Definitions containing the research երէ : 2300 Results

Անմեղ, աց

See full entry →

adj.

impeccable;
innocent;
harmless, silly;
— կացուցանել, to acquit.

NBHL (1)

Եղիցիս դու անմեղ յընկերէն. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Զ։)


Անյայտնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

obscureness, occultness, secretness.

NBHL (1)

Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)


Անյայտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անյայտնութիւն.

NBHL (1)

Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)


Անյարմար

See full entry →

adj.

incongruous, unsuitable, unbecoming, not appropriate;
unskilful, insufficient, incapable.

NBHL (1)

Անեղական եւ անյարմար պասրկական հաւն այն զբազմորակ փետուրս իւր բերէ. (Մագ. ՟Ժ՟Է։)


Անյեղափոխելի

See full entry →

cf. Անյեղ.

NBHL (2)

Անյեղափոխ յառաջ բերէ բնութեանն զօրութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)

Անյեղափոխ յառաջ բերէ բնութեանն զօրութիւն. (Մագ. ՟Ծ՟Է։)


Աններելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

unpardonable;
intolerable.

NBHL (1)

Որոց աստ ներէ, ի հանդերձեալսն աններելի տանջէ. (Լմբ. առակ.։)


Աննիւթ, ից

See full entry →

adj.

immaterial.

NBHL (1)

Յաննիւթոյ տարերէն։ Յիմանալւոյն եւ յաննիւթոյն. (իւս. կազմ։)


Անշահ, ից

See full entry →

adj.

unprofitable, useless, vain.

NBHL (1)

Առանց շահի կամ օգտի. ἁνόνητα. frustra. ի զուր. փուճ տեղը. նաֆիշէ. ապէս եերէ.


Անշարժ, ից

See full entry →

adj.

immovable, fixed, stable, firm;
not commutable;
real, not personal.

NBHL (1)

Հեզաբար եւ անշարժաբար հարկանողին համբերէ. (Բրս. բարկ.։)


Անշարժաբար

See full entry →

adv.

immovably, firmly.

NBHL (1)

Հեզաբար եւ անշարժաբար հարկանողին համբերէ. (Բրս. բարկ.։)


Անորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անզաւակութիւն.

NBHL (1)

Յաճախ ի մէջ բերէ զամլութեան եւ զանորդութեան զպատմութիւն. (Կիւրղ. ղկ.։)


Անուղղայ, ից

See full entry →

adj.

incorrigible, perverse.

NBHL (2)

Անուղղայ գնացք (այսինքն վարք). (Եփր. աղ.։ Մեսր. երէց.։ Ճ. ՟Ժ.։)

Անուղղայ իմացուածք. (Սամ. երէց.։)


Անպարտ, ից

See full entry →

adj.

unblamable, innocent;
not due;
— առնել՝ կացուցանել, to clear, to acquit.

NBHL (1)

Մեք յանպարտս զմարդիկ սպանանէաք, եւ սա յաշխարհի զմեռեալս յարուցանէր. (Եղիշ. երէց.։)


Անպտղաբեր

See full entry →

cf. Անպտուղ.

NBHL (1)

ἅγονος, ἅκαρπος. infructuosus, infertilis, sterilis. Որ ոչ բերէ զպտուղ.


Անսաղարթաբեր

See full entry →

adj.

leafless, dead.

NBHL (1)

Որ ոչ բերէ սաղարթս. չորացեալ. անդալար. չոր.


Անսամ, ացի, սա՛

See full entry →

vn.

to listen, to obey, to give ear to, to acquiesce, to yield, to consent, to submit;
չ-, to turn a deaf ear, to refuse consent, to disobey.

NBHL (2)

Երկայնմտութեամբ ներէ, թողու, անսայ. (Ագաթ.։)

Ներէ, եւ անսայ ապաշխարութեան. (Խոսր.։)


Անսերմն

See full entry →

adj.

without seed;
unfruitful, barren.

NBHL (1)

Մի՛ եղիցի կին ամուլ, եւ այր անսերմն։ Զարս՝ որ անսերմն էին, աբրահամաւ քաջալերէր. (Եփր. ել. եւ Եփր. համաբ.։)


Անխտրաբար

See full entry →

adv.

cf. Անխտիր.

NBHL (1)

Ի մի բերէ զամենայն ազգս ի Քրիստոս անխտրաբար. (Ոսկ. գծ.։)


Անծաղիկ

See full entry →

adj.

that does not flower or blossom.

NBHL (1)

Անմասն ի ծաղկէ. որ ոչ բերէ ծաղիկս. չիլէքսիզ.


Անկար

See full entry →

adj.

seamless;
not sewed;
incapable, unable, weak, feeble, impotent;
impossible;
— է, it is impossible.

NBHL (1)

Անկարիցն ընծայ բերէ յարդար վաստակոցն. (Խոսր.։)


Անկեր

See full entry →

adj.

that does not eat;
not eaten;
that has nothing to eat, famished.

NBHL (1)

Լիցի անկերակուր կրակ իբրեւ զարեգակն։ Զանկերակուր իմն հրեշտակաց բերէր զնմանութիւն. (Եղիշ. ՟Ը։)


Անկողին, ղնոց, նից, նաց

See full entry →

s.

bed;
mattress;
nuptial couch;
— անպիտան, անարդ, truckle-bed;
խորշ անկողնոյ, alcove;
դնել յանկողնի, ննջեցուցանել, to put to bed;
գնալ յ—, ննջել, to go to bed;
փետրալից —, feather-bed;
յարդալից —, straw-bed;
—ս արկանել, to make a bed;
մտանել յ—, to go to bed;
յառնել յանկողնէ, to get up;
յարդարել զ—, to make the bed;
անկեալ դնել յանկողնի, to take to one's bed.

NBHL (1)

Լայնաբար, սպասք անկողնոյ կամ մահճաց, բարձ, եւ այլն. տէօշէմէ, սէտիր, սէրկի, եասթըգ, քերէվէթ.


Անհաղորդ, ից

See full entry →

adj.

that does not participate;
incommunicable;
that does not receive the communion.

NBHL (1)

Կամ որ չկամի հաղորդակից լինել մարդկան, որպէս եւ որ չկամի հաղորդել այլոց զիւր բարիս. ուրիշներէն հեռացօղ. եւ ուրիշի բարիք մը չընօղ.


Անհամբեր

See full entry →

adj.

impatient;
intolerant.

NBHL (1)

Որ ոչ համբերէ. անհամբերող. սապըրսըզ, թէհամմիւլսիւզ.


Անհատաբար

See full entry →

adv.

indivisibly, inseparably;
individually.

NBHL (1)

Որ ի հարաշարժ ի յաղբերէն յառաջ բղխեալ անհատաբար ի յորդւոյ. (Շար.։ եւ Քեր. քերթ.։)


Անհատահոս

See full entry →

adj.

that flows incessantly.

NBHL (1)

Ի հարաշարժ աղբերէն անհատահոսըդ վտակ. (Շար.։)


Անհետազօտելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անհետազօտ.

NBHL (1)

Այսր անդր հարթուցմամբն անհետազօտելիք լինէին (երէք) ոչ ուրեք երեւեալ. (Պիտ.։)


Այլայլութիւն, ութեան

See full entry →

s.

alteration, changement, variation, mutation;
emotion, perturbation;
corruption, degeneration;
falsification;
distemper, disorder, indisposition.

NBHL (1)

Ետես զիս այլայլեալ, եւ ծանեաւ զիմոյ այլայլութեան զօրինակն։ Ճարպոյ եկեալ զակամբ՝ յայլայլութիւն մտաբերէին, անգիտացեալք յիմարեցան. (Վրք. հց. ՟Դ։) (Ագաթ.։)


Այլանդակ, աց

See full entry →

adj.

whimsical, odd, capricious, fanciful, fantastical, extravagant, mad, ridiculous, extraordinary, singular, strange, enormous, uncouth;
grotesque, distorted.

NBHL (1)

Յայլանդակ միտս զնա փոխաբերէր. (Յհ. կթ.։)


Այծեղջիւր, ջեր

See full entry →

s.

Capricorn.

NBHL (1)

Ձմերայնի (կենդանատեսակք), այծեղջիւրն, ջրհոս, ձկունք։ Զայծեղջերէ ասեն, եւ այլն. (Փիլ. ել.։) (Շիր.։)


Այնքան, ոյ

See full entry →

cf. Այնչափ.

NBHL (1)

ԱՅՆՔԱՆ. մ. Այնու քանակաւ կամ հաւասարութեամբ կամ համեմատութեամբ. այնչափ. օ գատար. օլ տերէճէտէ.


Այսպիսի, պիսւոյ, պիսեաց

See full entry →

adj.

such, like, in this manner, of this sort;
such, so great.

NBHL (1)

Այսպիսի իմն զկատարելագոյնսն բերէ շահս, մինչ զի ... Ժա՛մ է վարկանել զ ի բաց ի կենցաղոյս խուզումն՝ այսպիսի ինչ. (Պիտ.։)


Այսօր, զայս օր, ցայսօր

See full entry →

adv.

today, this day;
մինչեւ ցայսօր, to this day, up to this time.

NBHL (1)

Ո՛չ է այսօր իբրեւ զերէկն եւ զեռանդն։ Այսօր է, եւ ի վաղիւ այլ ոչ գտանի։ Այսօր եղեւ փրկութիւն տանս այսմիկ։ Յիսուս Քրիստոս՝ երէկ եւ այսօր, նոյն եւ յաւիտեանս. եւ այլն։


Այցելութիւն, ութեան

See full entry →

s.

visit;
visitation;
search;
inspection;
examine.

NBHL (1)

Նախախնամութիւն. տեսչութիւն. խնամ. հոգ. դարման. նազըրէթ, միւպաշերէթ.


Անագորոյն

See full entry →

adj.

perfidious, disloyal, traitorous, treacherous, treasonable, faithless;
cruel, ferocious, inhuman, barbarous.

NBHL (1)

Անդարձք ի մեղաց, եւ անագորոյնք ի չարեաց. (Եղիշ. երէց.։)


Անամօթ, ից

See full entry →

adj.

shameless, unblushing, impudent;
audacious, insolent.

NBHL (1)

ԱՆԱՄՕԹ. Ոչ ամաչելի. որ ինչ չբերէ զամօթ, այլ զփառս.


Անաչառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

impartiality, disinterestedness, uprightness, justness, sincerity;
strictness, rigour, austerity, severity.

NBHL (1)

Որ ներէ երկայնմտութեամբ, եւ հատուցանէ անաչառութեամբ. (Փարպ.։)


Անապաշաւ

See full entry →

adj. adv.

impenitent, hardened, obdurated.

NBHL (1)

Որ ինչ ոչ բերէ զապաշաւ. անտրտում. կամակար.


Անաստուածպաշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

idolatry.

NBHL (1)

Նոյն ընդ անաստուածութիւն՝ լայնաբար առեալ. կռապաշտութիւն. ամպարշտութիւն. փութփերէսթլիք, տինսիզլիք, քեաֆիրլիք.


Անարատ, ից

See full entry →

adj.

immaculate, without sin, innocent, irreproachable;
clear, refined;
intact, pure, whole, perfect.

NBHL (1)

ἅμωρος, imaculatus, sine labe. շէքեսիզ, զերէսիզ. Ազատ յարատոյ ըստ մարմնոյ.


Անբառաչ

See full entry →

adj.

without bellowing, — roaring, — bleating.

NBHL (1)

Զանբառ խօսս մերժեա՛ ի քեն. զայն միայն խօսեա, որ քեզ օգուտ բերէ եւ ընկերին. Զի վայրապար խօսք՝ պոռնկութիւն է շրթանց. (Վրք. հց. ձ։)


Անբաւ, ից

See full entry →

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

NBHL (1)

Անբաւ աղէտք, կամ դարմանք։ Անբաւք յերէոցն. (Պիտ.։)


Անբեր

See full entry →

adj.

cf. Անբեղնաւոր.

NBHL (1)

ἅφορος. non frugifer, sterilis. Որ չունի բերս. անարդիւն. անպտուղ. անբեղուն. ամուլ. հասըլսըզ, պերէքթսիզ.


Անբնակ

See full entry →

adj.

houseless;
uninhabited, desert;
— առնել, to depopulate, to unpeople.

NBHL (1)

Անմաքուր այսն ոչ ներէ անտուն լինել եւ անբնակ։ Օտար առաջի անկեալ՝ անտուն, անբնակ, ընկա՛լ յաղագս այնորիկ՝ որ վասն քո օտարացաւ. (Ածաբ. մկրտ.։)


Անդամ, ոյ, ոց

See full entry →

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.

NBHL (1)

Փառաւորութիւն միոյ անդամոյն բոլոր անդամոցն բերէ զխնդութիւն. (Խոսր.։)


Անդամալոյծ, լուծի, ծաց, ծից

See full entry →

adj. s.

paralytic, palsical.

NBHL (1)

Անկեալ դնէր, կամ դնի անդամալոյծ։ Բերէին անդամալոյծ մի բարձեալ ի չորից։ Զլուսնոտս եւ զանդամալոյծս. եւ այլն։


Անդառնալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

irrevocable;
cf. Անդարձ.

NBHL (1)

Տեսեալ Արարչին զանդառնալի միտս ազգաց։ Ոչ այնքան ընդ խոտորումն մեղադիր են, որքան ընդ անդառնալի միտսն. (Մեսր. երէց.։ Մխ. երեմ.։)


Ամօթալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

shameful, disgraceful, ignominious, scandalous.

NBHL (1)

αἱσχρός, τό αἱσχρόν turpis, deformis, inhonestus, probrosus Որ ինչ բերէ զամօթ. ամաչելի. արժանի ամաչելոյ, անվայել. անարժան. յոռի. զազիր. տգեղ. անպարկեշտ. գարշ. եւ գարշելի կամ անարգ ինչ. խպնելու բան. այըպ՝ ութանաճագ շէյ.


Այբբեն

See full entry →

s.

cf. Այբուբենք.

NBHL (2)

Ալֆավիդայ. յայնմ տեղւոջ՝ ուր այբբենքն են գրեալ։ Կոմիտաս արար զերգս շարականաց հայերէն այբբենիւք, որոյ սկիզբն է այս, Անձինք նուիրեալք. (Մաշտ. ջահկ.։ Վրդն. պտմ.։)

Մեկնեաց զայբուբենսն զամենայն։ Ի հայերէն այբուբենսն. (Ճ. վրք. ածաբ.։)


Այբուբենք, ից

See full entry →

s.

alphabet.

NBHL (2)

Ալֆավիդայ. յայնմ տեղւոջ՝ ուր այբբենքն են գրեալ։ Կոմիտաս արար զերգս շարականաց հայերէն այբբենիւք, որոյ սկիզբն է այս, Անձինք նուիրեալք. (Մաշտ. ջահկ.։ Վրդն. պտմ.։)

Մեկնեաց զայբուբենսն զամենայն։ Ի հայերէն այբուբենսն. (Ճ. վրք. ածաբ.։)