Definitions containing the research լակ : 661 Results

Անայլայլաբար

See full entry →

adv.

invariably, immutably, constantly.

NBHL (1)

Չայլայլեալ. անայլայլակ. անփոփոխ.


Անայլայլելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

cf. Անայլայլակ.


Անգիծ

See full entry →

adj.

not described, not marked, not written;
that cannot be marked, hard.

NBHL (1)

Անգիծ եւ լպրծոտ լակոնացի վիմաց. (Մագ. լ։)


Անզանազան

See full entry →

adj.

indifferent.

NBHL (1)

ἁποικίλτος. invariatus. Որ ոչ պէսպիսանայ. անայլայլակ.


Այլագոյն

See full entry →

adj.

of a different colour;
unlike, different.

NBHL (2)

ԱՅԼԱԳՈՅՆ. Ա՛յլակերպ. այլազգ. տարբեր. որ եւ ԱՅԼԱԳՈՒՆԱԿ. ուրիշ կերպ. պաշգա դիւրլիւ.

Այլակերպ քան զամենայն գազանսն՝ վասն այլագունից կարգաց իշխանութեանցն. (Լծ. կոչ.։)


Այլագունեմ, եցի

See full entry →

vn.

to discolour, to tarnish, to stain;
to turn pale.

NBHL (1)

Այլագոյն առնել. յայլ գոյն կամ ի կերպարան շրջել, եւ այլազգ կացուցանել. այլայլել, փոխել. յեղաշրջել. այլակերպել. ἁλλοιόω. muto, diversum reddo, vario,. μεταβάλλω. transmuto, permuto. գունը կամ բանը փոխել, ուրիշ կերպ ձեւացնել. թէպտիլ էթմէք.


Այլագունիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Այլագունեմ.

NBHL (1)

ԱՅԼԱԳՈՒՆԵՄ ԱՅԼԱԳՈՒՆԻՄ Այլագոյն լինել. յայլ գոյն կամ ի կերպարան փոխիլ. այլակերպիլ. այլայլիլ. փոփոխիլ. յեղաշրջիլ. փոխուիլ, ուրիշ կերպ ըլլալ. թէպտիլ օլմագ. ἁλλοιόομαι, μεταπίπτω. mutor, immutor, degenero


Այլադեն

See full entry →

adj. s.

of a different religion;
infidel.


Այլահաւատ

See full entry →

adj. s.

of a different belief, sectary;
pagan;
heterodox.

NBHL (2)

ԱՅԼԱԿՐՕՆ ԱՅԼԱՀԱՒԱՏ. Որ է յօտար կրօնից կամ ի հաւատոց. այլազանդ. այլակդեն. այլազգի. եւ այլափառ. ուրիշ հաւատքի կամ դաւանանքի տէր. պաշգա մէզհեպտէն.

Զվայրենաբարոյ ազգս եւ զայլակրօնս նշանակէ. (Երզն. մտթ.։)


Այլաձեւ

See full entry →

adj.

of a different form or figure.

NBHL (1)

παραλλάγμενος. discrepans, inusitatus, prodigiosus Այլակերպ. նորաձեւ. անսովոր, եւ անակնկալ. նորահրաշ.


Այլաղանդ, ոյ, աց

See full entry →

adj. s.

of another sect, of a different faith;
sectary.

NBHL (1)

Որ առաքելական աւանդից եւ հետեւողաց նոցին հետեւող, իբր այլաղանդ թշնամանէին. (Սկեւռ. լմբ.։)


Ամոքեմ, եցի

See full entry →

va.

to soften, to calm, to compose;
to conciliate, to appease, to allay, to pacify, to reconcile;
to affect, to move, to touch;
to abate, to diminish;
to sooth, to caress;
to engage, to win over, to persuade.

NBHL (1)

Զկաւոյն կնատութիւնն յարդիւ իմն ամոքեն, եւ այնպէս՝ առնեն կարծրագոյն զլոյծն։ Յառաքելական ամոքելի զանգուածոյն էին. (Սեբեր. ՟Դ. ՟Է։)


Կայթանեմ

See full entry →

vn.

to gush, to spout out.

NBHL (1)

Աղբիւրք որպէս յերակաց ի վեր կայթանել կայլակէն (լաւ եւս՝ կայթանեալ կայլակեն). (Եպիփ. սղ.։)


Կայծակն, կան, կունք, կանց

See full entry →

s. med.

lightning, thunder;
thunderbolt;
spark;
live or burning coal, glowing embers;
carbuncle, anthrax;
հրացայտ —կունք, lively sparks;
—կունս արձակել, թօթափել, to emit sparks;
to launch thunderbolts, to blast with lightning.

NBHL (1)

Իբրեւ զկայծակն իմն փայլակնահար զաշխարհն արարեալ։ Իբրեւ զկայծակն ի վերայ հասեալ. (Յհ. կթ.։)


Կապակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

bound together;
conjoined.

NBHL (1)

συνδέσμιος, συνδεδέμενος simul vinctus, convinctus, colligatus. Կապեալն ընդ այլում. կցորդ նոյն կապոյ. ամոլակից. զոր օրինակ մարմինն կոչի կապակից հոգւոյն.


Կողով, ոց

See full entry →

s.

basket, pannier, frail, hamper.

NBHL (1)

կողով, քաղելակ սէփէթ, քուֆֆէդ։


Կոյս, կուսից

See full entry →

s. ast. adj.

virgin, maiden;
the Holy Virgin;
Virgo;
virgin, virginal, maiden, maidenly;
pure, chaste;
uncontaminated, untouched, unmingled, inviolate;
mysterious, secret, hidden;
— գեռահասակ, young virgin, girl, maid;
— ճանապարհ, untrodden path;
— գերեզման, empty tomb;
cf. Ելանեմ.

NBHL (1)

Ետես կոյս հնոյն զկոյս նորոյս, եղիա զյովաննէս (ի թաբոր). (Եփր. այլակերպ.։)


Կոյս, կուսաց

See full entry →

s. prep.

side;
party;
cf. Կողմն;
towards, in the direction of;
ընդ ո՞ր կոյս, which way ? where ? ի կուսէ անտի, on that side or part;
յամենայն կուսաց, on all sides;
յոր եւ — կամիցի, wherever he pleases;
յայս — յայն —, from one side to another, on one side the other, here & there;
զգնալ յայս — եւ յայն —, to take a walk & thither, to & fro;
յայս —՝ յայն — զետոյն, on this side & on that of the river, here & there;
յայն — ծովուն, beyond the sea;
ի թիկունս —, յետ —, behind one's back, behind, from behind;
յարեւելից կուսէ, from the East;
յարեւմուտս —, towards the West;
ի մէնջ կուսէ, for us, for our part, as for us;
ի մեր — է, he is on our side, he is favourable to us;
ի կատարածն — թղթիս, towards the end of my letter;
ելանել ի բացեայ —, to retire aside;
ի չորս — վիմաց, of hewn stone.

NBHL (1)

Ետես կոյս հնոյն զկոյս նորոյս, եղիա զյովաննէս (ի թաբոր). (Եփր. այլակերպ.։)


Կուսաստան, աց

See full entry →

cf. Կուսանոց.

NBHL (1)

Արգելականք կուսանաց ի կուսաստանաց անտի ի դրունս եւ ի պարիսպս ընթանային։ Կոյսք ի կուսաստանաց մարբքն հանդերձ ի հրաարակսն հասանէին. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 19։ ՟Գ. Մակ. ՟Ա. 10։)


Կտապ, ի, ոյ

See full entry →

s.

bun, cake;
ginger-bread.

NBHL (1)

ռմկ. կուտապ, գաթա, քէթէ. πέμπα coctio, genus placentae. Պլակինդի, բլիթ, խմորեղեն՝ յոր դնին չամիչք, խիւսք, եւ այլն.


Կրական, ի, աց

See full entry →

adj.

passive.

NBHL (1)

Օդն կրական գոլով զօրութեամբ, եւ ամենապէս այլայլական. (Արիստ. աշխ.։)


Կրելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj. s. fig.

wearable;
portable;
bearer, carrier;
litter;
mother.

NBHL (1)

ԿՐԵԼԻՔ. Բառնալիք. պատգարակ, դեսպակ, սայլ. եւ Ուսք. շալակ.


Կարկանդակ, աց

See full entry →

s.

cake, pastry;
մսալիր —, pie, pasty;
պտղալից —, fruit tart.

NBHL (1)

καυών placenta. Քաքար. պլակինդի. բլիթ. հաստեայ. խմորեղեն.


Կենագործեմ, եցի

See full entry →

va.

to vivify, to give life to, to quicken, to animate, to revive, to restore.

NBHL (1)

արեգակն յերկինս ըստ սովորութեան երեւէր նոցա, եւ կենագործէր զաշխարհի հաստատութիւն. (Եփր. այլակերպ.։)


Խրտուիլ

See full entry →

s.

scarecrow, bugbear;
դոյզն ինչ —, a mere trifle, a nothing.

NBHL (1)

φόβητρον terriculum, terriculamentum. որ եւ ռմկ. խրտուիլակ, խրչլակ, խունջ, ծանակ . թ. գօրգուլուգ. Ինչ մի խրտեցուցիչ եւ ահարկու. որպիսի է եւ նմանութիւն մարդոյ կամ կենդանւոյ կանգնեալ ի պարտէզս եւ յայգիս ի խրտուցանել զթռչունս.


Խցարգել

See full entry →

adj.

retired, lone, lonely, solitary.

NBHL (1)

ԽՑԱՐԳԵԼ կամ ԽՑԱՒՈՐ. Արգելական ի խցի. բնակեալ ի խուց ճգնաւորական. միայնակեաց.


Խցաւոր

See full entry →

cf. Խցարգել.

NBHL (1)

ԽՑԱՐԳԵԼ կամ ԽՑԱՒՈՐ. Արգելական ի խցի. բնակեալ ի խուց ճգնաւորական. միայնակեաց.


Ծաղրական, ի, աց

See full entry →

s.

cf. Ծաղրալից;
risibility.

NBHL (1)

Միայն բանականիս է յարագոյ ծաղրականն եւ լալականն. (Երզն. քեր.։)


Կիզիչ, չի, չաց

See full entry →

adj. s.

combustive;
canstic;
incendiary

NBHL (1)

(Փայլակն) պրեստեր կոչի, որ ասի կիզիչ. (Արիստ. աշխ.։)


Կիսամասնեայ

See full entry →

adj.

half, in part, imperfect.

NBHL (1)

Ոչ սակաւ մի նայեցուած փայլական, ո՛չ կիսամասնեայ փոխատրութիւնն կարծիցի. (Նար. ՟Հ՟Դ. ՟Հ՟Է։)


Կիրք, կրից

See full entry →

s.

passions;
movement of the soul, emotion, sentiment, feeling;
animal passions, sensuality, vice;
suffering, pain, torment;
accident;
attributes, properties;
— լուսնի, phases of the moon;
յոյզ կրից, transports, fits of passion;
զաչացու՝ խօլական՝ նորածին՝ մոլեգին —, blind, extravagant, furious, outrageous passion;
յուզել զկիրս, to stir up, to provoke or excite the passions;
գգուել զկիրս, to flatter, to soothe one's passions;
անձնամատն լինել ի կիրս իւր, to give oneself up, to abandon oneself to one's passions, to indulge, to let loose, to gratify one's passions;
ի դժուարին կիրս գտանել, to find oneself in a painful, embarrassing or awkward position;
նուաճել զկիրս, to rule, to subjugate or control one's passions, to bring one's passions under subjection.


Կմախք, խաց

See full entry →

cf. Կմախիք.

NBHL (1)

Ոռնան եւ ողբան եւ գուժեն իբրեւ կմախիս մեռելոյ յն. իբրեւ ի ճաշ մեռելոյ. ἑν περιδείπνῳ . գուցէ ընթերցեալ է մերս՝ περιδείδων , ահաբեկ, որպէս կմախ եդեալ ի խրտուիլակ։


Կշիռ, կշռոց

See full entry →

s. adj. adv. ast.

balance;
steel-yard, weighing machine;
weight, heaviness, ponder-ousness;
equilibrium, poise;
equivalent, equal value, counterpoise;
proportion;
parallel, comparison, likening;
trial examination, ponderation, judgment;
equal, just, tantamount, equivalent, proportional;
equally, justly, exactly, proportionately;
perpendicularly, directly over, vertically;
ծանրոցք կշռոյ, counterpoise, the weights of a steel-yard or beam;
— դահեկանաց, money-scales;
— անօթոց, tare, tare & tret;
— հաւասարութեան, equilibrium, counterpoise;
— տեսակարար, յարաբերական, բացարձակ, specific, relative, absolute weight;
— քաղաքական, balance of power;
— տաղաչափական, the scan or measure of verses, prosody;
— գտակաւ, exactly, precisely;
— վերուստ ի վայր, in equilibrium;
perpendicularly, vertically;
կշռով, by weight;
զնոյն կշռով, as much, equally, of like measure or weight;
պաշտօնեայ կարգեալ յուղղութիւն կշռոց, officer appointed to mark weights & measures;
սահմանել զ—ս, to stamp with the public mark;
— արդար, correct balance, scales;
just weight;
— նենգութեան, false weight;
— ստութեան առնել, to falsify weights or scales;
զմէտ կշռոյն անայլայլակ ունել, to hold the balance evenly;
to counter-balance, to counter-poise, to counter-vail, to equipoise, to equilibrate;
դնել ինչ ի — ոսկւոյ, to pay exceedingly dear for, or at an extravagant rate;
դնել զգլուխ իւր ի կշիռս, to risk oneself, to incur danger, to run into jeopardy, to expose oneself to death, to carry one's life in ones hand, to encounter danger or death;
ի — մտանել, to be weighed, carefully pondered or considered;
ի — դնել զոք ընդ ումեք, ի — ընդ միմեանս արկանել, to compare with;
ի — բերեալ համեմատել, ի — համեմատութեան բերել ընդ ումե, to be compared with, to compare oneself with;
զ—ն ընդունել, առնուլ անդրէն զ—ն, to receive the equivalent, or in exchange;
կորուսանել զ— կայից, to lose the balance or equilibrium;
— հաշուի, balance, balance-sheet;
առնել զ— հաշիւ, to strike the balance;
— առնել զհաշիւ, to balance or settle an account;
Libra, the Balance.


Հոլովական, ի, աց

See full entry →

adj. gr.

rolling, circular;
declinable.

NBHL (1)

Հոլովական, այսինքն թաւալական. զի անուն ընդունակ է հոլովից. (Երզն. քեր.։)


Հողեալ

See full entry →

adj.

overthrown, fallen to the earth.

NBHL (1)

Զնա ինքն յերկիր հողեալ՝ շալակաւ շրջեցուցանէին. (՟Բ. Մակ. ՟Թ. 8.) (մի ձ. ընտիր, հոլեալ. իբրու հոլովեալ, տապալեալ) cf. ՀՈԾԵԱՄ։


Ճապուկ

See full entry →

adj. adv.

creeping, crawling, cringing;
windig, tortuous, sinuous;
flexible, supple;
ընդ —, hurriedly, hastily, in haste;
ընդ — անցանել, to insinuate, to worm oneself in, to enter cautiously but hastily, to creep or steal in swiftly.

NBHL (1)

Որ ճապատի. դիւրաթեք. այլայլակ ի շարժմունս իւր. վր. ճապուկի. (լծ. եւ ճապաղ. եւ ճեպ. որպէս եւ թ. շէվէք. եւ շաբուգ ).


Ճշմարտաբանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

truthfulness, veracity.

NBHL (1)

Աւետարանն՝ ինքնախօս ճշմարտաբանութիւն տէրունի։ Առաքելական ճշմարտաբանութիւն. (Տօնակ.։)


Հեծանիմ, հեծայ

See full entry →

vn.

to mount, to ride;
— ի կառս, ի ձի, to mount or enter a carriage or vehicle;
to ride, to mount on horseback;
— ի նաւ, to go on shipboard, to embark;
անհամետ —, to ride bare-back;
յորս —, to go a hunting or shooting;
զհետ —, to chase, to give chase to, to persecute, to set off in pursuit of, to pursue;
յաւար —, to plunder, to pillage, to sack;
ապրեցաւ հեծեալ ձիով, he fled on horseback;
cf. Կառք.

NBHL (1)

ἑπιβαίνω (վերելակել). inscendo, conscendo, ascendo. որ եւ ՀԵԾՆՈՒԼ. ռմկ. հեծնիլ, հեծնուլ. Աշտանակել. ելանել եւ նստել ի վերայ գրաստու, եւս եւ կառաց.


Հեղուկ, ի

See full entry →

cf. Հեղկի.

NBHL (1)

διαχυτικός profusus ὐγρός liquidus. Որ ինչ դիւրաւ հեղեալ լինի. լոյծ. խոնաւ. ծաւալական. հեղեղուկ.


Հետեւիմ, եցայ

See full entry →

vn. v. imp.

to follow, to accompany, to attend, to go with;
to follow, to follow in the steps of, to imitate;
to follow, to go or come after, to result, to derive, to proceed, come from;
— շաւղաց ուրուք, to follow in the steps of, to go after;
— ի մօտոյ, to follow closely, near;
—ւի, it ensues, it follows.

NBHL (1)

Հետեւել հայրենի առաքինութեան, կամ հաւատոյ առաջնոց իսրայէլականաց, կամ ընդ համառօտ հաւաստութիւն։ Ումպէտ գործոց հետեւիք։ Փառաց հետեւեցաւ։ Յէժարութեամբ հետեւի ուղիղ շաւղաց. (Խոր.։ Արծր.։ Յհ. կթ.։ Խոսր.։ Մաշտ.։)


Հիացումն, ման

See full entry →

s.

admiration, astonishment, surprise, wonder;
charm, enchantment;
ecstasy;
աստուածահրաշ —, rapture, trance, divine ecstasy;
— or ի — ածել, — արկանել, cf. Հիացուցանեմ;
լինել ի —, to be the admiration of;
արկանել — ի վերայ ուրուք, to plunge into ecstasies, to enrapture;
— է մտաց լսել, it is surprising to hear.

NBHL (1)

Սոսկալի հիացմամբ զայլակերպութիւն քո տէր՝ առաքելոցն տեսեալ. (Շար.։)


Հիմնեմ, եցի

See full entry →

va.

to found, to establish, to lay the foundation, to build.

NBHL (1)

Յառաքելականաց դասուց հիմնեցաւ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Ծովակ, աց

See full entry →

s.

sea-pool, lake, pond;
կաթ մի խելք ինձ մանւանդ եւ ոչ —ս բախտից, a drop of sense rather than a sea of fortune.

NBHL (1)

Ոսկի լականաւ ջուր պատրաստել առ ի լոգանալ ի նմա. եւ իբրեւ եմուտ յոսկի ծովակն, եւ այլն. (Լաստ. ՟Ը։)


Ծովակալ, աց

See full entry →

s.

lord of the sea;
sea-king;
admiral;
մեծ —, փոխան —ի, երորդ —, high, vice-admiral, rear-admiral;
ատեան, խորհրդարան —աց, admiralty-board;
նաւ —ի, flag-ship.

NBHL (1)

Զի՞նչ արդեօք ասիցէ ծով, ծովակալ եղելոյ լակեդեմոնացւոց. (Պիտ.։)


Ծովամարտիկ

See full entry →

adj.

combatting by sea;
naval;
— զօրութիւն, navy, naval service.

NBHL (1)

Ի նաւս վերելակեալ՝ գնային ծովամարտիկ առ թշնամիսն. (Յհ. կթ.։)


Ծպտեմ, եցի

See full entry →

va.

to disguise, to travesty;
to dissemble, to cloak.

NBHL (1)

ԾՊՏԵՄ, եցի. ծպտիմ, եցայ. ն.ձ. Փոխել զկերպարանս. այլակերպել, իլ. ծածղել զանձն, եւ զիրս. թաքուցանել. ըստ ոմանց նաեւ Զսպել, իբր սաստիկ ծպնել. ամփոփել. սքօղել.


Համալծակից, կցի, կցաց

See full entry →

cf. Համալուծ.

NBHL (1)

ՀԱՄԱԼԾԱԿԻՑ ՀԱՄԱԼԾՈՐԴ ՀԱՄԱԼՈՒԾ. ὀμόζυγος, ὀμοζυγής qui sub eodem jugo est. Լծակից, իբր ամոլակից. ամոլք. գործակից.


Համալծորդ

See full entry →

cf. Համալուծ.

NBHL (1)

ՀԱՄԱԼԾԱԿԻՑ ՀԱՄԱԼԾՈՐԴ ՀԱՄԱԼՈՒԾ. ὀμόζυγος, ὀμοζυγής qui sub eodem jugo est. Լծակից, իբր ամոլակից. ամոլք. գործակից.


Համալուծ

See full entry →

adj. s.

bearing the same yoke;
colleague;
companion, partner.

NBHL (1)

ՀԱՄԱԼԾԱԿԻՑ ՀԱՄԱԼԾՈՐԴ ՀԱՄԱԼՈՒԾ. ὀμόζυγος, ὀμοζυγής qui sub eodem jugo est. Լծակից, իբր ամոլակից. ամոլք. գործակից.


Համահաւաքեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Համախմբեմ.

NBHL (1)

Համահաւաքեաց զոյսն իւր, եւ ի մի ժողովեցաւ. ոչ եթէ յայլ կողմանց եկն, եւ անդ հաւաքեցաւ. (Եփր. այլակերպ.։)