Your research : 1 Results for տէրունական

Տէրունական, ի, աց exact entry

See full entry →

adj.

Lord's, dominical;
— աղօթք, the Lord's prayer;
— տուն, church;
— օր, sunday;
— գիրք, Holy Scriptures.

NBHL (6)

Արեգակն ի հարկէ ծառայէ տէրունական հրամանին։ Նուիրէին ի սպաս տէրունական սեղանոյն։ Շինել զտէրունական տուն։ Տարաւ ի տէրունական տունն։ Դառնալ ի տուն տէրունական (այն է եկեկղեցի, տաճար). (Եզնիկ.։ Եղիշ. ՟Գ։ Զենոբ.։ Աթ. անտ.։ Անան. եկեղ։)

Պանծանլի եւ տէրունական։ Ի տէրունականացն կերակրիլ. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա։)

Մարմին տէրունական, եւ արիւն փրկչական։ Զոր առ մարմինն տէրունական լրբութեամբ յանցեաւ անարժան հաղորդութեամբն։ Մարմնակիցք տէրունական մարմնոյն. (Ժմ.։ Իգն.։ Ագաթ.։)

Անկաւ զըսնջօքն տէրունականօք։ Բուռն հարեալ զտոտիցն տէրունական. (Սեբեր. ՟Ա։ Ճ. ՟Բ.։)

Անհասանելի տէրունական յայտնութիւնն աշխարհի ծագեցաւ։ Առաքեալն պօղոս զմիաւորութիւն տէրութեանն զոր ունի տէրունականն մարդ հանդերձ աստուածեղէնն բանիւ, ծայրագոյն նշանակեաց։ Վնասակարս առ տնօրինականսն տէրունականս։ Զտէրունականն մի՛ մոռանայք (պատուէր). (Շար.։ Աթ. ՟Ը։ Նար. ՟Ի՟Է. ՟Հ՟Բ։)

Յութերորդում տէրունական աւուրն (այսինքն ի կիրակէի) ազատեալ եղեւ. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Definitions containing the research տէրունական : 98 Results

Տէրունեան

See full entry →

adj.

cf. Տէրունական.


Տէրունի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj.

cf. Տէրունական.

NBHL (3)

κυριακός, -κή, -κόν dominicus, -a, -um ἰερός sacer. Սեպհական տեառն աստուծոյ. տէրունական. տէրունեան.

ՏԷՐՈՒՆԻ. գ. κυριακή (ἠμέρα ) dominica (dies). Օր տէրունական, այսինքն կիրակէ.

ՏԷՐՈՒՆԻ. գ. κυριακόν dominicum ἰερόν sacrarium, sacellum, templum. Տուն տէրունական. տաճար. եկեղեցի եւ ժողովուրդ. ուխտ եկեղեցւոյ.


Արութիւն, ութեան

See full entry →

s.

virility, manhood;
courage, valour;
fortitude, virtue;
male sex;
seed of man.

NBHL (1)

Եթէ արութիւնք թորեսցեն ի տէրունական սեղանն. (Փիլ. քհ. ՟Ժ՟Ա։)


Ատենաբանեմ, եցի

See full entry →

vn.

to harangue, to speak in public, to declaim.

NBHL (1)

Մեզ զծնունդ տէրունական ատենաբանեաց աւետարանիչն։ Ատենաբանել զյաղագս Մկրտչին բան դադարեցուցի. (Ճ. ՟Գ.։)


Արդիւն

See full entry →

cf. Արդիւնք.

NBHL (1)

Բանն տէրունական՝ արդիւն եղեւ յաւիտենական։ Զի հաստատեսցէ արդեամբն զբան։ Որ ինչ աստ է, ստուեր է. եւ որ ինչ անդ՝ արդիւնք անշարժքօ եւ հաստատունք։ Այս է ճշմարտութեան անհակառակելի արդիւնք, յորժամ զթշնամիս ոք կոչիցէ վկայս. (Ոսկ.։)


Բոցանիշ

See full entry →

cf. Բոցաճաճանչ.

NBHL (1)

Երեւեալ նշան տէրունական խաչին բոցանիշ փայլմամբ։ Խաչ քո եղիցի մեզ ապաւէն բոցանիշ փայլմամբ իւրով. (Շար.։)


Բազմահամբար

See full entry →

adj.

that has much provision, well provided with necessary things.

NBHL (1)

Ներսէս տօնօղ տօնից տէրունականաց ... բազմահամբար պատրաստութեամբ ըստ իմանալի մտաց փայլման. (Սկեւռ. լմբ.։)


Աշխարհագրութիւն, ութեան

See full entry →

s.

geography;
— բնական, physical -;
— քաղաքական, political -.

NBHL (1)

Ի լինել աշխարհագրութեան առ օգոստոսիւ։ Յառաջ քան զտէրունական ծնունդն տնօրէնութեամբ իմն եղեւ ազգին աշխարհագրութիւն. (ՃՃ.։)


Բարեբանեմ, եցի

See full entry →

va.

to bless, to praise.

NBHL (1)

Ի տէրունականս երանութենէ բարեբանի հեզն. (Շ. մտթ.։)


Անվիշտ

See full entry →

adj.

without pain, that has nothing to suffer.

NBHL (1)

Ո՛չ է անվիշտ տէրունական հրամանացն լռութիւն. (ՃՃ.։)


Խորանաձեւ

See full entry →

adj.

tent-shaped or bell-shaped.

NBHL (1)

Ի վերայ խորանաձեւ ծածկութեանն նշան տէրունական խաչին. (Փարպ.։)


Խթիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to thrust one's self in, to creep into.

NBHL (1)

Ոչ ընդարձակեցուցեալ եւ խթնեալ նաւակատեօք։ Զամենայն տէրունական տօնից վիճիլսն թխնուլ յերեկոյն. (Մխ. ապար.։)


Խթնում

See full entry →

vn.

cf. Խթնիմ.

NBHL (1)

Ոչ ընդարձակեցուցեալ եւ խթնեալ նաւակատեօք։ Զամենայն տէրունական տօնից վիճիլսն թխնուլ յերեկոյն. (Մխ. ապար.։)


Խծբծեմ, եցի

See full entry →

va.

to censure, to criticize;
to discuss, to examine, to debate, to sift.

NBHL (1)

Մի ինչվայրապար զբանս խծբծիցեն։ Զի՞ խծբծիցես զմեր բանս։ Մի՛ զբանս տէրունականս բամբասեր, եւ մի՛ զկրօնսն խծբծեր. (Սեբեր. ՟Գ. ՟Դ. ՟Է։)


Իմաց

See full entry →

cf. Իմացութիւն;
— առնել տալ, cf. Իմացուցանեմ.

NBHL (1)

Նախ իմա՛ց լեր (կամ նախիմաց լեր) զտէրունական օրինադրութեանսն. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Լուցումն, ման

See full entry →

s.

lighting or setting on fire;
illumination;
fire, conflagration.

NBHL (1)

Լուցմունք ղամբարաց։ Զտօնս տէրունականս մեծարել լուցմամբ եւ նուիրօք. (Նար. ՟Լ՟Ա. եւ Նար. երգ.։)


Իւղաբեր, ից

See full entry →

adj.

that produces, or brings oil, ointment or essence.

NBHL (1)

μυροφόρος unguentum portans, vel tenens. ըստ յն. միւռոնաբեր. այսինքն Բերօղ զիւղս անոյշս եւ զխունկս յօծանել զմարմինն տէրունական. cf. ԽՆԿԱԲԵՐ, եւ նովին նշանակութեամբ ԽՆԿԱԶԳԵԱՑ.


Խաչեմ, եցի

See full entry →

va.

to crucify, to fix on the cross.

NBHL (1)

Զխաչողսն ճեպէր ի տէրունական մահն. (Խոր. հռիփս.։)


Առաջաւոր, աց

See full entry →

adj.

proposed;
precedent, prior, first;
—ք, first-fruits.

NBHL (1)

Կոչին առաջաւորք, զի յառաջաւոր է տէրունական պահոցն։


Առաջի

See full entry →

prep. adv. v. imp.

before, in presence of, in front of, opposite;
forward;
— իմ, before me, in my presence;
գնալ —, to go before, to precede;
— առնել, դնել, արկանել, to propose, to assert, to project, to offer, to represent, to produce to decree, to exhibit, cf. Յառաջարկել, cf. Յառաջադրել, cf. Առարկանել, cf. Մատուցանել;
to explain, to declare;
— կալ, to present one's self, to appear, to resist, to oppose, cf. Դիմադրել, cf. Տոկալ;
— կայ, which is or are in front, forward, before;
որ —ս կայ խրատ, the present maxim;
կամքն — կան ինձ, I have the will before me;
ինձ չարն — կայ, the ill is near me;
զոր ասել կայ մեզ —, what we have to say;
ամենեցուն մեզ յանդիման լինել կայ —, it is necessary for us all to appear before.

NBHL (1)

Մարմին տէրունական եւ արիւն փրկչական կայ առաջի.( Պտրգ. այսինքն ի մօտոյ հանդերձեալ է լինել։)


Առասանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

name, title;
diction, elocution;
tale, recital.

NBHL (1)

Զտէրունականն զառասանութիւն. (Կանոն.։)


Առաքեմ, եցի

See full entry →

va.

to send, to dispatch, to expedite;
անդրէն —, to send back, to return.

NBHL (1)

Առաքեմ զաղօթսն տէրունականս նմին գան մահու. (Նար. ՟Կ՟Զ։)


Զլացողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

denial;
recantation, refusal;
wrong.

NBHL (1)

Այսպիսիքս տան պատճառ վայրապարաց զրպարտողաց մարդկան ի զլացութիւն եւ ի զրախօսութիւն տէրունական գրոցն. (Փիլ. լին. ՟Գ. 4։)


Զլացութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Զլացողութիւն.

NBHL (1)

Այսպիսիքս տան պատճառ վայրապարաց զրպարտողաց մարդկան ի զլացութիւն եւ ի զրախօսութիւն տէրունական գրոցն. (Փիլ. լին. ՟Գ. 4։)


Զլացումն, ման

See full entry →

s.

cf. Զլացողութիւն.

NBHL (1)

Այսպիսիքս տան պատճառ վայրապարաց զրպարտողաց մարդկան ի զլացութիւն եւ ի զրախօսութիւն տէրունական գրոցն. (Փիլ. լին. ՟Գ. 4։)


Երկթեւեան

See full entry →

cf. Երկթեւ.

NBHL (1)

Երկթեւեան նշանս տէրունական. (Շ. բարձր.։)


Երեւութիւն, ութեան

See full entry →

s.

apparition, manifestation;
appearance;
representation.

NBHL (1)

Բախեալ ի սուրբ տէրունական երեւութենէն՝ գոհանայ։ Ի դիմացն, այսինքն ասեմ՝ յերեւութենէ առաքինութեան եւ իմաստութեան պակուցեալ եմ։ Թուի բարւոյ երեւութիւն տալ. (Փիլ.։)


Գինդ, դնդաց, դից

See full entry →

s.

ear-ring, buckle, ear-drop.

NBHL (1)

Ընդ ունկանն գնդի վայելչականն զարդու զանստուեր յիշատակ տէրունականդ ձայնի. (Նար. ՟Լ՟Գ։)


Դիազարդ, աց

See full entry →

s.

that dresses a dead body.

NBHL (1)

Դիազարդքն որ խնկեցին զմարմինն տէրունական. (Եղիշ. թաղ.։)


Անմիտ, մտի, աց, ից

See full entry →

adj.

mad, silly, brainless, senseless, stupid, foolish, irrational, crazy.

NBHL (1)

(Ապողինար) մարդ անմիտ ընդունելով զտէրունականն։ Եթէ յանմիտ մարդ յուսացաւ, առանց մտաց արդարեւ է. զի եւ ո՛չ անմիտ կենդանի մարդն է. (Առ որս. ՟Թ։)


Անջինջ

See full entry →

adj.

indelible;
slovenly.

NBHL (1)

Անջինջ տէրունական պատգամ։ Անջինջ արձակեալ է։ (Փիլ. իմաստն.։)


Այպն

See full entry →

s.

raillery, mockery, derision;
— կատականաց, ignominy, contempt;
— առնել, — եւ կատակ առնել, — կատականաց առնել, to jeer, to deride, to mock, to ridicule, to rail, to insult, to despise, to scorn;
— լինել, to be derided or a laughing-stock.

NBHL (1)

Այպն առնէ զտէրունական բանիւս. (Շ. մտթ.։)


Անբեկանելի, լւոյ

See full entry →

adj.

infrangible.

NBHL (1)

Ոչ կարաց լուծանել զանբեկանելի կնիքն տէրունական. (Եղիշ. ննջ.։)


Կարգաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

regularity, order, method;
arrangement regulation;
— հասարակաց աղօթից, office, divine service.

NBHL (1)

Կարգաւորութիւն հասարակաց աղոթից։ Զբուանդակ կարգաւորութիւնս պաշտաման ժամուց։ Կարգաւորութիւն եւ հրահանգ տէրունական տօնից։ Այս ամենայն կարգաւորութիւն արտաքոյ եկեղեցւոյն կատարի։ Զողորմեայն փառս տալով չաւարտեն, որպէս կարգաւորութիւն է. (Ժմ.։ Յհ. կթ.։ Տօնացույց։ Մաշտ.։ Խոսր.։)


Կացուրդ, ցրդից, դոց

See full entry →

s.

solemn or general assembly;
reunion, popular gathering;
festival day, fair-day;
solemnity, pomp;
solemn games, spectacle;
hymn, canticle.

NBHL (1)

Երգեաց կացուրդ ծննդեանն քրիստոսի քաղցրաձայն եղանակաւ։ Երգեաց ի տէրունական տօնս կացուրդ հազարս. (Հ. կիլիկ.։)


Կենդանագիր, գրաց

See full entry →

s.

portrait, likeness, picture;
painter;
հասակաչափ՝ փոքր՝ մանրանկար —, full-length, half-length, head-size, miniature portrait;
գեղեցիկ՝ ճշգրիտ —, fine, exact portrait;
տալ հանել զ—, to get one's picture drawn or painted, to have one's likeness taken;
cf. Լուսանկար.

NBHL (1)

աբգար առաքեաց կենդանագիր յերուսաղէմ առ ի գրել զտէրունական պատկերն. (Դամասկ.։)


Կենեղուտ

See full entry →

adj.

alive, living;
vital;
vivacious.


Կենսակիր

See full entry →

adj.

vivifying, salutary;
alive, lively.


Կիրակէ, ից

See full entry →

s.

sunday, the Lord's day.


Ճեպեմ, եցի

See full entry →

va.

cf. Ճեպեցուցանեմ.

NBHL (1)

Որպէս երբեմն զխաչօղսն ճեպէր ի տէրունական մահն. (Խոր. հռիփս.։)


Հետ, ոյ, ոց

See full entry →

s.

trace, track, print, foot-mark;
vestige, footstep;
pace, step;
way, path;
—ք, iron rail, rail;
ի —ոյ, from behind, from the rear;
—ք նաւու, track of a ship;
—ք կառաց, cart-rut, wheel-rut;
—ք ամպոց, traces of cloud;
—ք գազանաց, trail, track or scent of animals;
—ք վիրաց, cicatrix, scar;
վաղվաղակի կամ զ—, quick ! come on ! courage !
կորուսանել զ—ս, to lose the traces of;
զ— լինել, to apply oneself, to give or addict oneself;
ընդունայն զ— եղեն, they have attempted or tried in vain.

NBHL (1)

Շրջէր ի տեղիս տէրունական, եւ երկիր պագանէր հետի ոտից նորա. (Պիտառ.։)


Հետեւաբար

See full entry →

adv.

consequently, in consequence, of course.

NBHL (1)

Արդ՝ հետեւաբար մեզ զծնունդն տէրունական ատենաբանեաց. (Անթիպատր։)


Կազմակերպեմ, եցի

See full entry →

va.

to project, to figure, to form, to fashion, to construct.

NBHL (1)

Մարմինն տէրունական կազմակերպեալ ի հոգւոյն սրբոյ։ Եւ զայն կազմակերպել կամեցաւ, թէ չէր հակառակ եւ օտար յօրինացն։ Այլով ձեւով իբր երկիւղածութեամբ զայն զնոյն կազմակերպել կամեցան. (Ոսկ. յհ.։)


Համաբնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

homogeneousness, connaturality, consubstantiality.

NBHL (1)

Համաբնութիւն մեզ (մարդկութիւնն քրիստոսի)։ Ապա ուրեմն համաբնութիւն մեզ է տէրունական մարմինն. (Բրս. թղթ.։)


Համաբուն

See full entry →

cf. Համաբնեայ.

NBHL (1)

Հաւանեցուսցեն զքեզ՝ համագոյ եւ համաբուն ասել զտէրունական մարմին մարդկային բնութեանս. (Յհ. իմ. երեւ.։)


Ղօղակ, աց

See full entry →

s. adj.

swimmer;
aquatic animal, fish;
hidden.

NBHL (1)

Բազմանային ձկունքն (ի նաւն պատրոսի). քանզի փութանային ղօղակքն՝ թէ ո՞վ յառաջագոյն սպասաւորեսցէ տէրունական հրամանին. (Ոսկ. ղկ.։)


Միաշաբաթ, ուց

See full entry →

cf. Միաշաբաթի.

NBHL (1)

ՄԻԱՇԱԲԱԹ ՄԻԱՇԱԲԱԹԻ. μία σαββάτων una sabbatorum, vel sabbati κυριακή (ἠμέρα ) dominica (dies). Միով աւուրբ զկնի շաբաթ աւուր. որ եւ առաջին օր շաբաթուն՝ այսինքն եօթնեկի. կիրակէ, այսինքն տէրունական՝ օր յարութեան քրիստոսի.


Միաշաբաթի, թւոյ

See full entry →

s.

first day of the week, sunday.

NBHL (1)

ՄԻԱՇԱԲԱԹ ՄԻԱՇԱԲԱԹԻ. μία σαββάτων una sabbatorum, vel sabbati κυριακή (ἠμέρα ) dominica (dies). Միով աւուրբ զկնի շաբաթ աւուր. որ եւ առաջին օր շաբաթուն՝ այսինքն եօթնեկի. կիրակէ, այսինքն տէրունական՝ օր յարութեան քրիստոսի.


Միաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s. fig.

union, junction, conjunction;
adhesion, combination;
reunion;
incorporation;
gluing;
copulation, pairing;
unanimity.

NBHL (1)

Զմիաւորութիւն տէրութեանն, զոր ունի տէրունականն մարդ հանդերձ աստուածեղէնն բանիւ. (Աթ. ՟Ը։)


Պարունակեմ, եցի

See full entry →

va.

to surround, to encompass, to encircle;
to comprehend, to contain, to enclose, to embrace.

NBHL (1)

Յայտնագոյն բարեպաշտութեանն ապացոյցք են, զորս պարունակենն տէրունական գիրքն. (Փիլ. իմաստն.։)