syntactical.
to write correctly or elegantly.
συγγράφω conscribo. Ճահողակի գրել. շարագրել. յօրինել.
Ձեռնարկէր եւ յարմարագրել բանս, որք մինչեւ ցայժմ կրին. (Սոկր. ՟Ա. 36։)
Իբր զսրբութիւն տեառն այս փայտ կենաձայն յարմարագրեցաւ։ Քարն անուանի՝ եօթնաթիւ դաւանութեամբ յարմարագրեալ. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. առաք.։)
syntax;
orthography.
ՅԱՐՄԱՐԱԳՐՈՒԹԻՒՆ ՅԱՐՄԱՐԱԴՐՈՒԹԻՒՆ. Շարագրութիւն. շարադրութիւն. որպէս յն. սի՛նդաքսիս. σύνταξις . որ եւ Բաղդասութիւն. եւ Յարմար դասաւորութիւն բանի եւ այլոց իրաց. ըստ յն. յարմար գրութիւն.
Մի՛ յոյժ ստուգաբանել զբանիցն յարմարագրութիւնն, այլ ի պատշաճութիւն իմաստիցն հայել։ Ատամանց գովութիւն՝ կարծրութիւն, եւ յարմարագրութիւն. (Նիւս. երգ.։)
hayloft.
ԳՒՌ (dialectal) Ախց. Գոր. Երև. Խրբ. Կր. Հմշ. Սեբ. Սլմ. Տփ. մարաք, Ասլ. մարաք, մարա*, Մկ. Ոզմ. մարաք, Ղրբ. մա՛րmք, Ալշ. Մշ. մարագ՝. որից մարագատեղ։ (-Մարագ բառն ունին նաև Ալքս. Ակն. Արբ. Բլ. Բղ. Գնձ. Երզ. Խ. Խն. Կյ. Հզր. Ղզ. Շտ. Վն. Տիգ. Տր. Ք.)։
ՓՈԽ (borrowing) Քրդ. marak, merek «յարդ կամ խոտ պահելու տեղ» (Justi, Dict. Kurde էջ 395), Կիւրին. mark'w (Schiefner, էջ 232բ). թրք. գւռ. Կր. merek (Բիւր. 1898, 627), Եւդ. ❇ [arabic word] mārāk «յարդանոց» (Յու-շարձան, էջ 330 ա), Իմերխեվի լեզւով me-regi «մարագ» (Մառ, Teксть VII, էջ 82) և մինգր. მარაკა մարակա «այծի փարախ» (վերջինը դնում է Kипաидзе, Гpaм. ммигр. яa. CII. 1914, էջ 276)։-Թուրքերէն բառի հայերէնից փոխառեալ լինելուն ապացոյց է այն, որ գործածական է միայն Փոքր-Ասիոյ բարբառներում և չկայ ո՛չ Օսմանեան գրա-կան լեզուի մէջ (չի յիշում Աբիկեան, Ըն-դարձակ բառարան տաճկ.-հայ. Պոլիս 1892, էջ 542բ) և ո՛չ էլ որևիցէ արևելեան թուրք կամ թաթար բարբառում (չի յիշում Будa։ говъ, Cpaвнительныи cловарь турецко-та-тарcк. нарвчιи, էջ 224, 414)։
Եմուտ ի մարագ յարդի թագչել. (Տէր Իսրայէլ. դեկտ. ՟Է.։)
picturesque.
Ամղան մի նկարագեղ. (Եղիշ. դտ.։)
painter.
Որպէս նկարագիծքն այլ ինչ քան զկենդանի տպաւորէն, օրինակօք ձեւեալ զկերպարանսն, այլ ոչ բնութեամբ. (Լծ. ածաբ.։)
description;
picture, painting;
representation, likeness, portrait;
delineation, design, plan, model, form;
style;
text;
cf. Նկարագիծ;
painted;
described;
պատկերակերպ —, portrait, likeness;
— բնութեան, the picture of nature;
ըստ —գրին, literally;
մեկնել ըստ —գրին, to explain literally.
διαγραφή, ὐπογραφή descriptio χαρακτήρ character, nota insculpta. Նկար գրեալ, գրուած նկարեալ. նկարագրութիւն. ստորագրութիւն. պատկթեր. նմանութիւն. կնիք. տիպ. կերպարան. օրինակ հարազատ. բուն գաղափար, եւ գաղափարեալն.
Նկարագիր տանն ի վերայ գլխոյ լերինն. (Եզեկ. ՟Խ՟Գ. 12։)
Որ է լոյս փառաց, եւ նկարագիր էութեան նորա. (Եբր. ՟Ա. 3։)
Խելամուտ լիցուք, թէ որո՛ց նկարագրաց են գաղափարք, եւ որո՛ց աներեւութից են պատկերք. (Դիոն. եկեղ.։)
Նիւթքն եւ նկարագիրն (դահեկանի) յարգուն իցէ. (ռմկ. սիփկէ. Փիլ. քհ. ՟Ը։)
Լի՛ց քոյին շնորհօք զայս նկարագիրս (զպատկեր քո նկարեալ). (Շ. տաղ.։)
Անեղծական քո նկարագիր։ Կնիքն, եւ նկարագիրն իւր. (Նար. ՟Լ՟Բ. ՟Լ՟Ը։)
Եւ ոչ զերեսն ապականեաց, այլ ամբողջ եւ անարատ իսկ պահէր զնկարագիրն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 5։)
Նկարագիր կենդանւոյն ի կենդանագիրն. (Լմբ. եկեղ.։)
Ոչ երբէք տեսի այսպիսի նկարագիր պատկերի (դիմաց)։ Ո՞ր խորութիւն գերեալ ունի զարքունական զայն նկարագիր. (Ճ. ՟Ա.։ Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Այսպէս վայելչացուցանէ նկարագրաւ զգարնանային ժամանակս բանս. (Նիւս. երգ.։)
Նկարագիրս զայս յայտ առնէ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 3։)
Նկարագիրս ոչ միայն զայն գուշակէ՝ որ երեւինն, այլ՝ եւ այլ ինչ բազում։ Երկու անուանք (սառայի եւ հագարու) էին ի նկարագիրն, եւ յանուանն ցուցանէր բազում ինչ. (Ոսկ. գղ.։)
Ի ձեռն առեալ զքաջ նկարագիրն մակաբայեցւոց՝ ընթեռնոյր ի լսելիս ամենեցուն. (Եղիշ. ՟Ը։)
Նկարագրաւն ... իսկ առ ի միտս։ Ըստ նկարագրին ... իսկ ըստ մարգարէութեան, եւ այլն. (Նախ. առակ. եւ Նախ. ես. եւ Նախ. եզեկ.։)
Ըստ նկարագրին՝ կատարեցաւ այս նախ ի գանձին ի գերութենէ. (Ոսկ. ես.։)
Այսոքիկ ըստ նկարագրին. (բայց թուի թէ առ մարդեղութիւն փրկչին առակաւոր բանս մեզ հայի. Գէ. ես.։)
Ըստ նկարագրիս բանի։ Ըստ նկարագրի ճառիս. (Բրսղ. մրկ.։)
ՆԿԱՐԱԳԻՐ. ա. ζωγραφήμενος pictus ad vivum. որպէս Նկարագրեալ. կենդանագրեալ. օրինակեալ. եւ Նովին բառիւ գրեալ.
Ընկէց զինքն առաջի նկարագիր պատկերի վկային. (Ճ. ՟Ա.։)
Իբրեւ ետես թագաւորն զգեղապանծ վայելչութիւն պատկերակերպ եւ նկարագիրն հռիփսիմեայ. (Ագաթ.։)
Բանք նկարագիրք, որպէս եւ անդ ասացեալ է, գրեաց նա. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 8.) յն. αὑτολεξεί iisdem verbis.
Կոչեաց նկարագիրս, եւ ասաց հանել զճշմարիտ զնմանութիւն պատկերին՝ զոր ետես. (Հ=Յ. սեպտ. ՟Ի՟Դ.։)
Եւ զայս տհեսանելով յանշունչս եւ ի մարդս՝ զգեղեցկութեան նկարագրաց զգործս. (Փիլ. նխ. ՟բ. (յն. մի բառ, գեղեցկագրաց).)
Ի ձեւ խաչի բազում կերպարանք են յօրինեալք ի նկարս նկարագրաց. (Շ. թղթ.։)
variegated.
Զարդարեաց ի զարդ ոսկէթել նկարագործ անկուածոց. (Ասող. ՟Գ. 30։)
representative;
descriptive;
picturesque;
characteristic;
literal;
— իմաստիւք, literally.
Որ ինչ հայի առ նկարագիրն կամ առ նկարագրութիւն, ըստ ամենայն առման. իբր γραφικός, διαγραφικός, χαρακτηριστικός եւ այլն.
Որդիդ միական՝ լոյս ճշմարտական՝ նկարագրական. (Գանձ. այսինքն նկարագիր էութեան հօր։)
առ ամենայն հասակ՝ այս պատուէր նկարագրական նորոգ մատենի ողբոց նուագի. (Նար. ՟Գ. իբր օրինականական կամ ստորագրական։)
Պատկերաց եւ դրօշելոց, եւ այլոց ձեռաստեղծից, որոց ստեղծական եւ նկարագրական արարչութիւն՝ բազում ինչ վնասակար կենաց մարդկան լցեալ աշխարհ։ Ի ձեռն տեսաւորութեանն հեշտ ցանկութիւնքն լինին բազմապատիկք, նկարագրականք, արուեստականք արարածք. իբր կենդանագրական, գծագրական. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. այլաբ.։)
to paint, to represent;
to portray, to depict, to paint, to describe, to give a description of;
to characterize.
Նկարագրեաց զպատկեր մանկանն եւ զհօրն եւ զմօրպն։ Նկարագրեալ պատկեր աստուծոյ եւ տեառն մերոյ փղկչին յիսուսի քրիստոսի։ Մարդակերպ նմանութեամբ նկարագրեմք։ Պատկեր թագաւորական յառաջ կապարեայ նկարագրի։ Հիւսունք, նկարագրողք, եւ անդրիաստեղծք։ Ձեռն տայ նկարագրել զքարինս ճշգրտագործ նմանահանութեամբ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Դ. եւ ձ։ Յհ. իմ. պաւլ.։ Շ. մտթ.։ Նիւս. բն.։ Արծր. ՟Ե. 8։)
Գիրն սպանանէ, եւ հոգին կեցուցանէ. արդ բանն գրով լինի նկարագրեալ, իսկ միտքն որ ի նմա՝ հոգի ասի. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)
Նկարագրեաց իբր զտարացոյց գեղոյ պատկերի ձեւոյ տեսակի զնմանութիւն նորին ի յանձին։ Նկարագրեա՛ հոգւով քո բարձրեալ ի նորոգումն անեղծանելի։ Որ զօրինակն նկարագրէր տէրունական տնտեսութեանն. (Նար. խչ. եւ ՟Ի՟Զ. կ. ուր եւ ՟Ծ. ասի, նկարագրեր, իբր նկարագրեցեր։)
Նկարագրեա խորհրդով, եւ յանդիման կացցէ քեզ քաղաք (ի միտս)։ Մտօք միայն նկարագրեալ։ Զայսոսիկ օրէնքն նկարագրեցին, զայս քրիստոս կատարեաց. (Ածաբ.։)
Այսօր նկարագրէ ստեղծիչն վերստին զապականեալ պատկեր իւր. (Եփր. ծն.։)
Նկարագրել զպատկեր ճառի սորտ չեմ բաւական. քանզի առաւելու գեղեցկութիւն սորա քան զերանգս իմ. (Եփր. ի ստեփ.։)
Նկարագրեցաւ մեզ գիր կենդանի յարգանդ մաքուր մեծին մեսրովբայ. (Շար.։)
Նկարագրեն բանիւ զբովանդակ խորհուրդն ի սաղմոսին՝ յարութեամբն հանդերձ. (Արշ.։)
Զերկու չափս մի դնելով՝ նկարագրեսցուք. (Խոր. աշխարհ.։)
painting, representation, portrait, image, figure, delineation, sketch;
description;
hypotyposis, imagery.
γραφή, διαγραφή, διαγραφία , σκιογραφία pictura, descriptio, adumbratio եւ այլն. Նկար պատկերի. նկարագրականութիւն. պատկերահանութիւն. եւ Նկարագիր. պատկեր. քաշուածք, կերպարանք.
Ըստ նկարագրութեանն արուեստաւորեալ յարմարութեանց։ Ի հաստատուն եւ ճշմարիտ տեսութենէ նկարագրութեանցն, զոր տեսի ճշմարտագոյնս արուեստակեալս. (Պիտ.։)
Ի նկարագրութիւնսն ո՛չ որ զպայծառութիւն դեղոցն ունի, այլ որ զչափաբերութիւն յօդաչափութեանն, նա է գովելի. (Արշ.։)
Զնկարագրութիւնն ձկանն այն աշդահակ կոչեցեալ (այսինքն վիշապ ձկանն՝) ի դիսն նկարագրեալ. (Մագ. ՟Ժ։)
Համբաւ նորա ելից զքաղաքն յաղագս առաքինութեանն, այլեւ մարմնոյն նկարագրութեան. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Նկարագրութիւն իմն, եւ նախագիծ աներեւութիցն եցոյց զերեւելիսս. (Ածաբ. պասք. ՟Բ։)
Զամենեսեան (զնախնի հարս) իբրեւ կենդանիս, կամ եթէ զնկարագրութիւնս նոցա ի մտածութեան մերում տեսանել. (Մագ. ՟Ա.։)
Որովք ցուցայց տպաւորութիւն նկարագրութեան անեղծին շնորհի՝ անձամբ ինձէն յոգի մահացեալ. (Նար. ՟Ի՟Ա։)
Ընթեռնուն զպատմութիւնն. (յորում եւ նկարագրութիւնք խնամոցն աստուծոյ. Արշ.։)
composer, writer, author;
cf. Շարագրած;
letter, character.
συγγραφεύς conscriptor, scriptor, auctor. Շարագրօղ. շարագրօղ գրոց. մատենագիր. վիպագիր. հեղինակ.
Համառօտէ շարագիրն, եւ ոչ մի ըստ միոջէ պատմէ. (Ոսկ. գծ.։)
Թէ չէր մեկնիչ սուրբ մատենին ղուկասու մեծ շարագրին. (Կիւրղ. ղկ.։)
Քերականութիւն է հմտութիւն (բանից՝) որք ի քերթողացն եւ ի շարագրաց իբրու բազում անգամ ասացելոց. (Թր. քեր.։)
(Հերոդոտոս) զձեւ շարագրի ցուցանելով՝ իբրեւ հաւաստութեան լինել պատմօղ։ Ստութեամբ լի զբանսն համարելի է զշարագիրս. (Պիտ.։)
ՇԱՐԱԳԻՐ. գ. Շարագրութիւն. գրուած. մատենագրութիւն. շարագրած. եւս եւ Նշանագիրք դրոշմեալք. շարադրած բան, եւ տառեր.
Վերծանութիւն է՝ քերթածաց եւ շարագրաց անվթար յառաջբերութիւն. (Թր. քեր.։)
Նկարագիրդ առակական է, որպէս ամենայն շարագիրք սողոմոնի. զի զմովսէս եւ զեզրաս ոչ գտանեմք այսու շարագրաւ շարագրեալ. (Վանակ. յոբ.։)
Կարգեալ զվաղնջուցն գրեալ շարագիրս տառիցն. (Խոր. ՟Գ. 52։ եւ Փարպ.։)
to compose.
ՇԱՐԱԳԾԵԼ. Որպէս Շարագրել. եւ Վերագրել.
Քերթողացն՝ կարճառօտութեան չափովքն, եւ յարմարական ասացուածովքն զիւրեանցն շարագծելով զբանս. (Պիտ.։)
Ջախջախեալն բժշկի, մոլորեալն դառնայ. շարագծի այս ի փառս աստուծոյ հօր. (Պիտառ.։)
cover;
veil;
— գրոց, cover or binding of a book, book-cover.
(որի ռմկ. ձևն է շարգոյր) «գդակի վրայ գցելու կանացի քօղ» Մաղաք. աբ. 7 (այսպէս ըստ տպ. Եմի. իսկ Պատկ. վարագոյր). «գրքի տուփ, կող կամ պատ-եան» Մաշտ. Վրք. հց. բ. 614. «գիրքը մէջը փաթթու շոր» Յիշատ.։ Հմմտ. նաև շագոյր.
ՆՀԲ շար, որպէս վարագոյր կամ շարիէ ագուցեալ պատին։
ՇԱՐԱԳՈՅՐ գրի եւ որպէս ռմկ. ՇԱՐԳՈՅՐ. Շար, որպէս վարագոյր, կամ շարիւ ագուցեալ պատիչ. վառ. քօղ. ծածկոյթ եւ կողք որպէս պատեան՝ կամ տուփ գրոց. ծածկոց. գրքի կողքը՝ երեսը, շապիկը.
Կանայքն իւրեանց ունէին գդականի՝ ծածկեալ շարագուրով դիպակի. (Մաղաք. աբեղ.։)
Եթէ ստանայցես քեզ գիրս, մի՛ պաճուճեր զշարագոյր նորա. (Վրք. հց. ձ։)
Օրհնեա՛ տէր եւ զկաշի կազմի սորա (մատենիս), եւ զսեկ շարագուրի՝ իբր զվիժակսն եւ զնուարտանս եւ զվերնափեղկս փառաց խորանին. (Մաշտ.։)
Դաստակով եւ շարագուրով պահել զգիրս ընթերցուածոց. (Յիշատ.։)
composition, wording;
work, writing, works, treatise;
memory, monument.
σύγγραμμα, συγγραφή conscriptio, scriptura, scriptum, liber, opus, commentarius Շարագիր՝ ըստ ՟բ. նշ. եւ շարագրածութիւն, շարագրութիւն, բան կամ գիրք շարագրեալ. մատենագրութիւն. բան կամ գիրք շարագրեալ. մատենագրութիւն. պատմագրութիւն. յիշատակարան.
Շարագրածք հին արանց։ Զմի ի շարագրացն իւրոց. (Փիլ. տեսական. եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)
Յաստուածային գիրս՝ ամենայն շարագրածս լի՛ են ամենայն հոգեւոր իմաստութեամբ. (Մամբր.։)
Գրէ յովհաննէս ի կատարածի աւետարանական շարագրածին։ Դնել ի շարի աստ զշարագրածս, եւ այլն. (Արծր. ՟Գ. 12։)
Հարազատ է առաջիկայ շարագրածն։ Վասն հոմանունութեան շարագրածաց, եւ վասն հոմանունութեան շարագրողաց։ Գրէ իւրաքանչիւր ոք շարագրածս, ոմն վասն հոգւոյ, եւ ոմն վասն երկնից։ Կամելով յարգել զիւրեանց շարագրածս, մակադրեն յիւրեանց շարագրածսն զերեւելի ուրուք զանուն վարդապետին. (Անյաղթ պորփ.։)
historical.
Գտանել ի հնախօս շարագրական մատեանս. (Արծր. ՟Ա. 11։)
to compose, to write, to word, to put down in writing;
to compile.
Բժիշկք շարագրեն յաղագս ողջութեան՝ զոր ինչ թուի նոցա գոլ. (Պղատ. մինովս.։)
Որ զսիկիլականն շարագրեցին։ Մերձակըայ աստուածաբանութիւնս շարագրեցաք ... Ի շարագրել հպեցուցաք զմեզ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։ Դիոն. ածայ.։)
Զայսոսիկ քսենովկրատէս շարագրեաց։ Զոր շարագրեաց պողիկեւտէս։ Յաղագս ործոյ շարագրեաց ելենոս. (Նոննոս.։)
Ո՛րպէս առաջինքն ի վիպագրացն յաղագս այսորիկ հաճեցան շարագրել։ Ձեռամբ իմով շարագրեմ զայնոսիկ. (Խոր. ՟Ա. 5. 31։)
Շարագրեցից սակաւ ինչ բանիւք. (Յհ. կթ.։)
Զի՞նչ արժանաւոր ըստ քեզ բամբասանս շարագրեցից։ Սակաւք շարագրեցան աստանօր եդեալ։ Եւ զի՞ եւս երկարս շարագրեցից բանաստեղծութիւնս. (Նար. ՟Թ. ՟Լ՟Ե. ՟Ղ՟Գ։)
Զամենայն գիրս՝ զոր եւ խօսեցաւ (յհ. ոսկ), պարզ եւ դիւրապատումս շարագրեաց. (Ճ. ՟Բ.։)
Զգիրն ո՞ շարագրեաց. (Ճ. ՟Գ.։)
composer.
cf. Շարագրած.
σύγγραμμα, συγγραφή scriptura, opus եւ այլն. որ եւ ՇԱՐԱԳՐԱԾ, ՇԱՐԱԳՐԱԾՈՒԹԻՒՆ. Շարագրելն. մատենագրութիւն. գրուած. ճառ. շարադրութիւն, գիրք, պատմագիրք, եւ այլն.
Հանդիպեալ ես շարագրութեան յաղագս ողջութեան վաստակելոց. գիտեա՛ արդ, որո՞յ արհեստի է այն շարագրութիւն. գիտեմ, զի բժշկականի է. (Պղատ. մինովս.։)
Պղատոն իմաստասէր շարագրեաց գիրս, զոր եւ քաղաքավարութիւնս անուանեաց. յայսմ շարագրութեան ասէ, եւ այլն. (Նոննոս.։)
Սկիզբն առնել առաջիկայ շարագրութեանս։ Զամենայն ասացուածն առաջիկայ շարագրութեանս։ Խնդրեմք զհարազատութիւն առաջիկայ շարագրութեանց ... Յարմարումն եւ բառք որպէս նիւթք են շարագրութեան. (Անյաղթ պորփ.։)
Արժանի յիշատակի մերոց շարագրութեանց. (Խոր. ՟Գ. 1։)
Զանարդարակ շարագրութիւնս (հերոդոտեայ). (Պիտ.։)
Շարագրութիւն կոչէ զպատմութիւնս (գրեալս). (Երզն. քեր.։)
Ոչ հեշտալի թուի ինձ պատմութիւն ճառիս շարագրութեան. (Արծր. ՟Դ. 2։)
confectioner, comfit-maker;
sugar-baker.
confectionery;
sugar-manufactory.
sacrifice, victim, immolation;
mass;
oblation, offering;
present, gift;
bribe;
հանել — to sacrifice;
— ձայնաւոր, high-mass;
թիւ —, low mass;
— վասն ննջեցելոց, mass for the dead;
պաշտել, մատուցանել զսուրբ —ն, to celebrate or say mass;
տեսանել զ—, to attend mass.
. ի-ա հլ. «նուէր, ընծայ. 2. զոհ, մատաղ (առ Աստուած)» ՍԳր. որից պա-տարագել Ղևտ. է. 15. Գ. թագ. է. 48. պա-տարագաբարձ Դատ. գ. 18. պատարագաբեր Բ. թագ. ը. 2, 6. պատարագիք Գծ. իդ. 17 ևն։
ՆՀԲ դնում է յարագել բայից կամ պատրուճակ բառից (տե՛ս այս ռառև-որ)։ Ալիշան, Հին հաւ. 451 պատար «լի» և պատրուճակ բառերից։-Պատա-րագ բառի վրայ երկու անգամ ընդար-ձակ վէճ է բացուած հայ թերթերի մէջ, Նախ Հիւնք. դրել էր պատարագ=պրս. ba dar kardan «դուրս անել, արտաք-սել» (առնելով այն հանգամանքից, որ պատարագի ժամանակ չմկրտուածնե-րին եկեղեցուց դուրս էին հանում)։ Տէրվ. Մասիս 1881 ապրիլ 27, 28 մեր-
ժելով այս, յայտնում է թէ պրս. ba dar kardan պիտի տար հյ. *բադարկայ, և թէ պատարագ բառը նշանակում է «ըն-ծայ, նուէր» և ո՛չ թէ «արտաքսում». ինքը բառը համարում է պրս., ինչպէս են պատ մասնիկով սկսող ձևերը.-արագ մեր արժել, յարգել բառն է, որով նախաձևը լինում է *պատարգ։-Պա-տասխանում է ոմն Գ. Յ. Փ. (Մասիս 1881 մայիս 1) դնելով պատարագ= պրս. պէտրագա «ապացոյց, առաջնորդ ճանապարհի Տեառն»։ Մ. Գալուստ Թի-ռաքեան, անդ մայիս 7, ցոյց է տալիս որ պէտրէգա արաբերէն է, ուստի և ան-յարմար. իսկ ինքը պատարագ դնում է պրս. badargāh «սեամ կամ դուռն թա-գատրաց»։ Սրա վրայ ընդդիմառանում են Տէրվ. (մայիս 25, յունիս 2) և Թի-ռաքեան (մայիս 30, յունիս 11), առա-ջինը պնդելով թէ երկու մեկնութիւն-ներն էլ սխալ են, իսկ երկրորդը աշ-խատելով հաստատել իր առաջարկած մեկնութիւնը։-Երկրորդ վիճաբանութիւ-նո բացաւ Մերկերիոս Ադամեան, Արրտ. 1898, 183-6, որ բառը համարում է փոխառեալ արաբ. ֆատիր ձևից՝ աճած պրս. ակ նուազական մասնիկով, իբր ֆատիրակ «բաղարջիկ»։ Դ. Խաչկոնց, Բեւր. 1898, 415 անհնար է ոտնում Ե դարուն արաբական փոխառութիւն. ու-րիշ խնդիր եթէ բառը ասոր. կամ արամ. ւինէր։ Բասմաջեան, Բիւր. 1898, 435 ասոր. փատիրա «անխմոր հաց, բա-ղարջ» ձևից, իբր նոյն ընդ արաբ. iftār «ճաշակել, ճաշի սկսիլ»։ Աճառ. Առռտ. 1898, 485-6 ցոյց է տալիս տր պատա-րագ բառի առաջին և նախաքրիստո-նէական նշանակութիւնն է «նուէր, ըն-ծայ», ուստի չի կարող ծագիլ «բաղարջ ևն» նշանակող ձևերից, որոնք յետին օրիստոնէական շրջանի առումներ են, բառի ձևը ցոյց է տալիս որ իրանական փոխառութիւն է paiti-մասնիկով, իբրև պհլ. *patarag<զնդ. *paitiragayami «ընծայեմ, նուիրեմ»։ Կուրտիկեան, Մա-սիս 1898, թ. 130 սանս. պատարաքա
ԳՒՌ (dialectal) Ախց. Երև. Կր. Մրղ. Ջղ. Սլմ. Տփ. պատարաք, Վն. պատարաք՝, Ալշ. Մշ. պա-դարագ՝, Շմ. պադարաք, Ղրբ. պադարա՛ք1 Մկ. պmտmրաք՝, Ագլ. պտա՛րագ՝, Գոր. պտա՛րաք, Խրբ. Հմշ. Ննխ. Պլ. Ռ. Սեբ. Սչ. բադարաք, Ասլ. բադարաք, բադարա*, Տիգ. բmդmրmք, Զթ. բադայօք, բադայոք, Սվեդ. ռmռmրիւք, թրքախօս հայերից էնկ. badā-čak (Բիւր. 1898, 789), բոլորն էլ «եկեղեցու պատարառ»։
ՓՈԽ (borrowing) Ուտ. պատարակ, պատարաք «պա-տարագ»։
Որպէս Պատրուճակ, որ է Զենլիք ի կենդանեաց, եւ որպէս Պտուղ երկրի՝ պատուասիրութեամբ իմն ընծայեալ Աստուծոյ. որ եւ ԶՈՀ. իբր յն. թիսի՛ա, որ ի գիրս Փիլոնի ՝ մեկնաբար թարգմանի՝ Զենլի պատարագ. եւ ի սուրբ գիրս անխտիր դնի Զոհ, եւ Զենլիք. θυσία hostia, sacrificium. եբր. զէպախ. ար. ֆիտա, կիրեան, զէպիհէթ, գուրպան.
Եբեր կային ի պտղոյ երկրի պատարագ Աստուծոյ (որ զկնի կոչի զոհ)։ Չուեաց Իսրայէլ, եւ եկն ի ջրհորն երդման, եւ մատոյց պատարագ Աստուծոյ։ Պատարագ Աստուծոյ հոգի խոնարհ։ Տալ պատարագս զոյգս տատրակաց։ Պատրաստել զմարմինս ձեր պատարագ կենդանի.եւ այլն։
Ընդ զոհս եւ ընդ պատարագս ոչ հաճեցար։ Ո՜չ ողջակէզք եւ ո՜չ զոհք եւ ո՜չ պատարագք։ Մինչեւ մատեաւ ի վերայ իւրաքանչիւր ուրուք ի նոցանէ պատարագ։ Մատնեաց զանձն իւր վասն մեր՝ պատարագ եւ զենումն Աստուծոյ ի հոտ անուշից, եւ այլն։
Պատարագ կոչի ընծայ. (Խոսր. պտրգ.։)
Հայեցաւ Աստուած Յաբէլ եւ ի պատարագս նորա։ Առ յորոց ածէրն ձեռամբ իւրով պատարագս, եւ առաքեաց Եսաւայ եղբօր իւրում. ծառայի քոյ Յակոբայ պատարագք են. ցածուցից զերեսս նորա պատարագօքըդ։ Տարա՜յք առնն պատարագս՝ ռետին եւ մեղր եւ խունկ։ Մատուցին նմա պատարագս՝ ոսկի, կնդրուկ եւ զմուռս։ Եթէ մատուցանիցես զպատարագ քո։ Կորբան, որ է պատարագ։ Ընծայս եւ պատարագս տանել միմեանց. եւ այլն։
ՊԱՏԱՐԱԳ. ի նոր օրէնս՝ է Անարիւն եւ անծախելի զոհ եւ զոհագործութիւն կենդանի եւ կենդանարար մարմնոյ եւ արեանն Քրիստոսի. որոյ եւ կատարումն կամ պաշտօնն կոչի Քահանայագործութիւն, կամ Պատարագ. որպէս յն. λειτουργία, ἰερουργία liturgia, missa, sacrificium.
Պատարագ Քրիստոսի մատչի գառն Աստուծոյ։ Քահանայապետ եւ պատարագ։ Ընկա՜լ հա՜յր սուրբ մարդասէր զպատարագս. (եւ այլն. Պտրգ.։)
Պատարագաւդ հօր ի հոտ անուշից զմարմինդ առ ի մէնջ. իմա՛, պատարագմամբդ, պատարագելովդ։
carrying or bringing gifts.
Վախճանեաց աւովդ մատուցանել զպատարագսն, եւ արձակեաց զպատարագաբարձսն. (Դատ. ՟Գ. 18։)
cf. Պատարագաբարձ.
Եւ եղեւ Մովաբ Դաւթի ի ծառայս պատարագաբերս։ Եւ եղեն ասորիք Դաւթի ի ծառայս պատարագաբերս. (՟Բ. Թագ. ՟Ը. 2. 6։)
sacrifice;
celebration of mass.
ἰερουργία sacrificium ἁνάθημα sacrum donum. Մատուցումն պատարագի. քահանայագործութիւն. զոհագործութիւն.
Զգեստ քահանայի, եւ զպատարագագործութիւն. (Մագ. ՟Ա.։)
Որդին զամենայն տեսանելով՝ որ ինչ առ ի պատարագագործութիւնն՝ կազմ եւ պատրաստ, ասէ. ահա հուր եւ փայտ՝ հա՜յր, ո՞ւր է զենլին։ Ի պասքային՝ առ հասարակ ամենայն ժողովուրդն քահանայութեամբ է պատուեալ. քանզի ամենեքին ինքնագործ լինին ի պատարագագործութեանն. (Փիլ. իմաստն. եւ Փիլ. ել. ՟Ա. 10։)
Արատաւորն ի պատարագագործութիւնն անընդունելի էր. (Բրս. հց.։)
celebrating the mass together.
Պաշտօնակից մատուցման սուրբ պատարագի.
Աթոռակից, պատարագակից, մանաւանդ եթէ քահանայակից իսկ. (Մագ. ՟Ա.։)
Զքոյդ ձեռն կարող եւ հզօր գի՜ր ի սուրբ յաւետարանիս յայսմիկ, յորում պատարագակիցք իմ ունիցին ի վերայ սորին գլխոյ. (Մաշտ.։)
offering, making a present;
sacrificer;
officiating priest;
missal, massbook;
liturgy.
Որպէս Մատուցող պատարագի. որ եւ ՊԱՏԱՐԱԳԻՉ ասի. այսինքն քահանայ. զոհարար.
Նոքա եղիցին պատարագամատոյցք փոխանակ ժողովրդեանն։ Պատարագամատոյցքն եւ քաւիչքն Իսրայէլի. (Մծբ. ՟Ժ՟Ե. ՟Ժ՟Թ։)
Զպատարագամատուցացն սարսափելի խորհըրդոյն պատշաճող սպասահարկութիւնս. (Կանոն.։)
Նա էր նուէր, նա՜ ինքն եւ քահանայ. եւ պատարագ, եւ պատարագամատոյց. (Ոսկ. եբր.։)
ՊԱՏԱՐԱԳԱՄԱՏՈՅՑ. որպէս Մատուցումն պատարագի. պատարագ. բանք եւ աղօթք պատարագի.
Զայս աղօթս մատուցանէր երէցն յառաջ քան զմատուցանելն պատարագին. եւ յետ այսորիկ մատոյց կատարեաց զպատարագամատոյցն զամենայն. (Բուզ. ՟Ե. 28.) (կամ ըստ այլ ձ. պատարագամատոյցն զամենայն. որ հայի ի ՟Ա. նշան)։
Յամենայն պատարագամատուցի սուրբ խորհրդեանն տեսանէր զզօրութիւնն Աստուծոյ. (Ճ. ՟Բ.։)
Յամենայն պատարագամատոյցսն առաջին աղօթքն՝ վասն մատուցանողին արժանաւոր լինելոյ ասի։ Զանազանութիւնք քարոզաց եւ աղօթից եւ պատարագամատուցաց. (Խոսր. պտրգ.։)
Ոչ ունել քահանայից՝ յԱստուծոյ եւ ի մէնջ հրաման, առանց սուրբ ծածկութի պատարագամատուցին զգենլոյ՝ մատուցանել զսուրբ պատարագն։ Զամենայն սրբոց պատկերս՝ յեկեղեցիս մեր նկարեմք, եւ ի պատարագամատուցի հանդերձս. (Շ. ընդհ. եւ Շ. թղթ.։)
Ի սուրբ մակաբայեցիսն էի ընդ Ատտիկոսի պատրիարգին ի պատարագամատուցի։ Յորժամ սարկաւագն զանուն միոյ ի նոցանէ քարոզէ ի պատարագամատուցին. (Հ=Յ. օգոստ. ՟Գ.։ Ոսկիփոր.։)
ՊԱՏԱՐԱԳԱՄԱՏՈՅՑ. εὑχολόγιον missale. Գիրք մատուցանելոյ զպատարագ. խորհըրդատետր.
Պատարագամատոյց աստուծով, զոր արարեալ է սրբոյ հօրն մերոյ Յովհաննու Ոսկեբերանի. (որպէս եւ Բարսղի, եւ Աթանասի) (Պտրգ. ոսկ. եւ այլն։)
Պատարագամատոյցն Յակոբու (Տեառնեղբօր)։ Ոչ ոք յաստուածային պատգամացն յիշէ զպատարագամատոյցն, թէ պատարագամատոյց ունէին առաքեալք. (Ճ. ՟Է.։)
Եւ առեալ քարտէս՝ գրեաց պատարագամատոյց. (Հ=Յ. մայ. ՟Ի՟Զ.։)
Սուրբն Բասիլիոս գրեալ է յիւրում պատարագամատուցին։ Նոյնպէս եւ Յովհան յիւրում պատարագամատուցին զնոյնս է գրել. (Նչ. խնդ.։)
ՊԱՏԱՐԱԳԱՄԱՏՈՅՑ. ա. Որ ինչ անկ է մատուցման պատարագի.
Քննեցի վասն սորին զպատարագամատոյց աղօթս։ Պատարագամատոյց սեղանովն։ Ի պատարագամատոյց զգեստ քահանային. (Լմբ. պտրգ.։ Վրդն. լս.։ Հ=Յ. յուլ. ՟Ժ՟Դ.։)
altar.
Քաւեսցէ ի վերայ պատարագարանին յանդիման տեառն. (Ոսկ. ծն.։ եւս եւ Նար. խչ.։)
to sacrifice, to immolate, to offer, to give to God;
to say or celebrate mass.
θύω sacrifico δωρέω, προσφέρω offero եւ այլն. Մատուցանել զպատարագ՝ ըստ ամենայն առման. զոհել. նուիրել Աստուծոյ.
Յորում աւուր պատարագիցի, կերիցի. (Ղեւտ. ՟Է. 15։)
Որք զանձինս իւրեանց ի վերայ քո պատարագեցին։ Ի վերայ քառաթեւին պատարագեալ գառն Աստուծոյ։ Քրիստոս պատարագեալ. (եւ այլն. Շար.։ Ժմ.։ Պտրգ.։)
նաեւ Պատուիլ պատարագօք՝ ընծայիւք.
Թափեսցո՜ւք յամանոցս ոսկի եւ կնդրուկ եւ զմուռ. կամ թագաւոր, կամ մահկանացու, կամ Աստուած պատարագեսցի. (Անթիպատր. ծն.։)
receiving the sacrifice (God).
Ընդունօղ պատարագին՝ Աստուած.
Ստեփանոս վայելչութիւն պատարագընկալին Տեառն. (Բրս. ի ստեփ.։)
Պատարագ մատուցանել ոչ յանցաւորացն եւ անարգելոցն է, այլ այնոցիկ՝ որ համարձակութիւն ունիցին առ պատարագընկալն. (Գէ. ես.։)
to be honoured with gifts.
officiating priest.
Այն՝ որ մատուցանէ զպատարագ. քահանայ, ժամարար.
Յանձնեա՜ գլխոյ քահանային՝ զքեզ ըստ մարմնոյ պատարագչին. (Յիսուս որդի.։)
things destined to be sacrificed;
mass-dues, alms.
որ եւ ՊԱՏԱՐԱԳ ասի. προσφορά, -ρά oblatio, -ones. Նիւթ պատարագի. ընծայ կամ նուէր ի պէտս զոհի կամ սուրբ պատարագի.
Ի բազում ամաց ողորմութիւնս եկի առնել յազգդ իմ, եւ ետու պատարագիս. (Գծ. ՟Ի՟Դ. 17։)
Ոչ պատարագիս զենլի պատարագ, այլ զմիտս եւ զյօժարութիւն ընդունի այնորիկ՝ որ զենուն։ Իբրեւ զամբիծ եւ զանարատ պատարագիս առ ի պատարագ մատուցանել. (Փիլ. բագն. եւ Փիլ. լին. ՟Բ. 52։)
Դու Տէր՝ որում պատարագեմք զպատարագիս, ընկալ առ ի մէնջ զառաջադրութիւնս զայս. (Պտրգ.։)
circumjacent;
circumstance;
particular, detail;
turn, revolution;
—ց ամօք, for many or long years.
Յովհաննէս ի հոսանապտոյտ պարագայ ջուրսն մկրտէ զքրիստոս. (Թէոդոր. կուս.։)
Ի կրթութենէ պարագայ ընթացիցն լուսնի, թէ երբ լնու, կամ մաշեալ նուազի. (Աթ. ՟Ը։)
Բագձաձականն՝ պարագայ շրջաւորութեմբն ներբակ առեալ ըստ իրին. (Անան. եկեղ։)
Ապա զաւանսըն պարագայ, որ շուրջ կային ինեւ ի ճահ. (Շ. եդես.։)
Ի գարնանային հասարակօրութէն զպարագայս ամսոցն կարծէ պտրտ թուել։ զգարնանային հասարակօրութիւնն սկիզբմս պարագայցն ամսոց ենթադրէ։ Սկսմունս հակառակ դնելով շրջաբերութեան ժամանակացն՝ սկսմանցն պարագայից արժանի։ Ըստ արեգակնայիցն պարագայց։ Ոմանք ամենեւին մշտնջենաւորք են, եւ ոմանք միայն երկար պարագայիւք լուծանին. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. լին.։)
ի շարժմունս երկակի լուսաւորօք ժամայեղից առ ի նշանակ հոլովմանց պարագայց ժամանակագիւան շրջագայց արշաւանաց. (Արծր. ՟Ա. 1։)
Չնաշխարհիկ գոլով աճմամբ մարդկութեան, պարագայց լրութեամբ թիւ երեսնամեայ. (Շ. տաղ.։)
Իսկ ՊԱՐԱԳԱՅՑ ԱՄՕՔ ասի փոխադրութեամբ հոլովոյ՝ որպէս Պարագայիւք ամաց, այս է բազմամեայ շրջանօք. յամայր ամս.
Բազում խաղաղական պարագայց ամօք ամեցունն աստուած շնորհեսցէ մեզ։ Ո՛ղջ լեր ի տէր, ո՛վ քրիստոսասէր եւ բարեպաշտ, պարագայց ամօք, եւ խաղաղասէր մտօք հովուելով զիշխանութիւնս հռովմայեցւոց։ Ո՛ղջ լեր յարքունական տէրութեանդ պարագայց ամօք. (Կիւրղ. թղթ. առ կոստանդ.։ Վրք. ոսկ.։ Գր. տղ. առ ման. կայսր.։)
Պահեալ պարագայց ամօք ի մարմնի (Գանձ.)
Չո եթէ զբնութիւն իրին յայտնեն (ստորագրական սահմանք), այլ զպարագայս բնութեանն։ Ծիծաղական՝ լայնեղունգն՝ զպարագայս բնութեանն յայտնեն, եւ ոչ զբնութիւնն, ՟Եւն. (Սահմ. ՟Գ։)
turn, revolution, period.
Մի ըստ որոշեցեալ եւ ըստ սահմանեալս ժամանակաց պարագայութիւնս կարծեսցես զաստուածութիւն առնել ինչ։ Ամենեցուն կատարելոց ըստ այնմ ժամանակաց եւ ամտնակաց որոշելով պարագայութեամբք։ Քսանեւ հինգերեակք ըստ լուսնոյ պարագայութիւնք են. (Փիլ. այլաբ. եւ Փիլ. լին.։)
Ի չորեքտասներորդում աւուր ըստ լուսնի պարագայութեանն. (Պրպմ. ՟Ի՟Թ։)
Վերշարժիլ ըստ պատահմանցն պարագայութեան ի պաշտօն աստուածայնոյ փառացն. (Յհ. կթ.։)
Դու գոլով իսկ արհեստականագոյն քան զդեդաղոս՝ շրջանակի պարագյութիւն տալով սոցա. (Պղատ. եւթիփռոն.։)
Յազնիւն ե բարի անդադար պարագայութեմբՄ. (իմա՛ դառնալով. յն. շրջապարել.)
coryphaeus, chief of a choir or company;
leader, chief, head, first;
— լինել, to be at the head of, to be the chief, to march at the head of, to lead, to conduct;
to give the signal, to set the example, to take the initiative.
քանի՞ իցեն պարագլուխք քաջ նահատակացն. (Եղիշ. ՟Դ։)
Ի պարագլխէն արդարոց ծագեալ. (Նար. մծբ.։)
to circumscribe, to confine, to limit;
to comprehend, to contain;
to describe;
to trace or draw the first strokes, to sketch the outline of;
to rough-draw.
Ոչ ամենայն աստուածայինքն ընդ մերով գիտութեամբ պարագրի։ Ըստ միոյ մասին պարագրել. (Դիոն. եկեղ. եւ Դիոն. ածայ.։)
Տեղի է բովանդակութիւն պարագրողին, ըստ որում պարագրէ զպատրագրեալն. (Նիւս. բն.։)
Ո՛չ կարէ պարագրիլ. եւ արգելել աստուած ընդ տեղեաւ. (Վրք. հց. ՟Բ։)
Ընդ հարկաւ եւ ընդ սկզբամբ պարագրեն զգերագոյնն քան զհարկ եւ զսկիզբն. (Կիւրղ. գանձ.։)
Զբովանդակ պարունակես զարարածս, եւ յիմեքէ ոչ պարագրիս. (Սարկ. աղ.։)
Անտանելին ի համայնից՝ բովանդակիչ բնութեանց բոլորից՝ պարագրի այսօր մարդասիրապէս յորովայնի անարատ կուսին։ Որ զանտես յէից զլոյսդ անտանելի՝ պարագրեալ մարմնով ծածկեցեր։ Այսօր զպարագրեալն մարմնով ցուցեր զաստուածութեան քո զփառս աշակերտաց քոց տէր. (Շար.։)
Օդք շուրջք, հուր պատառեալ, հաստատութիւնն շրջակայ, հրեղէն երկինքն պարագրող բոլորից. (Մխ. այրիվ.։)
Հասու եղեւ մեր նուաստութիւնս զորութեան մտտաց եւ բանի պարագրելոց. (Շ. թղթ.։)
Երկու ուղիղ գից ոչ պարագրեն զվերերեւութիւն. (Եւկղիդ.։)
Որ ի բաբելոն ի հնոցին զհուրն ի ցօղ փոխարկեաց՝ պարագրելով զերիս մանկունսն. (Շար.։)
Պարագրեա՛ զմեզ յիրաւունս քո, պահեա՛ զմեզ զօրութեամբդ քո. (Ճշ. ձ։)
Այլ պարագրեա՛ թեւօք քոյին՝ որպէս ըզտիպսըն բիբակին։ Յորում բնակեմք յայսմ ամրոցի... ի յեփրասայ պարագրելի. (Յիսուս որդի։)
Տարակուսանք անյուսալի շուրջ զինեւ պարագրին. այսինքն պատին. (Արծր. Դ. 2։)
διαγράφω, διαχαράττω, describo, delineo. Ստորագրել. նկարագրել. գծագրել. դրոշել սահմանել.
Սրբազան աստուածաբանքն զգերագոյ եւ անկերպ էութիւն յոլովակի ամենայն ուրեք հրեղէն պարագրեն. (Դիոն. երկն.։)
Երեւելին յառաքեալս պետրոս ասաց առ իսրաէլ, եթէ տէր զնա եւ քրիստոս աստուած արար. միթէ մե՞ք պարագրեցաք զձայնս զայս. (Աթ. ՟Ը։)
Թէոդիտէ զնա՝ հետեւակ չորքոտանի, եղջերաբոյս, կճղակաւոր, բչողական. որ լինի ընդ ձեռն պարագրութեան արջառ ճշմարտութեամբ, եւ ոչ արծուի. (Խոսրովիկ.։)
circumscription, limitation;
description;
outline, sketch, rough draught.
Ի վերայ բերէ զյորժամ եղեւն, զերբն ըստ պարագրութեան. (Փիլ. այլաբ.։)
Ի տեղւոջն իմացեալն ոչ է արտաքոյ պարագրութեան։ Ոչ տեղեօք եւ պարագրութեամբք զաստուածային եւ զգերազարդն բերէ բնութիւն։ Տեղական իմն պարագրութեամբ բարգձաձել զանմարմին բնութիւնն. (Պրպմ. ՟Ի՟Է. եւ լ։ Նիւս. կազմ. ՟Ծ՟Գ։)
Զարծուին պարագրէ՝ հետեւակ չորքոտանի ... որ լինի ընդ ձեռն պարագրութեանն՝ արջառ ճշմարտութեամբ, եւ ոչ արծուի. (Խոսրովիկ.։)
ՊԱՐԱԳՐՈՒԹԻՒՆ. Իբրու Պարագրող.
Անբաւելւոյն բովանդակութիւն, եւ պարագրութիւն անպարագրականի էութեան. (Սարկ. աղ. առ կոյսն.։)
Աւաղ ծաղկատեսակ հաստատուն պարագրութեան, որ յաղագս իմ վրիպագործէրն, եւ զփշոցն վերածեաց աղէտս. իմա՛ զոլորտս երկրի։
to gird oneself.
Թզենոյ տերեւսն կարեն, եւ պարագօտին զտեղեաւ ծննդականացն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 41։)
skilled in almanac-making.
Ստեփաննոսի երիցու տումարագիտի՝ որդւոյ յոհաննիսի քահանայի՝ ասացեալ յաղագս ընթացութեան արեգական իը ամաց, եւ շրջագայութեան լուսնին իննեւտասներեակ ամաց. որ լինի միահամուռ ընդ ամենայն ամք շլբ. (Մաշտ. կիլիկ.։)
diligent, prompt, lively, active.
Փոյթ եւ արագ. փութկոտ.
Զամենայն ինչ խրատ ունելով յինքեան՝ փոյթարագ է. (Փիլ. լին. ՟Դ. 226։)
proscribed, removed, driven away, expatriated, banished, exiled;
— առնել, լինել, cf. Տարագրեմ, cf. Տարագրիմ;
— ելանել ի կենաց, to pass from this world;
ի հայրենի ընչից — գտանիլ, to be disinherited.
Գրեա՛ զայրդ զայդ՝ այր տարագիր։ Եղեւ տարագիր՝ բերանն արհամարհեալ։ Էիք ի ժամանակին յայնմիկ առանց քրիստոսի, եւ տարագիրք յուխտից աւետեացն. (Երեմ. ՟Ի՟Բ. 30. եւ 28։ Եփես. ՟Բ. 12։)
Վասն նենգութեան նոցա տարագիր արասցես զնոսա. (Սղ. ՟Հ՟Բ. 18։)
Յոբ յեսաւայ ծնեալ ի տարագրէն. (Եփր. աւետար.։)
Իբրեւ զտարագիրս եւ զխոտանս ի բաց ընկեցան. (Սեբեր. ՟Է։)
Ի հայրենի ընչից տարագիր գտանի։ Զիւրեանց որդիսն տարագիրս առնեն։ Պօղոս եւ զբամբասօղս տարագիր առնէ յարքայութենէ. (Ոսկ. մտթ.։)
Յետ տարագիր ի դրախտէն լինելոյ։ Ի բազմերան կենացն տարագիր գտանէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)
Ի յաւիտենական փառացնաստուծոյ տարագիր գտանին։ Մի՛ տարագիր անկցուք ի նմանութենէն աստուծոյ։ Զի մի՛ յորդիութենէ նոցա տարագիր գտանիցիք. (Սարգ.։)
Տիրեցին ինձ չարք, տարագիր հանին (ի) տիրական գրկացդ։ Տարագիր ելցէ ի կենացս. (Ժմ.։ Ճ. ՟Ա.։)
Ո՛չ է տարագիր. (Նար. մծբ.։)
counterfeit, base;
դահեկան —, coin, false money.
Դահեկանաց խոտանն եւ տարագծեալն։ Զօրէն այնոցիկ՝ որ զդահեկանն հատանեն տարագծեալ. (Փիլ. լին. ՟Գ. 17։ եւ Փիլ. նխ. ՟բ.։)
expatriated, banished, estranged.
Տարագնաց ելիւք յերկինս՝ պարակցեալ ընդ անմարմնոցն. (Շար.։)
misplaced, unbecoming, useless;
— առնել, to render useless, inefficacious, to cause to miscarry, to foil, to delude.
Ի նա (յառաքինութիւն) իբր զգործ, իսկ ի սա (ի մակացութիւն) իբր ի տարագործ թեւակոխէ. (Փիլ. լին. ՟Գ. 21։)
Որ զուրախութիւնն իմ տարագործ առնիցէ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
to proscribe, to banish, to exile, to drive away, to remove, to exclude.
προγράφω proscribo. Տարագիր առնել. ի բաց վարել իբր գրաւոր վճռով. արտասահմանել. արտաքսել. զրկել. մերժել.
Տարագրէ զսուտ մարգարէսն։ Զբամբասօղն տարագրէ յարքայութենէն։ Տարագրեալք ի խնամոց նորա։ Տեսեր զտարագելն եւ զկործանումն յաջողելոցն աստ. (Նախ. եզեկ.։ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Է։ Երզն. մտթ.։ Լմբ. սղ.։)
Հերքեալ տարագրեալ խտրոցաւ մեծաւ։ Ոչ ընդ մահապարտացն տարագրեցեր։ Տարագրեալդ յարդարութեանց։ Տարագրի տագնապն։ Յանդրէն դարձ տարագրելոյ տոհմին յուդայի. (Նար.։)
to be proscribed, banished or excluded.
proscription, ban, banishment, exile, exclusion, transportation, expatriation.
προγραφή proscriptio ἁπαλλοτρίωσις abalienatio. Տարագրելն. տարագրիլն. վտարանդութիւն. մերժումն. եւ Օտարութիւն կամ խոտորումն.
Տարագրութիւն այնոցիկ, ոյք գործեն զանօրէնութիւն. (Յոբ. ՟Լ՟Ա. 3։)
Տարագրութիւն իսրայէլի՝ այգւոյն օրինակաւ։ Մերժումն տարագրութեան անյուսալի. (Նախ. ես.։ Նար. ՟Ի։)
Տարագրութիւն (ի) հայրենեաց ... Քարտէս՝ յոր գրեցան. տարագրութիւն հրէական ազգին յաւետեաց ուխտիցն. (Շ. բարձր.։)
Զթուղթ արձակման եւ տարագրութեան ընկալաւ. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)
Եւ սակաւն խոտորեալ յուղիղ գնացից՝ բազում տարագրութիւն ծնանի. (Մագ. ՟Խ՟Ա։)
worse, more wicked.
Վեհագոյնքն իշխեսցեն, եւ վատթարագոյնքն ընդիշխանութեամբ իցեն. (Պղատ. օրին. ՟Գ։)
Ոչ ոք ի գովեստ մերձակայիցն ի վեհագունէն առ վատթարագոյնն դարձցի. (Բրս. հց.։)
Վատթարագոյն է պատառ մի մագաղաթ քան զթուզ։ Որ քան զմեղուս վատթարագոյն եւս են ի զայրանալն իւրեանց. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Է։)
Զի՞նչ վատթարագոյն քան զլուն եւ զմուկն կայցէ։ Ամենեւին վատթարագոյնք ի տնկոց սեխենի եւ մորենի. (Եզնիկ.։ Պիտ.։)
Այլեւ վատթարագունի իմն նմանեցուցանես տարացուցի։ Ոչինչ է վատթարագոյն թերեւս եւ զայն զմտաւ ածել. (Յհ. իմ. երեւ.։)
ՎԱՏԹԱՐԱԳՈՅՆ. χείρων, -ον pejor, deterior, -ius καταδεέστερος vilior. Չարագոյն. յոռեգոյն. աւելի գէշ.
Զի թէ ընդ այլսն կշռեսցին, վատթարագոյն գտանին. (Իմ. ՟Ժ՟Ե. 19։)
Առ վատթարագոյնսն՝ որ մեծնցէ եւ առաջին կանգեալ, նա է ողորմելի եւ թշուառական. (Նիւս. թէոդոր.։)
Եթէ այսպէս դիպեցաւ, ոչինչ գոյ վատթարագոյն քան զսա. (Արիստ. առինչ.։)
Քան զամենեսեան վատթարագոյն եւ թանձրամիտ էր աքազ. (Ոսկ. ես.։)
evil-doing, wicked, malicious.
Չարագործ. անկարգ.
Խրատիւքն ասէ զվատթարագործսն խափանել. (Լծ. ածաբ.։)
Յաղծապղծից անուն եւ ի վատթարագործաց՝ կուռքն կանգնեալ լինէին. (Յհ. իմ. պաւլ.։)
Բարեգործն արու է, եւ վատթարագործն էգ. (Վրդն. սղ.։)
tear;
cf. Արտասուք.
Սակաւ մի մարմնովն արտօսր ի վերայ թորեցուցեալ՝ արագ արագ ի վեր յարեաւ ի մեռելոյն. (Փիլ. իմաստն.։)
sun, luminary;
heaven, ether;
light, brightness, splendour.
Զպատարագացն ծախիլն՝ ո՛չ յայնմանէ որ ի պէտսն տուեալ է մեզ հուր, այլ յայնմանէն՝ որ յարփոյն էջ ի վերուստ։ Որ յօդսդ ինչ է, եւ որ յարփին։ Բղխեաց արփի եւ երկին (զմանանայն), իբրեւ զաստեղս երկնից, բոլոր բոլորեքումբք արփեաւն փայլմունս ճառագայթից։ Օդ ընդ երկնաւ եւ ընդ արփեաւն կարգեալ. (Փիլ.։)
Զարագընթաց շարժումն արփին (այսինքն երկնի), զարեգական՝ լուսաբերին, կացոյց հանդէպ գաբաւոնին։ Փեսայն իջմամբ ցօղատարափ՝ համբուրէ զտիպըն լուսոյ արփ. (Յիսուս որդի. եւ Լմբ. յիշ. առակ.։)
exceeding, redundant, superfluous, too much;
rest;
—ք որովայնի, excrement.
Առագաստք, վարագոյրք, եւ այլ եւս աւելորդ ամենայն գործոյ նորա։ Աւելորդ աւարին, կամ մանանային, փեղկին։ Աւելորդն գաղաադու։ Աւելորդ ոսկի նուիրացն։ Աւելորդքն զտեղի առին։ Զաւելորդս ժողովրդեանն զմնացեալս ի քաղաքին.եւ այլն։
cf. Աքսոր.
ԱՔՍՈՐ մանաւանդ ԱՔՍՈՐՔ ԱՔՍՈՐԱՆՔ. լծ. յն. էքսօրի՛ա. ἑξορία exilium, exterminatio Արտասահմանութիւն. տարագրութիւն ի հայրենեաց. սիւրկիւն. որ եւ տեղի արտասահմանութեան.
altar of an idol;
idol, statue of a false god;
altar;
temple.
Պատարագարան կամ սեղան ընծայարան, ո՛չ ի բլուր բագնեաց։ Բագնեաց կործանիչ. (Նար. խչ.։ Շար.։)
collective.
Իսկ բագձաձականն՝ պարագայ շրջաւորութեամբն ներփակ առեալ ըստ իրին. (Անան. եկեղ։)
to amass, to gather, to collect.
ԲԱԳՁԱՁԵՄ կամ ԲԱԿՁԱՁԵՄ. περιλαμβάνω, ἑμπεριλαμβάνω completor, comprehendo Բովանդակել. բոլորել. պարփակել. պարագրել. ամփոփել. հաւաքել։
Ոչ բագձաձին (տեղեաւ) անմարմինքն։ Ո՛չ տեղական իմն պարագրութեամբ բագձաձել զանմարմին բնութիւնն։ Ամենայն մարդկութիւն յառաջնումն կազմածին (այսինքն յԱդամ) բակձաձեալ է. (Նիւս. կազմ.։)
that flows abundantly.
Բանս արագաշարժս եւ բազմաբուխս (կամ բազմաբուղխս). (Երզն. լս.։)
destruction, devastation, ruin;
disparagement, defamation.
Չարագոյն թուելով առաւել քան թշնամանօք լի, եւ աղարտանս անձինս. (Պիտ.։)
obscure, dull, dim, cloudy, dark, hidden, without lustre;
tawny;
wan;
feeble, indistinct, small;
— լոյս, darkness visible, glimmer, faint light;
ընդ — տեսանել՝ ակնարկել, to catch a glimpse of, to see indistinctly, to blink.
Մտօք միայն նկարագրեալ, եւ այսոքիկ յո՛յժ աղօտ եւ չափաւորապէս. (Ածաբ. ծն.։)
growth;
cf. Աճումն.
Առաւել որպէս աճեցեալ մասն, կամ աչք բուսոց եւ տնկոց, եւ յաւելուած իրաց. բերք. ծնունդք. աճածը, աչքը. ֆիլիզ. պիթիմ. թարագգա.
to grow, to increase, to be augmented, to grow tall or stout;
to make progress;
to vegetate, to sprout, to come up;
to be multiplied;
to be heightened, to grow upon or out of;
to grow dear.
Յորմէ սովորեցին սիրելութեանն աճել բարիք։ Իմաստութեանցն աճեն հնարագիտութիւնք։ Ամենայն ինչ բնական ստացումն՝ կրթութեամբ աճէ։ Իմաստասիրացն աճեալ գիտութեամբ. (Պիտ.։)
growth, augmentation, increase, enlargement, progress, extension, amplification, multiplication;
exaggeration;
augment;
vegetation.
ԱՃՈՒՄՆ որ եւ ԱՃԵՑՈՒՄՆ. ԱՃԵԼՈՒԹԻՒՆ. Աճելն՝ ըստ ամենայն առման. առաւելութիւն, եւ յաւելուած՝ բուսոց, հասակի, սերնդոց, պատուոյ եւ այլն. αὕξησις incrementum, augmentum աճիլը, մենծնալը, շատնալը. իզտիատ. զիյատէթ. թարագգա.
solitude;
desolation, depopulation;
abandonment.
Յարմարագոյն է առ իմաստասիրել ամայութիւնն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա։)
time;
time or measure in music;
cf. Ժամանակ.
Ի բազում ամանակի։ Ամանակաց թիւ։ Երկարագոյն ամանակօք. (Պիտ.։)
ungodly, impious, irreligious, sacrilegious, unholy, unrighteous, profane, extremely wicked, flagitious.
ռմկ. անաստուած եւ անզգամ մարդ, հաւատի օրէնք չիսեպօղ, անիրաւ, չար, չարագործ, անօրէն, մեղաւոր.
mob, riotous assembly, bear-garden;
crowd, multitude;
rabble, populace, the vulgar;
riot, tumult;
tumultuous.
Ողորմելիք դատեսցին ոչ յաղագս ամբոխիցն։ Ոչ բերելով զդժուարագոյնս իրացն զամբոխ. (Բրս. գոհ. եւ Բրս. չար.։)
all-bountiful, super-excellent, most excellent, best.
Ամենաբարի՛, ոչ զբերեալսն, այլ որք մատուցանէին զպատարագսն, յառաջ քան զպատարագելիսն՝ տեսանել ասէ զԱստուած. (Փիլ. լին. ՟Ա. 61։)
very unfortunate, most miserable, most calamitous.
Ամենաթշուառ չարագործս։ Ամենաթշուառ աղքատիս։ Վասն ամենաթշուառիս հեծութեան. (Նար.։)
of general assembly.
Զենլի պատարագօք, եւ ամենաժողով տօնիւք։ Փութա՛ պսակիլ զբարգաւաճ պսակն, զոր եւ ոչ մի ամենաժողով տօնք մարդկան տանել կարացին։ (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. այլաբ.։)
not at all, by no means, no wise, not in the least;
quite, wholly, totally, entirely.
Ամենեւին պատշաճագոյն։ Նորոգագոյն ամենեւին։ Ամենեւին վատթարագոյն։ Ամենեւին ողորմելի, կամ ընտիր, կամ պիտանացու. (Պիտ.։)
cf. Ամենայն;
Ո՛վ, որ ամենից ես գիտելի, եւ դժուարագիւտ մնացեալ. եւ ամենից ունելի, եւ ըմբռնիլ ոչ կամեցեալ. (Պիսիդ.։)
cf. Ամոլ.
Ամոլք ուղղաձիգք եւ հանդարտաքայլք ... Պատարագելի ամոլք գառանց։ Ամոլք կենաց հաւատոյ. (Նար. առաք. եւ Մծբ.։)
that hates God.
Զայսպիսիս ասել՝ ոչ միով իւիք արդարագոյնք, այլ՝ աստուածատեացք. (Պղատ. օրին. ՟Ը։)
drink of the gods, nectar.
Սփռեալ եհեղ ի վայելչութիւն օգտակարագոյն՝ աստուածըմպելւոյն, եւ այլն. (Փիլ. բագն.։)
rite, ceremony;
— պատարագի or պատարագամատոյց, liturgy.
that belongs to the creator;
that creates;
efficient, plastic.
Ձեռք առ հնարագիտութիւնսն հպելով՝ արարչականք անանունին. (Յհ. իմ. ատ.։)
associate in the creation.
Անդ հնարագիւտ լնիելոյ արեգական ասեն զարհմնն, եւ աստ յայտնի իսկ արարչակից լուսոյ. այսինքն ի միասին արարօղ լուսոյ։
creation.
Ստեղծական եւ նկարագրական արարչութիւն (դրօշելոց) բազում ինչ վնասակար կենաց մարդկան. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)
to have pity or compassion, to grieve, to console, to comfort;
to conjure, to entreat, to demand, to intercede.
(որպէս լտ. րօ՛կօ, տճկ. իրճա. րէճա) Գութ արկանել. գթովք աղաչել. պաղատիլ. ողոքել թախանձանօք խնդրել. մաղթել. հայցել. (որ եւ յն. բարագալէօ)
arrest, detention, prison;
lazaretto, quarantine;
դնել յ—ս, to arrest, to imprison.
Ոչ արգելանաւ կապանաց ըստ մահապարտացն տարագրեցեր։ Անել արգելան։ Կապեալ ի պահեստ դառն արգելանի. (Նար. ՟Ե. ՟Ը. ՟Ի՟Զ։)
cf. Արգելում.
Ոչ կարէ պարագրիլ եւ արգելիլ Աստուած ընդ տեղեաւ. (Վրք. հց. ՟Բ։)
justice, equity, right, uprightness, loyalty, fidelity;
rectitude, reason.
Արդարութիւն իմ նուազեալ, մեզանքն յայտնեցեալ։ Ի չարագործութենէ յարդարութիւն. (Նար. ՟Դ. ՟Ժ՟Ա։ Տե՛ս եւ Եզեկ. ՟Գ 20։)
cf. Արդիւնք.
դեան, դեամբ. մանաւանդ՝ արդիւնք, դեանց, դեամբք կամ դեօք - ԱՐԴԻՒՆ մանաւանդ՝ ԱՐԴԻՒՆՔ. γέννημα, εὑφόριον, γεώργιον, πράγμα. productum, fructus terrae, manipulus եւ այլն. (արմատն է Արտ). Բերք անդոց. ծնունդք կամ արտադրութիք արտորէից, արմտիք երկրի. պտուղ. որայ. արգասիք. թարագգա, մահսուլ, պեր, պէրկիւզար, պէրէքէթ.
worthy, proper, suitable, fit;
cheap;
dignity;
right, equity, justice;
—է, it suits, it befits, it is necessary;
ոչ է —, it is not just, necessary, convenient;
— համարել, to judge worthy;
to deign;
ոչ — համարիլ, to disdain, to judge unworthy;
— ինչ էր, was it necessary ? — եւ իրաւ է, it is just to, fit;
յարժանս ou — տալ կաճառել՝ գնել, to give, to sell, to buy cheap or cheaply.
Որ երդնու յոսկին կամ ի պատարագն, արժան է։ Տայ ի կողմանց, ուստի արժան իցէ։ Խօսէին զայն ինչ՝ զոր ոչ էր արժան։ Զգուշանալ արժան է։ Ո՛չ է արժան գործել ի շաբաթու։ Ո՛չ արժան ո՛չ պատշաճ մերոյ չափոյ հասակի կեղծաւորութեամբ մտանել։ Ո՛չ է առնն բանսարկուի արժան ի տան թագաւորին լինել.եւ այլն։
worthy, that deserves something;
just, convenient, suitable, decent, proper;
— համարել, to deign;
գնալ —, to go worthily, conformably;
— ըստ արժանւոյն, յարժանի, worthily, justly, suitably, cf. Արժանապէս;
— լինել, to be worthy, to deserve;
— առնել, cf. Արժանաւորեմ.
Գործել զարժանին եւ զիրաւն։ Արժանի ընծայիւք, կամ պատարագօք։ Արժանի ամրութիւն։ Արժանի գործոցն հատուցումն։ Առանց սոցա անկար է լինել ինչ յարժանեաց. (Յճխ.։ Խոր։ Պիտ.։)
to have courage, energy, to be strong, to be notable for courage.
Արիանամ զօրապէս, եւ վատթարագոյն ընկրկիմ. (Նար. ՟Հ՟Ա։)
to be turned or changed into blood;
to become rod.
Հանին զհացն սրբութեան, եւ զգինին արիւնանալ պատարագին՝ ի վերայ սեղանոյն. (Բուզ. ՟Ե 28։)
beneficent, virtuous, pious, that does good.
Այր բարեգործ։ Բարեգործք էին։ Տնարարս՝ բարեգործս։ Բարեգործացն պապանծեցուցանել զանզգամ մարդոց զանգիտութիւն։ Լաւ է բարեգործաց, եթէ կամիցին ըստ Աստուծոյ կամացն չարչարել, քան չարագործացն.եւ այլն։
great goodness, good-nature, nobleness, gentility.
Պէսպէս կրօնիւք բարելաւութեան։ Զիւրեանցն արդարագործ բարելաւութիւնս։ Ոչ ասացելոցս բարելաւութեամբ միայն յօրանայ. (Պիտ.։)
intercessor, mediator;
— լինել, cf. Բարեխօսեմ.
Բարի բարեխօս, միջնորդ կենդանի, պատարագ անմահ։ Առ հաշտարարն միջնորդ, եւ մշտնջենաւոր բարեխօս. (Նար. ՟Լ՟Դ. ՟Ժ՟Ա։)
very ingenious, — clever.
εὑμήχανος ingeniosus, industrius Քաջ հնարագիւտ. հանճարաւոր. ճարտար.
becoming, conformable, convenient, proper, handsome, pretty;
graceful.
Փոխանակ նոցա զբարեվայելուչսն եւ զօգտակարագոյնսն ի տեղւոջն արձանացուցանել. (Յհ. իմ. ատ.։)
Առաքեաց զիւր ... արագագիրն բարեվայելուչ. ((այսինքն է զԵւգրափոս, որ է ըստ յն. գեղեցկագիր) Ճ. ՟Ա.։)
very or farther removed.
Եւ զի՞ եւս երկարս՝ պատուածօրէնս՝ բացականագոյնս շարագրեցից բանաստեղծութիւնս. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)
evidence;
explanation;
developement, disentanglement.
Վասն բացայայտութեան աստուածային խորհրդոց պատարագին. (Լմբ. պտրգ.։)
to deny, to disavow.
Ի սմանէ ստելով՝ տարտամապէս բացասել զդատն. Զարդարագոյնն բարեբաստ բացասիցէ գոլ կենցաղ. (Պղատ. օրին. ՟Բ։)
distance, interval, great extent, breadth.
Առաւելութիւն ընդարձակութեան, անպարագիր բացարձակութիւն։ Անպարունակ բացարձակութիւն։ Զիշխանականին (անձնիշխանութեան) զամենասփիռ բացարձակութիւն. (Նար.։)
far, very far;
— ի բաց cf. Բաց.
Բացուստ ի բաց հալածել, կամ հեռանալ. տրոհեալ տարագրել. հերքումն. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։ Եփր. յես.։ Նար. ՟Հ՟Ե։ Նար. խչ. երգ։)
step;
sanctuary;
seat, bench, bar;
tribunal.
ԲԵՄ. βῆμα, ἰερατεῖον sacrarium, sacellum Վերնայարկ տաճարի՝ ի վեր քան զդասն, որոշեալ վասն պատարագօղ քահանայի եւ սարկաւագաց. տեղի սուրբ սեղանոյ, լայնաբար՝ Խորան. սեղան.
Բաժանելով միայն առ ի քահանայսն եւ ի պաշտօնեայս բացավիճակեալ տեղի, զոր կոչեմքն բեմ. (Մաքս. եկեղ.։) յն. սրբարան, կամ երիցարան. որ ըստ յունաց անջրպետեալ է յեկեղեցւոյ որմով եւ դրամբք. իսկ ըստ հայոց՝ վարագուրաւ։
to carry, to bring, to bear;
to produce;
to conduct, to lead back, to drag along;
to provoke;
to refer;
to render;
to suffer, to support;
— զնմանութիւն, to imitate;
to resemble, to be like;
յինքեանս — զկեղծիս, to feign, to dissimulate, to pretend;
— ընդ միոյ երեսուն, to give thirty for one;
— զվճիռ, to give sentence;
— զլռութիւն, to be silent, to hold ones tongue;
ոչ բերէ ատել կարդ բանիս, the order of mine discourse does not permit me to say;
— ատելութիւն ընդ ումեք, to hate, to dislike some one;
նախանձ — ընդ ումեք, to envy some one;
— սրամտութիւն ընդ ումեք, to be angry with some one;
to be offended;
ի գործ —, to make use of;
խորհուրդ — ընդ ումեք, to consult, to take counsel with some one;
ոգի —, to strengthen one's self, to become strong;
ոչ — զփառս ուրուք, to envy the glory of some one;
ի համար, ի հաշիւ, to count, to enumerate, cf. Համարեմ, cf. Հաշուեմ;
տալ —, to cause to be conveyed, to despatch;
ի միտս, ի յուշ —, to remember;
օտարացուցիչս իմն բերես ի լսելիս մեր, you tell us strange things.
Բերէ՛ք առիս այսր։ Բերէ՛ք այսր զայն։ Բե՛ր ինձ որս։ Բե՛ր մատո՛ ինձ։ Բերէ՛ք ինձ գահեկան մի։ Բերէ՛ք տաճարապետիդ։ Եբեր ինչ ոք դմա։ Բերէին նուէրս տեառն։ Եբեր զայն առ լիա մայր իւր։ Բերին առ նա զամենայն հիւանդս։ Բերին առ յեսու։ Բերին առաջի նորա։ Եբեր զնա յԵրուսաղէմ։ Եբեր պապարագս ի տուն տեառն։ Նաւն բերէր ոսկի ի սովփերայ։ Ուտել զցորեանն, զոր բերին յերկրէն եգիպտացւոց։ Բերէին մահճօք զայր մի։ Եդին ի վերայ նորա զխաչն՝ բերել զկնի Յիսուսի։ Ոչ բերաք ինչ յաշխարհս, եւ ոչ տանել ինչ կարասցուք.եւ այլն։
Ի վերայ մեր եւ ի մեզ բերելով զգլուխն։ Զբեռինսն չարագոյնս եւ բազմապատիկս քան զնոյնս ընդ մզ բերեմք. (Յհ. իմ. ատ. եւ Յհ. իմ. պաւլ.։)