Definitions containing the research առաջ : 3936 results

Յարատիւ

adj.

always shining, everluminous.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրա՛խ լեր Մարիամ, զի ծնար զլոյսն առաջին՝ զյարատիւն Քրիստոս. (Ճ. ՟Գ.։)


Յարացոյց, ցուցի

s.

example, model;
idea, design;
prototype;
paradigm.

· Calfa

NBHL (1)

παράδειγμα, ἱδέα exemplar, -plum;
argumentum, idea. Յար եւ յարմար յառաջ բերեալ ցոյց, ցուցակութիւն. նմանութիւն. օրինակ. տարացոյց.


Յարգեմ, եցի

va.

to respect, to pay respect to, to honour, to render honour, to revere, to think very highly of, to value highly;
to esteem, to value, to prize, to make much of, to account, to consider;
to exercise, to employ, to make use of, to turn to account;
— զհանճար, զտաղանդ, to employ or exercise one's talents.

· Calfa

NBHL (3)

Յարգէր զնոսա ժողովուրդն։ Պատուեաց զիմաստութիւն, եւ յարգեցաւ (այսինքն արգոյ եղեւ, յառաջեաց)։ Եւ ոչ յարգեցաւ (յն. վերագրեցաւ) թիւն ի գիրս բանից աւուրց թագաւորին Դաւթի. (Գծ. ՟Ե. 13։ Առակ. ՟Զ. 8։ ՟Ա. Մնաց. ՟Ի՟Է. 24։)

τιμάω honoro, decoro μεγαλύνω magnifacio, aestimo, magnifico προάγω eveho ἑγκωμιάζω laudo ἁνακηρύττω praedico, laudibus celebro. Պատուել, պատուասիրել. մեծարել. մեծացուցանել գովութեամբ, դրուատել, քարոզել. ընծայեցուցանել, նախապատիւ առնել. յառաջեցուցանել. վարկանել. յարգ ընծայել.

ՅԱՐԳԵԼ. որպէս Իրակել (ըստ յն). πραγματεύομαι . (որ եւ հանդերձել) negotior եւ ῤυθμίζω ad certum numerum redigo, moderor, mores informo, compono, apto . Ի գործ արկանել. յառաջ տանել՝ կատարել. աճեցուցանել. վճարել. եւ Յանգել. յարմարել. բանեցնել, գլուխ հանել .... եւ յարմարցընել. ... (լծ. եւ յն. էրղա՛զօ ).


Յարգի

cf. Յարգոյ.

· Calfa

NBHL (1)

(լծ. արժօղ. եւ յառաջ. առաջին) որպէս Յարգաւոր. յարգոյ. պատուական. մեծ համարեալ. նախամեծար. ...


Յարդարեմ, եցի

va. mus.

to fit up, to arrange, to adjust, to put in order;
to fine, to refine;
to form, to fashion, to dispose;
to adorn, to embellish;
to ameliorate, to improve, to better the condition;
to make, to do;
to tune, to put in tune, to accord;
— զսեղան, զճաշ, to get ready, to prepare, to get dinner ready;
— զանկողին, to make the bed;
— զսենեակ, to do the room;
— զեղնգունս, to pare one's nails;
— զճրագ, to snuf the candle;
— զհերս, to adjust, dress or deck one's hair;
— զելս իրացն, to organize, to regulate, to put in order;
ճակատ առ ճակատ —եալ, drawn out in battle-array;
սեղան կազմ եւ —եալ, table ready covered, a well spread table.

· Calfa

NBHL (1)

Մաքրեալ եւ յարդարեալ։ Յարդարեսցէ զճանապարհ քո առաջի քո։ Յարդարեաց զնոսա իբրեւ զերիվար գեղեցիկ պատերազմի։ Ի նմանէ դիտեաց, եւ ի նմանէ յարդարեաց։ Բարեկամս Աստուծոյ եւ մարգարէս յարդարէ (կամ առնէ)։ Իբրեւ սաղմոսարանաւ իւրաքանչիւր յարդարեալ ձայնիւք (կամ ձայնիւ յարմարեալք).եւ այլն։


Յարդարուն

cf. Յարդար.

· Calfa

NBHL (1)

Յարդարուն հմտութեամբքն յառաջեալ (ի քերթուածս)։ Զի յարդարուն զչար կամացն առաջարկութիւն դիւրաւ կարասցէ կատարել։ Յարդարուն եւ ամենահաճելի կատարելութիւն բարւոյ։ Յարդարուն կազմուածով. (Պիտ.։)


Յարդգող, ի

s.

galaxy, milky way.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղագս կաթին ծրոյ. ոմանք յառաջնոցն հայոց ասացին, թէ ի խիստ ձմերան Վահագն նախնի հայոց գողացաւ զյարդ Բարշամայ ասորեստանեայց նախնոյ. զոր եւ մեք սովորեցաք բնախօսութեամբ՝ յարդգողի հետ անուանել. (Շիր.։)


Յարեմ, եցի

va.

cf. Յարեցուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի զմեզ անդրէն առ աստուածութիւնն յարեսցէ իւրով նմանութեամբն։ Ընդ լուսոյն մասին եւ խաւար յարեմ։ Զմի եւ զերկուս ի նշանացն յանուանէ գրեցին, եւ ապա զբազումս ի նոյն յարեցին։ Յարէ զայս յառաջին նոյն միտս։ Յառաջինսն՝ որ ասացան, յարեցից։ Ի նոյն եւ զայս եւս յարեալ գրէ։ Ի նոյն յարեալ՝ ասէ։ Արատ ինչ յարել ի մաքուրն Գրիգորիոս. (Ագաթ.։ Նար. ՟Հ՟Ա։ Իգն.։ Նախ. սղ.։ Եւս. քր. ՟Ա։ Նիւս. ի սքանչ.։)


Յարձակեմ, եցի

va.

cf. Արձակեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Զորս յետ սոցա էութիւնքն՝ առ փափագելին սոքա յարձակեցուցանեն։ Մեր առ նա յարձակելոյ եւ յարձակեցուցանելոյ։ Յարձակեցուցանել զտրուպսն յառաջ կոյս, իսկ նոցա եւ յառաջ երթալ։ Որպէս գոյութեամբ բարի՝ յամենայն էսս յարձակեցուցանէ զբարերարութիւնսն. (Դիոն.։)

ՅԱՐՁԱԿԵՄ ՅԱՐՁԱԿԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἑπαφίημι (ի վերայ թողուլ). immitto, instigo συντείνω, ἁνατείνω, διατείνω promoveo, extendo, intendo եւ այլն. Տալ յարձակիլ կամ դիմել. թողացուցանել. արձակել. յարաձգել. ի վեր կամ յառաջ ձգել. զեղուլ.


Յարձակեցուցանեմ, ուցի

va.

cf. Արձակեմ.

· Calfa

NBHL (2)

ՅԱՐՁԱԿԵՄ ՅԱՐՁԱԿԵՑՈՒՑԱՆԵՄ. ἑπαφίημι (ի վերայ թողուլ). immitto, instigo συντείνω, ἁνατείνω, διατείνω promoveo, extendo, intendo եւ այլն. Տալ յարձակիլ կամ դիմել. թողացուցանել. արձակել. յարաձգել. ի վեր կամ յառաջ ձգել. զեղուլ.

Զորս յետ սոցա էութիւնքն՝ առ փափագելին սոքա յարձակեցուցանեն։ Մեր առ նա յարձակելոյ եւ յարձակեցուցանելոյ։ Յարձակեցուցանել զտրուպսն յառաջ կոյս, իսկ նոցա եւ յառաջ երթալ։ Որպէս գոյութեամբ բարի՝ յամենայն էսս յարձակեցուցանէ զբարերարութիւնսն. (Դիոն.։)


Յարմարապէս

adv.

suitably, well, fitly, properly, decently.

· Calfa

NBHL (1)

Յարմարապէս եւ ըստ կարգի յառաջ խաղան. (Նիւս. կուս.։)


Յարմարեմ, եցի

va. mus.

to adapt, to make proper or fit, to qualify, to proportion, to accommodate, to arrange, to adjust;
to tune, to accord, to put in tune.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենայն կարգս անդրէն յարմարել ըստ առաջին սովորութեան։ Կարգեալ եւ յարմարեալ կային առաջի նորա իւրաքանչիւր մասանց տեսակք. (Եղիշ.։)


Յարութիւն, ութեան

s. fig.

resurrection;
act of rising;
elation, puffing up, pride, haughtiness;
օր յարութեան, sunday.

· Calfa

NBHL (1)

Այնոցիկ՝ որ յերկնին են՝ ամենեցուն է յարութիւն եւ միասնութիւն եւ կապ ինքն երկին, որպէս յօրինեալ ի մարմնի անդամք ամենայն յարմարեալ են եւ բնաւորեալ։ Որ հաստատուն բնութեամբ ընդ միմեանս խառնեալ են, յարութեան պատճառք, շնչաւորաց նախ առաջին կերակուր է (օդն)։ Յեղյեղուկ բնութիւն ունելով, զյարութիւնն ոչ յինքեանց ունելով։ Այն որ ի տեւ յարութեանն մանաւանդ երթայ։ Երկնայնոյ հաւասարեաց բնութեան Հռեբեկայ, որոյ անուն թարգմանեալ է յարութիւն. վասն զի ոչ նուազութիւն եւ ոչ յերկարութիւնս եւս ընդունի։ Բանականի բաժին տուեալ է կոյսն յարութիւն եւ ի մշտնջենաւորութիւն հռեբեկա, եւ այլն. (Փիլ. ստէպ։)


Յաւականիմ, եցայ

vn.

to last, to endure, to be prolonged or protracted.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջ քան զջրհեղեղն պայազատութիւնք ազգաց մի ըստ միոջէ ի տասներորդ թիւ համարոյ ձգեալ յաւականեցան. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Յաւելում, լի

va.

to add, to increase, to augment;
to join, to adjoin, to insert, to interpolate, to apply, to supply;
to reckon, to add up;
— խօսել, to repeat, to say again, to reply, to rejoin;
— ի զօրութիւն, to redouble one's strength;
— ոյժ ումեք, to sustain another's efforts;
— զինչս իւր, to increase one's wealth;
աւուրս յաւուրս —, to lengthen life;
— զվարձս ծառայի, to raise the wages of a domestic;
յաւել յիս զօրութիւն, it gave me new strength;
եւ յաւել ծնանել, and then brought forth;
ոչ եւս յաւելից անիծանել, will never curse again;
մի եւս յաւելուցուք տեսանել զերեսս իմ, see my face no more.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւելաւ հայր իմ (ի յառաջադիմութիւն), եւ եհան դեւ յեղբօրէ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)


Յաւելում, լայ

vn.

to augment, to be multiplied, to grow, to increase, to be enlarged;
to adhere to, to go over to, to add, to join, to incorporate;
մեռաւ եւ յաւելաւ յազգ իւր, he died and was gathered to his fathers;
cf. Հայր.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւելաւ հայր իմ (ի յառաջադիմութիւն), եւ եհան դեւ յեղբօրէ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)


Յեղանակ, աց

s.

cf. Եղանակ;
season;
chapter;
custom, habit, deportment, bearing, manners;
աղջիկ ոմն —աւ գովելի, a praiseworthy girl;
—աւ իմն, in any manner or way, anywise;
որով —աւ, how ? in what manner ?
ընդ քանի —ս, in how many ways ?
ընդ երկուց —աց, in two ways;
ընդ հինգ —ս, in five ways;
եւ ոչ միով —աւ, in nowise;
—աւ կոչման նրան, according to his vocation;
որով or որպիսի եւ իցէ —աւ, in whatever way it be, in all ways, some way or other.

· Calfa

NBHL (1)

Նշանագրեցի յայսմ յեօթն յեղանակիս. առաջին զժամանակսն, երկրորդ՝ զիրացն պատահումն, եւ այլն։ Արտաքոյ եօթն յեղանակին՝ ութերորդ, եւ այլն. (Եղիշ.։)


Յեռում, ռի

va.

to set, to mount, to enchase, to stud;
to fit in, to mortise;
to connect, to join, to link, to concatenate, to tie, to attach;
to insert, to interpolate, to intercalate;
to compose, to weave, to entwine;
— մարգարիտս, to string pearls;
— ընդ պատուհանն, to loll out of window;
— առ եղբայր իւր, to visit one's brother, to pay him a visit.

· Calfa

NBHL (1)

Լրումն առաջնոյն (սիրոյն Աստուծոյ՝ եդ Տէրն), եւ զնմանէ յեռեալ՝ առ ի յընկերն զսէրն. (Բրս. հց.։)


Մաքրամիտ

adj.

clear-headed.

· Calfa


Մեծազօր

adj.

all powerful, omnipotent;
very strong, of a great force;
powerful, potent, mighty.

· Calfa


Մեծախումբ

cf. Մեծաթիւ.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծախումբ ժողովով խաղացին առաջի որթագլխոյն. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ։)


Մեծածախ

adj.

at a great expense, costly, expensive, sumptuous, magnificent, splendid, rich.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛վ ծարաւիք եւ քաղցեալք, ձեզ սա (սուրբն մատթէոս) սեղան մեծածախ՝ անուշահամ կերակրովք՝ եդ առաջի ըզքրիստոս. (Տաղ.։)

Մեծածախք արար առաջի նորա, եւ բազում ծախիւք անցանէր զնա ընդ մեծն ովկիանոս. (Ուռհ.։)


Մեծաձայն

adj. adv.

loud, noisy, sounding, sonorous, resounding;
aloud, with loud cries or shouts, noisily, with hue and cry, clamorously;
— աղաղակել, կարդալ, to cry with might and main, to roar out, to cry with all one's strength.

· Calfa

NBHL (1)

Յովհաննէս մեծաձայն զնմանէ աղաղակեաց առաջի ազգաց. (Նանայ.։)


Մեծամիտ

adj.

high-minded, conceited, proud, lofty, presumptuous.

· Calfa

NBHL (1)

Պիղծ է առաջի աստուծոյ ամենայն մեծամիտ։ Մեծամիտ է ի թշնամանս այր խստասիրտ։ Ածցէ ի վերայ մեծամտին ... իշխանին ասորեստանեայց. (Առակ. ՟Ժ՟Զ. 5։ ՟Ի՟Ա. 4։ Ես. ՟Ժ. 12։)


Մեծամտեմ, եցի

vn.

cf. Մեծամտիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Հպարտացեալ մեծամտեաց ի բազուկ հետեւակացն բազմութեան։ Ի սրտի իւրում մեծամտեսցի։ Ի զուր մեծամտեաց աքաաբ՝ առնել չար առաջի տեառն. (Յուդթ. ՟Թ. 6։ Դան. ՟Ը. 25։ ՟Գ. Թագ. ՟Ի՟Ա. 25։)


Մեծանամ, ացայ

vn.

to grow, to increase in stature or size;
to become larger, greater;
to grow rich;
to become renowned;
— մեծութիւն յոյժ, to become very wealthy or immensely rich.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծացաւ մանուկն սամուէլ առաջի տեառն։ Որպէս մեծացաւ անձն քո աստ այսօր առաջի աչաց իմոց, այնպէս մեծասցի անձն իմ առաջի տեառն։ Երթալով երթայր դաւիթ, եւ մեծանայր։ Մեծացաւ սողոմոն քան զամենայն թագաւորս երկրի մեծութեամբ եւ իմաստութեամբ։ Մեծացար մեծութեամբ, եւ հասին ծայրք քո յամպս.եւ այլն։


Մեծանձն, ձին

adj.

magnanimous, generous;
cf. Մեծահասակ.

· Calfa

NBHL (1)

Յառաջագահ անդր զնստելն առձեռնէր քան զամենայն մեծանձանց. (Կաղանկտ.։)


Մեծաշուք

adj. adv.

loaded with the highest honours;
magnificent, splendid, grand, pompous, majestic, sumptuous, solemn;
with great honour;
splendidly, pompously, sumptuously.

· Calfa

NBHL (1)

Մեծաշուք ի գոչիւն փողոյ ... զճակատն յառաջ մատուցանէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 25. (յն. այլազգ։))


Մեծասար

adj. s. gr. trochaic, trochee.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ սարն՝ այսինքն կատարն, գլուխն, սկիզբն է մեծ. մեծասկիզբն։ Այն է ըստ քերականաց կամ երաժշտաց՝ վերկավանկ բառ, ոյր առաջին վանկն է երկար, եւ վերջինն սուղ. (որում հակակայի Մեծավերջ)


Մեծավաստակ

adj.

meritorious, deserving, of great merit;
cf. Մեծաջան.

· Calfa

NBHL (1)

Զառաջինն մեծավաստակք երեւեսցին. յն. առաջին մեծավաստակաց. (Եւագր. ՟Ժ՟Բ։)


Մեծավերջ, ից

adj.

s. gr. iambus;
iambic.

· Calfa

NBHL (1)

ἵαμβος jambus. որ եւ ՄԵԾԱՎԵՐՋԱԿԱՆ. որ եւ ԱՄԲԻԿՈՒՆ. իբր ἱαμβικός jambicus. Որոյ վերջն է մեծ. ըստ քերթողաց՝ Բառ երկավանկ, որոյ վերջին վանկն է երկար, եւ առաջինն սուղ. (հակակայ Մեծասարի)


Մեծարանք, նաց

s. adv.

respect, honour, veneration, reverence, deference, homage, distinction;
ceremony, compliments, respects;
kind reception, welcome;
— հասարակաց, universal esteem;
—նօք, respectfully, honorably, with regard;
առնել —նս երեսաց ուրուք, to have regard for;
to hearken favourably to;
—նս դնել, առնել, ցուցանել, cf. Մեծարեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Եղիցին ինձ ի մեծարանս առաջի ամենայն ժողովրդոց երկրի։ Ցուպն գեղեցիկ, գաւազանն մեծարանաց. (Երեմ. ՟Լ՟Գ. 9։ ՟Խ՟Ը. 17։)


Մեծարեմ, եցի

va.

to respect, to honour, to reverence, to venerate, to treat with distinction, to compliment, to pay respect to.

· Calfa

NBHL (2)

Մեծարեա՛ զիս առաջի ծերոց ժողովրդեան իմոյ։ Մեծարեա՛ զնա, եւ գիրկս արկցէ զքեւ։ Երկի՛ր ի տեառնէ, եւ զքահանայս նորա մեծարեա՛։ Յղեաց բանս խաղաղութեամբ, զի մեծարեսցեն նոքա զնա։ Մեծարեաց զտաճարն. (՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Ե. 30։ Առակ. ՟Դ. 8։ Սիր. ՟Է. 31։ ՟Ա. Մակ. ՟Ժ. 3։ ՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Գ. 23։)

Պսակօք եւ պատուօք մեծարեաց զբազումս ի մոգուց։ Արտաքին դիմօք մեծարեաց զնա։ Մեծարեցեր զարեգակն՝ յառաջ ձայնելով զանուն նորա. (Եղիշ. ՟Ա. ՟Դ. ՟Ը։)


Մեծարոյ

cf. Մեծարգի.

· Calfa

NBHL (4)

Եւ այրն մովսէս մեծարոյ եղեւ յոյժ առաջի եգիպտացւոցն. (յն. մեծ եղեւ։) Ինձ յոյժ մեծարոյ եղեն բարեկամք քո աստուած. (յն. մեծացան. եբր. մեծագին եղեն). (Ել. ՟Ժ՟Ա. 3։ Սղ. ՟Ճ՟Լ՟Ը. 17։)

Մեծարոյ՝ հասարակաց հօրս վարդապետութիւն։ Մեծարոյքն եւ պատուականքն ընդ առաջ ելանեն (թագաւորին). (Սեբեր. ՟Դ. ՟Զ։)

Այսու իմն մեծարոյ երեւին առաջնորդք քեշին՝ իւրեանց հնազանդելոցն. (Եզնիկ.։)

Մեծարոյ եւ հաւատարիմ առաջի դենշապհոյ երեւեցոյց զիս. (Փարպ.։)


Մեկին

adj. adv.

explicit, clear, evident, formal, precise;
distinct, only, sole;
simple, ordinary, obscure;
clearly, explicitly, distinctly, precisely, expressly, intelligibly.

· Calfa

NBHL (2)

Նստէր մեկին վայրապար ի վերայ յատակի։ Մէկին յայն հայի՝ որ առաջի՛ կայ, եւ առաւել ոչ քննէ։ Անդ վասն հացին մեկին խօսեցաւ, եթէ խնդրէք զիս՝ զի կերայք ի հացէ անտի։ Ոչ մեկին զգործս նորա ասաց, այլ զնա ինքն եւ զսոսա ի մի յօդեալ՝ միապէս սպանօղս ասաց լինել. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30։ ՟Բ. 1. 7. 8։)

Պարզ եւ մեկին մեկնեաց (զտեսիլն), յառաջագոյն ասաց. (Եւս. պտմ. ՟Դ. 15։)


Մեկնաբար

adv.

cf. Մեկին.

· Calfa

NBHL (1)

Է՞ր վասն զմի վէմն զճշմարիտն՝ շինուած ոչ անուանեաց, այլ մեկնաբար զանունն եդ առաջի. (վէմ ասէ կենդանի. Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)


Մեկնեմ, եցի

va.

to separate, to divide, to detach, to loose, to remove;
to explain, to expound, to develop, to resolve, to interpret, to comment upon;
to hold out or stretch forth;
— ի ստենէ, to wean;
թուղթ մեկնելոյ, bill of divorce;
cf. Թիւր.

· Calfa


Մեկնութիւն, ութեան

s.

explication, explanation, interpretation, commentary;
separation, removal, retirement.

· Calfa

NBHL (2)

Զմեկնութիւնն առաջի եդեալ մեզ աւետարանիչն՝ ասաց, թէ սելովամ, եւ յաւել՝ որ թարգմանի առաքեալ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 11։)

Զցանկութիւն թարշամեցուցանէ քաղց եւ վաստակ, եւ մեկնութիւն։ Ի մեկնութենա անդ յառաջադէմ լինել. (Եւագր. ՟Ե. ՟Ժ՟Բ։)


Մեկնօրէն

adv.

in explaining.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ մեկնօրէն զբանն առաջի դնէ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Մեկուսանամ, ացայ

vn.

cf. Մեկուսիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի չար ի վարուցն մեկուսացեալք։ Մի՛ ի մեկուսանալ առաջնորդին՝ անառաջնորդութեան ձեւ առցէ զեղբայրութիւնն։ Մեկուսանալ ուրեք. (Բրս. հց.։)


Մեհենազարդ

s.

neocorus, guardian or maintainer of the temples.

· Calfa

NBHL (1)

Դիւացն աշակերտ էր մեհենազարդ եղեալ քուրմն։ Զմեհենազարդն ածելով յառաջ՝ հրաշացուցանէր նովաւ զազգն. (Նիւս. ի սքանչ.։)


Մեղադիր

adj.

blamable, blameworthy;
— լինել, cf. Մեղադրեմ.

· Calfa

NBHL (2)

Մեղադիր լիցի մարդ, ինքն ցինքն ասիցէ։ Յառաջագոյն իսկ մեղադիր եղեաք հրէից եւ հեթանոսաց՝ ամենեցուն ընդ մեղօք լինելոյ։ Ո՞վ իցէ՝ որ մեղադիր լինիցի ընտրելոց աստուծոյ, եւ այլն։

Մեղադիր եղեալ առաջնոցն աստուածխօսութեան՝ գրեցեր եւ այլն. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Մեղադրանք

s.

blame, obloquy, accusation, reproof, reproach, reprehension.

· Calfa

NBHL (1)

Դնել առաջի աղերսական մեղադրանս։ Ի մեղադրանս մատուցեալ. (Արծր. ՟Բ. 2. 6։)


Մեղանչեմ, ղայ, ղուցեալ

vn. va.

to sin, to commit crime or fault, to transgress, to do amiss, to offend, to fail in duty, to err;
to mistake;
to wrong, to injure, to aggrieve, to do injury or harm, to harm, to be hurtful, to hurt, to be prejudicial or injurious to;
մահուչափ, ծանունս, թեթեւս —, to sin mortally, grievously, lightly or venially;
զի՞ մեղայ, what have I done?.

· Calfa

NBHL (1)

Զիա՞րդ մեղանչիցեմ առաջի աստուծոյ։ Յաւել ի մեղանչել։ Եղիցի երկիւղ նորա ի ձեզ, զի մի՛ մեղանչիցէք։ Քեզ միայն մեղայ տէր։ Մեղաք անօրինեցաք։ Դուք մեղայք զմեղսդ զայդ զմեծ։ Ես մեղայ, ես ոհվիւս յանցեայ։ Ի կշիռս իւրեանց մեղանչեն.եւ այլն։


Մեղանչումն, ման

s.

sinning.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ այնպէս ծանօթ եւ յայտնի իմն գիտէին յառաջ քան զօրէնսն՝ զմեղանչումն. (Ոսկ. հռ.։)


Մեղացային, այնոյ

s.

sin-offering.

· Calfa

NBHL (1)

Այս օրէն իցէ վասն մեղացայոյն. ի տեղւոջ՝ ուր սպանանիցեն զողջակէզն, սպանանիցեն եւ զվասն մեղացն՝ առաջի տեառն. (Ղեւտ. ՟Զ. 25։)


Մեղաւոր, աց

adj. s.

sinful;
iniquitous, wicked;
sinner.

· Calfa

NBHL (1)

Չարք եւ մեղաւորք էին առաջի աստուծոյ։ Մեղաւորն եւ ամպարիշտն։ Վա՛յ ազգին մեղաւորի։ Ի ճանապարհի մեղաւորաց նա ոչ եկաց։ Ի գործս ձեռաց իւրեանց կապեսցին մեղաւորք։ Դարձցին մեղաւորք անդրէն ի դժոխս։ Աստուած քաւեա՛ զիս զմեղաւորս։ Եւ կին մի էր ի քաղաքին մեղաւոր (այսինքն յայտնի պոռնիկ)։ Ո՛չ եկի կոչել զարդարս, այլ զմեղաւորս։ Յիսուս քրիստոս եկն յաշխարհ փրկել զմեղաւորս, որոց գլուխն ես եմ.եւ այլն։


Մեղկիմ, եցայ

vn.

cf. Մեղկանամ.

· Calfa

NBHL (1)

Թուլացեալ մեղկի ի լոյծ առաջնորդաց կնիք աւանդոց անարատ քարոզութեան. (Եղիշ. յես.։)


Մեղմ, ոյ, ով

adj. adv.

soft, mild, gentle, agreeable, tranquil;
—, —ով, softly, mildly, gently, agreeably.

· Calfa

NBHL (1)

Մեղմով առ սակաւ սակաւ հաստատել, կամ յառաջ մատուցեալ։ Մեղմով մեղմով ի բաց լուծանէր զհրէական օրէնսն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 30. 41։)


Մեղմագոյնս

adv.

cf. Մեղմ.

· Calfa

NBHL (1)

Քանզի յոյժ կսկծեցոյց, արդ մեղմագոյն իմն կամի առնել զբանն։ Յառաջին թղթին մեղմագոյնս ճառէ վասն սոցին։ Մեղմագոյն եւս երեւեցուցանէր զանձն առ ամենեսեան, զի մի՛ ոք խրտուցանիցէ. (Ոսկ. ՟բ. թես. եւ Ոսկ. մ. ՟ա։ ի ճ.։)