Definitions containing the research կարի : 778 Results

Զնիստ

See full entry →

adj.

low, lower.


Զովող, աց

See full entry →

s.

companion, fellow, comrade, mate;
school-fellow, fellow-student;
associate, partaker;
accomplice, party, abettor, follower.

NBHL (1)

Ո՛չ անպարտ ջանայ զանձն երեւեցուցանել, այլ զի կարիցէ զովօղս իւրոյ պատուհասիցն գտանել. (Ոսկ. եփես. ՟Զ։)


Զուարթագին

See full entry →

adv.

cf. Զուարթ;
joyfully, gaily;
— են աչք նորա ի գինւոյ, his eyes are merry with wine.


Զուգամասն

See full entry →

adj.

participant.

NBHL (1)

Ըստ կարի ստացական բնութեանս՝ նորին զուգամասնայց (կամ զուգամասնեայց) տնտեսական մարմնաւորութեանն. (Բրս. ՟խ. մկ.։)


Զուգեմ, եցի

See full entry →

va. math.

cf. Զուգաւորեմ;
to sum up;
— զկերակուրս, to season, to flavour;
— զսապատ, to make basket-work;
— զոք ընդ աշխարհ, to join in wedlock.

NBHL (1)

Զմարմնաւոր հիւանդութիւնս պէսպէս տեսանեմք, եւ զուգեմք նմա դեղս։ Արար զկէս ձկանն խարշատեալ, եւ զկէսն կարի ազնիւ, եւ յուտելն՝ ասաց աւերելոյն, լա՛ւ է հա՛յր. եւ երբ զազնիւ զուգեալն ուտէին, ասաց. կարի զազիր եւ աւե՛ր է հա՛յր. (Վրք. հց. ձ։)


Ըղձաւոր

See full entry →

adj.

eager, greedy;
lovely, affectionate.


Ըղձափափաք

See full entry →

adj.

very desirable;
— առնել, to make one's mouth water;
— լինել, to desire passionately.


Ըմպահկեմ, եցի

See full entry →

vn.

to resist, to growproud, ferocious, to rebel;
cf. Ըմպահկեցուցանեմ.

NBHL (1)

Յանկարծակի ըմպահկելով դժոխախեռ յոխորտանօք։ Որպէս զկարի ոք ըմպահկող եւ առլցեալ ամբարտաւանութեամբ։ Ուստի եւ ոչ անմասն ի հրահանգից կրթութենէ ազգ ձիոյս՝ առ ի զխակ եւ զըմպահկօղ ապերասանութիւն նուաճելոյ՝ հնազանդ. (Պիտ.։)


Ըմպահկիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Ըմպահկեմ.

NBHL (1)

Յանկարծակի ըմպահկելով դժոխախեռ յոխորտանօք։ Որպէս զկարի ոք ըմպահկող եւ առլցեալ ամբարտաւանութեամբ։ Ուստի եւ ոչ անմասն ի հրահանգից կրթութենէ ազգ ձիոյս՝ առ ի զխակ եւ զըմպահկօղ ապերասանութիւն նուաճելոյ՝ հնազանդ. (Պիտ.։)


Ընդ

See full entry →

prep.

to, at, towards, by;
through;
among, in the midst, into, in;
with;
for;
under, below;
upon;
soon, as soon as;
in the place, instead, of;
հայել — երկինս, to look at the sky;
թագաւորել — նորա, to reign instead of him, to succeed him;
տուր — իմ եւ — քո, give for me and for you;
— աղօտ, obscurely;
— ամենայն, totally, in all;
— ակամբ հայել, to look upon one with an evil eye or with aversion;
— ձեռն, with or by the hand;
— մէջ, in;
into, inside, in the midst;
through;
— մէջ կարել, to split, to. pass or go across;
— աջմէ, to the right;
— գիրկս մտանել, to draw the bow strongly;
— ժամս ժամս, sometimes;
— խաբս, fraudulently, erroneously;
— խազ, կատակս, ludicrously, facetiously;
— այր եւ — կին, as much the man as the woman;
— ծառով, under a tree;
փոխանակ — այնր, for it;
— մի բերան, with one voice, unanimously;
դիր զգիրսդ — այլս, put these books with the others;
եկ — իս, come away with me;
— անցանելն, going along;
— ո՞ր ճանապարհ, by what road ? — արեւելս, towards the East;
— ամենայն երկիր, in all countries;
անցանել — Կարին, — այն, to pass through Erzerum, to go that way;
— ջուր եւ — ցամաք, by sea and land;
— երկինս եւ — երկիր, between heaven and earth;
— հեծեալ եւ — հետեւակ, between cavalry and infantry together;
— աւուրսն — այնոսիկ, — ժամանական — այնոսիկ, — այնու ժամանակաւ, in those days, at that time;
— շատ եւ — փոքր, more or less, a little more, a little less;
— այս եւ — այն, between this and that;
altogether, unitedly;
ընկենուլ — պատուհանն, to throw out of window;
— ամենայն տեղիս, every where;
— մահճօք, under the bed;
— երկնիւք, under heaven;
— իւրեւ or իւրեաւ, under him;
— պատրուակաւ, under pretence;
— առաւօտն, այգն, at break of day;
— երեկս, երեկոյս, or երեկոյն, towards the evening;
մեկնեցաւ — լուր համբաւոյ գալստեան նորա, he set out on the report of his coming;
— հակառակն, on the contrary;
cross-wise;
— միտ ածել or հարկանել, to think, to reason in one's mind;
— ոտն հարկանել, to trample under foot;
— թիւ մտանել, to be reckoned among;
— ամս տասն, during ten years;
եօթանասուն եւ հինգ ամք — ութ հարիւրով, eight hundred and seventy five years;
— փթթելն եւ գօսասցի, it will fade as soon as it uncloses.


Ընդեղձանիմ, ձայ

See full entry →

vn.

to supplicate, to implore, to beseech, to entreat, to beg.


Ընդեղձանեմ

See full entry →

vn.

cf. Ընդեղձանիմ.


Ընդերկարաձգեմ

See full entry →

va.

to prolong, to make last a long time;
to extend;
to defer, to spin out, to groat length.

NBHL (1)

Որ յանհնարին ցաւս ընդերկարեալ է։ Ոչ ընդերկարեաց նախահայրն մեր ի դրախտին։ Ընդերկարին յարդարութիւնն հաստատուն եւ անշարժ խորհրդովք. (Լմբ. սղ.։)


Ընդողնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to lie down at length, supine;
to become idle, negligent, feeble;
to adorn one's self magnificently, gorgeously;
to make an ostentatious display, to dress pretentiously;
to become vain or insolent.


Ընտանեգոյն

See full entry →

adj.

very familiar;
proper.

NBHL (1)

ԸՆՏԱՆԵԳՈՅՆ կամ ԸՆԴԱՆԵԳՈՅՆ. οἱκειότερος, -τατος magis familiaris, conjunctior, aptior, convenientior, proprius γνήσιος genuinus Առաւել կամ կարի ընտանի. մերձաւորագոյն. եւ Ընտելագոյն. եւ Դիպողագոյն. եւ Սեպհական.


Թախանձեմ, եցի

See full entry →

va.

to solicit earnestly, to importune, to entreat with earnestness;
to molest, to annoy, to vex, to torment, to cease not from entreating, or causing annoyance.

NBHL (1)

Ոչ ինչ կարի իմիք թախանձիցիս. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը.) յն. կարօտիցիս. այսինքն նեղեսցիս կարօտութեամբ։


Թաղկիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grow tighter, thick, to condense, to be condensed.

NBHL (1)

Թլիփն անկուած խիտ եւ հոծ, եւ կարի յոյժ թաղկեալ է։ Մորթ թաղկեալ. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. լիւս.։)


Թայրաթոտք

See full entry →

s. pl.

the relations, the kindred.

NBHL (1)

Եկի քակել զայր ի հօրէ եւ այլն. ո՛չ եթէ դոյզն ինչ թայրաթոտք ընդ միմեանս անկանիցին, այլ կարի հարազատք եւ սիրելիք միմեանց. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 10։)


Թանձրասիրտ

See full entry →

adj.

thick-witted, rustic, stupid, half-witted, hard, obstinate.


Թեթեւ, աց, ոց

See full entry →

adj. s. adv.

light;
active, nimble;
slender;
venial;
frivolous;
ease, leisure;
— ոտիւք, light-foot;
light-footed, nimble;
— ձեռն՝ վէրք՝ քուն, light hand;
slight wound;
light sleep;
— սուրճ՝ չայ՝ գինի, կերակուր, light wine;
weak tea;
slight repast;
weak coffee;
—ս յանցանել, to commit slight faults;
—ս կացուցանել, to lighten, to facilitate;
— լինել առ երդումն, to take an oath lightly or inconsiderately;
— ինչ թուիցի ձեզ ? — ինչ իցէ յաչս ձեր ? does that seem to you a light thing ? — եղեւ նմա յաշխատութենէ, he rested from his labours;
—, —ս, —ով, quickly, lightly, easily

NBHL (1)

Դիւրով եւ թեթեւով վճարես զգործ մի կարի մեծ. (Փարպ.։)


Երկայնաբան

See full entry →

adj.

prolix, too diffusive, too long, long-tongued.

NBHL (1)

Երկայնաբան լինի». նշանակէ, յերկարի բանն. յն. բանն յերկայնութիւն ձգի. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 13։)


Երկայնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

cf. Երկայնիմ.

NBHL (1)

Երկայն լինել. երկայնիլ. եւ Երկարիլ. երկննալ.


Երկարեմ, եցի

See full entry →

va.

to lengthen, to prolong, to stretch, to extend;
to suspend;
to delay, to temporize.

NBHL (1)

Զանմիջոցն եւ զերկարիլն յայտ առնելով. (Վրդն. ել.։)


Երկարումն, ման

See full entry →

s.

cf. Երկարութիւն.

NBHL (1)

Երկարելն, եւ երկարիլն.


Երկերիւր, ոց

See full entry →

adj.

two hundred.

NBHL (1)

διακόσιοι ducenti, duceni (իբր երկարիւր) Երկու հարիւր.


Երկիւղալից

See full entry →

cf. Երկիւղալիր.

NBHL (1)

Ահագինս իմն բարբառի, եւ կարի երկիւղալիցս։ Ի քաղցրութիւն փոփոխէ զահագին տեսիլն զայն եւ զերկիւղալից. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Թ։)


Երկրաչափ, ից, աց

See full entry →

s.

geometrician

NBHL (1)

Որպէս մարմին տկարին է նիւթ բժշկի, սոյնպէս երկրաչափին է նիւթ երկիրս. (Երզն. քեր.։)


Զգայարան, աց

See full entry →

s.

the five senses or wits, senses, sensorium, seat of sense;
a. sensible;
— երկարիտակ or հայելեաց, the eyes;
— հանճարոյ, մտաց, իմաստից, intellect, mind, understanding;
— սրտի, the heart.


Երեւակութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imagination;
pomp, show.

NBHL (1)

(Տեսութիւն լուսոյ ի տկար աչս՝) ըստ կարին յօժարաբար ցուցցէ զերեւակութիւն». ա՛յլ ձ. զերեւակայութիւն. (Մագ. ՟Կ՟Ե։)


Երեւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to appear, to show one's self, to offer one's self;
to dawn;
to bud;
երեւի, it appears;
I think.

NBHL (1)

Այսպէս իմն երեւի։ Զի մի՛ այնպէս երեւեսցի, թէ չկարիցէ. (Եզնիկ.։)


Երթամ, չոգայ, ե՛րթ

See full entry →

vn.

to go, to march, to repair, to follow a road;
— առ հարս՝ զճանապարհ ամենայն երկրի, to sleep with one's fathers, to die;
— զիւրովին, to kill ones self;
— զիւիք, to give ones self up to, to apply ones self;
— զջրոյ, to go to fetch water;
to make water;
— հետի or հետիտս, to go on foot, to walk;
— հետի յօչ կամս, նեղութեամբ or դժուարաւ, to trudge along;
— հեծեալ ի ձի, to go on horseback, to ride;
— կառօք, to go or ride in a carriage;
— սուրհանդակաւ, to travel post;
— չոգեմուղ կառօք, երկաթուղեաւ, to go or travel by rail;
— (ելանել) ի կարիս որովայնի, to go to the water-closet, to stool, to the privy;
երթայ (դիմէ) ի կոտուստ իւր, he hastens to his ruin;
այս ճանապարհ երթայ ի ..., this road leads to ...;
զհետ, զկնի —, to follow;
փախստեայ —, to flee, to take to flight;
յագարի —, to be sacked or plundered;
ի գլուխ —, to finish, to come to an end;
յերդումն —, to swear, to take oath;
զուլամբ — ձիոյ, to trip, to fall headlong as a horse;
երթ ի բաց, ե՛րթ յետս իմ, begone, go away, get you gone, get away, or off with you, be off;
ե՛րթ խաղաղութեամբ, part in peace! Adieu! ողջ երթ, երթ ողջամբ, adieu! God be with you! luck be with you!


Երիտասարդ, աց

See full entry →

s.

young man, young gentleman;
թէ գոյր —ի գիտութիւն եւ ծերոյն զօրութիւն, if young folks had experience, and old ones strength.

NBHL (1)

Երիտասարդ զմիջին հասակն անուանէ, որ ոչ կարի ծեր իցէ, եւ ո՛չ կարի մանուկ. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Գ։)


Երիցս

See full entry →

adv.

three times, trebly;
very, much;
— ատելի, very hateful, very odious;
— երանելի, very happy, thriee happy, blessed;
— անգամ, three times.


Զգուշագոյն

See full entry →

adj.

very or more circumspect, very strict, rigorous;
more sure;
— առնիցէք զորդիսն Իսրայէլի ի պղծութեանց նոցա, you shall cause the children of Israel to avoid their uncleanness.


Զգուշալի

See full entry →

adj.

hurtful, to be abstained from or avoided;
important, imposing, considerable;
cautious, circumspect;
certain, secure, sure.

NBHL (1)

Զնոյն գրել առ ձեզ ինձ ո՛չ դանդաղելի է, եւ ձեզ կարի զգուշալի. (Փիլիպ. ՟Գ. 1։)


Զեղծ, ից

See full entry →

adj. s. adv.

dissolute, incontinent, free, wanton, debauched;
spoiled;
careless, neglected, indolent, sluggish;
negligence, carelessness, inattention;
negligently.


Զեղծութիւն, ութեան

See full entry →

s.

corruption, depravation, debauchery;
disorder.


Զեղծուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

cf. Զեղծանեմ.

NBHL (1)

Կարծէին, թէ զեղծուցանել ինչ կարիցեն. (անդ. 18. յն. ձգել, յանկուցանել։)


Զետեղ

See full entry →

s. adj.

place, spot;
placed, arranged;
assured, firm;
— առնուլ, to place one's self, to put one's self, to stop, to stand still, to halt, cf. Ետեղանամ.

NBHL (1)

Հոգիս սերմանես, ուստի ոչ ոք ինչ կարիցէ առնուլ, այլ պինդ ունին եւ զետեղ պահին (յն. պինդ պահին) բազում հաւաստեօք. (Ոսկ. ՟ա. տիմ.։)


Զերծանեմ, ծի

See full entry →

va.

to take away, to earry off;
to detach;
to atrip, to despoil, to rob.

NBHL (1)

Զոգիս նոցա կարիցեմք զերծանել յԱստուծոյ բարկութենէ. (Ոսկ. եփես. ՟Ժ՟Ը։)


Թեթեւագոյն

See full entry →

adj.

lighter, very light;
very easy.

NBHL (1)

Զի թէ զայն բժշկեաց, կարի քաջ զթեթեւագոյնն. (Երզն. մտթ.։)


Թելադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

suggestion, instigation, persuasion, incitement, counsel, advice, dictate.

NBHL (1)

Արարչականն թելադրութիւն։ Ի վնասակարին թելադրութենէ։ Թելադրութեան օձին հետեւիմ. (Նար.։)


Թերի, րւոյ, րեաց

See full entry →

adj. adv. s.

imperfect, defective, incomplete, faulty;
imperfectly, faultily;
the half, moiety;
a part, a side;
the rest;
երեւի արեգակն կէս —, half the sun is seen eclipsed;
լնուլ զ—ն, to supply;
— գտանիլ յիմիք, to be wanting in, in need of, to want for, to lack;
to be at a loss.

NBHL (2)

Թերի նկարի սաղմն. (Վրդն. թուոց.։)

Այլ թէ՝ եւ նկարիչ ոք իցէ, զամենեսին՝ որ պարսաւիցենն եւ ծաղր առնիցեն, որ դեռ թերովք իցեն, եւ չկասէ ինչ նոցա բանիւքն. յն. անուսք. այսինքն անգէտք իցեն արուեստին։


Գովեմ, եցի

See full entry →

va.

to praise, to glorify, to exalt, to magnify, to applaud, to celebrate, to renown;
to cense;
— կարի իմն or յանչափ, to extol, to commend excessively;
— զամձմ, to glory, to boast.


Գործ, ոց

See full entry →

s.

work, affair, thing, deed, action, operation, business, trade, negotiation, practice, agency, enterprise, labour;
commission;
fact, effect, merit;
manufacture;
make;
— քաջութեան, esploit, signal action in war;
այր —ոց or —ոյ, an active man, a clever man;
օր —ոյ, a working day;
— է գտանել, it is difficult to find;
— առնել, ընդ — արկանել, to make use of, to employ, to use;
to practise, to effect, to accomplish, to execute, to realize;
ի — ածել, to use, to employ, to make use of;
բան ի — առնել, to establish, to advance, to take for granted, to agree;
ձեռն ի — արկանել, to undertake, to begin, to commence;
—, or —ք Առաքելոց, the Acts of the Apostles;
նովին իսկ ով, ipso facto, caught in the act;
— առ —ով, — ընդ —ով, transitorily, indifferently, cf. Երկրորդաբար, cf. Հարևանցի;
ի — or ընդ — մտանել, to enter on one's duties;
— ունել ընդ ումեք, to have to do with some one, to have business with some one;
ի — արկանել զերկիր, to cultivate or till the ground;
— դնել հողմոյ, to make use of the wind;
— օրական, journey work.


Գորով, ոյ

See full entry →

s.

tenderness, sensibility, pity, compassion;
fondness, sympathy;
a. affectionate, tender.

NBHL (1)

Առնել գորովս գրգանաց։ Որ կարի գորովոյ բանք էին. (Արշ.։)


Գորովագին

See full entry →

adj. adv.

tender, affectionate, sensible, affecting, charitable;
compassionate, feeling;
pathetic;
tenderly, feelingly.


Գրիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

writer, scribe, author;
pen;
— երկաթի, style;
graver;
steel-pen;
փետուր —, goose-quill;
— նկարչի, pencil.

NBHL (2)

Քննեալ արդարացուցին զգրիչս, եւ եդին յառաջ քան զնկարիչս. (Կաղանկտ.։)

ԳՐԻՉ. ըստ յն. ոճոյ, որպէս Նկարիչ.


Դաղձ, ի

See full entry →

s.

wild mint;
calamint;
origan.

NBHL (1)

Պատատեալ դաղձն վնասակար զորտից գրաստուն։ Զանպատշաճ բուսանել դաղձինն վնասակարի. փոխանակ գրելոյ, գաղձն, գաղձին։


Դաղձն, ձին

See full entry →

cf. Դաղձ.

NBHL (1)

Պատատեալ դաղձն վնասակար զորտից գրաստուն։ Զանպատշաճ բուսանել դաղձինն վնասակարի. (Նոյնպէս եւ ի Մեսր. երէց.) փոխանակ գրելոյ, գաղձն, գաղձին։