Definitions containing the research գործ : 4939 Results

Անշարժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immobility, immovableness, stability, firmness.

NBHL (1)

Ո՛չ ամենայն ներգործութիւն՝ շարժութիւն է. այլ է ինչ, որ ի ձեռն անշարժութեան ներգործութեամբ, ըստ որում նախ ներգործէն աստուած. քանզի որ նախ շարժէն՝ անշարժ է. (Նիւս. բն.։)


Անշնորհ, աց

See full entry →

adj.

ill-favoured, disfigured, deformed;
ungracious, ungraceful, unpleasant;
unfortunate, unlucky;
ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

Անհաւատից եւ անշնորհից եւ յոլով բանք խրատուց ոչինչ օգուտ գործեն. (Յճխ. ՟Դ։)


Անշնորհակալ, ի, աց

See full entry →

adj.

ungrateful, unthankful.

NBHL (1)

Մի՛ապերախտք եւ անշնորհակալուք առ բարեգործն երեւեսցուք. (Սկեւռ. յեսայ.։)


Անշնչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

expiration, death;
asphyxia.

NBHL (1)

Գերազանց քան զբանականս յանշնչութեանն հրաշագործէ. (Նար. ՟Հ՟Ե։)


Անշփոթութիւն, ութեան

See full entry →

s.

imperturbability, calm.

NBHL (1)

Ցուցանելով զաստուածայնոցն ներգործութեանցն կարգաւորութիւն եւ անշփոթութիւն. (Դիոն. եկեղ. ՟Է։)


Անոլորտ

See full entry →

adj.

unbounded, unlimited, infinite.

NBHL (1)

Գիտասցես (զգործս աստուծոյ) անյայտս եւ անոլորտս մահկանացու ազգին. (Փիլ. այլաբ.։)


Անոխակալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

absence of maliciousness, freedom from revenge or hatred.

NBHL (1)

Անոխակալութեամբ վարդապետութիւն գործէ. (Ագաթ.։)


Անողորմ, ից

See full entry →

adj. adv.

unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.

NBHL (2)

ἁνελεήμων, ἁνελεής, ἁνηλεής. immisericors, durus, crudelis. Ոյր չիք ողորմ կամ ողորմութիւն ի սրտի. անգութ. անգորով. անագորոյն. անկարեկից. անմարդի. խիստ. անաչառ. անխնայ. սաստիկ, (անձն, եւ գործ). մերհամէթսիզ, գալպի փեք.

Անողորմ վրիպանք, կամ գործ. (Պիտ.։)


Անոյժ

See full entry →

adj.

without force, feeble.

NBHL (1)

ἅτονος. infirmus, ἁσθενής, invalidus. Ուր կամ ոյր չիք ոյժ. տկար. անզօր. անգործ. անձեռնհաս. եւ Անվաւեր. (գրի եւ ԱՆՅՈՅԺ, ԱՆՈՒԺ). գուվվէթսիզ, կեչմէզ.


Անորոշաբար

See full entry →

adv.

indefinitely;
confusedly, indistinctly;
implicitly.

NBHL (1)

Անորոշաբար արարչագործել զամենայն որդւոյ ըսն աստուծոյ (հօր). (Աթ. ՟Ը։)


Անորոշութիւն, ութեան

See full entry →

s.

indecision, indetermination.

NBHL (1)

Քրիստոս՝ աստուծոյ զօրութիւն ելով հօր, անորոշութեամբ՝ զամենայն զոր ինչ գործէ հայր, զնոյն գործէ եւ որդի. (Աթ. ՟Ը։)


Անուաձեւ, ի

See full entry →

adj.

in the shape of a wheel.


Անուանադրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nomenclature;
անուանադրութեամբ, cf. Յորջորջանօք.

NBHL (1)

Ի գործոցն առեալ զանուանադրութիւնն. (Սարգ. վջ։ Լմբ. էր ընդ.։)


Անուանակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուանակրութիւն.

NBHL (1)

Ոչ միայն անուանակցութեան, այլեւ գործակցութեան ճշմարիտն էմմանուէլի արժանաւորիլ ձեզ։ Զանուանակցութիւնդ ոչ միայն օրինակաւ կոչել, այլեւ արդեամբք. (Շ. թղթ.։)


Անուանի, նեաց

See full entry →

adj.

renowed, famous, illustrious;
— լինել, to become illustrious.

NBHL (1)

Մեծի եւ անուանւոյ զնոյն գործեալ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 14։)


Անուաւոր, աց

See full entry →

adj.

that has wheels, wheely.


Անուղղայ, ից

See full entry →

adj.

incorrigible, perverse.

NBHL (1)

Անուղղայ կեանք։ Զանուղղայն գործողաց. (Պիտ.։)


Անուն, նուան, ուանք, անց

See full entry →

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

NBHL (3)

ԱՆՈՒՆ. իբր Համբաւ, եւ հռչակ անուան եւ գործոց. փառք եւ պարծանք. յիշատակ. նամ.

Վա՛յ իցէ մարդոյն, որոյ անուն իւր քան զգործն մեծ իցէ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Ա։)

Զգործս ադամայեցւոց յանուն աղաղակի առակեաց. (Եփր. ծն.։)


Անունդրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disobedience;
contumacy.

NBHL (1)

cf. ԱՆՈՒԱՆԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Ուստի ԱՆՈՒՆԱԴՐՈՒԹԵԱՄԲ. φερωνύμως. Որպէս բերանունապէս՝ ըստ քերականաց՝ յիրէ անտի եւ ի գործոյն առնլով զանուն. արդեամբք ստուգաբանեալ.


Անուսումն, սմանց

See full entry →

adj.

cf. Անուս.

NBHL (1)

Անուսումն բնութեամբ, կամ ոչ փութացեալք ուսանել։ Ընդ անուսմանն երեւոյթս դժուարեալ։ Մեղուք անուսումն՝ բնութեամբ զխորիսխն գործեն. (Փիլ.։)


Անուր, անրոց

See full entry →

s.

iron collar (of a pillory);
collar;
ring.


Անչափ, ից

See full entry →

adj. adv.

immense, infinite;
extreme, excessive, enormous, immoderate, superfluous, superabundant;
intemperate, disordinate;
dreadful, violent, grievous;
յանչափս, cf. Յանչափս.

NBHL (1)

Մի՛ անչափ զայս գործէք։ Յանչափ վշտանալոյ ելանէ մահ. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 16։)


Անպահեստ

See full entry →

adj.

not preserved.

NBHL (1)

Մի՛ այսուհետեւ գործեալ թողուցուս անպահեստ զվաստակեալն. (Նեղոս.։)


Անպահպանաբար

See full entry →

adv.

negligently, without observation.

NBHL (1)

Զականջսն անպահպան վասն բազմախոյզ իրաց աւելագործութեան բարձեալ թողեալ. (Փիլ. իմաստն.։)


Անպատեհ, ից

See full entry →

adj.

unbecoming, improper, unsuitable, unfit, absurd, unseemly.


Անպատեհութիւն, ութեան

See full entry →

s.

absurdity, unsuitableness, incongruity, impropriety.

NBHL (1)

Մարտնչին ընդ անպատեհութեան գործարանին. (Նիւս. բն. ՟Բ։)


Անպատճառ

See full entry →

adj. adv.

without cause, — principle, causeless;
without reason or motive;
absolutely, peremptorily.

NBHL (1)

Անբան արհեստք լսին, այսինքն ոչ անպատճառք. քանզի ոչինչ է արհեստ, որ ոչ ունի պատճառս։ Հմտութիւն է միոյ իրի անպատճառ գիտութիւն, ոչ գիտելով զպատճառն։ Ի ձեռն տեսականին եւ բանի գայ ի գործածականն. (Սահմ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Թ։)


Անպատում

See full entry →

adj.

unspeakable, unutterable, inexpressible, ineffable.


Անպատրաստ, ից

See full entry →

adj. adv.

unprepared, unfurnished, unprovided;
յանպատրաստից, without preparation, unawares, unexpectedly;
cf. Յանկարծակի.

NBHL (1)

Անպատրաստ, այսինքն անպատշաճ եւ անգործ ի բնական կրիցն, զոր այժմ ունի պտղատու լինել. (Շ. ՟բ. պետ. խ։)


Անպարապ

See full entry →

adj.

busy, not at leisure;
not engaged in business

NBHL (1)

Որ ոչ պարապի ի գործ. պղերգ. դատարկ.


Անպարապութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of leisure, business.

NBHL (2)

ἁσχολία. occupatio. Անպարապն լինել ի յաճախութենէ գործոց. պատաղումն. զբաղանք. չունելն զժամանակ. այնպէս պարապելն յիրս ինչ՝ մինչեւ չկարել պարապել յայլ ինչ.

Յանպարապութեան նորա՝ եղբարցն հոգալ (այլ ոք կարասցէ)։ Մի՛ գուցէ՝ կարացեալ ուրուք լնուլ զպատուէրն, պատճառեսցէ զգործոյն անպարապութիւն։ Արուեստաւոր հնարքն անպարապութեան առիթք լինէին։ Ո՛վ գարշելի եւ անկատար անպարապութեանն. (Բրս. հց. եւ Բրս. չար. եւ Բրս. մկրտ.։)


Անպարկեշտ, ից

See full entry →

adj. adv.

immodest, unchaste, indecent, bawdy, obscene;
dissolute, debauched;
—ս, indecently.

NBHL (1)

Անպարկեշտ էր կարծել զնոյն ինքն զքսերքսէս ինքնին զգործն կատարել. (Արիստ.։)


Անպարտ, ից

See full entry →

adj.

unblamable, innocent;
not due;
— առնել՝ կացուցանել, to clear, to acquit.

NBHL (1)

Վտարանդի լեալ յանպարտ թշնամեաց տարապարտուց. այսինքն յանիրաւի (գործողաց) ի թշնամեաց. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 33։)


Անպտղաբեր

See full entry →

cf. Անպտուղ.

NBHL (1)

Սաստեցին հիւսիսային հողմոյն՝ սառնագործ եւ անպտղաբեր բանսարկուին. (Վրդն. երգ.։)


Անպտղութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անպտղաբերութիւն.

NBHL (1)

Ի մէջ ուռեացն անպտղութեան։ Այգէգործն երթայ հատանէ զանգործ անպտղութիւն ուռոյն. իմա՛ զանպտուղ ուռիս, եւ զուռս. (Լմբ. ատ.։) (Նանայ.։)


Անջրպետարան

See full entry →

s.

curtain of partition.


Անսահման, ի

See full entry →

adj.

infinite, unbounded;
interminable;
unlimited;
indefinite;
incomprehensible.

NBHL (1)

Քարոզեցին յեղյեղելով զանսահման գործս նոցա. (ՃՃ.։)


Անսաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disobedience, contumacy, obstinacy.

NBHL (1)

Ոչ յարարչէն, այլ յանսաստութենէ ստունգանողին։ Անսաստութիւնն եւեթ՝ որ արտաքոյ աստուծոյ կամացն գործիցի, պատճառ չարեաց իմանալի է. (Եզնիկ.։)


Անսխալ

See full entry →

adj. adv.

without fault;
infallible, impeccable;
infallibly.

NBHL (1)

Անսխալ վերաբերեալ բան։ Անսխալ կարծիք, կամ իրք, առաջնորդութիւն հաւատոյն, տնկագործութիւն. (Պիտ.։)


Անսուրբ

See full entry →

adj.

impure, unclean;
unholy, profane.

NBHL (2)

Գործս անսուրբս գործէին. (Եզեկ. ՟Ի՟Բ. 9։)

Մինն սերմանեաց, եւ հնձեաց սակաւ եւ անսուրբ։ Որ գործեաց զանսուրբն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ։)


Անիրաւիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to be unjust, to be unrighteous;
to sin, to fail in duty.

NBHL (1)

ԱՆԻՐԱՒԻՄ, եցայ. ἁνομέω. injuste ago. Անիրաւ եւ անօրէն գտանիլ. անօրինիլ. գործել զանպատեհս. ատալէթսիզլիք՝ ինսաֆսըզլըգ էթմէք.


Անիրաւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

injustice, iniquity;
injury, wrong, offence, affront;
trespass;
oppression.

NBHL (3)

Այսպիսի են բարք չարագործաց՝ զիրաւունսն անիրաւութիւն ասել. (Եզնիկ.։)

Ամենայն չարեաց ե՛ւ բանիւ եւ գործով՝ անիրաւութիւն է անուն. (Շ. մտթ.։)

Խոտորեալք ի յարդարութեանն ուղեղ շաւղաց մարդիկ՝ զսա գտին գործի անիրաւութեան. (Պիտ.։)


Անլուր

See full entry →

adj.

unheard of, new, extraordinary;
deaf;
disobedient;
without news, — tidings.

NBHL (1)

Անլուր իրի պատասխանելն՝ գործ է անզգայական անբանութեան. (Համամ առակ.։)


Անխառն

See full entry →

adj.

unmixed, simple, pure.

NBHL (1)

Որ գործովն է, անխառն է խաբէութեան։ Անխառն ստորնայնոց իրացս։ Անխառն ամենայն վատթար կրից. (Սարգ.։)


Անխափան

See full entry →

adj. adv.

incessant, unintermitted, unceasing, continual;
unobstructed;
without opposition or intermission, constantly, incessantly, continually.

NBHL (2)

Անխափան գործովք կայր պնդակազմ։ Ճանապարհ անխափան։ Ուսուցանէր վասն Տեառն Յիսուսի Քրիստոսի անխափան ամենայն համարձակութեամբ. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 29։ ՟Ժ՟Թ. 7։ Գծ. ՟Ի՟Ը. 31։)

Երջանկութիւն՝ ներգործութիւն է անխափան ըստ բնութեանն ունակութեան. (Նիւս. բն.։)


Անխնայ

See full entry →

adj. adv.

without compassion;
indiscreetly, prodigally, profusely.

NBHL (1)

Յանխնայ անկեալ գործէր մեծամեծ կոտորածս։ Յանխնայ կոտորեսցին. (՟Բ. Մակ. ՟Ե. 6. 12։)


Անխոնջ

See full entry →

adj. adv.

indefatigable;
fresh, unfatigued;
stubborn, obstinate;
indefatigably.

NBHL (1)

Ձեռն անխոնջ (կամ անաշխատ) ի գործ. (Երզն. լուս.։)


Անխորհուրդ

See full entry →

adj. adv.

inconsiderate, rash, imprudent;
cf. Անխորհրդաբար.

NBHL (1)

Ոչ իբրեւ զանգէտս գործեցաք անխորհուրդս զայնպիսի մեծ եւ ահաւոր խորհուրդ. (Փարպ.։)


Անխորհրդաբար

See full entry →

adv.

imprudently, inconsiderately, without riflection.

NBHL (1)

Անխորհրդաբար եւ առանց յառաջագոյն ինչ իմանալոյ գործել. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անխռովաբար

See full entry →

adv.

Without perturbation.

NBHL (1)

Անխռովաբար՝ որ զամենայն գիտէր, զայս այսպէս ե՛ւ ասէր ե՛ւ առնէր։ Գոլով ի խաչին՝ զամենայն գործէր անխռովաբար. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 37. 39։)