզուր, Սչ. զու-րի «իզուր տեղը, ձրի», Սլմ. զիւր, իսկ Կիւր. զուր «զրպարտութիւն, բամբասանք»։ Նոր բառ է զրաբախտ Եւդ. «դժբախտ»։
Մի՛ զուր զումեքէ խօսիր. յն. մի՛ զրպարտեր։
s. pl. tears, lamentation;
յարտասուս, հարկանել, լուծանել, to melt in tears;
արտասուօք, with tears;
ջերմ արտասուս իջուցանել, լալ ջերմ արտասուօք, to cry bitterly;
աչք յարտասուս, with tears in the eyes;
արտասուօքս թանալ ոռոգել, to water with tears;
— հոսէին յաչաց նորա, the tears ran from his eyes;
սրբել զարտասուս յաչաց, to dry one's tears.
· Calfa
Տեսի զարտասուս քո։ Արտասուօք իմովք զանկողինս իմ թացի։ Եղեն արտասուք իմ ինձ կերակուր։ Հաց արտասուաց։ Զաչս իմ յարտասուաց։ Արտասուք զրպարտելոցն։ Աղբիւրս արտասուաց։ Իջուսցեն աչք ձեր արտասուս։ Իջուցէ՛ք ընդ աչս ձեր արտասուս։ Արտասուք իւր ի վերայ ծնօտից իւրոց. եւ այլն։
virtuously;
bravely, courageously.
· Calfa
Ծանր վիշտ ունի զրպարտութիւն, եթէ ոչ առաքինաբար տանիցիմք. (Խոսր.։)
fineness, goodness, costliness, excellence, rarity;
genteelness, civility;
dignity, nobility.
· Calfa
to make signs with the eyes;
to indicate, to show, to mark, to denote, to signify;
to regard, to see, to revise;
to concern, to belong to;
to permit;
— ընդ ակամբ, to scowl.
· Calfa
ԶԱստուած ոչ ակնարկեցին զրպարտել. (Վեցօր. ՟Թ։)
to slander, to calumniate, to report.
· Calfa
διαβάλλω traduco, defero, calumnior, criminor Բանս ի մէջ արկանել քսութեան. չարախօսել. պարսաւել. մատնել. ընդ վայր հարկանել. զրպարտել. բամբասել. բան խառնել, քաշքշել, անցընել.
fraud, infidelity, perfidy, non-observance;
snare, contravention;
deceit.
· Calfa
Եթէ դժրութիւնք, եթէ զրպարտութիւք։ Զդժրութիւնս անդրէն դարձոյց. (Ոսկ. անոմ. ՟Դ։)
cf. Դժրողութիւն.
· Calfa
Եթէ դժրութիւնք, եթէ զրպարտութիւք։ Զդժրութիւնս անդրէն դարձոյց. (Ոսկ. անոմ. ՟Դ։)
that treads, walks on earth;
terrestrial.
· Calfa
Երկրակոխաց ի զրպարտութենէս ապրեցուսցեն. (Ագաթ.։)
prep. adv. conj. as, like, in the same manner as;
whilst, when, while;
nearly, within a little, almost, about;
as if;
— այն թէ, — զի, — եթէ, as if;
like as it were;
ոչ եթէ, not that, not only;
— ? how? by what means ? in what manner ? — ապա ? — արդեօք ? how then? how ever? — է? how is it? — ոչ ? of course, without doubt.
· Calfa
եւ կերակուրք ժանեացն ծախման ձկունք որսորդաց, իբր նոքին կամացզրպարտչաց։ Իբր զաստուածամարտիցն զքո հեստելոցն արաբանակ բերանս երեաց։ Ո՞րպէս զունայնութեանցսիբր զլրութեանց ճառեցից։ տատանեալ հոգիս ի յայսմ աշխարհի մարմնոյ շինուածով իբր ի նաւակի. (Նար. մծբ. եւ Նար. ՟Լ՟Գ. եւ ՟Կ՟Ա. ՟Ն՟Բ։)
to blame, to condemn, to reprove.
· Calfa
ԴՍՐՈՎԵՄ որ եւ ԴՐՍՈՎԵԼ. διασύρω, καταγινώσκω , καταγελάω, ὐβρίζω, κακούω, κακῶς λέγω, διαβάλλω distraho, detraho, irrideo, contumelia afficio, convicior Եպերել. բամբասել. պարսաւել. ընդ վայր հարկանել. ստգտանել. զրպարտել. անարգել. թշնամանել. յանդիմանել. վար զարնել, քամահրել.
appearance, exterior;
vision;
air, aspect, face, mien, sight;
colour, semblance, indication, display;
feint, false appearance, illusion;
shadow, figure, image;
exhibition, show;
phenomenon;
—ք լուսնի, phases;
—ք բնութեան, the phenomena of nature;
visible, palpable;
notable;
ridicule;
whimsical, chimerical;
առ —ս, externally, outwardly, in appearance.
· Calfa
Ոչ զրպարտեաց զնա արդար դատաւորն նախ, մինչեւ եղեւ երեւոյթ չարին. (Յճխ. ՟Զ։)
that speaks uselessly or unjustly;
everlasting or great talker, chatterer;
accuser.
· Calfa
Զրախօս. որ խօսի բանս ունայնութեան եւ զրպարտութեան. բամբասասէր.
va. vn. to speak uselessly or unjustly, to talk nonsense;
to calumniate.
· Calfa
Իշխանացն անգամ զհայրապետն, եւ նորա զնոսա զրաբանեալ. այսինքն զրպարտութեամբ բամբասեալ. (Սամ. երէց.։)
ματαιόω vanum reddo, vel inaniter loquor, confingo, nugor եւ criminor Զուր բանս բարբառել. մտացածին զրոյցս յօդել. ստել. զրպարտել. բամբասել.
useless discourse, idle talk, nonsensical stuff;
calumny.
· Calfa
ԶՐԱԲԱՆՈՒԹԻՒՆ որ եւ ԶՐԱԽՕՍՈՒԹԻՒՆ. Ընդունայն խօսք. բաջաղանք. եւ զրպարտութիւն. փճախօսութիւն.
tale-bearer, tell-tale, backbiter, informer, slanderer;
tale-bearing, slanderous.
· Calfa
Որ ի գազանաց չարաչար խածանէ. ի վայրենեաց օձ եւ ինձ, եւ յընտանեաց շոգմոգք եւ զրպարտօղք. (Պիտառ.։)
to suppliant;
cf. Ոտնհար լինիմ.
· Calfa
Ոտնհարէին զմարդիկ, եւ խայթէին զնոսա։ Ոտնհարիցեն, եւ զգեղեցիկսն զրպարտիցեն։ Չար բարքն եւ դժնեայ խնդայր եւ ոտնհարէր. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։ Առ որս. ՟Ժ՟Դ։ Փիլ. լին. ՟Բ. 71։)
ill-nature, wickedness, malignity, iniquity, malevolence;
immorality.
· Calfa
Հետեւեալ լինի անիրաւութեանն՝ զրպարտութիւն, ամբարհաւաճութիւն, կեղծաւորեալ մարդասիրութիւն, չարաբարութիւն, եւ խորագիտութիւն. (Արիստ. առաք.։)
cf. Չարահնար.
· Calfa
Որպէս զի փրկեսցէ զնոսա ի զրպարտութենէն չարագիւտ առնն. (Վրք. ոսկ.։)
evil-speaking, slanderous, backbiting, talebearing, calumniating, detracting, defaming;
— լեզու, venomous tongue, slanderer, backbiter;
— լինել, cf. Չարախօսեմ.
· Calfa
κατάλαλος, καταλαλῶν, κακόγορος obloquens, obtrectator διαβάλλων delator, calumniator, criminator διάβολος . Որ չար խօսի զայլոց. չարաբան. չարալեզու. քսու. բամբասօղ. զրպարտիչ. եւ Բանսարկու. սատանայ.
to speak ill of, to slander, to detract, to calumniate, to accuse, to defame;
to tittle-tattle, to gad about gossiping.
· Calfa
եւ ն. καταλαλέω maledico, obloquor διαβάλλω, ἑνδιαβάλλω defero, traduco, criminor. Չարիս խօսել զումեքէ կամ ընդդէմ ուրուք. բամբասել. զրպարտել. գէշ խօսիլ ուրիշի վրայ, անունը աւրել.
slander, detraction, defamation, calumny, false accusation, aspersion;
tittle-tattle, gossiping;
— մատուցանել զումեքէ, to accuse a person.
· Calfa
καταλαλία oblocutio, obtrectatio, maledictio διαβολή calumnia. Չարախօսելն. լուտանք. բամբասանք. բանսարկութիւն. զրպարտութիւն.
inclined to evil, perverse, evil-minded, malevolent, malignant, wicked, mischievous.
· Calfa
Զի որ ոչն հաւատայ, ի չարասէր մտաց լինի։ Գրգռեալ սիրտ նորա ի չարասէր սատանայէ։ Դեւք չարասէր գոն (այսինքն կան), որպէս եւ հայրն իւրեանց սատանայ։ Ապրեցուցանել զանձինս ի չարասէր ապիրատութենէ զրպարտողացն (այս ինքն զրկողաց). (Ղեւոնդ.։)
measure, moderation, limitation;
modesty, temperance, mitigation;
sufficiency, mediocrity.
· Calfa
Յայսմանէ խրատեալ մեր չափաւորութիւնս, զաղմկեալ գրերն՝ զզրպարտութեան կոթողս անտես արարաք. (Լմբ. առ լեւոն.։)
speaking well, correctly or justly.
· Calfa
Ուղղախօսն փրկի ի զրպարտողացն։ Գիտնական, եւ ուղղախօս ճշմարտաբան. (Լմբ. առակ.։ Երզն. ոտ. երկն.։)
to have;
to take, to hold, to possess, to occupy, to enjoy;
to take, to stop, to retain;
to seize upon, to become master of, to subject, to subdue;
to contain, to enclose;
to carry, to support, to sustain;
to relate to, to refer to;
to be able, to know how;
— առ, իբրեւ, to esteem, to repute, to take for, to look upon as, to regard as;
— զտեղի, to stand instead of, to supply the place of;
— զոք, to stop one, to seize;
— զգուշութիւն, to take care, to watch;
— ի մտի, to form a design or project, to propose to oneself, to think to;
to retain;
զառաջս —, to oppose, to resist, to impede, to hinder;
to stand or go before;
զդէմ —, to make head against, to face, to resist, to oppose, to fight;
— առ իւր զխորհուրդս, to keep another's secret;
— զտունն, to maintain the honour of the house;
պինդ — զխոստովանութիւն, to keep the faith;
ի վայր — զբարկութիւն, to refrain from anger, to control one's anger;
գութ — զմէնջ, to have pity on us;
— զաղանդ, զուսումն, to follow the doctrine, to be of the sect of;
ոչ առ սուտս ունիմ զձեզ, I do not take you for liars;
զանձինս առ իմաստունս ունէին, they thought themselves wise;
իբրեւ զմարգարէ ունէին զնա, they looked on him as a prophet;
սրտմտութիւն կալաւ զնա, he was enraged;
զի՞նչ ունիս առնել, what have you to do ?
կալ զնա զեղջերացն, take it by the horns;
հրամայեցին նմա — զգլուխ բազմականին, they gave him the highest place at the feast;
տենդն կալաւ զնա, the fever has seized him, he has caught a fever;
ունիմ ի վենետիկ քսան եւ չորս ամ, I stayed twenty-four years in Venice;
ահ կալաւ զիս, fear seized me;
ի բանի մի ունիք, never mind, do not care for that;
— ունէին իւղ՝ այլ, they had indeed oil, but;
խօսել կալաւ, he began to speak;
կալարուք զկիրճս ջրոցն, seize the canals;
դիպող պատասխանեօք ունի զբերանս նոցա, he silences them with opportune replies;
խօսիլ ոչ ունիմ, ոչ ունիմ ասել, I cannot speak, I do not know how to speak.
· Calfa
Զինչ ունիք առ այս՝ զրպարտութիւն բաջաղել. (Լմբ. համբ.։)
cf. Խանդանք.
· Calfa
Ի խանդութենէ, եւ ի զրպարտութենէ, ի նենգութենէ, եւ ի նախանձուէ. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 14։)
to make famous, to trumpet, to sound the fame of, to praise, to exalt;
to publish, to divulge, to make public, to noise or rumour abroad;
to chant, to celebrate, to solemnize.
· Calfa
Զգեղեցիկսն զրպարտեսցեն, եւ զվատթարսն հռչակեցուցանիցեն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)
jewish, judaical.
· Calfa
Հանապազ զրպարտողք եւ սպանօղք են յուդայքն. (Եփր. ի ստեփ.։)
Jewish;
—ք, the tribes of Israel.
· Calfa
Հանապազ զրպարտողք եւ սպանօղք են յուդայքն. (Եփր. ի ստեփ.։)
envious, jealous, invidious;
emulous, rival.
· Calfa
Եւ ոչ զրպարտութեամբ պատճառս տայր նախանձորդաց։ Եւ ոչ խափանել կարաց զիս նախանձորդն (բանսարկու). (Իսիւք.։)
cf. Յաչաղիմ.
· Calfa
ՅԱՉԱՂԵՄ ՅԱՉԱՂԻՄ. βασκαίνω fascino եւ invideo, odio habeo, criminor, obtrecto. Չարակնել. մախալ. նախանձիլ. եւ առ նախանձու զչարիլ՝ ընդ վայր հարկանել՝ զրպարտել, եւ կամիլ վնասել իբր ակնահարելով.
ravishing, carrying off or away, ravage, usurpation, depredation;
rapacity, rapine;
— կնոջ, աղջկան, rape, abduction;
— մտաց, enthusiasm, transport;
extasy, rapture, ravishment;
revery;
— իրաւանց եւ արդարութեան, corrupt justice;
լինել ի —, to be plundered, pillaged, sacked;
մատնել ի —, to give up pillage.
· Calfa
weapons of war (other than firearms);
military, warlike.
· Calfa
Յոլովագոյն մարտացուն ձեռաց զրպարտութեանցն եւեթ առնէ տալ զհերքութիւնս (կամ զհիքութիւնս)։ Զպատշաճ ձիավարելն, զանվրէպ հանդիպումն մարտացուացն։ Պէսպէս ունելով մարտացու զէնս, նիզակս, վահանս, աղեղունս, տէգս։ Ի դէմս իրերաց գոլով մարտացու գործւովքն. (Պիտ.։)
comptroller.
· Calfa
Զի՞նչ ասիցեն մեզ զրպարտօղքն եւ դառինքն, աստուածութեանն համարառուք, ոսոխք գովելեացն. (Ածաբ. ծն.։)
to deal harshly with, to ill-use, to maltreat, to vex, to torment, to trouble, to incommode;
to worry, to harass, to annoy.
· Calfa
Մի՛ զոք խուիցէք, եւ մի՛ զոք զրպարտիցէք։ Ոչարգելաք զդոսա, եւ ոչ խուեցաք զդոսա։ Ոչ իւիք խուեցին զմազ. (Ղկ. ՟Գ. 14։ ՟Ա. Թագ. ՟Ի՟Ե. 7։)
in want of;
needy, necessitous, poor, indigent;
desirous, anxious, eager;
want, need, necessity, poverty, indigence;
desire, wish, longing;
— լինել, to want, to need, to be or stand in want of;
— նմալ, գտանիլ, to be in a state of privation, to be unprovided with, to be without;
— ամենայնիւ, in want of all things, poverty-stricken, destitute;
ոչ իւիք կարօտեմ, I want for nothing.
· Calfa
Թագաւոր կարօտ մտօք՝ մեծ զրպարտօղ։ Եւ ոչ ոք կարօտ էր ի նոսա. (Առակ. ՟Ի՟Ը. 16։ Գծ. ՟Դ. 30։)
crooked, bent, curved, tortuous, sinuous;
indirect, crafty;
cf. Յամառ;
— շաւիղ, winding path, crooked way;
crookedly, against the grain.
· Calfa
Օձ կամակոր։ Կամակոր շաւիղք, կամ Ճնապարհք։ Բերան կամակոր։ Կամակոր եւ խեղաթիւր ազգ։ Խորհի զկամակորս։ Կամակոր գտանիցիմ։ Ոչ միայն բարերարացն եւ հեզոցն, այլ եւ կամակորացն, եւ այլն։ Զոր կոչէ բերան կամակորաց, եւ շրթունս սուտ (զրպարտչաց). (Համամ առակ.։)
but, notwithstanding, nevertheless, however, yet, always, besides, moreover.
· Calfa
Ապա եթէ ոք ոչ ընդունեցի զայսորիկ զբանս իմ, մեք սակայն ոչ լինիմք զրկեալ եւ զրպարտեալ. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։ որպէս եւ Փիլ. նխ. ստէպ։)
consistence, solidity, fixity, hardness, density, consolidation;
steadiness, firmness, constancy;
stiffness, severity, obstinacy;
strength, vigour;
sustained, unflagging or continued effort, endeavour, care, solicitude, diligence;
— որովայնի, constipation, costiveness;
պահք պնդութեան, rigorous fasting;
բազում, մեծաւ or փութոյ պնդութեամբ, carefully, diligently, eagerly, cordially, earnestly.
· Calfa
deceiver, knave, cozener, hoaker.
· Calfa
Խաբեբեյս աստ զվրիպեցուցիչսն եւ զզրպարտիչսն (ասէ). (Ոսկ. ես.։)
place, spot, space, extent, part, ground;
field, plain, camp, country;
անհուն —ք, immense, vast spaces;
յայսմ —ի, here, in this place;
now;
յայնմ —ի, there, in that same or very place;
then;
մինչեւ ցայս —, thus far, to this place;
until now;
յոր —, in which place, wherever;
— մի, առ — մի, a short time, a moment, an instant, a little;
ընդ —, in vain, vainly;
ի —, below, under, beneath;
cf. Զէն;
cf. Վեր;
յայլում —ի, somewhere else, in another place;
ի վերուստ մինչեւ ի —, from top to bottom;
from head to foot;
գազանք —ի, wild beasts;
մեղր ի —է, wild honey;
ի —ի բնակել, to live in the open air, in camp;
—ս հատանել, to go along way;
զ—օք գալ, to go around, round about, to go here and there;
զ—օք ածել զաչս, to look round about;
ի մի — գալ, to assemble, to resort to one place;
ընդ — հարկանել, to abandon, to forsake, to cast off, to desert;
ի — հարկանել, արկանել, to disparage, to sneer at, to defame, to slander;
ի — շարժել, to beat down, to overthrow;
զաչս ի — արկեալ, looking down, with one's eyes cast or bent down;
ցո՞ր — նեղութեանց հասի ես, to what trouble have I brought myself!
ընդ վայր, in vain, uselessly;
ցայդ վայր, so far, as far as that, to that place, there;
ցոր վայր, where, whither;
ցո՞ր վայր, how far ?.
· Calfa
Ի ՎԱՅՐ ՀԱՐԿԱՆԵԼ, ԱՐԿԱՆԵԼ, եւ այլն. διαβάλλω, ἁνατρέπω calumnior, rejicio, subverto եւ այլն. Աղարտել. զրպարտել. նուաստացուցանել. խոնարհել. վար զարնել՝ իջեցնել.
in vain, uselessly, vainly, to no purpose;
vain, useless, futile, insignificant, common.
· Calfa
Տան պատճառս վայրապարաց զրպարտողաց մարդկան։ Բազմացան եւ անվայելուչ վայրապարաց՝ հոգւոցն երեսք (այսինքն՝ աչք) միշտ կափուցեալ են. (Փիլ. լին. ՟Գ. 3։ ՟Դ. 2։)
libidinous, lascivious.
· Calfa
Ի ձեռաց զրպարտողին՝ ի լեզուագար շնասիրի. (Մխ. երեմ.։)
buffoon, jester, banterer, wag, mimic, merry-Andrew, fool;
scurrilous, waggish, jocular, given to buffoonery or raillery.
· Calfa