Definitions containing the research չ : 10000 results

Անհայր

adj.

fatherless.

· Calfa

NBHL (4)

ἅπατωρ. patris expers. Որոյ չիք հայր. հայր չունեցօղ. աթասըզ. պապասըզ. Զմելքիսեդեկէ ասի, ըստ որում չիք հայր նորա նշանակեալ ի սուրբ գիրս.

Անհայր, անմայր, չհամարեալ յազգս (այս ինքն յազգահամարի). (Եբր. ՟Է. 5։)

Անառաջնորդ. ուր չիք հայր վանաց.

Հայր ոչ եթէ անհայր (կամ անհօր) վանիցն լինել. (Լմբ. պտրգ.։)


Անհանգէտ

adj.

not conformable, dissimilar, unequal;
inconsequent, not inferible.

· Calfa

NBHL (2)

ἁσύμβατος. non conveniens, non cohaerens. Ոչ հանգէտ. ոչ յանկաւոր. աննման. անյարմար. անդէպ.

Բաղկացաւ (այս ինչ թիւ) ի հանգիտէն եւ յանհանգիտէն. (Փիլ. լին. ՟Ա. 91։)


Անհանգիստ

adj. adv.

restless, fretful, agitated;
turbulent, unquiet, tumultuous;
incessantly, always;
— կալ, to fret, to be agitated, to fidget;
— առնել, to fret, to agitate.

· Calfa

NBHL (3)

Որ ոչ հանգչի. չունօղ զհանգիստ եւ զկայ՝ յերեսաց անդադար աշխատութեանց, կամ տառապանաց, եւ շարժման. ուր ոչ գոյ հանգիստ. րահաթսըզ. արասըզ. պիհուզուր.

Անհանգիստն հազարաւուխտ (որ չտայր դուլ եւ դադար). (Փարպ.։)

Առանց հանգչելոյ. անդադար.


Անհանգիտութիւն, ութեան

s.

disparity, inequality.

· Calfa

NBHL (1)

Վաթսուն եւ չորքն հանգիտութիւն է, յիսուն եւ վեցն անհանգիտութիւն։ Չենք օրէնքն՝ անհանգիտութեան պատմիչ. (Փիլ. լին. ՟Ա. 91. 216։)


Անհանգստութիւն, ութեան

s.

inquietude, uneasiness;
agitation.

· Calfa

NBHL (1)

Չառնուլն կամ չտալն զհանգիստ. րահաթսըզլըգ.


Անհանդարտ

adj.

fidgety, inquiet, noisy.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ոչ կայ հանդարտ. խռովայոյզ.

Անհանդարտք, հպարտք, չարք. (ՃՃ.։)


Անհանդերձ

adj.

unclad, naked.

· Calfa

NBHL (2)

Անհանդերձք, միայն պատմուճանօք։ Ոչ միայն անհանդերձ, այլ եւ ամենայն մասամբ մերկ. (Փիլ. քհ. ՟Ա.։ Փիլ. նխ. ՟բ.։)

Ոչխարք ոչինչ ցանկան պէսպէս խորտկաց, այլ զլոկն զհանդերձ ճարակն ճարակին. (Ոսկ. ես.։)


Անհանդուրժական

cf. Անհանդուրժակ.

· Calfa

NBHL (2)

Անհանդուրժելի արդեօք զծախիցն իցէ առնել յոլովութիւն ընչից. (Պիտ.։)

ԱՆՀԱՆԴՈՒՐԺԱԿԱՆ ԱՆՀԱՆԴՈՒՐԺԵԼԻ Որում անհնար է կամ դժուարին է հանդուրժել. անժուժալի. անըմբերելի. անբերելի. անտանելի. ահաւոր եւ սաստիկ յոյժ. որ քաշելու՝ դիմանալու՝ տարւելու բան չէ. տայանըլմազ. չէքիլմէզ. կեօթիւրիւլմէզ. ἁφόρητος. intolerabilis.


Անհանդուրժելի

cf. Անհանդուրժակ.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՀԱՆԴՈՒՐԺԵԼԻ ԼԻՆԵԼ. իբր չկարել տանել. դժկամակիլ յոյժ.


Անհանճար, ից, աց

adj.

foolish, imprudent, ill-advised.

· Calfa

NBHL (4)

Անհանճարիցն եւ խստապարանոցաց մարմնաւոր իմն տեսիլքն վայելէին։ Ոմանք յանհանճարիցն ասեն։ Անհանճարացն ոչ այնպէս պատուհասք ծանունք թուին, որպէս տանջանքն ահագինք։ Զանհանճարացն ճառել. (Ոսկ.։)

Անհանճար հոգիք ոչ ախորժեն առնուլ դեղ. (Շ. մտթ.։)

Չէ՛ անհանճար սգոյ այնպիսի արտօսր, այլ՝ գթոյ եւ խնամոց, եւ միւսն անհանճար սգոյ է։ Տրտմութիւն անհանճար։ Կամելն Աստուծոյ ո՛չ անհանճար ինչ է։ Զի՞նչ բան զայն անհանճարոյ կայցէ. (Ոսկ.։)

Զի՞նչ պէտք անմիտ եւ անհանճար բանից. (Խոր. ՟Ա. 31։)


Անհանճարաբար

adv.

foolishly, imprudently.

· Calfa

NBHL (2)

Անհանճարաբա՛ր ասելն, զիա՞րդ հնար է այսմիկ լինել։ Ո՛չ ըողուլ անհանճարաբար, զոր ինչ գործելն էր պարտ. (Պրպմ.։)

Ոչ անհանճարաբար զանմտութիւնս նոցա շահիս։ Ընթեռնումք հատակոտորս եւ անհանճարաբար. (Առ որս.։)


Անհանճարական, ի, աց

cf. Անհանճար.

· Calfa

NBHL (1)

Մի՛, վասն զի շնորհաց է փրկութիւնն, անհանճարական ինչ համարիցիս։ Մի՛, յորժամ ցասումն լսիցես, կարիս ինչ անհանճարականս կարծիցես զԱստուծոյ. (Ոսկ. ես.։)


Անհանճարութիւն, ութեան

s.

folly, imprudence;
insipidity, dulness.

· Calfa

NBHL (1)

Զի՞նչ քան զայն անհանճարութիւն տգեղագոյն կայցէ։ Յայնպիսի անհանճարութիւնս (յն. յանզգայութիւն) հասաք, մինչ՝ եւ յանիրաւութենէն չտալ. (Ոսկ. մտթ.։)


Անհաշիւ

cf. Անհամար.

· Calfa

NBHL (1)

Որ չանկանի ի հաշիւ. անհամար. անթիւ. հիսպսըզ.


Անհաշտ

adj.

implacable, irreconcilable.

· Calfa

NBHL (1)

ἁκατάλλακτος, ἅσπονδος, ἁσύμβατος. implacabilis, pacificatione alienus, irreconciliabilis. Որ ոչ հաշտի. անհաշտելի. անողոքելի. եւ ուր չիք նշան հաշտութեան. պարըշմազ. պարըշըգսըզ. իսլահ օլունմազ.


Անհաշտական, ի, աց

cf. Անհաշտ.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաշտեցելոց ծնաւ համոզիչ. յն. անհաշտ ատեցելոց ծառայից. (Ոսկ. յաւետիս.։)


Անհաս, ից

adj.

imperceptible, incomprehensible, inconceivable;
unripe.

· Calfa

NBHL (9)

Ոչ տենչայ անհասիցն. (Սահմ. ՟Ժ։)

Իբր անհաս ոչ ըմբռնական։ Յընթացս թեւոց թեթեւոց հողմոց անհաս երագմամբ։ Փախեաւ որպէս անհաս։ Պատուար անհուպ եւ անհաս մատուցման դժնեայ դժրողաց. (Նար.։)

Ոչ եթէ զանհաս բնութենէն կարիցէ ոք ճառել։ Զանհասն զիա՞րդ ոք կարիցէ քննել։ Անհաս ի քննողաց։ Անհաս մտաց եւ խորհրդոց. (Ագաթ.։)

Յորժամ իմանան զնա, յայնժամ ճանաչեն՝ թէ անհաս է. (Լմբ. սղ.։)

Անհաս մնայ բանս։ Յայտնի է բանս, եւ ըստ պարզ տեսութեան անհաս։ Վարք առաջին սրբոցն եւ բանք՝ իբր զանհաս թուին յաչս մեր. (Լմբ. սղ.։)

Ոչ հասու. ոչ լիով խելամուտ. անգէտ. անտեղեակ. ἁγνοῶν. ignorans, minime comprehendens.

Անհասք Աստուածաշունչ գրոց եղեալք՝ մոլորեցան յաղագս ճշմարտութեանն. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)

Անհաս եղայ, եւ ոչ կարացի հետազօտել խորհրդոցն Աստուծոյ. (Նար. երգ.։)

ἁνέφικτος. inaccessus, non assequendus. Յոր չէ մարթ հասանել. անմատոյց. եւ անհնար ի ձեռս բերել կամ ստանալ. որուն որ հասնիլ չըլլար. եէթիշիլմէզ. եանաշըլմազ.


Անհասական, ի, աց

cf. Անհաս.

· Calfa

NBHL (1)

Շարժիմ յաւէտ՝ թռչիմ արագ՝ անհասական. (Շ. իմ. եղ.։)


Անհասանելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհաս.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ տենչալ անհասանելեացն. (Սահմ. ՟Դ։)


Անհասութիւն, ութեան

s.

incomprehensibility;
unripeness.

· Calfa

NBHL (6)

Անհասութեամբն սքանչելի երեւի. (Ածաբ. ծն.։)

Յառաջ քան զյաւիտեանս մշտնջենաւորութեամբ եւ անհասութեամբ (յն. անհասաբար) ի հօրէ ծնեալ. (Կոչ. ՟Դ։)

Կամ չհասանելն իրաց մինչեւ առ մեզ. չանկանելն ի ձեռս.

Եւ ոչ լինելն հասու մտօք. չիմանալն. չըմբռնելն տիրապէս.

Բազում ինչ է՝ որ միտքն իմանայ զԱստուծոյ, եւ բանն տկարանայ, եւ ոչ տրտմի ընդ անհասութիւնն. (Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ա։)

Զսքանչացումն ընդ անհասութիւն խառնեալ։ Անհասութիւն հասողացն ... Անբան անհասութիւն. (Լմբ. էր ընդ. եւ Սղմ.։)


Անհաստատ

adj.

inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.

· Calfa

NBHL (2)

Կամ որ չէ հաստատուն յառաքինութեան. յողդյողդ մտօք եւ կամօք. տկարամիտ. թուլամիտ. տկար.

ἅστατος, ἁστήρικτος, ἁβέβαιος. inconstans, fluxus, incertus, invalidus. Որ չունի զհաստատութիւն, անկայուն. շարժուն. դիւրափոփոխ. այլայլակ. անհիմն. անհաւաստի. թէմէլսիզ. էյրէթի. պիգարար.


Անհաստատութիւն, ութեան

s.

inconstancy, instability, mutability, frailty;
fragility.

· Calfa

NBHL (1)

Հեթանոսական ուսմանցն անհաստատութիւն. (Նիւս. սքանչ.։)


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

· Calfa

NBHL (12)

Ոչ հատանի, զի անհատ բնութիւն է. (Սարգ.։)

Անհատ ասի, որ ոչ հատանի, եւ ոչ բաժանի. որպէս գիծ եւ կէտ. (Դամասկ.։)

Կամ եզականն տեսակի, որ ոչ բաժանի յիւրմէ.

Անհատք կոչին վասն զի բաժանելով ոչ կարեն պահել զառաջին տեսակն. (Անյաղթ պորփ.։)

Անհատք ասին, զի ի յատկութեանց բաղկացաւ իւրաքանչիւրն, որոց հաւաքումն ոչ ի վերայ այլոց ուրուք եղիցի ըստ մասնեայցն. (Պորփ.։)

Ո՛չ է կարողութիւն զքտնիօնութիւն անհատիցն գիտել, այլ զբնութիւն։ Ի տեսակէ յանհատս, որպէս զհանուր մարդ բաժանեմք ի Սոկրատէս, ի Պղատոն, Յալկիպիադ, եւ յիւրաքանչիւր յանհատս. (Սահմ. ՟Է. ՟Ժ՟Ը. եւ այլն։)

Ոչ կտրեալ կամ հատեալ ի բաց. անխզելի. անքակ. ամբողջ անարատ. ἅτμητος, ἁρραγής, ἁλώβητος. non decisus, non fractus, illaesus եւ այլն. քեսիլմէմիշ. քեսիլմէզ.

Փշրեալ, եւ բաշխի ի մասունս անհատս։ Նուիրեալ, եւ ի մասունս անհատս բաշխեալ. (զի յիւրաքանչիւր մասին սուրբ հաղորդութեան է նոյն Քրիստոս ամբողջ) (Նար. ՟Խ՟Է. ՟Ծ՟Գ։)

Հրեղէն բերանով զանհատ սուրբ սուրբն ասելով։ Ձայնք պաշտօնէից ի տուէ եւ ի գիշերի անհատ էին ... Անհատ աղօթիւք. (Եղիշ. խչ. եւ Եղիշ. պատմ.։)

Այրէ ի սպառ՝ բայց ոչ ծախէ, անհատ պահէ միշտ ի յերեր. (Շ. եդես.։)

Զքահանայականն փչումն անհատ կարդալով. իբր անընդհատ. ἅρραγον այժմու յն. ἅρωγον օգնական։

ἅτμητος. non sectus, indivisibilis, ἅτομος, atomus, individuus, insecabilis, στιγμή, punctum. Ոչ հատեալն, եւ ոչ հատանելին. անբաժանելի. որ ոչ մասնատի, կամ չունի մասն. եւ Հիւղէ. կէտ. վայրկեան. պէօլիւնմէզ, շախս, զաթ.


Անհատաբար

adv.

indivisibly, inseparably;
individually.

· Calfa

NBHL (1)

Լալ աչաց, եւ կրճել ատամանց անհատաբար. (Զքր. կթ. Մտթ.։)


Անհատական, ի, աց

adj.

individual, atomic.

· Calfa

NBHL (2)

Նոյն ընդ անհատ. որպէս անբաժանելի. եւ ոչ հատեալ.

Ոչ նուազանային անհատական շնորհք մարգարէութեան (ի Մովսիսէ). (Լմբ. հանգ.։)


Անհատուցումն, ման

adj.

that cannot be payed.

· Calfa

NBHL (1)

Որոյ չիք հատուցումն կամ վճար, իբր անփոխատրելի.


Անհարազատ

adj.

illegitimate, bastard, base-born, natural;
altered, corrupted, false.

· Calfa

NBHL (2)

Ո՛չ հարազատ ազգակից. օտար. հեռաւոր. եապանճը.

Որոյ չի՛ք այլ հարազատ. կամ եղբայր. միածին. միամօր. մէկ հատիկ.


Անհարթ

adj.

crooked, uneven, rough, rugged;
awkward, rude, unpolished, coarse.

· Calfa

NBHL (3)

Կամ անկազմ. չեւ յօրինեալ ըստ պիտելոյն ի դեղ (խոտ թիւնաւոր).

Յայսպիսի իրս անհարթս՝ առ ոչ ուղիղ հայելոյ՝ կարծեցին թէ չար ինչ բնութեամբ իցէ. (Եզնիկ.։)

ἁνώμαλος, ἁνωμαλής. non planus, inaequalis. Ո՛չ հարթ. ո՛չ յարդարեալ. ո՛չ ուղիղ կամ կոկ. անհաւասար. անկանոն. անկարգ. կոշտուպլոշտ, չկոկած, անշնորք. պիչիմսիզ. եօլսուզ. սարփ.


Անհարթութիւն, ութեան

s.

unevenness, inequality of surface;
want of politeness, rudeness, awkwardness, harshness, roughness, coarseness;
— օդոյ, intemperance

· Calfa

NBHL (6)

Ո՛չ ընդունին կնիքս՝ իւրեանց անհարթութեամբ։ Վասն անհարթութեան լեռնայնոյն եւ դաշտայնոյն. (Փիլ. քհ. եւ Փիլ. լին.։)

Ընչեղութիւնք եւ աղքատութիւնք, եւ ամենայն կենացս անհարթութիւնք։ Ամենայն խռովութեամբ եւ անհարթութեամբ յորձանօք մարդկային կեանքս միշտ բերեալ լինի. (Նիւս. կուս.։)

Տե՛ս, ո՛րչափ ինչ անհարթութիւնք են։ Մի միայն ճանապարհ է ազատ յայնպիսի անհարթութենէ. առաքինութիւնն. (Ոսկ. եփես. եւ Ոսկ. ՟բ. տիմ.։)

Որպէս սանձիւք ընդդէմ բաղխելով զխորհրդոցն անհարթութիւն։ Անհարթութիւն բարուց. (Բրս. հայեաց. եւ Բրս. ընչեղ.։)

Զանհարթութիւնն ի պատշաճականսն՝ ուղղակի միաւորութեամբ հանդէպ հաւասարէ. (Նար. խչ.։)

ἁνωμαλία, τὸ ἁνώμαλον. inaequalitas, τὸ ἅστατον, inconstantia. Անհարթ գտանիլն. անհաւասարութիւն. անկարգութիւն. խառնակութիւն. յողդողդութիւն. այլափոխութիւն. կոշտութիւն, միակերպ չըլլալը. տիւզկիւնսիւզլիւք. սարփլըգ. պիգարարլըգ.


Անհարկ

adj.

exempt from tax or impost.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ հարկաւոր. աւելորդ. իգթիզասըզ.


Անհարսնացեալ

adj.

cf. Անհարսն.

· Calfa

NBHL (2)

Անհարսնացեալ ծնունդ (փրկչին). այս ինքն առանց գործակցութեան առն. (ՃՃ.։)

ἁνύφευτος, ἁπειρόγαμος. innupta, nuptiarum expers, intacta. Կոյս անապական. ոչ մտեալ յառագաստ հարսնութեան. պսակեալ որպէս հարսն ընդ փեսայի, այլ առանց մերձաւորութեան. անփորձ յառնէ. անշաղախ. միշտ կոյս, կոյս եւ մայր, մայր եւ կոյս.


Անհարց

adj. adv. without asking.

· Calfa

NBHL (2)

Ոչ հարցեալ զոք, կամ յումեքէ. առանց հարցման. ինքնին, եւ լռիկ. սիւալ էթմէտէն.

Հարցանէր ցՅիսուս, եւ ոչ անհարց եւ անհրաժեշտ (յն. եւ ոչ իւրովի) երթայր. (Ոսկ. մ. ՟Բ. 2։)


Անհաց

adj.

without bread, — the means of subsistence.

· Calfa

NBHL (1)

Երեք մանկունքն ունդ միայն ուտէին անհաց. (Լծ. կոչ.։) եւ (Տօնակ.։)


Անհաւան, ից

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

· Calfa

NBHL (6)

Ոչ եղէ անհաւան երկնաւոր տեսլեանն։ Լուարո՛ւք ինձ անհաւանք։ Ժողովուրդ անհաւան է։ Սիրտ անհնազանդ եւ անհաւան։ Լուիցես նմա, եւ մի՛ անհաւան լինիցիս։ Ձգեցի զձեռն իմ առ ժողովուրդն անհաւան եւ հակառակօղ. եւ այլն։

Ամանս բարկութեան զանհաւանիցն ոգիսն կոչէ. (Սեբեր. ՟Գ։)

Եւ ոչ անսացօղ ո՛ր եւ է բանից.

Մեզ անհաս է, եւ զբօսացելոցս ի վարս մարմնոյ՝ անհաւան ի հաւատալ։ Գիտելն զԱստուած՝ անճառ բանի, եւ անհաւան ունկան։ Կարծեմ ոչ ումեք թուի ասացեալս անհաւան. (Լմբ. սղ.։)

Ոչ անհաւան եւ այլն. (Պիտ.։)

եւ ընդ բայի. ἁπειθής. inobediens, contumax, ἁπειθέω. non obedio. Որ ոչ հաւանի՝ մանաւանդ հրամանաց. անհնազանդ. հեստ. անսաստ. չանսացօղ. անլուր. չմըռօղ. տինկլէմէզ. իդաաթսըզ.


Անհաւանելի

cf. Անհաւանական.

· Calfa

NBHL (3)

Անկար է եւ անվայելուչ եւ անհաւանելի. (Նիւս. բն.։)

Ո՞չ թուի քեզ անհաւանելի իրդ։ Լուսնոյ նմանեցուցանել ոչ է անհաւանելի զՄովսիսի օրէնս. (Պրպմ. ՟Ի՟Է. ՟Լ՟Թ։)

ἁπείθανον. improbabile, non persuabile. Ոչ հաւանելի, անընդունելի. անհաւատալի. անհաճոյ. նամագուլ.


Անհաւանիմ, եցայ

vn.

to differ in opinion, to disagree;
to be obstinate;
to disapprove, to disallow.

· Calfa

NBHL (4)

Անհաւանեսցի չարին, եւ ընտրեսցէ զբարին. (Ոսկ. ես.։)

Անհաւանեցաւ չարին։ Եթէ ըստ Քրիստոսի յառնելոց եմք, ո՞ ոք անհաւանեսցի. (ՃՃ.։)

Մինչ ոչ էր անհաւանեալ Աստուծոյ սատանայ եւ մարդն. (Յճխ. ՟Զ։)

ἁπειθέω. Անհաւան լինել. որ եւ չհաւանել ( (Երեմ. ՟Ժ՟Գ. 25)) չհնազանդել. եւ անսաստել. ստունգանել.


Անհաւանութիւն, ութեան

s.

incredulity;
disapprobation;
obstinacy.

· Calfa

NBHL (3)

Երկրորդս առաւել անհաւանութեանցն ունի ստաբանութիւն։ Այս եւ ոչ մի ինչ յայտնեաց գոլ ցուցանելով առաջիկայ անհաւանութեամբն. (Պիտ.։)

Կամ անհաւատութիւն. դժուարահաւատն լինել. չհաւատալն, եւ անհաւատալի կամ անհաւանելի գոլն. որպէս յն. ἁπιστία. incredulitas, et incredibilitas.

ἁπειθεία. inobedientia, contumacia. Չհաւանելն հրամանաց. հեստութիւն. անհնազանդութիւն. անսաստութիւն. չանսալն. չմռելը. տենկսիզլիք. իդաաթսըզլըգ. ինատ.


Անհաւասար, աց, ից

adj.

unequal.

· Calfa

NBHL (5)

ἅνισος. inaequalis. Որ չէ հաւասար ընդ այլում, այլ առաւելեալ կամ նուազեալ յո՛ր եւ է կարգի. աննման. անհամեմատ. անմիաբան. անհաղորդ. անպայման. հաւսար չեղօղ. ույմազ. պէրապէր օլմայան. նահէմվար.

Երրորդութիւնն՝ ոչ իրաց անհաւասարից թիւն. (Առ որս. ՟Ժ՟Դ։)

Ոչ առ անհաւասարն (վերնագոյնս), այլ առ կրսերագոյնսն։ Զանհաւասարն ի փետրոցն (ըստ գունոյ). (Պիտ.։)

Աննմանք եւ անհաւասարք (ի կրօնս)։ Առ օրէնս երկրի անկցորդ, եւ առ հասարակաց իր՝ անհաւասար. (Նար. խչ. եւ Մծբ.։)

ἅδικος. Անարդար. անիրաւ. եւ աչառանօք.


Անհաւասարութիւն, ութեան

s.

inequality, disparity, disproportion.

· Calfa

NBHL (1)

Որքան է ի միջի մերում անհաւասարութիւն ինչ. (Շ. թղթ.։)


Անհաւաստի

adj.

uncertain, unassured, doubtful;
contingent, casual.

· Calfa

NBHL (2)

Որ ինչ յանհաւաստին հայէր բանն եւ մտածութիւն։ Ասելն ոմանց անհաւաստի մարդոց ըստ յօժարութեան, եւ ոչ ըստ ճշմարտութեան. (Խոր. ՟Բ. 61։ եւ ՟Ա. 21։)

ἁσαφός. incertus. Ոչ հաւաստի. անստոյգ. աներկբայելի. անյայտ. եւ անստուգաբան. պէլիրսիզ. շիւպհէլի.


Անհաւատ, ից

adj.

incredulous, unbelieving, infidel, irreligious;
incredible;
— լինել, to disbelieve.

· Calfa

NBHL (10)

ἅπιστος. infidelis, infidus, perfidus. Որ չունի զճշմարիտ եւ զսուրբ հաւատս. այլակրօն. հեթանոս. կռապաշտ. այլազգի. ոչ խոստովանօղ զՔրիստոս Աստուած. հեռի յաստուածպաշտութենէ. անհաւատարիմ առ Աստուած. անկրօն. անզգամ. տինսիզ. իմանսըզ.

Ազգ անհաւատ։ Ընդ անհաւատս դիցէ։ Մի՛ լինիր անհաւատ, այլ հաւատացեալ։ Անհաւատ արամբն։ Անհաւատ կնաւն։ Լեզուք՝ նշանակի վասն են, ոչ հաւատացելոց, այլ՝ անհաւատից։ Զի՞նչ բաժին կայ հաւատացելոյն ընդ անհաւատին. եւ այլն։ (Որպէս եւ Ես. ՟Ժ՟Է. 10.)

ՅԱՆՀԱՒԱՏՍ ԼԻՆԵԼ. իբր կեղծել չհաւատալ։ (Ոսկիփոր.։)

Ոչ կռուել, եւ ոչ մարտակից լինել ընդ անհաւատսն վայե՛լ է մեզ. (Բրս. հց.։)

Եւ որ ոչ դիւրաւ հաւատայ ամենայն բանի. որ չընծայէ հաւատս չնչին իրաց.

իբր անհաւատալի. անհնարին. դժուարին, երկբայելի. ոչ արժանահաւատ. ἅπιστον. incredibile. ինանըլմազ.

Զի՞նչ անհաւատ թուի ձեզ, եթէ Աստուած զմեռեալս յարուցանէ.( Գծ. ՟Ի՟Զ. 8։)

Անհաւատ էր ապաքէն մարդկութեանս, թէ ի մեռելոցս մք յառնիցէ, իբրեւ՝ որպէս զի թէ անհաւատ իցէ ի մարմնոցն մեռելոց որդեծնութիւն լինել։ Անհաւատ են գործք, եթէ Աստուծոյ Որդի զայս համբերել հաւանեսցի։ Եթէ այն անհաւատ է, եւ այս անհաւատ է. այլ ինձ երկոքին հաւատարիմ են. (Կոչ. ՟Ե. ՟Ժ՟Գ. ՟Ժ՟Դ։)

Անհաւատ պատմութիւնք։ Այսպիսի անհաւատ եւ դանդաչանաց բանից. (Եզնիկ.։)

Եւ որ ոչ հաւատայ բանիցն Աստուծոյ, կամ արժանահաւատ բանի. թերահաւատ. երկմիտ. չհաւտացօղ. ինանմայան. ի թիգատսըզ. ἅπιστων իք. ἁπιστούσα. non credens, incredulus, diffidens. կամ բայիւ non credo, diffido, որ եւ անհաւատանալ.


Անհաւատալի, լւոյ, լեաց

adj.

incredible;
անհաւատալի լինիմ, cf. Անհաւատամ.

· Calfa

NBHL (2)

Թուէր իսկ (գործ) անհաւատալեաց իրաց եւ սքանչելեաց՝ Կիպրիանոս ընդ քրիստոնեայս թուել երբէք. (Ածաբ. կիպր.։)

որ ասի եւ ԱՆՀԱՒԱՏ (ըստ ՟Ե նշ). Դժուարաւ հաւատալի. կամ անդէպ թուեցեալ ի հաւատալ. եւ ի վեր քան զմիտս կամ զկարծիս. չհաւտալու. ինանաճագ շէյ տէյիլ. վասֆէ կէլմէզ. ἅπιστος, ἁπιστότατος, ἁπίθανος, -ον. incredibiis, -le


Անհաւատամ, ացայ, ացի

va. vn. to disbelieve.

· Calfa

NBHL (5)

Անհաւատալ դէպ լիցի, որ մշակութեան անփորձ է։ Եւ ոչ յաղագս այլոցն անհաւատասցէ ոք. (Նիւս. կազմ.։)

Զոր ինչ լսէք զնորա պատմութիւնս, մի՛ անհաւատայք (կամ մի՛ անհաւատանայք), այլ սակաւ քան զարժանն լուեալ համարեցարո՛ւք. (Աթ. անտ.)

Անհաւատալն (կամ յանհաւատալն, յն. ոչ հաւատացեալ) զլեզուն կապեաց (ձայնն բարբառոյ), եւ յերեւելն՝ տայ հօրն զազատութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)

Ոչ ոք անհաւատանայ նմա, (կամ անհաւատանայր)։ Ի դէպ էր անհաւատանալ։ Թէ ոք հանդերձելոցն անհաւատանայ։ Մի՛ վասն զի ոչ տեսանես, անհաւատանաս. (Ոսկ. յհ.։)

եւ ԱՆՀԱՒԱՏԱՄ ԱՆՀԱՒԱՏԱՆԱՄ որ եւ ԱՆՀԱՒԱՏԵԼ, ԱՆՀԱՒԱՏ ԼԻՆԵԼ. այս ինքն չհաւատալ. թերահաւատել. դժուարիլ ի հաւատալ. չհաւտալ. ինանմամագ. ինանամամագ. ἁπιστέω, διαπιστέω, οὑ πιστεύω. non credo, incredulus sum.


Անհաւատանամ, ացայ

vn.

cf. Անհաւատամ.

· Calfa

NBHL (5)

Անհաւատալ դէպ լիցի, որ մշակութեան անփորձ է։ Եւ ոչ յաղագս այլոցն անհաւատասցէ ոք. (Նիւս. կազմ.։)

Զոր ինչ լսէք զնորա պատմութիւնս, մի՛ անհաւատայք (կամ մի՛ անհաւատանայք), այլ սակաւ քան զարժանն լուեալ համարեցարո՛ւք. (Աթ. անտ.)

Անհաւատալն (կամ յանհաւատալն, յն. ոչ հաւատացեալ) զլեզուն կապեաց (ձայնն բարբառոյ), եւ յերեւելն՝ տայ հօրն զազատութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)

Ոչ ոք անհաւատանայ նմա, (կամ անհաւատանայր)։ Ի դէպ էր անհաւատանալ։ Թէ ոք հանդերձելոցն անհաւատանայ։ Մի՛ վասն զի ոչ տեսանես, անհաւատանաս. (Ոսկ. յհ.։)

եւ ԱՆՀԱՒԱՏԱՄ ԱՆՀԱՒԱՏԱՆԱՄ որ եւ ԱՆՀԱՒԱՏԵԼ, ԱՆՀԱՒԱՏ ԼԻՆԵԼ. այս ինքն չհաւատալ. թերահաւատել. դժուարիլ ի հաւատալ. չհաւտալ. ինանմամագ. ինանամամագ. ἁπιστέω, διαπιστέω, οὑ πιστεύω. non credo, incredulus sum.


Անհաւատարիմ, ըմի, մաց

adj.

unfaithful, disloyal, perfidious.

· Calfa

NBHL (4)

ԱՆՀԱՒԱՏԱՐԻՄ ԱՌՆԵԼ՝ է անհաւատալի կացուցանել. չտալ հաւատալ.

Որ ոչ հաւատայ յԱստուած, ոչ լինի հաճոյ նմա. նախ վասն անշնորհակալութեանն ... երկրորդ՝ վասն անօգտութեան, երրորդ՝ վասն անհաւատարմութեանն. քանզի որ կացուցեալ է ի վերայ իշխանութեան ինչ՝ պարտի ճանաչել զայն յորմէ կացուցաւն, զի մի՛ լիցի անհաւատարիմ ծառայ. այս ինքն զի մի՛ գոլով սպասաւոր՝ յափշտակեսցէ յինքն զտէրութիւնն. եւ այլն. (Առաք. մոլ.։)

Ոչ ապահով. ոչ անքոյթ.

Իբր ոչ հաւատարիմ. է առաւել ռմկ. ի յետին դարս. որպէս եւ ԱՆՀԱՒԱՏԱՐՄՈՒԹԻՒՆՆ. որ ըստ նախնեաց ասին ԱՆՀԱՒԱՏ, եւ ԱՆՀԱՒԱՏՈՒԹԻՒՆ. ἅπιστος, ἁπιστία. infidelis, infidelitas.


Անհաւատեմ, եցի

va. vn. cf. Անհաւատամ.

· Calfa

NBHL (3)

ներգործական բայ չէզոքական բայ ԱՆՀԱՒԱՏԵՄ ԱՆՀԱՒԱՏԻՄ Նոյն ընդ անհաւատալ. անհաւատանալ. չընծայել հաւատս.

Եւ կեղծաւորաբար ոչ անհաւատեսցէ. (Նար. ՟Զ։)

Մինչեւ կատարեսցին ասացեալքս յինէն, որում անհաւատեցեր յերկուանալով. (Կիւրղ. ղկ.։)


Անհաւատիմ, եցայ

vn.

cf. Անհաւատամ.

· Calfa

NBHL (3)

ԱՆՀԱՒԱՏԵՄ ԱՆՀԱՒԱՏԻՄ Նոյն ընդ անհաւատալ. անհաւատանալ. չընծայել հաւատս.

Եւ կեղծաւորաբար ոչ անհաւատեսցէ. (Նար. ՟Զ։)

Մինչեւ կատարեսցին ասացեալքս յինէն, որում անհաւատեցեր յերկուանալով. (Կիւրղ. ղկ.։)


Անհաւատութիւն, ութեան

s.

incredulity, infidelity, irreligion.

· Calfa

NBHL (3)

Գողութիւն, նենգութիւն, ապականութիւն, անհաւատութիւն։ Ոչ արար անդ զօրութիւնս բազումս վասն անհաւատութեան նոցա։ Հաւատամ Տէր, օգնեա՛ անհաւատութեանս իմում։ Միթէ անհաւատութիւն նոցա զԱստուծոյ հաւա՞տսն խափանէր։ Յաւետեացն Աստուծոյ ոչ երկմտեաց անհաւատութեամբ։ Անհաւատութեամբն փշրեցան, եւ դու հաւատովք հաստատեցար. եւ այլն։

Հաւատ ծածկեալ կամ կեղծաւորեալ՝ ոչ է հեռի յանհաւատութենէ։ Ծածկեալն հաւատ՝ փոքր մի եւ հաւասար է անհաւատութեան. (Շ. թղթ.։)

Անհաւատ լինելն. պակասութիւն հաւատոց. թերահաւատութիւն. եւ ոչ լինելն հաւատարիմ առ Աստուած. հաւատքի պակասութիւն, չհաւտալն. իմանսըզլըգ. տինսիզլիք. ἁπιστία. incredulitas, diffidentia, perfidia.


Անհեդեդութիւն, ութեան

s.

absurdity, whim, extravagance;
awkwardness, unfitness.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆՀԵԴԵԴՈՒԹԻՒՆ ԱՆՀԵԹԵԹՈՒԹԻՒՆ Անշքութիւն. տձեւութիւն. այլանդակութիւն. պիչիմսիզլիք.


Անհետ

adj.

without vestige, untraced;
— առնել, to annihilate;
— լինել, to be annihilated.

· Calfa

NBHL (5)

Յանկարծակի անհետ յաչաց կորնչէր. (Եւս. քր. ՟Ա։)

Փախստեայ անհետ կորնչէին. (Յհ. կթ.։)

Ուր չիք հետք մարդոյ. անկոխ. ἅβατος. invius. իզսիզ.

Զամենայն բարւոյն վայելուչ մասունս անհետ առնել. (Պիտ.։)

Կորեան, եւ անհետ եղեալ չերեւէին ուրեք. (Փարպ.։)