Entries' title containing իմ : 2260 Results

Պարախմբիմ

See full entry →

vn.

to be gathered all together, to flock together.


Պարակցիմ

See full entry →

vn.

to dance or sing together;
to enter a company or society, to accompany, to associate oneself with.


Պարայածիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to circulate, to take a turn.

NBHL (1)

Պարայածեալ պատեալ շրջափակեալ պաշարեալ պահէին զդրունս տանց։ Հետամութք լեալք միմեանց, եւ զմիմեանց պարայածեալք (թշնամութեամբ). (Յհ. կթ.։)


Պարանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to return, to retire.

NBHL (1)

Պարանի, խափանի. ոչ՛ն յուր մարի իմաստից գրոյ։ 2


Պարապատիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to scratch oneself, to stretch, to yawn on awaking.


Պարապիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be occupied, employed, busy, to apply oneself to, to attend to, to devote oneself to, to study, to be steady, assiduous;
to rest, to take repose;
to be vacant, void;
եկեսցէ յորժամ եւ պարապեսցէ, he will come when convenient to him.


Պարարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to grow fat or stout, to fatten;
— սնոտի յուսով, to feed one's fancy, to lull oneself with, or feast upon false hopes.


Պարաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to dance in company.


*Տոճկիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be reduced to paste, to be overdone.


Տոչորիմ, եցայ

See full entry →

vn. fig.

to be burning on fire, in a glow, to glow;
to be fired, to long, to burn, to be eager or impatient;
—եցայ յառ քեզ տռփանացդ, thy love burned in my heart.


Տոռնիմ, եցայ, եալ

See full entry →

vn.

to be tied by a string.


Տորոմիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to swell, to bloat, to puff up;
to rot, to putrefy.


Տուայտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Տառապիմ.


Տուգանիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Տուժիմ.


Տուժիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to pay a fine, to indemnify, to make amends, to recompense.

NBHL (2)

կ. եւ հ. Տուգանիլ. կրել վնաս իբր ի պատիժ. կորուսանել. վճարել զտոյժս. ճէրիմէն քաղել.

Զաշխարհս ամենայն շահեսցի, եւ զանձն իւրոյ տուժեսցի։ Որ ինչ իցէ մարդոյ, ընդ անձին իւրոյ տուժեսցի։ Զգազանաբեկ ես յանձնէ տուժէի։ Ինչ՝ զոր ոչ յափշտակեալն էր (իմ) տուժէի նոցա։ Զամենայն պատմուճան տուգանօք տուժեսցին։ Զխափանածոյ նորա եւ զբժշկութեանն տուժեսցի։ Տէր հորոյն տուժեսցի արծաթ։ Տուժելով տուժեսցի ցուլ ընդ ցլուն։ Տուժելով տուժեսցի.եւ այլն։


Տուրժիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Տուժիմ.


Տպիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be printed.


Տռփիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Տռփամ.

NBHL (1)

Միշտ տռփելն գերագոյն բարեաց։ Անգործ մնալով ի տռփելոյն։ Աստի տամ տռփելոցն իմ՝ զգործս կենցաղոյս. (Նչ. եղեկ։ Լմբ. սղ.։ Վրք. հց. ՟Ժ՟Բ։)


Տտպիմ

See full entry →

vn.

to grow sour.


Տրամաբանիմ, եցայ

See full entry →

va.

to reason.


Տրամաշրջիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to go round about, to travel over, to wander here and there.


Տրեխաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to put on sandals.


Տրորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to rot, to become rotten, to grow putrid or corrupt, to spoil;
to fester.

NBHL (2)

Յորժամ անկեալ փլանի, տրորի հաստատութիւն նորա ի փլանելոյ անտի եւ ի տրորելոյ։ Հարեալ տրորեալ մաշիմք մեք ի մեղա եւ յանօրէնութիւնս մեր. (Եփր. աւետար.։)

Ցամաքեսցին ձկունք նոցա. ակիւղաս, նեխեսցին. սիմաքոս, տրորեսցին. (Ոսկ. ես.։)


Տրտմակից լինիմ

See full entry →

vn.

to compassionate, to be afflicted for another, to share another's grief or care.

NBHL (2)

Տրտմակից եւ ցաւակից լինել։ Ո՞վ եղիցի տրտմակից ինձ. (Փիլ. իմաստն.։ Յհ. կթ.։)

Ընդ խնդացեալսն ուրախակից լինել, եւ ընդ տրտմեալսն տրտմակից՝ իմոյ հովուութեանս են օրէնք. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա։)


Տրտմիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be displeased, afflicted, grieved, chagrined, to sorrow, to take to heart, to repine, to fret.


*Տփկիմ

See full entry →

vn.

to be flattened, to shrink;
to sit, to squat.


Տքնաբար տանիմ

See full entry →

sv.

cf. Տարապարհակ վարեմ.


Տքնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be vigilant or watchful, to be awake, to watch.

NBHL (2)

Ի տապանի տքնեցաւ։ Տքնեցայ, եւ եղէ ես որպէս ճնճղուկ միայն ի տանիս։ Եթէ ոչ տէր պահէ զքաղաք, ընդունայն տքնին պահապանք նորա։ Տքնիցի առ դրունս իմ հանապազ։ նոքա տքնին վասն ոգւոց ձերոց։ Աղօթս առնել յամենայն ժամանակի հոգւով. եւ ի նոյնս տքնեսջիք ամենայն ժուժկալութեամբ. եւ այլն։

Քեզ պարտ է վասն բանաւոր հօտիդ տքնել։ Ոչ տքնիմք սակս հօտին. (Մանդ. ՟Գ։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Ա։)


Տօնակից լինիմ

See full entry →

sv.

to feast, to celebrate a feast in company, to solemnize together.


Ցականիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Ցականեմ.


Ցամաքիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to dry, to dry up;
to drain, to be exhausted;
to wither, to fade, to die;
— յոգւոց, to expire, to breath one's last, to die;
— զօրութեան, to grow weak, to lose strength, to fall away, to languish;
— սիրոյ, to grow indifferent.


Ցայտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to gush, to spout out, to spring up, to break, to burst.


Ցասչիմ, եայ

See full entry →

vn.

cf. Ցասնում.


Ցաւագնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Ցաւագնեմ.


Ցաւագնոտիմ

See full entry →

vn.

cf. Ցաւագնոտեմ.


Ցաւակցիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Ցաւակից լինիմ.

NBHL (3)

Կարօտելոց ցաւակցեա՛. (Կլիմաք.։)

Աղաչէ օգնել. ցաւակցեն։ Ցաւակցիմ հիւանդաց՝ ի տես երթալով, եւ զհիւանդութիւն բառնալով. (Մխ. առակ.։)

Զիս թշուառացուցանել կամելով՝ պատճառաւ իմն ցաւակցին. (Պիտ.։)


Ցաւանակիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to last.

NBHL (1)

Բաւել. տեւել. դիմանալ.


Ցաւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to have a pain, an ailing;
to be afflicted, chagrined;
to regret;
cf. Ցաւէ.

NBHL (3)

Ցաւիմ ի վերայ քո եղբա՛յր յովնաթան. (Բրսղ. մրկ.։)

Աչք ցաւիցին. (ստամոքք ցաւիցին. Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)

Ցաւի եւ վշտանայ ի յիշատակ այնոցիկ, յորոց հեռացաւ. (Կլիմաք.։)


Ցեխոտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Ցխոտիմ.


Ցեղիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to descend or derive from, to take origin.

NBHL (1)

Զնոյ իւրովքն պահեաց. յորոց վերստին ցեղեցաւ սերմն մարդկան։ Ցեղեցան յերկոտասան նահապետացն։ Ուստի Արշակ թագաւորեալ, Արշակունի ազգըն ցեղեալ. (Լմբ. իմ.։ ՃՃ.։ Շ. վիպ.։)


Վարսաւորիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be leafy, dresses in green, clothed or covered with leaves.


Վաւաշիմ

See full entry →

vn.

to follow ill courses, to abandon oneself to debauchery, to luxuriate in coarse sensual pleasures, to wallow in lust, to be sunk in debauchery.


Վեհերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be afraid, downcast, discouraged, to be a coward, to take fright, to lose courage, to shrink for fear of, to be held back by fear, to quail before, or at sight of danger;
to start back, to recoil;
to grow lazy, indolent.


Վեհերոտիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Վեհերեմ.


Վեհիմաց

See full entry →

adj.

divinely inspired.

NBHL (1)

Հրաշապատում եւ վեհիմացն եզեկիէլ. (Տօնակ.։)


Վերաբերիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be elevated, carried up, to ascend, to rise;
to be referred, to belong to, to regard, to concern.


Վերաբուսանիմ

See full entry →

vn.

to grow again, to be produced anew.


Վերագայիմ

See full entry →

vn.

to supervene, to happen, to befall;
to descend, to come.


Վերադարձիմ

See full entry →

vn.

cf. Վերադառնամ.


Վերախառնիմ

See full entry →

vn.

cf. Ոգեխառնիմ.


Definitions containing the research իմ : 10000 Results

Արեւիկ

See full entry →

s.

little or sweet sun (jesting term).

NBHL (1)

Զարեգակն աղաչել կամեցեալ՝ ասեն, արեւիկ լուսիկ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Արեւմուտք, մտից

See full entry →

s. pl.

West sun set;
the western nations;
յարեւմուտս կոյս, westerly, towards the west.

NBHL (1)

Որ զդէմս յարեւմուտս է հաստատեալ. (Նեղոս.) իմա՛, ի խաւարային կողմն անխրատ վարուց։


Արեւշատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

health;
toast;
ըմպել յ— ուրուք, to give toast, to drink to the health of some one.

NBHL (1)

Վասն մեղաց թողութեան, եւ արեւշատութեան։ Շինեցի զհիւրատունս ... վասն արեւշատութեան տերանց մեծոց։ Վասն երկար կենդանութեան եւ արեւշատութեան որդւոյ իմոյ Շահնշահի. (Յիշատ.։)


Արժանագով

See full entry →

adj.

laudable, praise-worthy.

NBHL (1)

Արժանագով օտարասէր։ Արժանագով աշխատութիւն. (Վրք. ոսկ.։) (Կլիմաք.։)


Արժանահաւատ

See full entry →

adj.

credible, wo thy of being believed, faithful, worthy to be trusted or believed.

NBHL (2)

ԱՐԺԱՆԱՀԱՒԱՏ ԱՐԺԱՆԱՀԱՒԱՏԱԼԻ ἁξιόπτιστος fide dignus, qui fidem meretur Արժանի հաւատալոյ. հաւատարիմ. ընդունելութեան արժանի.

Ո՛չ ես վկայ արժանահաւատ։ արժանահաւատ ձեզ լինել թուիմ։ Արժանահաւատ առնել զանձն, կամ զվարդապետութիւնն։ Եթէ զգոյն ի չգոյից ած յառաջ, արժանահաւատ թերեւս է. (Ոսկ. յհ. ստէպ։)


Արժանացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make worthy.

NBHL (1)

Ես ոչ եմ սովորեալ զանձն իմ արժանացուցանել ոչ եւ միոյ չարի (պատժոյ). (Պղատ. սոկը։)


Արժանաւոր, աց

See full entry →

adj.

that deserves, worthy, just, meritorious.

NBHL (4)

Ոչ չարակնեմ ընդ արժանիս. եւ արժանաւոր ո՞ ոք իցէ, բայց եթէ այն՝ որ ինձ եւ իմոյ կամացս հետեւեսցի։ Ի վերայարանց արժանաւորաց եւ սրբոց։ Արժանաւորացն մահ՝ այլոյ կենաց սկիզբն է։ Վասն միոյ արդարոյ եւ արժանաւորի բազում մարդիկ ապրին ազգակցութեամբ. (Փիլ.։)

իւրոց արժանաւորացն իմանի. (Եղիշ. ՟Բ։)

Յարժանաւոր տեղիսն զնոսա պսակեսցեն. (Յհ. իմ. ատ.։)

ԱՐԺԱՆԱՒՈՐ Է. դիմազ. Արժա՛ն է. իրաւացի է.


Արժանաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

dignity, merit.

NBHL (2)

Բարեպաշտութիւն եւ արժանաւորութիւն։ Արժանաւորութիւն եւ սրբութիւն։ Արժանաւորութիւն առ Աստուած, եւ արդարութիւն առ մարդիկ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։ եւ իմաստն։)

Որոշելով եւ բաժանելով զարժանաւորութիւն անդր երանութեանցն. (Յհ. իմ. եկեղ.։)


Արժանի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj. adv.

worthy, that deserves something;
just, convenient, suitable, decent, proper;
— համարել, to deign;
գնալ —, to go worthily, conformably;
— ըստ արժանւոյն, յարժանի, worthily, justly, suitably, cf. Արժանապէս;
— լինել, to be worthy, to deserve;
— առնել, cf. Արժանաւորեմ.

NBHL (4)

Եղէց արժանի աթոռոյ հօր իմոյ։ Բարեաց յիշատակաց արժանի։ Արժանի ողջունի։ Եւ ոչ թաղելոյ արժանի առնել։ Եղբարցն արժանի եղեալ։ Արժանի իմոյ ծերութեանս երեւեցայց։ Արժանի ես դու լինել մեզ բարեկամ։ Արժանի լիցի ինձ (դուստր քո), եւ ես քեզ եղէց արժանի փեսայութեան։ Արժանի իսկ են բաժանակից նմա լինելոյ։ Արժանի իսկ էին նոքա վրիպելոյ ի լուսոյ։ Փորձեաց զնոսա, եւ եգիտ իւր արժանիս։ Տայ զյաղթութիւն արժանեաց իւրոց.եւ այլն։

Իսկ սոցա պատրաստեցան տեղիք բնակութեան, եւ արժանի եղեալ շիրիմք հանգստեան. (Բուզ. ՟Գ 2։)

Զի արժանի գերութեան ընկալցի ծառայից Աստուծոյ ... պատուական երկիրն. (Իմ. ՟Ժ՟Բ 7.) իմա՛, գաղթականութիւն կամ օտարութիւն պատուաւոր։

Արտաքոյ արժանեաց իմոց պարապեցի քննել զգիրս. (Սարգ. յկ. յռջբ։ Ուստի)


Արժեմ, եցի

See full entry →

vn.

to cost, to amount, to stand in;
to be worth;
հաւասար —, to be equivalent.

NBHL (1)

Ճշմարտութեամբ՝ Աստուած (միայն) իմաստուն ... մարդկային իմաստութիւնս՝ սուղ ինչ եւ ո՛չ մի ինչ արժէ. (Պղատ. ոսկ։) cf. ԱՐԺԱՆ Է։


Արիական, ի, աց

See full entry →

adj.

masculine, manly, strong;
valiant, courageous;
— ազդ, the Persian nation.

NBHL (1)

Իսկ ըստ արիականին մասին այսպէս միաւորի արդարութիւն։ Առաքինութիւն արիական մասին հոգւոյ։ Ի դիմի հարեալ արիականն սրտմտականին. (Տօնակ.։)


Արիանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to have courage, energy, to be strong, to be notable for courage.

NBHL (1)

Արիանամ զօրապէս, եւ վատթարագոյն ընկրկիմ. (Նար. ՟Հ՟Ա։)


Արիացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to encourage, to embolden, to strengthen.

NBHL (1)

Յանդիմանելովն արիացուցանել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)


Արիութիւն, ութեան

See full entry →

s.

valour, courage, bravery, boldness, firmness, steadiness.

NBHL (1)

Պիտոյ բազում իմաստութիւն եւ արիութիւն։ Ընդդէմ կալ գազանին արիուըեամբ (յն. (արիաբար). Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14։)


Արիւն, րեանց

See full entry →

s.

blood, kin;
— խաղողոյ, unpressed wine, must, wine;
արեամբ ներկել՝ շաղախել, to imbrue with blood, to spot with blood;
— հեղուլ, to shed blood, to kill, to wound;
— հանել, to bleed;
հոսումն արեան, hemorrhage;
կցորդ արեան, who sheds blood with another, consanguineous, of the same blood, related;
cf. Ապաժոյժ.

NBHL (1)

Մի՛ հեղցուք արիւն։ Որ հեղու զարիւն։ Մեղանչել յարիւն արդար։ Չգալ յարիւն արդար։ Չերթալ յարիւն։ Մի՛ անկցի արիւն իմ յերկիր։ Թաքուցանիցեմք զարիւն նորա։ Արիւն նորա խնդրի Յարիւն ընկերի մի յօժարիցիս։ Յարիւն համարեսցի մարդոյն այնմիկ։ Կցորդ արեան։ Պարտական արեան։ Այր արեանց։ Արեամբ չափ (այսինքն մինչեւ ցմահ).եւ այլն։


Արիւնազանգ

See full entry →

adj.

bloody

NBHL (1)

Որ դիմեալ գայ յեդոմայ արիւնազանկ կարմրութեամբն ի բոսորայ. (Լմբ. հանգ.։)


Արիւնարբու

See full entry →

adj.

blood-sucking, bloody, sanguinary, bloodthirsty.

NBHL (1)

Որոց տեսեալ զարիւնարբուս ի կենդանեցադ. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Արիւնոռոգ

See full entry →

adj.

watered with blood.

NBHL (1)

Առ իմէ՞ շախես զընդհանրատարած բնակութիւն արիւնոռոգդ ոռոգմամբ. (Պիտ.։)


Արիւնռուշտ

See full entry →

adj.

bloody, full of blood;
sanguinary, bloodthirsty.

NBHL (3)

(Աչք ի բարկութե) շառագոյն արիւըռուշտ լինին։ Արիւնըռուշտ աչօք հայելով (շան ի թշնամին՝) փրփրով բերանն լի. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. լիւս.։)

Իբր յառապարի փշալից եւ արիւնռուշտ շրջիմ. (Ի գիրս խոսր.։)

Զարիւնռուշտ մամոնայսն անդր ի ներքս խճողէր. (ՃՃ.) իմա՛, զարեամբ այլոց շաղախեալս յանիրաւութենէ։


Արծաթ, ոյ

See full entry →

s.

silver;
coin, money, species;
—ոյ տալ, վաճառել, to sell for ready money;
քերել զ—, to take or wear the silver off;
անօթ —ոյ, a silver vase.

NBHL (1)

Օրինակ քաջապէս հնազանդութեանն կենդանի արծաթն մեզ լինիցի, որ ի ներքոյ ամենեցուն գլորի, եւ յամենայն աղտոյ մարմնոյ անկցորդ. (Կլիմաք.։)


Արծաթաձոյլ, ձուլից

See full entry →

s. adj.

melter of silver, silversmith;
melted or mado with silver;
that is entirely of silver.


Արծաթառու

See full entry →

adj.

that has received or borrowed money.

NBHL (2)

Վաճառականք իմաստունք արծաթառք։ Արծաթառուքն ցուցցեն զօգուտ եւ զշահ քսակին. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)

Վաճառականք իմաստունք արծաթառք։ Արծաթառուքն ցուցցեն զօգուտ եւ զշահ քսակին. (Մծբ. ՟Ժ՟Թ։)


Արծաթասէր, սիրաց

See full entry →

adj.

that loves money, avaricious, covetous, too fond of money.

NBHL (1)

φιλάργυρος pecuniae amans, avarus Մոլեալ ի սէր արծաթոյ. ընչասէր. ընչաքաղց. ագահ. Տե՛ս (Ղկ. ՟Ժ՟Զ 14։ ՟Բ. Տիմ. ՟Գ 11։)


Արծաթեղէն, ղինի, նաց

See full entry →

adj. s.

silvery, made of silver;
silver plate.

NBHL (1)

Ոչ ապականացու արծաթեղինօք. (՟Ա. Պետ. ՟Ա 18.) իմա՛, դրամովք, ընչիւք։


Արծաթի, թեաց

See full entry →

adj. s.

silvery, made of silver;
silver-coin.

NBHL (3)

Զսկիհն իմ արծաթի։ Որ ոսկի՝ ոսկի, եւ որ արծաթի՝ արծաթի։ Խարիսխ արծաթի։ Կոնք արծաթիք. տաշտք արծաթիք։ Փողս կռածոյս արծաթիս։ Ջահիւք, եւ լապտերօք արծաթեօք. եւ այլն։

Կշռեցին նմա երեսուն արծաթի. (Մտթ. ՟Ի՟Զ. 15։) յն. արծաթիս, իմա՛ դրամս, դահեկանս։

Յաղագս երեսուն արծաթին. (Արշ. ՟Լ՟Ա.) իմա՛, արծաթոյ, դահեկանի։


Արծաթսիրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

love of money, avarice.

NBHL (1)

Արմատ ամենայն չարեաց արծաթսիրութիւն է. (՟Ա. Տիմ. ՟Զ 10։)


Արծարծանեմ, ծի

See full entry →

va.

to stir, to poke, to blow the fire;
to incense, to animate, to irritate;
to revive, to renovate, to renew.

NBHL (2)

Արծարծել զշնորհսն Աստուծոյ։ Արծարծեցաւ ոգին յակոբայ. (՟Բ. Տիմ. ՟Ա 6։ Ծն. ՟Խ՟Ե 27։)

Զքեզ իմով իսկ առասութեամբք արծարծեմք։ Ի կենդանութիւն դարձեալ զիս արծարծեաց։ Սոքա արծարծեցին զկարգ եւ զօրէնսդրութիւն մեծին սահակայ. (Մագ.։)


Արծարծումն, ման

See full entry →

s.

rekindling.

NBHL (1)

Խունկն յետոյ արծարծմամբն ի բուրումն փոխադրեցաւ. (Կլիմաք.։)


Բարեգթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

benignity, clemency, mercy.

NBHL (2)

Նա մտցէ ընդ իս դիւրաբար, որ զիմս նմանեաց զբարեգթութիւն առ աղքատս. (Ոսկ. ՟ժ. կուս.։)

Ոչ անտես լինել մարդկային բնութեանս ի բարեգթութենէն տեառն. (Յհ. իմ. ատ.։)


Բարեգործեմ, եցի

See full entry →

vn.

to do well, good.

NBHL (2)

Որով բարեգործիմք ի նմանէ. (Ճ. ՟Գ.։)

Այսպիսիքս լեալք՝ ամենայնիւ ի նմանէ բարեգործիցիմք (այսինքն բարիս գտանիցեմք). (Խոսր. պտրգ.։)


Բարեգործութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bounty, beneficence;
good works.

NBHL (1)

Աւազակն՝ որպէս ունայն էր ի բարեգործութենէ, այնպէս անտես եւ անլուր էր յամենայն բարեգործութեանցն տեառն մերոյ. (իմա՛ ըստ ամենայն նշանակութեան) (Եղիշ. ի խաչել.։)


Բարեգութ

See full entry →

adj.

benign, humane, merciful, compassionate, tender, charitable, flexible.

NBHL (1)

Քրիստոս որդի Աստուծոյ՝ անոխակալ եւ բարեգութ։ Նաւապե՛տ բարեգութ՝ առ քեզ ապաւինիմ. (Ժմ.։)


Բարեդիպութիւն, ութեան

See full entry →

s.

decorum, fitness;
prosperity, luck.

NBHL (1)

Զառաջինն զիմ յիշատակեմ զանցս բարեդիպութեանցն։ Բարեդիպութեանցն սորա զուարթամիտ հանդիպեսցի։ Որ զբարեդիպութիւն մրցանակ մատուսցէ. եւ այլն. (Պիտ.։)


Բարեդրուժ

See full entry →

adj.

ungtaful.

NBHL (1)

Ուխտադրուժք, բարեդրուժք առ երախտաւորս։ Աննուէրք, բարեդրուժք, անգութք, անսէրք. (Ոսկ. հռ. եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)


Բարեզարդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

embellishment, ornament, finery;
reformation, reform.

NBHL (1)

Զառաջին բարեզարդութիւնն, եւ զվերջին ընդդիմակազմութիւնն. (Ածաբ. կարկտ.։)


Բարեզարմ

See full entry →

adj.

of good family, noble.

NBHL (1)

Եւ համօրէն՝ նոցին ծննդոյ, յոգնաշաւիղ՝ բարեզարմոյ. (Յիսուս որդի.) իմա՛ բարեզարմի, կամ բարի զարմի։


Բարեխառն

See full entry →

adj.

sober, temperate, moderate.

NBHL (1)

Այլեւ տարերց բարեխառնիւք տո՛ւք ըզպտղոց առատութիւնս. (Շ. ոտ. Շ. հրեշտ.) իմա՛ իբր գ. բարեխառնութեամբ, կամ բարեխառն տարերբք։


Բարեխառնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

temperance;
temperature, moderation, modification, mitigation;
— օդոց, temperature of the air.

NBHL (2)

Ըստ օդոյ եւ տարեւորականաց ժամանակաց բարեխառնութեան. (Փիլ. իմաստն.։)

Զանշէջ տոչորումն տրփւոյն՝ իւրեանց բնական սաստիկ ցրտովն բարեխառնութիւնս առնելով. (Շիր.) իմա՛ բարեխառնս։


Բարեխնամ, ոց

See full entry →

adj.

careful, that provides for wants, for an affair

NBHL (1)

Առ քեզ դիմեալ գամ մա՛յրդ բարեխնամ. (Գանձ.։)


Բարեխնամեմ, եցի

See full entry →

va.

to be careful, to provide.

NBHL (1)

Ընդ որ յաւէտ իմն ճմլեալ սիրտ ոստիկանին՝ ողորմել բարեխնամէր. (Յհ. կթ.։)


Բարեխորհ

See full entry →

adj.

that thinks of good things.

NBHL (1)

Ոչ ոք ի բարեխորհից սակաւ (այսինքն փոքր) զմեղս ստութեանն. (Կլիմաք.։)


Բարեխրատ, ից

See full entry →

adj.

that gives good advice, good instruction;
well instructed.

NBHL (1)

Որպէ՛ս զիմաստուն եւ զբարեխրատ իմացող պատուեալ (զնաթանայէլ). (Կիւրղ. գանձ.։)


Բարեխօս, աց, ից

See full entry →

adj. s.

intercessor, mediator;
— լինել, cf. Բարեխօսեմ.

NBHL (8)

Աստուածածին եւ կոյս ... բարեխօս խոստովանողացս։ Որ բարեխօսդ ես միշտ աշխարհի։ Լե՛ր բարեխօս։ Զքեզ ունիմք բարեխօս. եւ այլն. (Շար.։)

Սոքա են մեզ բարեխօս յարքայութեանն Աստուծոյ։ Զճգնութիւնս սոցա բարեխօս քեզ ունիմք. (Շար.։)

Ամենայն միջնորդ եւ բարեխօս՝ բանիւ ունի բարեխօսել ... մարտիրոսք անբարբառ բարեխօսք են չարչարանօքն եւ հեղմամբ արեամբն իւրեանց։ Բարեխօս ունիմք զչարչարանսն տեառն։ Առանց բանի է բարեխօս նշան խաչիս. (Շ. բարձր.։)

ԲԱՐԵԽՕՍ՝ ասի եւ Քրիստոս առ հայր ըստ մարդկութեանն վասն մեր. որպէս յն. εὑτυγχάνων (որ յանդիման լինի). եւ παράκλητος (որ մխիթար բանիւք աղերսէ).

Ունիմք բարեխօս առ Աստուած զՅիսուս Քրիստոս զարդարն եւ զանարատ. (՟Ա. Յհ. ՟Բ. 1։)

ԲԱՐԵԽՕՍ. Սեպհականեալ անուն է հոգւոյն սրբոյ, նովին առմամբ՝ որով կոչի Մխիթարիչ. ըստ յն. παράκλητος paracletus, consolator. Եւս որպէս ὐπερτυγχάνων Գերօրինակ յանդիման եղեալ՝ միջնորդ.

Յուսամ ես տէրն իմ, յորդին համագործ, եւ ի հոգին սուրբ բարխօս։ Բնակեալ է յոսկերս սոցա բարեխօս հոգին. (Ագաթ.։)

Զքեզ ունիմք բարեխօս առ Քրիստոս վասն անձանց մերոց. (Շար.։)


Բարեխօսեմ, եցի

See full entry →

vn.

to intercede.

NBHL (2)

Ըստ Աստուծոյ բարեխօսէ վասն սծբոց. (Հռ. ՟Ը. 27.) իմա՛ յանդիման լինել գերօրինակ միջնորդութեամբ. զորմէ տե՛ս ի բառն ԲԱՐԵԽՕՍ։ Գեղեցիկ է եւ առաջիկայս մեկնութիւն.

Բարեխօսել նորա (այսինքն Քրիստոսի) վասն սրբոց, եւ բարեխօսել հոգւոյն սրբոյ՝ առ ի վարդապետելոյ մեզ, զի ընդ միմեանց բարեխօսիցեմք. եւ ոչ եթէ առ բարձրագոյն ոք՝ միածնին կամ հոգւոյն սրբոյ բարեխօսելն գիտելի է. քանզի միապատիւ է աստուածականն, եւ աչ բազմաբար. (Ագաթ.։ եւ Կորիւն.։)


Բարեխօսութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intercession, mediation.

NBHL (1)

Արդ՝ վասն Քրիստոսի պատգամաւորիմք, որպէս եւ Աստուծոյ բարեխօսութեամբ մեօք. ( ՟Բ. Կոր. ՟Ե. 20.) իմա՛ յորդորելովն Աստուծոյ ի ձեռն մեր զձեզ։


Բարեկամութիւն, ութեան

See full entry →

s.

friendship, familiarity, attachment;
սերտ —, intimacy;
անկեղծ —, cordiality.

NBHL (2)

Զթշնամութիւն քո լաւ համարիմ քան զբարեկամութիւն. (Ճ. ՟Բ.։)

Որոյ ի կամակորութենէ ախորժելի եղեւ՝ բանսարկուին գալ ի բարեկամութիւն. (Յհ. իմ.։)


Բարեկարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to order properly, to dispose, to put in order;
to amend, to reform.

NBHL (2)

Բարեկարգէ զամենեսեան. (Լմբ. իմ.։)

ասի եւ Կարգելն Աստուծոյ զիմն, որ է միշտ բարի. որպէս եւ գործելն Աստուծոյ՝ ասի Բարեգործել.


Բարեկարգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

good order, organization;
reform, reformation;
discipline;
policy.

NBHL (1)

Խրատ բարեկարգութեան. (Լմբ. իմ.։)


Բարեկեաց

See full entry →

cf. Բարեկեցիկ.

NBHL (1)

Զմտաւ ած եւ զՂազարոս, իմա՛ զմեծատունն եւ զբարեկեացն ... Ղազարոս ի գոգն Աբրահամու՝ բարեկեաց, յղփացեալ եւ փափկացեալ. (Ոսկ. ղկ.։)


Բարեկենդանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

happiness, felicity, prosperity, rejoicing.

NBHL (1)

Ես ասացի ի բարեկենդանութեան իմում, թէ ոչ սասանեցայց յաւիտեան. (Սղ. ՟Ի՟Թ. 7։)