Definitions containing the research աք : 8605 results

Առաւելում, ելի

va.

to favour, to advantage;
to increase, to augment, to enlarge, to grow, to multiply, to accumulate, to amass;
to raise, to enhance.

· Calfa

NBHL (2)

Այնպէս առաքինի՛ արա զսա, որպէս զի առաւելու (քան) զվարդապետն. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)

Այնչափ առաւելեաւ (կամ առաւելաւ) յիմաստութիւնս արատաքնոցն. (Վրք. ոսկ.։)


Առաւելութիւն, ութեան

s.

growth, increase, addition, augmentation, redundancy, superabundance, superfluity, exuberance, diffusion, transcendency;
enhancement of price;
excess;
prerogative, distinction, superiority.

· Calfa

NBHL (2)

Զառաւելութիւն երկաքանչիւրոցն ի միմեանցն նուազութիւնս հարթէ, եւ զնուազութիւնսն յառաւելութեանցն լնու. (Պիտ.։)

Ամենայն ուրեք առաւելութեամբ տարերացդ (կամ որակութեանց) վտանգի յերկաքանչիւրոց ծայրիցն առաւելութենէ. (Պիտ.։)


Առաւօտեմ, եցի

vn.

cf. Առաւօտ առնեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Առաւօտէ հոգին առ աստուած, յորժամ յաղջամուղջ խաւարէ արտաքս ելանէ։ Յառաւօտելն առ նա՝ յառնելով ի մեղացն. (Լմբ. սղ.։)


Առաւօտին

adj. adv.

morning, early;
յառաւօտինսն, every morning.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաւօտինսն յորժամ ի քաղաքէն ելանէր։ Յառաւօտինս ճռուական երգովք զերկրագործսն զարթուցեալ. (Լաստ. ՟Ժ. ՟Ժ՟Ը։)


Առաւօտու, տուց

adv.

very early in the morning.

· Calfa

NBHL (2)

Առաւօտու եղիցի ուրախութիւն։ Լցաք առաւօտու ողորմութեամբ քո։ Պատմել առաւօտու զողորմութիւնս քո։ Հրաման ետ աստուած որդանն՝ առաւօտուն։ Եւ առաւօտու՝ այսօր մրրիկ. եւ այլն։

Ամենեւին ցամաքեցոյց, զի էր առաւօտուն ծով չոր եւ անթաց. (Նիւս. սքանչ.։)


Առընթերակայ, ի, ից

adj. s. assistant.

· Calfa

NBHL (1)

Քանզի ած հասոյց ի գլուխ առաքինութեանց, ապա եւ զառընթերակաց նորին զեղծագործ ապականութիւնն քակէր. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 19։)


Առթեմ, եցի

va.

to occasion, to cause, to produce, to engender.

· Calfa

NBHL (1)

Զկոյսն ինքեան առթել փափաքօղն (կիպրիանոս՝) ի քրիստոսէ առթեցաւ. (Ածաբ. կիպր.։)


Առժամայն

adj. adv.

recent, new;
presently, immediately;
soon, forthwith, directly, suddenly;
առժամայս, at present, now;
for the present.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ կարացեալ յայտնել առժամայն զչարութիւնն։ Զամպրոպ չարութեանն առժամայն յարտաքս տրոհեալ, զապագայսն ապա այցելութիւնն աստուծոյ հոգասցէ։ (Յհ. կթ.)

Առժամայն պատրուակեմ, եւ յետ այսր ի ճգնութիւն փոփոխիմ։ (Կլիմաք.)


Առժամանակեայ

adj.

temporal, perishable;
provisional.

· Calfa

NBHL (1)

Արբ զառժամանակեայ նախատինս որպէս ջուր կենդանի. (Կլիմաք.։)


Առիթ, առթաց

s.

occasion, opportunity, accurrence;
subject, cause, matter, motive, convenience, conjuncture, object.

· Calfa

NBHL (3)

Բարեկամք փեսային, եւ մաքուր հարսինն առիթք. (Նիւս. երգ.։)

Միջնորդ հարսնածուքն գան, եւ ի խօսից անտի առթացն կաթէ եւ սերմանի սէր փեսային ի սիրտ կուսին. այսպէս եկեղեցւոյ քրիստոնէից առիթք եղեն մարգարէքն եւ առաքեալքն. (Լմբ. պտրգ.։)

Աստուծոյ պարգեւացն հրեշտակք լինին մեզ առիթք. (Մաքս. ի դիոն.։)


Առլի

adj.

full, replete, brimful.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն առաքինութեամբ պայծառացեալ, եւ ամենայն բարութեամբ առլի. (ՃՃ.։)


Առխեթեմ, եցի

va.

cf. Խթեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ մեր զնաւն առխեթեալ ի տիւրոսէ՝ հասաք ի պտողէմայիդա. (Գծ.։ ՟Ի՟Ա. 7։)


Առկայանամ, ացայ

vn.

to settle, to fix, to determine.

· Calfa

NBHL (1)

Լոյս նշողի առկայացեալ յերկար ժամս։ Առկայանայր ի մայրոց վանս, կամ յանմարտնչելի ամրոցին. կամ ի քաղաքագեօղն։ Ի կողմանս պետութեան վանանդայ առկայացեալ կայր. (Յհ. կթ.։)


Առհաւատչեայ, չէից

s.

earnest, earnest money;
pledge, essay, token, sign, testimony.

· Calfa

NBHL (1)

Զառհաւատչեայ պատիւն սոցա բերաք. (Եղիշ. ՟Ը։)


Առձեռն

adj. s.

ready to the hand, handy, manual, portatif;
in part payment, on account;
— տալ, to give in part payment;
— բառարան, pocket dictionary.

· Calfa

NBHL (1)

Վայրապար եւ առձեռն սքաքնչանայիք (ընդ մկրտիչն). (Կիւրղ. գանձ.։)


Առնեմ, արարի

va.

to make, to do, to form, to produce, to compose, to fabric, to operate, to act, to render, to commit, to effectuate, to execute, to cause;
— յոչնչէ, to create;
— վերստին, to remake;
կին —, to marry;
ատելի —, to make odious;
բարւոք չարւոք առնէք, you do well, — ill;
բարի՝ չարիս՝ վնաս — ումեք, to do good, ill, wrong to some one;
ինչ ոչ արարի քեզ, I have done nothing to you;
զի՛նչ — իցէ զայս, what to do with that ? չգիտեմ որպէս —, I do not know how to do that;
չգիտեմ զի՛նչ —, I know not what to do;
ձայն — հաւուց, the singing of birds;
— ողջակէղ, to sacrifice, to immolate;
խնդիր, մոռացումն, յիշատակ, ծառայութիւն, զյարձակումն, դատաստան, վախճան —, to seek;
to forget;
to remember;
to serve;
to assail;
to judge;
to finish or end.

· Calfa

NBHL (3)

Արասցես ընդ գայի եւ ընդ թագաւորն նորա, զոր օրինակ արարեր ընդ երիքով։ Ոչ այսպէս արար ամենայն ազգաց տէր։ Զի՞նչ ինչ առնել էր այգւոյ իմում, եւ ես ոչ արարի նմա։ ընդ այգի իմ։ Զի՞նչ արարից քեզ եփրեմ։ Ժողովուրդ իմ, զի՞ արարի քեզ։ Արար ինձ (կամ ընդ իս) մեծամեծս հզօրն։ Առաքեաց զիս առնել ընդ քեզ գործ մեծ, զորմէ զարմասցի ամենայն երկիրս. եւ այլն։

Թո՛ղ մեզ զյանցանս մեր, զոր մեք ընդ քեզ արարաք։ Զոր արարեալ է ձեր ընդ նախնիսն մեր։ Զոր ինչ առ նոսայն արարեր, զնոյն եւ առ մեզ կատարեա՛. (Ագաթ.։ Փարպ.։ Եղիշ. ՟Ը։)

Առաքինութիւն առաջնոցն՝ ժառանգութիւն առնի վերջնոցն. (Յճխ. ՟Ժ՟Գ։)


Առնութիւն, ութեան

s.

virile mind, bravery, strength of mind, courage;
virtue.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνδρεία. virilitas. Արութիւն, արիութիւն. առաքինութիւն.


Առնում, առի

va.

to receive, to take, to accept, to admit, to collect, to welcome;
to reap, to derive, to gather;
to have, to occupy;
to take away, to carry off, to ravish, to rob;
— վերստին, to retake;
— ապտակո, to receive a box on the ear;
— զատամունս, to set the teeth on edge;
— արմատ, to take root;
— զդրունս, to surround, to enclose;
- երգս, to sing;
ի մէջ —, to encompass;
խորհուրդ —, խորհուրդ ի մէջ —, to consult, to deliberate;
ի միտ —, to conceive, to comprehend, to understand;
to learn by heart;
խումբ —, to assemble;
մեղս —, to sin, to be culpable;
ի բաց —, to substract, to take away;
to remove;
սուգ —, to mourn, to be afflicted;
առիթ —, to take the opportunity, to profit by it;
— ընդ կատակս, to take a thing in jest;
կասկած —, to suspect;
— ի կին, ի կնութիւն, to marry;
— ողչոյն հրաժարական, to take leave of, to bid adieu to;
— օրինակ, to take example;
շունչ —, to breathe;
զէն —, to take arms, to arm one's self;
մարմին —, to incarnate, to be incarnate;
ծագումն —, to take birth, to shoot out;
առնոյր առնէր ոք, how I should wish that some one had done it !

· Calfa

NBHL (5)

Թեւս առնուլ։ Առնուլ հմտութիւն, կամ աճելութիւն։ Առնուլ արմատս, կամ Սաղարթ առնուլ։ Քարեղէն պատկերացն առեալ զքարաքոս ժանգոյն։ Մոմ ոչ այլ ինչ նիւթ առնու ի մատանւոյն. եւ այլն։

Ուր եւ նոցա արարիչն ոչ գարշի զայնպիսի անուանս զինքեամբ առնու։ Որպէս առաքելոյ առեալ զինքեամբ զերեսս ամենայն մարդկութեանս. (Եզնիկ.։)

Առնուլ զքաղաք։ Առնուին զամուրս։ Առաւ քաղաքն։ Ի չորեքտասաներորդի ամի առնլոյ քաղաքին։ Յառնուլ եղեւ քաղաքն. եւ այլն։

Զդստերս ձեր առցէ յիւղագործս. եւ այլն։ Պատճառ իմն առցես զփոքրս աղերս՝ մեծիդ փրկանաց։ Զբարի նաւապետն առցէ աշխարել բանիս յարմարութիւն։ Առեր ի պատիւ մեծաց գովեստից զմարդասիրութիւնն։ Առցէ զայս կշտամբութիւն մաքուրն՝ նիւթ պսակաց. (Նար.։)

Ձայն կամ երգ կամ ողբս առնուլ։ հ առցէ (այսինքն կալցի)։ Առնուլ զձեռանէ, զոտից, զվարսից։ Որոգայթ առցէ զոտս նոցա։ Յորժամ ժամ առից։ Կարծիս առնուլ։ Կին առնուլ, կամ առնուլ կնութեան, ի կնութեան։ Առնլոց էին զդստերս նորա։ Ոգի առնուլ։ Զկայ առնուլ։ Կատարումն առնուլ։ Սկիզբն առնուլ։ Կերակուր առնուլ։ Առնուլ ըստ անձին (այսինքն ստանձնել)։ Յանձն առնուլ։ Ի վեր առնուլ։ Ի մէջ առնուլ։ Ի բաց առնուլ. եւ այլն. զորոց տե՛ս առընթեր իւրաքանչիւր անուանց։


Առողջամտութիւն, ութեան

s.

good sense, reason, sensibleness.

· Calfa

NBHL (1)

Նշանակ խոհականութեան փիսովն, եւ առողջամտութեան՝ գեհոն։ Խոհականութիւնն է առաքինութիւն բանականին, եւ առողջամտութիւն՝ ցանկացողին։ Յիմստութենէ՝ առողջամտութեամբ վարիլ. (Փիլ. լին.։)


Առողջացուցանեմ, ուցի

va.

to cure, to heal, to restore to health or to life, to resuscitate;
— զմիտս, to undeceive.

· Calfa

NBHL (1)

ὐγιάζω. sano. Ողջացուցանել. բժշկել. ապաքինել. ըռընտեցնել.


Առոյգանամ, ացայ

vn.

to grow young, to become young again.

· Calfa

NBHL (1)

Երիտասարդք, որք ի նորոգումն կենաց շրջեցան մկրտութեամբ, եւ առոգացան առաքինութեամբն. (Լմբ. առակ.։)


Առոյգութիւն, ութեան

s.

youth, bloom, growing young again;
prime of life, vigour.

· Calfa

NBHL (1)

Առոյգութիւն ծառոց, որթոց, կամ առաքինութեանց. (Պիտ.։ Փիլ.։ Նիւս.։ Լմբ.։ ՃՃ.։)


Առումն, ման

s.

taking, reception, capture, possession;
acceptation, sense, signification;
assumption (in logic);
lemma;
receipt.

· Calfa

NBHL (2)

Առումն ընչից, կամ քաղաքաց, կամ տապանակին. (Սարգ.։ Խոր.։) (Արշ.։)

Քաղաքաց առմամբք. (Շ. թղթ.։)


Առունկնճառ

adj.

whisperer;
informer, accuser, denunciator.

· Calfa

NBHL (1)

Քսփուս, եւ առունկնճառք, որով արտաքս ձգեաց օձն զեւայ ի դրախտէն. (Վրփ. հց. ձ։)


Առօրեայ, էի, ից

adj.

diurnal;
ephemeral;
daily;
inconstant, uncertain, temporal, perishable.

· Calfa

NBHL (2)

Միայն առօրէից ցանկացաք։ Թեթեւ համարելով զառօրեայ աշխատութիւնս. (Խոսր.։)

իբր Օրըստօրեայ. հանապազօրեայ իւրաքանցիւր աւուր. ամմէն օրուան. quotidianus.


Ասուն, ասնոց

adj.

that is endowed with the faculty of speaking, reasonable, gifted with reason.

· Calfa

NBHL (1)

Հոգի եւ մարմին, եւ անասուն եւ ասուն։ Անասնոցս, ասնոց, առաքինեացս, վատթարացս։ Բաղկացեալ յասնոյ եւ յանասնոյ. (Փիլ.։)


Ասպատակ, աց

s.

straggler, marauder;
inroad, incursion;
— ծովու, corsair, pirate, sea-robber;
— առնել՝ դնել՝ տալ՝ արձակել՝ սփռել, to go marauding, to infest, cf. Ասպատակել, cf. Արշաւել.

· Calfa

NBHL (2)

Առաքէ զզօրս ասպատակաւ հինից։ Հինից եւ ասպատակաց պարապեալք. (Խոր. ՟Բ 26. 56։)

Սոքա ասպատակ եդին ի կողմն մի։ Անտի ասպատակ դնէին ի քաղաք մի սկիւթացւոց։ Յօժա՟Էին այնուհետեւ ասպատա՛կ տալ ի հեթանոսսն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Բ 13. 29։ ՟Ա. Մակ. ՟Գ 25։)


Ասպարէս, իսի, իսաց, իսից

cf. Ասպարէզ.

· Calfa

NBHL (4)

Արտաքոյ քաղաքին յասպարիսի անդ յընդարձակ տեղւոջ. (՟Գ. Մակ. 9։)

Այս է ասպարէզենթակայս իրի հռետորական հանդիսավորաց։ Յառաքինաւէտն ասպարէզս. (Պիտ.։)

Ըստ շրջագայութեան ճախարակեալ փայտի, զոր ոչ արտաքոյ թողացուցանեն ասպարիզին ի կարակնակերտ բոլորակին. (Մագ. ՟Թ։)

Ոչ հիւսեցաք յասպարիսի աստ պատմութեեան. (Արծր. ՟Ե 5։)


Ասպնջականութիւն, ութեան

s.

reception;
hospitality;
lodging.

· Calfa

NBHL (1)

Սրբազան կրօնաւորացդ ելանել յիւրաքանչիւր խրճթէ սակս ասպնջականութեան. (Մագ. ՟Լ՟Դ։)


Աստ

adv.

here, in this place;
— է, he or it is here;
— եւ անդ, here and there, this way, that way.

· Calfa

NBHL (1)

Ե՛կ աստ, ե՛կ աստ, ե՛կ եւ բնակեսցուք ընդ միմեանս. (Կլիմաք.։)


Աստանօր

adv.

here, in this place.

· Calfa

NBHL (1)

Աստանօր աքիլլեայ չէմքն են ծանօթք. (Պիտ.։)


Աստեղագէտ

cf. Աստեղաբան.

· Calfa

NBHL (1)

ցաստեղագէտսըի քաջ հարցաք. (Հեթում ոտ.։)


Աստեղատուն, տանց

s.

constellation.

· Calfa

NBHL (1)

τὸ ζώδιον, σημεῖον constellatio, signum Տուն աստեղաց. խումբ խումբ աստեղաց յիւրաքանչիւր կողմանս երկնից, մանաւանդ ի կամարն կենդանակերպից. համաստեղութիւն.


Աստիճան, ի, աց

s.

stair, step;
pace;
stair-case;
steps;
gradation;
graduation;
story;
degree, dignity, character, class, condition, honour, place;
quality, rank;
— եկեղեցական, holy orders;
հոսիլ ընդ —ս ի վայր, to run down stairs;
տալ —, բաժանել յ—ս, to graduate.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՍՏԻՃԱՆ. նմանութեամբ՝ է Յառաջատութիւն ուսման, առաքինութեան, եւ ո՛ր եւ է բանի. կամ շարադասութիւն բանից ըստ ճար տասանից հետ զհետէ յիրէ յիր փոխելով.

Որք առաքեցանն առ նա, հաւատարիմ էին, եւ բարձր աշտիճանաւ. (Ոսկ. յհ.։)

Ոմն այր իսիդորոս անուն՝ աշտիճանաւ իշխան. (Կլիմաք.։)


Աստիճանեմ, եցի

va.

to graduate;
to ascend gradually, to go by degrees.

· Calfa

NBHL (5)

Աստի սկսաք լինել առանց թագաւորի. (Լմբ. ատ.։)

(ԶԱվ եղեալ) աստի անտիքն՝ պատուականքն եւ առաջինք եւ հուպք եւ մերձաւորք անուանին զօրութիւնք։ Պաշտօն առնլով միջինն յերկաքանչիւրց յաստից անտից զօրութեանցն. (Փիլ. իմաստն.։)

Տե՛ս եւ զայջորդ բառս։ ԱՍՏԻ 2 (աստւոյ, ւոջ, տիք, տեաց կամ տից.) ա. որ եւ ԱՍՏԻՆ, ԱՍՏԵՒՈՐ, ԱՍՏՈՅ, ԱԶԴՈՅ. Հաստատ. հաստատուն. անյողդողդ. պինդ. տոկուն. առաքինի. եւ Սո՛ւր. սաստիկ.

Իմաստունն եւ աստին. աստին, եւ վատթարն։ Աստի իմաստունն ողորմութեամբ վարի առ ամենեսին։ Առաքինութիւնն ազգակից է աստւոյ եւ իմաստնոյ բարուց։ Ընդ աստուածպաշտութիւն, եւ ընդ այլ եւս ընդ աստի առաքինութիւնս։ Անորդութիւն աստի իմացուածոց կարգաց։ Առաքաինութեան, զոր գաւառ ոդւոցն աստեաց եւ առաքինեաց կարծելի է. (Փիլ. ստէպ։)

ԱՍՏԻ ԱՆՏԻՔ, տից. Գտեալքն յերկոսին կողմանս. յն. երկաքանչիւր. ἐκάτερα utraque


Աստղանման

cf. Աստղակերպ.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ ըղձութիւն նոցա ձեւացեալ աստղանման. (Զաք. կթ. ծն.։)


Աստուածաբան, ից

s.

theologian.

· Calfa

NBHL (4)

Յայտնութիւն սրբոյն Յոհաննու առաքելոյն, եւ աստուածաբան աւետարանչին. (Յայտ. Վերնագիր։ Նար. ՟Ղ՟Գ. եւ այլն։)

ԱՍՏՈՒԱԾԱԲԱՆ. Որ խօսի զբանս Ատուածոյ, կամ գրէ եւ պատմէ զաստուածային պատգամս. cf. ԱՍՏՈՒԱԾԱԽՕՍ։ Ըստ այսմ աստուածաբան կոչին մատենագիրք սուրբ գրոց, մարգարէք, եւ առաքեալք, եւ աւետարանիչք, ըստ իմիք եւ նահապետք.

Վասն է՞ր աստուածաբանքն զամենայն երկնայինսն համանգամայն հրեշտակս կոչեն։ Առ ի սրբազանից աստուածաբանիցն։ Ոմն յաստուածանիցն զաքարիա։ Այլ ոմն յաստուածաբանիցն եզեկիէլ. (Դիոն. ստէպ։ եւ Շ. հրեշտ.։)

Աստուածաբան թղթոցն առաքելոց. (Սարգ. յկ. ՟Ա։)


Աստուածաբանեմ, եցի

vn.

to write, to discourse or speak theologically.

· Calfa

NBHL (1)

Մարմինն նորա ընդ նմա աստուածաբանեցաւ։ Գոչեաց՝ տէր իմ եւ աստուած իմ, երկաքանչիւրովն աստուածաբանեալ։ Բան միոյն եւ միայնոյ այ սինքն՝ աստուածաբանեալ ի հօր, որպէս եւ հայր յորդւոջ աստուածաբանի. ըստ որում եւ եսայի ասէ՝ աստուածաբանելով զորդի ընդ հօր. (Աթ. ՟Ա. ՟Դ. ՟Ը. եւ այլն։)


Աստուածաբանութիւն, ութեան

s.

theology.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՍՏՈՒԱԾԱԲԱՆՈՒԹԻՒՆ. Բան կամ պատգամ այ սինքն գիրք. տառք մարգարէից եւ առաքելոց.


Աստուածագէտ

adj.

who has the knowledge of God.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ արդ շինեցան քաղաքք, զի դտանին ի նոսա մարդք աստուածագէտք. (Ոսկ. ես.։)


Աստուածագիծ

adj.

written or engraved by God.

· Calfa

NBHL (1)

Տախտակս գիտութեան աստուածագիծ բերելով։ (Կլիմաք.։)


Աստուածագնաց

adj.

who walks in the ways of God.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն աստուածագնաց օտարութեան. (Կլիմաք.։)


Աստուածագործեմ, եցի

va.

to render godlike;
to consecrate.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածագործողացն եւ կատարողացն. (Մաքս. ի դիոն.։)


Աստուածագործութիւն, ութեան

s.

resemblance, conformity with God;
consecration.

· Calfa

NBHL (3)

Ասելովն այրական, յայտնելով թէ կատարեալ մարդ եղեւ. եւ աստոածագործութեամբն, թէ Աստուած է եւ մարդ՝ նոյն ինքն զաստուածայինսն նշանագործեալ. (Մաքս. ի դիոն.։)

Բարւոք աստուածագործութիւնս կոչեաց զյաղագս մեր տնօրէնութիւնն. քանզի ճշմարտապես Ատուածոյ գործք են. Մաքս. (ի դիոն.։)

Արժանի գտաք զաստուածագործութենէն բուռն հարկանել. (Ժող. հռոմեկլ։)


Աստուածազան

adj.

divine.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածազան այր։ Աստուածազանն Մովսէս, կամ եղիա, կամ առաքեալ. (Պիտ.։ Զքր. կթ. ստէպ։ Նիւս. կազմ.։)


Աստուածազարդ

adj.

adorned by God, or with the grace of God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածազարդ ազինք գնդից. (Նար. առաք.։)


Աստուածազգեաց, զգեցի, ից

adj.

that bears god;
carried by God.

· Calfa

NBHL (1)

Առաքելոց սրբոց եւ մարգարէիցն աստուածազգեաց պարուք։ Հարսն աստուածազգեաց. (Խոր. հռիփս.։)


Ապշիմ, եցայ

vn.

to be astonished, surprised, enraptured, amazed;
to grow stupid.

· Calfa

NBHL (2)

Բանաւորն անբանաբար ցանկութեամբ երկայնաձիգ ժամանակս ապշեալ կայ. (Կլիմաք.։)

ԱՊՇԻՄ գտանի եւ ԱՊՇԵՄ. չ. որ եւ ԱՊՇԱՆԱՄ, ԱՓՇԻՄ. ἑξεπορέομαι. plane haesito, perplexus sum, ἑξίστημι. obstupefio. Ապուշ լինել. կորուսանել զուշն, կամ յափշտակիլ արտաքոյ իւր. ցնորիլ. յիմարիլ. թմբրիլ. հիանալ. շուարիլ, շշմիլ.


Ապստամբութիւն, ութեան

s.

rebellion, revolt, mutiny, sedition, faction, revolution.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ վասն ապստամբութեան ինչ յանցեաք առաջի տեառն։ Ստիպաւ տագնապէին զապստամբութիւնն։ Զօրացան յապստամբութեան իւրեանց։ Զհետ ապստամբութեանց մերոց գնասցուք. եւ այլն։


Ապրանք, նաց

s. pl. life, duration of life;
ոչ լինել ապրանաց, to be in a dying state, to be dying.

· Calfa

NBHL (2)

Զգեստն նոյնպէս դուզնաքեայ եւ առանց պաճուճանաց՝ առ ի յապրանս ի ցրտոյ եւ ի տօթոյ. (Փիլ. տեսական.։)

Զերկիր վաստակին, եւ զկէսն մեզ տան զապրանացն՝ զայգւոյ եւ զարտոյ. (Մաղաք. աբ.։)