Definitions containing the research տի : 10000 Results

Անզէն

See full entry →

adj.

unarmed.

NBHL (1)

Զօրագլուխք մարտի քո անզէնք ի գիտութեանն օրինաց. (Երզն. լս.։)


Անզղջանալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

not to be repented of, not to be regretted.

NBHL (1)

Ի խստութեան մնան, եւ անզղջանալի են սրտիւք. (Կլիմաք.։)


Անզոհ

See full entry →

adj.

without sacrifice;
unworthy to be sacrificed.

NBHL (1)

Եթէ ուտալով ուտիցի յաւուրն երրորդի, անզո՛հ է. մի՛ ընկալցի. (Ղեւտ. ՟Ժ՟Թ. 7։)


Անզոյգ

See full entry →

adj.

odd, not a pair;
different, dissimilar;
— գործել, to spoil the pair, to render dissimilar.

NBHL (3)

Որ չէ զոյգ, կամ չունի իւր զոյգ. անհաւասար ըստ քանակի, կամ ըստ այլոյ բանի. անհանգէտ. անհամեմատ. անմիաբան. եւ կոճատ. ἅνισος. impar, inaequalis. ջուխտ չեղօղ, աննման, անյարմար. էշսիզ, ույզունսուզ, մէնէնտի օլմայան, թեք, տէնգսիզ.

Որ բախտիւք (մեծութեան) անզոյգ են, եւ զոյգ եւ նման ազգակցութեամբ վայրին։ Զոյգս տալով անզուգից, ո՛չ ի պատիւ նուաստիցն, այլ ի քակտումն լաւին։ Որ զպատիւսն աննմանիցն տայ, անզոյգ եւ անկշիռ է. իսկ անզոյգն (այս ինքն անզուգութիւնն) աղբիւր է չարեաց։ Անզոյգ եւ անիրաւ եւ անհամբոյր չարութիւն. (Փիլ.։)

Անմիաբան եւ անհանդարտ կամ դժկամակ սրտիւ. (որ է հելլենաբանութիւն).


Անզուգական, ի, աց

See full entry →

adj.

matchless, incomparable, unparalleled, unequalled.

NBHL (1)

Դարձեալ՝ անտամեմատ, աննման. որպէս՝ գերազանց. յոյժ առաւելեալ. որում չիք զուգական. մէնետնտի եօգ.


Անզուգակցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

disjunction, separation;
virginity.


Անզրաւ

See full entry →

adj.

interminable, infinite, perpetual.

NBHL (2)

Եւ այլոց եւս ախտից եւ չարութեանց անզրաւ եւ անվճար բազմութիւն. (Փիլ. տեսական.։)

Անզրաւ կապակցութիւն ուխտի։ Մեծաւ ցասմամբ եւ անզրաւ հաշտմամբ. (Արծր.։)


Անզօր, աց

See full entry →

adj.

without power, weak, impotent, feeble;
unmanly, fainthearted;
inefficacious, insufficient;
invalid.

NBHL (2)

ἅνισχυς, ἁδρανής. infirmus. Որ ոչ զօրէ. յետնեալ ի զօրութենէ. տկար. տզօր, անկարող. անոյժ. չատիկօղ, ուժ չունեցօղ. գուվվէթսիզ. գուտրէթսիզ. զայիֆ.

Ընտիրք՝ անզօրք եղիցին։ Յամենայն կողմանց անզօր. (Ես. ՟Խ. 30։ ՟Բ. Մակ. ՟Ե. 4։)


Անէ, էից

See full entry →

adj. s.

that does not exist, null, none;
nothing, non-entity.

NBHL (2)

Յանէսն ունի (այս ինքն յոչինչ գրէ) զբնականն պատիւ. (Պիտ.։)

Ստացողին իմոյ յանէից։ Յօրինեցեր կարող տիրապէս զբովանդակ բնութիւնս ամենայն էից յանէից. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ՟Լ՟Գ։)


Անէծք, նիծից

See full entry →

s. pl.

imprecation, malediction;
execration, horror, detestation.

NBHL (1)

κατάρα, ἅρα. maledictio, execratio. որ եւ ՆԶՈՎՔ. Հակառակն օրհնութեան. չարիս մաղթելն. չարաբանութիւն առ ի վնաս եւ ի պատիժ. տարագրութիւն յօրհնութենէ. պէտտուա, լանէթ, իլէնճ.


Անէութիւն, ութեան

See full entry →

s.

nothingness.

NBHL (1)

Յորժամ յանէութենէ ես տիրական ձեռօքն կենդանաստեղծեալ լինէի. (Պիտ.։)


Անըմբռնելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

that cannot be taken;
incomprehensible, inconceivable.

NBHL (2)

Անըմբռնելի լինել ընդդիմամարտին. (Կամրջ.։)

Անըմբռնելի՝ մտաց արագման։ Անըմբռնելի իմաստից. (Նար. ՟Ի՟Է. ՟Հ՟Ե։)


Անընդհատ

See full entry →

adj. adv.

uninterrupted, continual, successive;
uninterruptedly, successively.

NBHL (4)

Կամ ոչ զատեալ. անանջատ. այրըլմազ. եւ ոչ ինչ ընդհատ կամ աննման. անխտիր.

Առանց ընդհատելոյ. անդադար. միշտ եւ հանապազ. յաւէժ. շարունակաբար. արտը արասը օլմայարագ, պիր տիւզիւյէ, տայիմ.

Անընդհատ տիրէր ի վերայ նորա արդար իրաւունքն. (Լմբ. պտրգ.։)

Կա՛մ ի յաստի կեանքս անընդհատ, կամ ի վերջին օրըն հաստատ. (Շ. այբուբ.։)


Անընդոստ

See full entry →

adj.

that cannot be jolted out of its place, fast;
firm, steadfast.

NBHL (1)

Ծանրագոյն զգայութիւնք անընդոստ կան, մինչեւ յօդոյս բախեալ ընդոստիցեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Անընդունակ

See full entry →

adj.

incapable, unqualified, insufficient.

NBHL (1)

Հրեշտակք անկցորդք են եւ անընդունակ ամենայն ախտի. (Փիլ.։)


Անընչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of fortune, poverty.

NBHL (1)

Վասն անընչեղութեանն ի բազում խաղաղութեանն եւ յանհոգութեան են կեանք աղքատին։ Անընչեղութիւն, ողորմութիւն. անընչութիւն. (Մանդ.։)


Անընտրաբար

See full entry →

adv.

indiscreetly, imprudently.

NBHL (1)

Անընտրողաբար. առանց ընտրելոյ կամ ընտրութիւն առնելոյ. անխտիր. անխորհրդաբար. թէվէքէլլի.


Անըստգիւտ

See full entry →

cf. Անստգիւտ.

NBHL (2)

Անըստգիւտ հաւատով։ Անըստգիւտ սրտիւ վստահ։ Անստգիւտ ուրախութիւն, կամ հաստատութիւն. (Լմբ.։)

Իրք՝ ստգտանօք մտաց դատապարտիմք, նորա է, եւ անստգիւտն՝ մեր. (Լմբ. էր ընդ.։)


Անթատակ

See full entry →

s.

arm-pit.

NBHL (1)

մեռաւ ոմն իշխան՝ եւ ի լուանալն գտին բանալի մի յանթատակն. (Ոսկիփոր.։)


Անթաց

See full entry →

adj.

dry.

NBHL (4)

Անթաց ոտիւք գնայր ի վերայ խոնաւուտ եւ անհաստատ բնութեանն. (Դիոն. ածայ. ՟Բ։)

Զմեղացն հերձանելով ծով անթաց ոտիւք. (Խոր. հռիփս.։)

Ընդ գետ անցանել անթաց ոտիւք. (Լմբ. սղ.։)

Անցո՛ ընդ գետս այս երկրային, անթաց յախտից՝ գարշապարին. (Յիսուս որդի.։)


Անթաքուստ

See full entry →

cf. Անթաքուն.

NBHL (1)

Զի անթաքուստ լիցին ի վրէժխնդրութենէ անտի. (Ագաթ.։)


Անթլփատ, ից

See full entry →

adj.

uncircumcised.

NBHL (3)

Արուն անթլփատ սատակեսցի։ Ամենայն անթլփատ մի՛ կերիցէ ի նմանէ։ Տալ առն անթլփատի։ Յայլազգեաց անթլփատից։ Անկանիցիմ ի ձեռս անթլփատից։ Թողուլ զորդիս նոցա անթլփատս. եւ այլն։

Ամաչեսցէ սիրտ նոցա անթլփատ։ Անթլփատ են ականջք նոցա։ Ամենայն ազգք անթլփատք են մարմնովք, եւ ամենայն տունն Իսրայէլի անթլփատք սրտիւք. (Ղեւտ. ՟Ի՟Զ. 41։ Երեմ. ՟Զ. 10։ ՟Թ. 26։)

Յաղագս Իսրայէլի՝ խստին եւ անթլփատի սրտիւ. (Ածաբ. կարկտ.։)


Անթլփատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

uncircumcision;
prepuce.

NBHL (2)

Հեթանոսք էիք մարմնով որ կոչեցեալն է անթլփատութիւն։ Հաւատացեալ է ինձ Աւետարանն անթլփատութեան, որպէս Պետրոսին՝ թլփատութեան։ Դատիցի՝ որ ի բնէ անթլփատութիւնն, զօրէնսն կատարելով, զքեզ՝ որ գրովն եւ թլփատութեամբն յանցաւոր օրինացն իցես. եւ այլն։

Թլփատեցէ՛ք զանթլփատութիւն սրտից ձերոց. (Երեմ. ՟Դ. 4։)


Անթոյն

See full entry →

adj.

without poison.

NBHL (1)

Ի ձեռն անթոյն օձին բժշկեցաք։ Ի դրախտին թիւնաւորն զանթոյնն եհար։ Օձի նմանեցոյց զինքն, ո՛չ խածանողին եւ հարկանողին, այլ՝ անթիւնին եւ բժշկողին. (Եղիշ. խաչել.։)


Անթուական, ի, աց

See full entry →

adj.

innumerable.

NBHL (1)

Եւ որ ի սոյնս յարմարին անթուելեաց ախտից զանազանութիւնք. (Սկեւռ. ես.։)


Անժամ

See full entry →

adj.

too late;
unseasonable;
unforeseen, unexpected.

NBHL (1)

Անժամ ելանիցէ ի կենցաղոյս աստի. (Ոսկիփոր.։)


Անժաման

See full entry →

adj.

that cannot arrive;
not arrived, slow, tardy.

NBHL (1)

Որ ոչն ժամանէ. եւ անձեռնհաս. չի հասնօղ, ուշ մնացօղ, չատիկօղ. եէթիշմէզ.


Անժամանակ

See full entry →

adj.

not limited or subject to time, eternal;
unseasonable.

NBHL (1)

որ եւ ԱՆԱՄԱՆԱԿ. ἅχρονος. tempore carens. Անսկիզբն եւ յաւիտենական, որ ի վեր է քան զամենայն ժամանակս. ատենի տակ չինկնօղ. զէմանսըզ. էպէտի.


Անժառանգ

See full entry →

adj.

heirless.

NBHL (1)

Եւ հանեալն ի ժառանգութենէ. եվլատլըգտան՝ միրասընտան տիւշէն.


Անժոյժ, ժուժի, ից

See full entry →

adj.

intolerant, impatient;
incontinent, intemperate, immoderate;
violent.


Անժուժկալութիւն, ութեան

See full entry →

s.

impatience;
intolerance;
incontinence, intemperance;
immoderation, violence.

NBHL (2)

Վտանգեալ սաստիկ անժուժկալութեամբ. (Պիտ.։)

Անժուժկալութեամբ սաստիկ ցաւոցն տքնէր զամենայն գիշերն. (Վրք. հց. ձ։)


Անիծաբեր

See full entry →

adj.

that bears a curse;
that curses.

NBHL (1)

Ի վնասակար եւ յանիծաբեր անձին ախտիցս. (Շ. թղթ.։)


Անիծանեմ, ծի

See full entry →

va.

to curse, to imprecate;
to detaste, to loathe, to abhor, to forswear, to deny upon oath.

NBHL (1)

Մի՛ անիծաներ այլոց։ Ի մտի քում մի՛ անիծաներ թագաւորի. (Ժղ. ՟Է. 23։ ՟Ժ. 20։)


Անիմանալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

unintelligible, inconceivable, incomprehensible.

NBHL (1)

Զայլոց իմանալեաց փոքր ի շատէ, այլ ոչ տիրապէս ծանուցելոց. անգիտելի. դժուարիմաց. խորին. խելք չհասնելու, խելքէ վեր. անզլաշըլմազ, ագըլ էրմէզ.


Անիմաստ, ից

See full entry →

adj.

foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.

NBHL (3)

Անիմաստիցն այրիչ վտակքն. (Ագաթ.։)

Անիմաստից անձինք։ Ի ձեռն անիմաստիցն. (Մագ. ՟Լ։)

Միջնորդ անիմաստ։ Անիմաստին յառաքինութիւնն՝ պատահէ հպարտանալ. (Լմբ. ատ.) եւ (Լմբ. սղ.։)


Անիմաստութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անիմաստասիրութիւն.

NBHL (2)

Եւ այս ոչ նախանձու միայն եւ ժպրհութեան է, այլ՝ յետին անիմաստութեան. (Ոսկ. յհ.։)

Անիմաստութեան հաւաստի ցուցումն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Անիմաց

See full entry →

adj.

incomprehensible;
insensible.

NBHL (1)

Զանտեսն աչաց, եւ զանլուրն ականջաց, եւ զանիմացն սրտից. (Տօնակ.։)


Անինչ, ընչի, ից

See full entry →

adj. s.

pennyless, poor;
nothingness

NBHL (3)

Անինչ կրօնաւոր՝ տէր է տիեզերաց. (Կլիմաք.։)

Անինչ վասն այն պարտ է լինել, որպէս զի փափաքս ազատեսցի յաշխարհէ, եւ ի վեր յառեսցի. ապա թէ ոք անինչ է, եւ անդր ոչ փափաքէ, նանիր աշխատի. (Լմբ. սղ.։)

Ո՞ւր է պակասութիւն անընչիդ եւ աղքատիդ. (Մանդ. ՟Դ։)


Անհոգ, աց

See full entry →

adj. adv.

negligent, heedless, indifferent, inattentive;
confident, sure;
Անհոգ, Յանհոգս, negligently, carelessly;
confidently;
indifferently;
յ—ս կալ՝ լինել, to be negligent or indifferent.

NBHL (2)

Մի՛ անհոգ լիցին ժողովրդեան ուխտին։ Ո՛չ անհոգ լինել ի խոստովանութիւնս եւ յուղղութիւնս. (Յճխ. ՟Ի՟Գ։)

Ահա էր բանակն յանհոգս։ Նստին բնակութեամբ յանհոգս. (Դտ. ՟Ը. 11։ ՟Ա. Մակ. ՟Թ. 58։)


Անհոգութիւն, ութեան

See full entry →

s.

negligence, heedlessness, carelessness, inattention, lethargy.

NBHL (1)

Երկիւղն՝ անհոգութեան ցանկայ, եւ անհոգութիւնն՝ երկիւղի կարօտի. (Յճխ. ՟Է։)


Անհուն

See full entry →

adj.

not fordable;
unfathomable, immense.

NBHL (3)

Ոյր կամ ուր չիք հուն անցից. ընդ որ ոչ ոք կարէ անցանել՝ իրօք կամ մտօք. անկոխ. անեզր. անբաւ. ընդարձակ եւ լայն. անչափ. անթիւ. անսպառ. որ եւ ասի անհնարին. որպէս եւ հնարն՝ թ. հիւււնէր, է իբր հունարար, գտիչ անցից. կեչիդսիզ. ուճսուզ. նիհայէթսիզ. հատսըզ. ἅβατος. invius մանաւանդ ἅπηρος, infinitus, termino carens, ἁχανίς, vastus, immensus, եւ այլն.

Չարն է դատարկ եւ անկարգ եւ անհուն, խաւարչտին, եւ անգոյ։ Սեռականագոյնք եւ յատկագոյնքն ներ թուումն իմն են, այլ ո՛չ յանհնին. իսկ անհատքն՝ անհունք. (Պորփ.։)

Ի սաստիկն եւ յանհունս տանջիցիս. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 37։)


Անհրաժեշտ

See full entry →

adj. adv.

inevitable, indispensable, necessary;
irrevocable;
indispensably, necessarily, inevitably, irrevocably.

NBHL (1)

որ եւ ԱՆՀՐԱԺԱՐԵԼԻ. ἁπαραίτητος inexorabilis, inevitabilis Ուստի չէ՛ մարթ կամ չէ պարտ հրաժեշտ տալ. անխուսափելի. հարկեցուցիչ. հարկաւոր. անփոփոխ. անհնարին. գաչընմազ. փէք իգթիզալը.


Անհրաման

See full entry →

adj.

without permission or licence.

NBHL (2)

ἁκέλευστος, ἁνεπικέλευστος. injussus. Ուր չիք հրաման. առանց հրամանի. ինքնակամ. ինքնին. իզինսիզ. քէնտի պաշընա.

Յանհրաման սեղանոյ անտի (կանգնելոյ). (Եղիշ. դտ.։)


Անհրապոյր

See full entry →

adj.

that does not allure or seduce.

NBHL (2)

ԱՆՀՐԱՊՈՅՐ ԱՆՀՐԱՊՈՒՐԵԼԻ Որ ոչ ձգի ի հրապոյրս. որ ոչն հրապուրի. անողոքելի. անխաբ. անպատիր, եւ առանց պատրանաց. ալտանմազ.

Զի ստիպեսցեն զանհրապոյրն Գայիանէ. (Ագաթ.։)


Անհրաւէր

See full entry →

adj.

who invites nobody;
cf. Անկոչ.

NBHL (1)

Ոչ ողորմածք, եւ քարոզիչք խաղաղութեան, այլ անգութք եւ անհրաւէրք. (Եփր. ՟բ. տիմ.։)


Անձայն

See full entry →

adj.

without voice;
mute, without sound;
consonant.

NBHL (1)

Անձայն եւ անբարբառ անկեալ դնէր ի սաստիկ հարուածոց. (Աթ. անտ.)


Անձայնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

loss of voice;
aphony.

NBHL (3)

ἁφωνία, ἁφασία. privatio vocis, silentium, loquendi impotentia, stupor. Անձայն կամ անբարբառ գոլն. պակասութիւն ձայնի. եւ անխօսութիւն. լռութիւն. պապանձումն. եւ ապշութիւն. սէսսիզլիք. սիւքիւթ, տիլսիզլիք.

Ընդհատ հատումն բայից, տի՛նա առաւել եւ անձայնութիւն կրել ամենեւին։ Պատճառս անձայնութեան լինել. (Փիլ. ՟ժ. բան. եւ Փիլ. տեսական.։)

Պատուհասեցեր զծերունին անձայնութեամբ։ Այնպէս անկան, իբր զի անձայնութեամբ արգելուլ. (Ոսկ. յաւետիս. եւ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 32։)


Անձեռագործ

See full entry →

adj.

not made by hands, natural, spiritual.

NBHL (2)

ἁχειροποίητος. non manu factus. որ եւ ասի առանց ձեռագործի. ոչ գործեալ ձեռամբ. ոչ կազմեալ մարդկային արհեստիւ.

Որ յաթոռ յանձեռագործ նստիս Բանդ Աստուած։ Աստուածածին տաճար անձեռագործ՝ Բանին Աստուծոյ. (Գանձ.։)


Անձեռնհաս

See full entry →

adj.

that cannot reach or accomplish, incapable, unskilful.

NBHL (1)

Որոյ ձեռն ոչ հասանէ ի հոգալ զկարեւորս, կամ առնել ինչ. անբաւական. անկար. տկար. չատիկօղ.


Անձկալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

narrow;
desirable.

NBHL (1)

Անձկալի սրտիւ ակն ունել գալստեան Քրիստոսի յերկնից, (Մաշտ.։)