Definitions containing the research լոր : 2635 Results

Բազմաստուած, ից, ոց

See full entry →

adj. s.

polytheist;
բազմաստուածք, idols, cf. Կուռք.

NBHL (5)

Հեթանոսք կուրացեալ էին ի բազմաստուած մոլորութիւնն. (Զքր. կթ.։)

ԲԱԶՄԱՍՏՈՒԱԾ πολύθεος qui multos deos colit որ եւ ԲԱԶՄԱՍՏՈՒԱԾԵԱՆ, (անձն, մանաւանդ՝ դէն նորա) Որ ընդունի եւ պաշտէ զբազում Աստուածս, կամ զկուռս. եւ որ ինչ սեպհական է այնմ մոլորութեան. հեթանոսական.

Ի հաւատալոյ անտի (ի մի) յԱստուած՝ բազմաստուածոց մոլորութիւնս կարճեմք. (Կոչ. ՟Ը։)

Ոչ կարացին փոքր գիտութեամբն հասանել ի մեծ գիտութիւնն՝ վասն բազմաստուած մոլորութեանն. (Իգն.։)

Ի ջնջումն բազմաստուած մոլորութեանն. (Լմբ. հանգ.։)


Բազմաստուածեան

See full entry →

s. adj.

cf. Բազմաստուած.

NBHL (1)

Ի բազմաստուածեան մոլորութիւն՝ իբրեւ ի գբի ինչ եւ ի ներքին վիրապի (կապեալք). (Սեբեր. ՟Գ։)


Բազմաստուածութիւն, ութեան

See full entry →

s.

polytheism.

NBHL (3)

πολυθεία, πολυθεότης, δῆμος θεῶν multitudo deorum Բազմութիւն սուտ աստուածոց. մանաւանդ Մոլորութիւն դնելոյ զբազում աստուածս, զորս թուեն ոմանք մինչեւ ցերեսուն հազար. հեթանոսութիւն. դիցապաշտութիւն. կռապաշտութիւն.

Բազմաստուածութեամբն մոլորեալք. (Զքր. կթ.։)

Լուսաւորեալ լեզուօքն հրեղինօք՝ հրեղինօք՝ զբազմաստուածութեանցն վանեցին զմոլորութիւն. (Գանձ.։)


Բազմորդի

See full entry →

adj.

having many children.

NBHL (1)

Վարուժանի տեսեալ զբազմորդի զլոր՝ գոհանայր զԱստուծոյ. (Մխ. առակ.։)


Բազմուսումն, մանց

See full entry →

adj.

very wise, learned, skilful, scientific.

NBHL (1)

Բազմալուրս առնելով, եւ բազմուսմունս՝ զբոլոր քերթողսն ուսանելով. (Պղատ. օրին. ՟Է։)


Բազում, զմի, զմաց

See full entry →

adj. adv.

"several, diverse, much, thick, great, large, full, abundant, copious, numerous, considerable, frequent, very, too much, excessive;
ոչ —, but little, not much;
— անգամ, բազմիցս, several times, often, frequently, cf. Յոլով անգամ, cf. Շատ անգամ;
— ինչ պէտք են, it is necessary much trouble, many things;
յետ ոչ — աւուրց, in few days;
ի բազմաց հետէ, a long time ago;
—ք, many people;
—ք ի մարդականէ, the most part of men;
" —ս, — ինչ, much, too much;
— ինչ գոչել ծովու, roaring of the waves;
—ս չարչարիլ, to suffer much;
ընդ — ժամանակս, for a longtime.

NBHL (1)

Բազումք յարեան ի վերայ իմ։ Բազումք ասէին զանձնէ իմմէ։ Բազումք ասիցեն ցիս։ Որ ի վերայ բազմաց (այսինքն բոլորից) հեղու ի թողութիւն մեղաց։ Մի հաց, մի մարմին եմք բազումքս եւ այլն։


Բաժակեմ, եցի

See full entry →

va.

to soak, to water;
— զգետինն, զտունկս, to water the ground, the plants.

NBHL (1)

Տաժանէ (որթն զերկրագործն) ի բրելն եւ ի բաժակելն, զաւելորդ ուղէշս յապաւել, ջուրբ արբուցանել։ Տանել զյանձանձանս աճեցմանն՝ միայն շուրջ զինքեամբ բոլորակաբար բաժակելովն, եւ այնպէս անկարօտ ի վտակացն ոռոգմանէ դարմանեալ սնանի. (Պիտ.։)


Բաժանաբար, աց

See full entry →

adv.

dividedly, separately.

NBHL (1)

Ի քեզ ընկալար (զտէրն բոլորից), ոչ ի մասնէ, այլ ի լրութենէ. ոչ հատմամբ, այլ հաստատութեամբ. ոչ բաժանաբար, այլ ամբողջապէս. (Նար. կուս.։)


Բաժանեմ, եցի

See full entry →

va.

to divide, to separate;
to share, to distribute;
to cut, to decompound, to disjoin, to uncouple, to disunite, to split, to cleave, to scatter, to behead, to make an incision;
— վիճակաւ, to allot.

NBHL (1)

ԲԱԺԱՆԵՄ ԲԱԺԱՆԻՄ. գրի եւ ԲԱՐԺԱՆԵԼ. μερίζω, διαμερίζω , ἁπονέμω, ἁποδιαστέλλω, διαιρέω partio, dispertio, distribuo, divido Բաժին բաժին կամ մասն մասն առնել զմի ինչ բոլոր , եւ բաշխել, վիճակել. մասն բաժին ընել՝ տալ. բաժնել.


Բաժին, ժնից

See full entry →

s.

part, share, portion, quota, proportion, distribution, equality, parcel, piece;
dose;
lot;
— հարկաց, assessment.

NBHL (2)

μερίς , μερισμός pars, portio, partitio Մասն բոլորի բաշխելոյ՝ վիճակեալ իւրաքանչիւր տռողաց. վիճակ. որ եւ գրի ԲԱԺԻՆ. ... (լծ. եւ լտ. բօ՛րցիօ, պա՛րս. թ. բա՛յ, բարչէ, բարէ՛ )

Ասեն... եօթն մոլորակացդ իշխանութեամբ (այսինքն ազատութեամբ) շրջել, եւ ոչ ի բաժնի կալ. (Շիր.։)


Բալատեսիլ

See full entry →

adj.

dark, gloomy.

NBHL (1)

Բալատեսիլ գոլորշիւք զօրէն խիտ ամպոյն զսրբոյ հոգւոյն ճառագայթսն ի բաց հալածեն. (Բրս. պհ.։)


Բակառեմ, եցի

See full entry →

va.

to encompass, to begird;
to contain, to comprehend.

NBHL (1)

Որով տարբերի բոլորն բակառեալ բանական եւ մահկանացու սեր. (Մագ. ՟Ձ՟Թ։)


Բաղաձայն, ից

See full entry →

adj.

consonant;
unanimous.

NBHL (1)

σύμφωνος, συνηχῶν consonans որ եւ ասի Ձայնակից. Ձայնորդ. Շարաձայն. Բարբառակից. Տառ կամ գիր հարկաւ կցելի ընդ ձայնաւոր տառից, զի եւ ինքեան մարթասցի տալ զիւր հնչումն, զի ըստ ինքեան կա՛մ է բոլորովին անձայն. զոր օրինակ բ, գ, դ եւ այլն. եւ կամ կիսաձայն, զ, չ, ս եւ այլն.


Բաղանիք, նեաց

See full entry →

s. pl.

baths, bathhouse;
bathing place;
տաշտ բաղանեաց, bathing-tub;
վերարկու բաղանեաց, bathing-gown;
եղանակ բաղանեաց, bathing season;
սրահ, սենեակ բաղանեաց, bath-room;
ի բաղանիս մտանել, բաղանիս առնուլ, to bathe, to take a bath;
ի բաղանիս երթալ, to go to the baths;
գետոյ, ծովու —, river-baths, sea-baths;
— գոլորշւոյ, բժշկական —, vapour, medicated bath;
նստական —, hip bath;
ցուրտ, ջերմ ջրոյ —, cold, hot or warm baths.


Բաղկանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to consist;
to be composed, constructed, constituted.

NBHL (2)

Մասանցն ոչ գոլով՝ եւ ոչ բոլորն կարող գոլ բաղկանալ։ Ի չորից տարերցդ բաղկացեալ գոյ մարմին։ Ուսումնականն քանակիւն բաղկանայ։ (Սահմ. ստէպ։)

Բոլորն ի մասանց բաղկանայ, եւ զբաղկացեալն ի մասանց քակտէ ապականութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Բաղկացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

consistency, composition, conjunction.

NBHL (1)

Ի չորից զբոլոր բաղկացութիւնս ասեն լինել։ Մակաւասար բոլոր բաղկացութեան գոյիցս. (Մագ. ՟Է. ՟Կ՟Բ։)


Բաղկացուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

constituent.

NBHL (1)

Բոլոր բարեաց բաղկացուցիչ. (Մագ. ՟Է։)


Բայց

See full entry →

conj.

but, yet, notwithstanding, however, nevertheless, though, still;
save, except, without;
— եթէ, except;
unless;
— միայն, if, provided, with the exception of, excepted, but, hesides;
if not;
— ասկայն, yet, however, nevertheless.

NBHL (1)

Ոչ եթէ ի մինն միայն մեղանչեն կամ յերկուս, բայց եւ ի բոլոր օրինադրութիւնս իւրեանց. (Մագ. ՟Ա։)


Բան, ներ, նեար

See full entry →

s.

thing;
cf. Բան.

NBHL (2)

Մի՛ զբոլոր տունն ընդ բանիւ արասցեն։ Ո՛չ օրէն է վասն միոյ զամենեսեան ընդ բանիւ առնել։ Զի մի՛ այլքն ընդ բանիւ կացցեն վասն միոյ մեղուցելոյ. (Մխ. դտ.։)

(Նեստոր) չար մոլորութիւն գտեալ՝ ի բանս ելու առնել ջանացաւ զբարեպաշտագոյն թագաւորն մեր. (Կիւրղ. ի կոյսն.։)


Բան, ից

See full entry →

s. bot.

"speech, word, term, saying, dictate, expression, oration, discourse, language, history;
proposal, treaty, promise;
thing;
reason, intellect;
understanding, intelligence;
oracle;
the Word;
ի —ի առնել, to interpose, to employ;
ընդ բանիւ առնել, to excommunicate, cf. Բանադրեմ;
— առ —, word for word;
միով —իւ, in a word;
զբանիւք առնել, to converse, to speak;
ի բանս արկանել, ի —ի առնել to persuade, to convince, to gain;
զ—իւք անկանել, to converse with, to hold a conversation;
ի բանս հրապուրանաց արկանել, ի —ս ելու առնել, to charm or to allure with one's words;
—ս ընդ իրեարս դնել, ի բանի լինել ուրուք, —ունել ընդ ումեք, — կապել առ ոք, to understand, to be understood, to come to an understanding;
ըստ իմունս —ի, որպէս իմ —ս է, according to me;
ի — տանել, արկանել, to employ, to serve one's self;
—ել, կալաւ, it is said;
զոյզ ընդ —իցս, at these words;
ասել — չարութեան զումեքէ, —ս բարեաց խօսել վասն, to speak ill or well of some one;
զի՞նչ է —ս այս, what is this ?
— տալ, to promise, to give one's word, cf. Խոստանամ;
թողէք ի բաց զ—երդ, leave these things;
—ի գործ առնել, to begin to speak;
վախճանել զբանս իւր, to finish one's discourse;
— վճարել, to do some thing;
ոչ եւս ընդ —ս ինչ ածեալ, without any hesitation;
— ինչ է ինձ ընդ քեզ, I have a word to say to you;
ըստ —ի ամենեցուն, according to every body;
վասն քո բանիդ, upon your word;
ըստ —ի քո, according to what you have said;
գիտես ընդ ում է —դ, you know well with whom you have to do;
մինչգեռ —քն ի բերան նորա կային, hardly had he spoken;
—ք ինչ են իմ ընդ ունեք, I have a suspicion of some one;
I have intrigues or connections with some one;
—ք ինչ ոչ էին, ոչ գոյին նոցա ընդ ումեք ի մարդկանէ, they have neither society nor commerce with other men;
առանց —ի պոռնըկութեան, except for cause of adultery;
բան առնել՝ կապել՝ ունել, cf. Ուխտ դնել." myrobalan (fruit, tree and oil);
acorn (fruit).

NBHL (2)

Մի՛ զբոլոր տունն ընդ բանիւ արասցեն։ Ո՛չ օրէն է վասն միոյ զամենեսեան ընդ բանիւ առնել։ Զի մի՛ այլքն ընդ բանիւ կացցեն վասն միոյ մեղուցելոյ. (Մխ. դտ.։)

(Նեստոր) չար մոլորութիւն գտեալ՝ ի բանս ելու առնել ջանացաւ զբարեպաշտագոյն թագաւորն մեր. (Կիւրղ. ի կոյսն.։)


Բանաստեղծ, ից

See full entry →

s.

poet;
յոռի or զձուձ —, poetaster, rhymer.

NBHL (1)

Բոլորովին ի բանաստեղծականն հրաժարել պատմութեանց. (Պիտ.։)


Բանաստեղծական, ի, աց

See full entry →

adj.

poetical.

NBHL (1)

Բոլորովին ի բանաստեղծականն հրաժարել պատմութեանց. (Պիտ.։)


Բանդագուշիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to talk extravagantly, to talk nonsense, to rave, to dote;
to vacillate, to totter, to stagger.

NBHL (1)

φαντάζομαι, πλάνομαι եւ այլն. imaginor, erro, deliro եւ այլն. Ցնորիլ. երեւութանալ. երազել. յայլոց խելս լինել. կապիլ մոշոյ. ափշիլ. ընդվայր յածիլ. թափառիլ. տատանիլ. վարանիլ. յիմարիլ. մոլորիլ. մոլիլ.


Անց, ի, իւ, անցք, ից

See full entry →

s.

abortive;
Easter;
cf. Անցք.

NBHL (1)

Զբոլոր կիրս անցից կենցաղոյս պատմեցին։ Ի վնասակարն վհատել անցից. (Պիտ.։)


Անցանեմ, անցի, անց

See full entry →

vn.

to pass;
to flow, to run;
to pass away, to end, to cease;
to passover, to omit;
— զանցանել, to exceed;
to surpass, to excel, cf. Գերազանցեմ, cf. Յառաջատեմ;
զբանիւ՝ ըստ հրամանն, to infringe, to transgress, to violate, to break;
— ընդ մէջ, to cross;
to pierce, to penetrate;
— վերստին, to repass;
—ի տեղի այլոյ, to succeed;
— ընդոստ, to leap;
— արագ, to hasten;
— զաւուրբք, to grow old, cf. Ծերանամ, cf. Պառաւեմ, cf. Զառամանամ;
— ճրագի, to be extinguished;
— ժամանակի, to elapse;
— անցից, to happen;
— յաշխարհէ, to die, to expire;
հասանել —, to cross, to traverse;
— ըստ չափ՝ ըստ սահման, to surpass, to exceed, to go beyond the limit;
հապճեպ զբազում իւիք, to pass rapidly over many things;
սակաւ ինչ — բանիւ, to speak briefly.

NBHL (1)

Կրթի ընդ կենցաղօգուտն անցանելով վարժումն։ Ճանաչել զիւր ինքեան անկ, եւ ի նմին մանաւանդ բազում անցանել երկասիրութեամբ։ Բոլորք միումն անցեալ լինէաք ախորժակի. (Պիտ.։)


Անփոյթ

See full entry →

adj.

negligent, careless, inattentive, indifferent, indolent;
— առնել, — լինել, to neglect, to slight, cf. Անտեսել.

NBHL (1)

Եւ ի գոլոյն աստուած ոչ անփոյթ արարեալ. քանզի եկաց մնաց այսպէս բոլորիցս տէր. (Պրպմ. լ.։)


Անօսրագոյն

See full entry →

adj.

more or very thin, very subtile.

NBHL (1)

Գոլորշիք անօսրագոյն, եւ ամենեւին անտես. (Արիստ. աշխարհ։)


Անօսրանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to rarefy;
to become thin;
to be diminished;
to waste;
to become fine or subtile.

NBHL (1)

Ի ձեռն պրկելոյ՝ թանձրացեալն ի գոլորշեաց մասնն անօսրանալ. (Նիւս. կազմ.։)


Աշխարհաժողով

See full entry →

adj.

cf. Աշխարհախումբ.

NBHL (1)

Յաշխարհաժողով ատեանն բոլոր տիեզերաց. (Յհ. իմ. եկեղ.։) (Գանձ.։)


Աշխարհաշէն

See full entry →

adj.

that causes a country to nourish;
blooming, in bloom.

NBHL (1)

ԱՇԽԱՐՀԱՇԷՆ ոպէս ի բոլոր աշխարհէ շինեալ, կամ եղեալ ընդ պատրուակաւ աշխարհաշիութեան.


Աշխարհօրէն

See full entry →

adv.

secularly;
vulgarly;
generally, universally.

NBHL (1)

Բոլոր աշխարհաւ. համաշխարհական. δημόσιος. publicus.


Աշտարակաշէն

See full entry →

adj.

cf. Աշտարակագործ.

NBHL (1)

Նեբրովթ սկայն կախարդութեամբ զբոլորս հրապուրէր ազինս աշտարակաշէն առնել. (Կաղանկտ.։) (եթէ իմասցիս, առնել զնոսա, յայնժամ լինի՝ շինօղ աշտարակի։)


Աչալուրջ

See full entry →

adj.

alert, sprightly, vigilant, active, gay;
circumspect.

NBHL (1)

Աչալուրջ երեսօք զբոլոր նորա կատարեալ զհայցուածս. (Յհ. կթ.։)


Աչարձակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

look of love, longing eye, amorous glance, lust.

NBHL (1)

Ոյր աչք են արձակեալ յօտարին իրս եւ յաւելորդս. զակատեալ. մոլի. ցանկասէր. աչքածակ, անգահ.


Ապականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

corruption;
destruction, ruin;
contamination, infection;
depravity, perversion, degeneration;
putrefaction, rottenness, sourness, staleness, rancidity;
— կուսի, defloration, debauchment;
տեղի՝ դուբ ապականութեան, sepulchre, tomb;
— բարուց, corruption, depravation of morals or manners;
յ— դնել՝ դարձուցանել, կարգել, հասուցանել, cf. Ապականեմ;
յ— դառնալ, լինել, անցեալ գնալ, cf. Ապականիմ;
ձմեռն ապականութեան, the winter destroyer or spoiler.

NBHL (2)

Որ մոլորեցուցանէ, ինքն անկցի յապականութիւն։ Ոչ տացես սրբոյ քում տեսանել զապականութիւն։ Թէ իջանեմ ես յապականութիւն։ Իջուսցես զնոսա ի գուբ ապականութեան։ Ոչ սպանցէ զքեզ յապականութիւն։ Ըմբռնեցին զնա, կամ պատեցին զնա թակարդօք յապականութիւն։ Գնան ի մէջ հրոյն, եւ ապականութիւն ինչ ոչ գոյ ի նոսա։ Հանաւ դանիէլ ի գբոյ անտի, եւ ամենեւին ապականութիւն ոչ գտաւ ի նմա։ Փառք իմ յապականութիւն դարձան. եւ այլն։

Արդ է ապականութիւն՝ բոլոր իրի քակտութեան պատճառ՝ այլայլութեամբ ի վերայ հասեալ։ Ապականութիւնն՝ ներլինելութեանն ներհականայ. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Ապաստանեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ապաստան առնել.

NBHL (1)

Զկատարած մարտին յաղթութեան ի քեզ տէր յիսուս ապաստանեցի։ Զոլորտս ամենից բոլորից լրութեան յաշտարակ հզօր ապաստանեցին. (Նար. ՟Կ՟Ե. եւ Նար. խչ.։)


Ապարում

See full entry →

s.

border or edge of a tent or pavilion, fringe.

NBHL (1)

παράθεμα. additamentum, περισσόν, reliquum, residuum եւ σχοινίον, funiculus. Աւելորդ ծայրք կամ կախուածք վրանի եւ նմանեացն, ստորոտ. ծոպք. եւ Ապաւանդակ. լար։


Ապաւինութիւն, ութեան

See full entry →

s.

refuge, resource;
confidence, security.

NBHL (1)

Բառ անստոյգ՝ կարծեցեալ իբր արմատ բառիս ԱՊԱՒԱՌ. որպէս Աւելորդ հիւթ հոսեալ. բիժ. աղտ.


Բաջաղանք, նաց

See full entry →

s. pl.

story, idle talk, stories, nonsense, prattle, quackery.

NBHL (1)

Բաջաղանք մոլորելոց մտաց ի դիւաց։ Զնոյն բաջաղանս այլովք պատմութեամբք կարկատեցին։ Անմտութեամբ լի են բաջաղանքն. (Եզնիկ.։)


Բարբանջումն, ման

See full entry →

s.

cf. Բարբանջ.

NBHL (1)

Որ ձեզ ընդունայնութիւնք եւ բարբանջմունք թուին։ Ցանկայք մոլորութեան բարբանջմանց։ Անմիտ մարդոյ բարբանջմունք. (Փարպ.։)


Բարբանջեմ, եցի

See full entry →

va.

to make tiresome repetitions, to chat, to prattle, to bawl, to tattle.

NBHL (1)

Անաստուած մոլորութեամբ բարբաջեալք. (Սիսիան.։)


Բարբաջեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Բարբանջեմ.

NBHL (1)

Անաստուած մոլորութեամբ բարբաջեալք. (Սիսիան.։)


Բարբարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to hesitate, to haggle;
to be busy, embroiled, perplexed.

NBHL (1)

Որպէս հոգայիքն դուք, բայց բարբարեցարուք իմն վասն յապաղիչ մոլորութեանցն, որ պատեալ էին զձեօք. (Եփր. փիլիպ.։)


Բարգաւաճ, ից

See full entry →

adj.

signal, illustrious;
cheerful;
increased, flourished, flourishing, civilised.

NBHL (1)

Զի բնաւին ի բոլոր բարւոյական բարգաւաճիցն թափուր զմեզ թորեսցէ. (Մագ. ՟Ի՟Ե։)


Բարեբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to bless, to praise.

NBHL (1)

Բարեբանելն, եւ բարեբանիլ յայնմանէ՝ որ զհաստատութիւնն ունի բոլորեցունց. (Փիլ. լին.։)


Բարեբաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Բարեբախտութիւն.

NBHL (1)

Բոլոր կենցաղոյս բարեբաստութիւն։ Այսդունակ յաջողեալ բարեբաստութեամբ։ Զդրացեաց զերջանիկ տեսանելով զբարեբաստութիւնս. եւ այլն. (Պիտ.։)


Անտեղեակ, ղեկաց

See full entry →

adj.

ignorant, unlearned, unskilful.

NBHL (1)

Ոչ մոլորիմք իբրեւ զանտեղեակս. (Եղիշ. ՟Գ։)


Անտեղի, ղեաց

See full entry →

adj.

not confined to one place, uncircumscribed;
absurd, extravagant;
unbecoming, unsuitable.

NBHL (3)

Անպատեհ. անպատշաճ. անյարմար. անդէպ. անվայելուչ. եւ Աւելորդ. եօլսուզ, մինասիպէթսիզ, ույկունսուզ.

Թոյլ տայ անտեղի ինչ գործել։ Ուրեմն անտեղիք են օրէնք, աւելորդ դատաստանք. (Նիւս. բն.։)

Եւ զի՞նչ ինձ առ այս բիւրապատիկս ածել ի դիմի անտեղի. (Մագ. ՟Ժ՟Ե.) իբր մ. յաւելորդս, կամ արտաքոյ տեղւոյս։


Բազմաթիւր

See full entry →

adj.

very wrong;
perverse.

NBHL (1)

πολύτροπος obliquus, versipellis Խեղաթիւր. բազմադարձ. կամակոր. ոլոր մոլոր, ծուռումուռ, կեղծաւոր.


Բազմալի, լիք, լեաց

See full entry →

adj.

surgy, billowy, tempestuous, agitated.

NBHL (1)

Առ Աստուած բանիւք ելանել՝ մոլորեցուցիչ եւ բազմալիք առնէ զմիտս. (Կլիմաք.։)