Definitions containing the research անցաւոր : 244 Results

Ծիծաղական, ի, աց

See full entry →

adj.

laughable;
pleasant;
ridiculous;
laughing.

NBHL (1)

ծով՝ հանդարտ եւ հեզ շարժմամբ ծիծաղական զինքն ամենեցուն ցուցանէ։ (Դաշտք ծաղկաւետք) զինքեանս խնդամտաբար եւ ծիծաղական անցաւորացն ցուցանեն զանազան եւ երփն երփն գունաւորութեամբն. (Սարգ. յկ. ՟Բ։ եւ Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Գ.) (որպէս եւ ծաղիկն է իբր ծաղիկ, ծիծաղիկ)։


Կիսակատար

See full entry →

adj.

half done, unfinished, imperfect, incomplete.

NBHL (1)

Զայսպիսի կիսակատարսն ի պատուիրանսն աստուծոյ՝ յանցաւոր օրինացն ցուցանեն. (Սարգ. յկ. ՟Զ։)


Հիւր, ոց, ից

See full entry →

s. fig.

guest, visitor, stranger;
— անդնդոց, Jonah.

NBHL (1)

Օտար եղէ ես յեղբարց իմոց, եւ հիւր որդւոյ մօր իմոյ։ Հիւրոյն անցաւորի։ Զերախտաւոր հիւրս։ Հիւր ընդունել. եւ այլն։ Եւ նմանութեամբ, ասի յովնան ի փոր կիտին՝ Հիւր անդնդոց. յն. անդնդասուն. (՟Գ. Մակ. ՟Զ. 7։)


Հոլովեմ, եցի

See full entry →

va. gr.

to roll, to turn;
to move, to change;
to decline.

NBHL (1)

Որ հոլովես զտարերս իբր զանցաւորս. (Նար. ՟Կ՟Գ։)


Ճշգրիտ, րտի

See full entry →

adj. adv.

exact, just, punctual, precise, categorical, strict, effective;
—, ճշգրտիւ, cf. Ճշդիւ;
— ասել or ասելով, properly speaking.

NBHL (1)

Որ է ճշգրիտ պատկեր յանցաւորութեան. (Նար. ՟Ի։)


Հետեւիմ, եցայ

See full entry →

vn. v. imp.

to follow, to accompany, to attend, to go with;
to follow, to follow in the steps of, to imitate;
to follow, to go or come after, to result, to derive, to proceed, come from;
— շաւղաց ուրուք, to follow in the steps of, to go after;
— ի մօտոյ, to follow closely, near;
—ւի, it ensues, it follows.

NBHL (1)

Թողին զգործ անցաւոր լուսոյս, եւ հետեւեցին ի մեծ եւ յիմանալի եւ յանստուեր լոյսն. (Մեկն. ղկ.։)


Ծորումն, ման

See full entry →

s. med.

trickling, dropping;
flowing, running;
leaking;
— ըստ ամսեանցն, the menses, menstruation. — ի մարմնոյ, gonorrhoea, running of the reins.

NBHL (1)

ῤύσις, ῤοή (լծ. առու. լտ. rivus ). fluxus ἁπορροή defluxus. որ եւ ԾՈՐԱՆ. Ծորիլն. թորումն. Հոսումն. կաթուած. բղխումն. վայթումն. լուծումն. վատնումն. սահականութիւն. անցաւորութիւն.


Ծփական, ի, աց

See full entry →

cf. Ծփալից.

NBHL (1)

Ի մէջ ծփական ալեաց ծովու։ Տէր էջ յերկնից ի ծփական կենցաղս։ Ի փողոցի ասէ, որ նշանակէ զանցաւոր կենցաղոյս ծփական վարս. տօնակ։ Որք ի ծովու յայսմ աշխարհիս կան ծըփական. (Երզն. ոտ. երկն.։)


Հաճոյ, ից

See full entry →

adj.

agreeable, pleasant, pleasing, complaisant, grateful, acceptable;
— լինել, to please, to humour, to agree, to have pleasure;
զի՞նչ — է ձեզ, what do you think of it ?
որպէս — թուեսցի քեզ, as you please or choose, as you like;
—աչաց հայելոյ, comely to the eye;
— եղեւ նա աչաց իմոց, he or she pleased me;
—թուեցաւ նմա, it pleased him, he thought fit or proper, he approved of it;
—եւս էր նմա, he preferred;
արա նմա զինչ — է առաջի աչաց քոց, do with him as you will.

NBHL (1)

Քան զպատուականս անարգքն, եւ քան զհաճոյս՝ յանցաւորքն. (Խոսր.։)


Կաթոգի

See full entry →

adj. adv.

passionately or dot-ingly fond, amorous, very affectionate;
languishing, eager, very anxious;
passionately, lovingly, fondly, eagerly;
— սիրել, to love to excess;
— տենչացեալ, eagerly desired, longed for;
— են ընդ միմեանս, they tenderly love each other;
— լինել, cf. Կաթոգնիմ.

NBHL (1)

Է՞ր կաթոգի լինիս ի յանցաւոր կեանս. (Ոսկ. եբր.։)


Կաթոգին

See full entry →

cf. Կաթոգի.

NBHL (1)

Է՞ր կաթոգի լինիս ի յանցաւոր կեանս. (Ոսկ. եբր.։)


Կաթոգնիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to love passionately, dotingly, fondly;
to be smitten with violent love, to be enamoured, to burn, to languish or long for, to sigh or pant after.

NBHL (1)

Զկաթոգնեալդ (յանցաւոր) խորհիցիք ողորմել. (Պիտ.։)


Կալանաւոր, աց

See full entry →

adj. s. s.

detained in prison, prisoner, captive;
police-man.

NBHL (1)

δεσμώτης, δέσμιος, ἄλων vinctus, captivus, carceratus. որ եւ ԿԱԼԱԿԱՆ. Կալեալն, յանցաւոր կամ գերի. եդեալ ի կալանս. կապեալն ի բանտի. դութուգ, մահպուս. Տե՛ս (Ծն. ՟Լ՟Թ. 20։ Ես. ՟Ի՟Բ. 3։ Գծ. ՟Ժ՟Զ. 25։)


Ճամուկ, մկաց

See full entry →

s.

decoration, ornament;
embroidery.

NBHL (1)

Արասջի՛ք ձեզ արկանելիս զքղանցաւորս, եւ ճամուկս դարձիւք. (Եփր. ել.։)


Մթեր, ից, աց

See full entry →

s.

mass, heap, pile, accumulation;
provision, store, hoard;
remainder;
filth, dirt;
— առ —, in a heap, like a heap, in quantity.

NBHL (1)

Որ ինչ ձեր յայտնի մթերն է, լցցէ զնոցա զանցաւոր պակասութիւնն, եւ նոցա մթերն՝ որ առանց անցանելոյ է, զցցէ զծածուկ պակասութիւնդ ձեր. (Եփր. ՟բ. կոր.։)


Պարտականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

obligation.

NBHL (1)

Պարտական գոլն. պարտաւորութիւն. յանցաւորութիւն


Պարտաւոր

See full entry →

s. adj.

debtor;
culprit;
obliged;
culpable;
condemned.

NBHL (1)

ἕνοχος reus, sons, crimini obnoxius. Պարտական՝ որպէս մեղապարտ. յանցաւոր. դատապարտ.


Պէտք, պիտոյից

See full entry →

s. rhet.

necessaries, the necessary, the needful;
need, want, necessity, indigence;
exigence, necessity;
use, employ, business;
concise narration;
— or — մարմնոյ, needs, jobs, going to stool;
ի պէտս, for use or service;
for;
յի՞նչ պէտս, for what use or purpose ? why ?
— կենաց;
the necessities of life;
— են, — է, ի պէտս է, it must, it is necessary;
չեն —, it must not, it is not necessary;
յոչինչ պէտս, in vain, uselessly;
յանձին ունել, to have care, to be concerned, to reck;
պէտս ունել, to want, to need, to be or to stand in want of;
ի պէտս գալ, to be useful or serviceable;
պէտս առնել, պիտօք վարիլ, to use, to make use for, to avail oneself of;
պէտս ունել զիմեքէ, to devote or apply oneself to;
զպէտս հոգւոյն հատուցանել or վճարել տեառն, to breathe one's last, to die;
պէտս ունիմ or — են ինձ երթալ, I must go;
նստիլ ի պէտս, վճարել զպէտս մարմնոյն, to go to stool, to evacuate the bowels.


Համարձակ

See full entry →

adj.

frank, free, bold;
plain, sincere, without ceremony;
determined, resolute;
wide, extended;
cf. Համարձակաբար.

NBHL (1)

Եթէ բարեգործաց չէ՛ համարձակ զայլս դատել, ո՛րչափ եւս առաւել յանցաւորաց. (Ոսկ. մտթ. 11։)


Համօրէն

See full entry →

adj. adv.

whole, total, entire, universal;
all, entirely, totally, wholly;
ընդ — աշխարհ, throughout the world;
— կալ ի վերայ, understand perfectly, to know to the bottom, to penetrate deeply, to pierce to the inmost parts.

NBHL (1)

Համօրէն ազանց, կամ ախտացելոց, յանցաւորաց։ Ի համօրէն աշխարհէ աստի։ Ընդ համօրէն աշխարհ քարոզել։ Զհամօրէն զվնասակարացն զգունդ։ Ո՛չ եղերանօք ջայլից համօրէն։ Համօրէն աւետարանին։ Համօրէն աւետիս. (Նար.։)


Հանդարտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

tranquillity, stillness, repose, quiet, peace, silence;
phlegm, calmness, coolness, composure;
— կրից, moderation;
— ծովու, calm at sea, calm, smooth sea, dead calm;
— հոգւոյ, մտաց, peace of soul or mind.

NBHL (1)

Ի մէջ անցաւոր իրացս զբօսանաց՝ ի բազում հանդարտութեան վայելել միշտ (ըստ հանդարտութեան ծովու). (Ոսկ. մ. ՟Ա. 24։)


Հարկաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

necessary, important, essential;
intimate;
ministering, serving;
necessaries.

NBHL (1)

ἁναγκαῖος necessarius. Ուր գոյ հարկ անհրաժեշտ, կամ բռնադատութիւն ինչ, կամ պէտք կարեաց. հարկեցուցիչ. կարեւոր. պիտանացու. անցաւոր. եւ Բնաւորական.


Հարճորդի, դւոց

See full entry →

s.

son of a -.

NBHL (1)

Աբրահամ հարճորդեացն պարգեւեաց զանցաւոր բարիս. (Ոսկիփոր.։)


Պաճոյճ

See full entry →

adj. s.

adorned, beautified, set off, decked, elegant;
jewel, trinket;
cf. Պաճուճան.

NBHL (1)

Ոչ կարաց կուրացուցանել զքեզ սատանայ՝ առ ի տեսանել զպաճոյճսն, եւ ոչ պարզեցար ի տես յանցաւոր կանանց, որով որսաց սատանայ զորդիսն Ադամայ ի պաճոյճսն դստերս Կայենի, զարդարելով զնոսա համօրէն մեղօք. (Վրք. հց. ՟Ի՟Զ։)


Պանդոկ, ի

See full entry →

s.

hotel, inn, hostelry, tavern.

NBHL (1)

ՊԱՆԴՈԿ մանաւանդ ՊԱՆԴՈԿԻ. πανδοχεῖον, πανδοκεῖον diversorium publicum, taberna, stabulum, cauponium. իտ. l'osteria, albergo, locanda. (գրի եւ ՊԱՆՏՈԿ. ԲԱՆԴՈԿ. ար. եւ պ. ֆունտուգ ). Բառ յն. բանտօգի՛օն, որպէս թէ Ամենից ընդունարան. այն է Իջեւան ի վերայ ճանապարհի. օթեւան անցաւորաց. վան. խան, գօնագ, լօստարիա, լօքանտա.


Պանդոկի, կւոյ

See full entry →

cf. Պանդոկ.

NBHL (1)

ՊԱՆԴՈԿ մանաւանդ ՊԱՆԴՈԿԻ. πανδοχεῖον, πανδοκεῖον diversorium publicum, taberna, stabulum, cauponium. իտ. l'osteria, albergo, locanda. (գրի եւ ՊԱՆՏՈԿ. ԲԱՆԴՈԿ. ար. եւ պ. ֆունտուգ ). Բառ յն. բանտօգի՛օն, որպէս թէ Ամենից ընդունարան. այն է Իջեւան ի վերայ ճանապարհի. օթեւան անցաւորաց. վան. խան, գօնագ, լօստարիա, լօքանտա.


Չ (tcha)

See full entry →

s.

the twenty fifth letter of the alphabet, and the nineteenth of the consonants;
seven hundred, seven hundredth.

NBHL (1)

Ոչ միայն զքահանայութիւնն չառ, այլեւ ի թագաւորութենէ անտի եւս անկաւ բորոտութեամբ։ Չհաւանականն իսկ անհաւատիցն առաւել հաստատեսցի ի միտս։ Որք յանցաւորս որպէս ի չանցաւորս յուսայցեն։ Յորժամ հասանէ դեւն ի մոլին, զչլուրս եւ զչլեալս տայ խօսել։ Արդարութիւն՝ ոչ միայն առ ընչիցն չագահելոյ, այլեւ որ այլով ախտիւք չախտանայցէ։ Արտաքին յունաց չիմաստուն իմաստունքն. (Ոսկ. ես.։)


Չկայ

See full entry →

cf. Չկայուն.

NBHL (1)

ἅστατος instabilis. Անկայուն. անցաւոր.


Չմնալի

See full entry →

adj.

transitory, temporary, fleeting.

NBHL (1)

Որ չունի կալ մնալ. անցաւոր.


Սարսուռ, սռոյ

See full entry →

s.

shivering, cold chill, chilliness, trembling, terror;
— առնուլ or ունել զոք, to quake with fear, terror or horror.

NBHL (1)

Զամենայն մարդ սարսուռ եւ սոսկումն ունէր (յերեսաց հալածանաց)։ Զի եւ ընդ բանս իսկ սարսուռն առնու։ Ահագին տագնապ եւ սարսուռ յանցաւորաց. (Եւս. պտմ. ՟Ղ. 41։ Սեբեր. ՟Դ։ Սարգ. ՟ա. պ. ՟Թ։)


Ստունգանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Ստունգանումն.

NBHL (1)

Ամենայն յանցաւորութիւն եւ ստունգանումն ընկալաւ պատիժ պատուհասի։ Ի ձեռն ստունգանմանն միոյ մարդոյ մեղաւորք բազումք եղեն. (Կիւրղ. գանձ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Ա։)


Ստունգանումն, ման

See full entry →

s.

contempt, disobedience, indocility.

NBHL (1)

Ամենայն յանցաւորութիւն եւ ստունգանումն ընկալաւ պատիժ պատուհասի։ Ի ձեռն ստունգանմանն միոյ մարդոյ մեղաւորք բազումք եղեն. (Կիւրղ. գանձ.։ Պրպմ. ՟Լ՟Ա։)


Ստրջանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to repent, to regret, to rue, to be seized with repentance, touched with contrition.

NBHL (1)

Ստրջացի՛ր գոնէ անագան ի չարեացդ։ Զայլ յանցաւորս գովէ, որք ստրջացան ի վերայ մեղացն. (Լմբ. համբ. եւ Լմբ. տնտես.։)


Սրտաբեկ

See full entry →

adj.

broken-hearted, discouraged, dejected, despondent;
astonished, frightened;
— առնել, to dishearten, to discourage, to deject, to take away a person's courage, to disconcert;
to dismay, to frighten, to strike with astonishment;
— լինել, to be broken-hearted, disheartened, down cast, dispirited, desponding, to lose or want courage;
to be frightened, dismayed.

NBHL (1)

Որք յանցաւորքն իցեն, սրտաբեկ լինին։ Միդաւ եւ մառախղաւ սրտաբեկ լինէր նինուէ. (Սեբեր. ՟Զ։ Եփր. նին.։)


Վաղ

See full entry →

adj. adv. s.

ancient, old, former;
anciently, formerly, once on a time;
early, betimes, soon, quick;
tomorrow;
— քաջ, very early;
— քաջ ընդ առաւօտն, at the break of day or of dawn, at the peep of day, very early in the morning, at dawn;
— ուրեմն, in bygone times, of old, long ago, a long time ago;
ի — ժամանակս, anciently, formerly;
ի — ժամանակաց, time out of mind;
— ընդ փոյթ, soon, quick;
forthwith, directly;
— կամ անագան, եթէ — եթէ անագան, sooner or later;
ոչ կարի — ոչ յոյժ անագան, neither too soon nor too late;
ո՞չ — իսկ ասացի քեզ, did I not tell you before ?.

NBHL (1)

Մի՛ պարծիր ի վաղիւն. վաղ անուանէ զանցաւոր կեանս մեր, որ այսօր է, եւ վաղիւ ոչ է։ Վաղ եւ առաւօտ զաշխարհավար զկեանս ասէ. (Համամ առակ.։)


Վաղահասութիւն, ութեան

See full entry →

s.

prematureness, precocity.

NBHL (1)

Ողկոյզն անցաւոր ցանկալի է վասն վաղահասութեան. (Եփր. ի ստեփ.։)


Պրկոց, աց

See full entry →

s.

instrument of torture, rack.

NBHL (1)

որ եւ Պրկանոց. Գործի պրկելոյ. մեքենայ կամ փայտ՝ յորոյ վերայ պրկին յանցաւորք առ ի տանջել. եւս եւ պրկումն. պրկանք.


Յոլովեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to cause to abound or increase, to augment, to multiply;
cf. Յոլովանամ.

NBHL (1)

Ժամանակաւն յոլովէ ուղղագործն. եւ յամելով ի պատժոցն կարծէ շահել ինչ յանցաւորն. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 9։)


Նանիր, նրոց, նրաց

See full entry →

adj. adv.

vain, useless, futile, frivolous;
ի —, in vain, vainly, to no purpose, uselessly;
ի — աշխատ լինել, to labour in vain;
ի մոտօյ, ի նանիր, cf. Մօտ, cf. Նանիր.

NBHL (1)

Ծաղկի թօթափելոյ եւ նանրի նմանիլ՝ անցաւորի. (Արծր. ՟Ե. 12։)


Յարակայ

See full entry →

adj. adv. s. gr. ast.

ever-living, imperishable, everlasting, permanent, perpetual;
continually, always, incessantly;
constantly, eternally;
epact;
preter-imperfect;
celestial hemisphere.

NBHL (2)

Յարակային եւ օրաւորին, երկնայնոյն եւ անցաւորին. (Նար. մծբ.։)

Յարակայ մշտնջենաւորութեամբ։ Պատուիրանազանցութիւն յարակայ։ Իբրեւ զանցաւորս, իբրեւ զյարակայս. (Նար. ՟Բ. ՟Ծ՟Զ. ՟Կ՟Դ։)


Յարկակից, կցի, կցաց

See full entry →

adj.

dwelling under the same roof, in the same house, cohabiting.

NBHL (1)

Յարկակից եւ սեղանակից լինէր այնպիսի յանցաւորաց։ Յաւիտենից յարկաց նորա կարասցուք յարկակիցք գտանիլ. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 5. 8։)


Յաւելուածութիւն, ութեան

See full entry →

s.

increase, increment;
multiplication.

NBHL (1)

Յաւելաւ (օրէն) վասն յանցաւորութեան. եւ եցոյց վասն նոցա, թէ յաւելուածութիւն եղեւ։ Խնդրեսցո՛ւք զարքայութիւն եւ զարդարութիւն նորա, զի ընկալցուք ի տեառնէ զյաւելուածութիւն. (Մծբ. ՟Բ. ՟Զ։)


Յաւէտ

See full entry →

adj. adv.

more;
at most;
much more, a great deal, better;
rather, more worth while, so much the better, still more;
— զի, above all, principally, especially;
cf. Յաւէժ;
— կամ նուազ, more or less.

NBHL (1)

Առ ստացօղն՝ միշտ նենգաւորս, եւ առ բանսարկուն յաւէտ հաւատարիմս։ Ոչ նոր ինչ գտեր յիս, այլ նոյն եմ յաւէտ նովին պատահմամբ յանցաւորութեան. (Նար. ՟Ի. ՟Ի՟Ա։ (յորս փակի եւ իմաստ ձայնիս ըստ ՟Ա. նշ)։)


Յելուզակ, աց

See full entry →

s. adj.

highwayman, brigand, bandit, assassin;
thievish.

NBHL (1)

ՅԵԼՈՒԶԱԿ կամ ՅԵՂՈՒԶԱԿ. գրի եւ ԵԼՈՒԶԱԿ. Յուզակ ուղւոյ կամ ելից ճանապարհաց ի կողոպտել զանցաւորս. աւազակ. հուղկահար կամ յուղկահար. հրոսակ. ասպատակաւոր. մեկնակազէն. թիւրիւտիւ. ճէլալի.


Մնամ, ացի

See full entry →

vn.

to remain, to stay;
to stop, to wait, to expect;
to hope;
to rest, to be at rest;
to last, to consist, to hold out;
cf. Բարեաւ, cf. Խաղաղութիւն, cf. Կամ.

NBHL (1)

ՉՄՆԱԼԻ. իբր Անկայուն. անցաւոր.


Մնացական, ի, աց

See full entry →

adj.

permanent, stable, lasting, durable, solid.

NBHL (1)

Փոփոխէ ի կայունսն եւ ի մնացականսն։ Ո՞վ զանց արասցէ զանցաւորօքս, ո՞ յարեսցի ի մնացականն. (Առ որս. ՟Ժ՟Ա. եւ Ածաբ. աղք.։)


Մտաբերեմ, եցի

See full entry →

vn.

to recollect, to remember;
to take it into one's head, to think, to purpose, to contemplate, to imagine, to conceive;
to make an attempt, to attempt, to dare, to will, to be inclined to, to bring oneself to;
to give oneself up to;
ի կերակրիկ ինչ —, to obtain a bare livelihood;
յապաշխարութիւն —, to repent, to be converted, to amend;
ի նախանձ —, to be envious, jealous;
cf. Խեղդ.

NBHL (1)

Յանցաւոր եղեն, եւ յապաշխարութիւն մտաբերեցին։ Եւագր. (՟Ժ՟Ա. իբր խելաբերիլ. յն. եւ դարձեալ ապաշխարեցին։)


Մաշեմ, եցի

See full entry →

va.

to use up, to consume, to wear out, to waste;
to corrode, to gnaw, to eat;
to spoil, to destroy;
to make thin or lean, to emaciate, to extenuate;
to afflict, to mortify;
— զժամանակ, to employ, consume, spend, or waste one's time;
— զոգիս, to harass, to vex, to tease the mind with longing;
— զխորհուրդս, to thwart, to baffle.

NBHL (1)

Զմեղսն մաշէ, եւ զյանցաւորն ի խրատ ածէ. (Կիւրղ. ծն.։)


Մարզեմ, եցի

See full entry →

va.

to instruct in athletic exercises;
to inure to war;
to exercise, to instruct, to initiate, to teach, to discipline, to form, to train, to civilize, to soften manners.

NBHL (1)

Եւ այսպէս զժամանակս արգելանին իւրեանց՝ մարզէին զմիմեանս՝ ասելով, բաւականապէս վայելեցաք ի փառս անցաւորիս ո՛վ եղբարք. (Ղեւոնդ.։)


Մեղական, ի, աց

See full entry →

cf. Մեղանչական.

NBHL (2)

Մեղանչական. մեղաւոր. յանցաւոր.

Եւ որպէս յն. συνειδώς conscius. Գիտակ խղճի կամ յանցաւորութեան անձինն.