Your research : 1 result for կուսան

Կուսան, աց exact entry

s.

virgin;
maid;
nun;
— լինել, to go into a nunnery, to take the veil.

· Calfa

NBHL (12)

Ո՛վ զգաստութեան իմաստուն կուսանաց. եւ այլն. (Շար.։)

Ծերն եւ տղայն, կուսանն եւ երիտասարդն։ Կուսանաց նոցա ոչ ողորմեցաւ։ Տարցին թագաւորի կուսանք զհետ նորա. եւ այլն. (Ողբ. Բ. 21. եւ 30։ Բ. Մնաց. ԼԶ. 17։ Սղ. ԽԴ. 15։ ՀԷ. 63։ Մտթ. ԻԷ. 1։)

Խոսրովիդուխտ կուսան համեստ. (Խոր. Բ. 79։)

Կուսան հոգւով, կուսան մարմնով. (Մաշտ. սքեմ.) (ար. եւ իգ.)

Կուսից, եւ կուսանաց (յն. երիտասարդ) առ հասարակ կոտորած. (Բ. Մակ. Է. 13։)

Սոքա են՝ որ ընդ կանայս ոչ խառնակեցան, եւ են կուսանք. (Յայտ. ԺԴ. 4։)

Յովհաննէս կուսան. (Եփր. համաբ.։)

իբրեւ ետես նա զկուսանն յեսու։ Վասն յեսուայ կուսանի. (Շ. մտթ.։ Սարգ. յկ. Է։)

Մովսէս (ոմն) ի կուսանաց կարգէ, եւ միւս մովսէս յամուսնացելոց. (Յհ. կթ.։)

Հայրն կոզմաս կուսանն եւ պահօղն եւ ողորմածն. (Վրք. հց. ձ։)

Քանզի յովսէփ կուսան գոլով՝ կուսին խօսնայր անուանեցաւ. (Երզն. մտթ. 3։)

Կուսանս ողբերգակս։ Երգեցիկ կուսանաց. (Յհ. կթ.։ Որպէս եւ Սղ. ԿԷ. 26։) ոմանք գրեն.


Entries' title containing կուսան : 7 results

Կուսանակ, ի

s. ast. Virgo.

· Calfa

NBHL (1)

Աղեղնաւորն առ ձկանցն, երկուորեակն առ կուսանակին. (Շիր.։)


Կուսանամ, ացայ

vn.

to be pure as a virgin;
to lead a life of chastity, to keep one's maidenhood;
to take the veil.

· Calfa

NBHL (5)

Անհնար է պոռնկին կուսանալ։ Անհնար է այդմ լինել, եթէ նախ պոռնկիմ, եւ ապա կուսանամ. (Մանդ. ՟Գ։)

Անհնար է այդմ լինել, եթէ նախ պոռնկիս, եւապա կուսանաս. (Եփր. պհ.։ եւ Ճ. ՟Դ.։)

Թամար եւ հռութ, եւ նմանք նոցա, որք կուսացան հաւատովք եւ գործովք (այս ինքն ողջախոհացան), Սրբին, կուսանան. (Վրդն. երգ. եւ Վրդն. սղ.։)

Ոյք կուսանան, եւ պահեն զանձինս իւրեանց. (Կանոն.։)

Ասաց զներքինեացն, ապա եւ զնոցանէն՝ որ վասն երկնից կուսանան. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 9։)


Կուսանանամ, ացայ

vn.

cf. Կուսանամ.

· Calfa

NBHL (5)

Անհնար է պոռնկին կուսանալ։ Անհնար է այդմ լինել, եթէ նախ պոռնկիմ, եւ ապա կուսանամ. (Մանդ. ՟Գ։)

Անհնար է այդմ լինել, եթէ նախ պոռնկիս, եւապա կուսանաս. (Եփր. պհ.։ եւ Ճ. ՟Դ.։)

Թամար եւ հռութ, եւ նմանք նոցա, որք կուսացան հաւատովք եւ գործովք (այս ինքն ողջախոհացան), Սրբին, կուսանան. (Վրդն. երգ. եւ Վրդն. սղ.։)

Ոյք կուսանան, եւ պահեն զանձինս իւրեանց. (Կանոն.։)

Ասաց զներքինեացն, ապա եւ զնոցանէն՝ որ վասն երկնից կուսանան. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 9։)


Կուսանոց

s.

maiden's apartment;
gynecasum;
girls boarding-school;
nunnery, convent.

· Calfa

NBHL (4)

παρθενῶν conclave virginum γυναικαῖον gynaecaeum, conclave mulierum. Կուսաստան. վանք կուսանաց. եւ Բնակարան օրիորդաց. եւ Կանանոց.

Չկարացին ի կուսիցն կուսանոցաց բռնադատել հանել. (Ոսկ. մ. ՟Գ. 14։)

Ըզկինն իւր արկ ի կուսանոցսն. (Ճ. ՟Ա.։)

Ածել ի սուսին քաղաք ի կուսանոց մի. յն. կանանոց. (Եսթ. ՟Բ. 3։)


Մեկուսանամ, ացայ

vn.

cf. Մեկուսիմ.

· Calfa

NBHL (9)

Ամենայն գիծ բոլորակի որքան ի նմանէ (ի կենդրոնէ), այսքան ի միմեանց մեկուսանան։ Բոլորովիմբ մեկուսացան յառաքինութեանցն չարութիւնքն. (Դիոն. ածայ.։)

Ի բարւոյն մեկուսանայ, եւ նմանօղ լինի սատանայի. (Յճխ. ՟Ի։)

Մեկուսանան տեսութիւն եւ լսելութիւն յայլոց երիցն. (Սեբեր. ՟Ժ՟Զ։)

Ի չար ի վարուցն մեկուսացեալք։ Մի՛ ի մեկուսանալ առաջնորդին՝ անառաջնորդութեան ձեւ առցէ զեղբայրութիւնն։ Մեկուսանալ ուրեք. (Բրս. հց.։)

Յամենայն ազգատոհմէն մեկուսանալ. (Փիլ. իմաստն.։)

Ի քահանայական գաւթէն ոչ երբէք մեկուսանայր. (Ճ. ՟Գ.։)

Որ ախորժեսդ հեթանոսաբար առ ի մէնջ մեկուսանալ. (Յհ. իմ. երեւ.։)

Ի մեղացն մեկուսանալ. (Մաշկ.։)

Մեկուսանալն ի կանանց. (Կամրջ.։)


Տարակուսանամ, ացայ

vn.

cf. Տարակուսիմ.

· Calfa

NBHL (3)

Տարակուսանալ անգիտութեամբ։ Պարտ է խնդրել, կամ տարակուսանալ ... Եթէ ոք տարակուսանայցէ. (Անան. եկեղ.։ Սահմ. ՟Ժ. ՟Ժ՟Բ։)

Եւ վասն զի տարակուսանայր յայնպիսի փրկանս, անմեղին յաղագս մեղուցելոցս մեռանել պարտ էր. (Պրոկղ. կուս.։)

Կասկթածէր յաճախ վտանգիցն տարակուսանալ. (Ոսկ. ՟ա. թես.։)


Տարակուսանք, նաց

cf. Տարակոյս;
ընդ —կուսանօք անկանել, to be called in question;
ընդ — կուսանօք արկանել, to call into question.

· Calfa

NBHL (3)

Ոմանք եւ՛ս յարաձգելով զտարակուսանսդ՝ ասեն, եթէ եւ ոչ միանգամ կարողութիւն է ի նոյն ջուր թանալ զոտն։ Այլ ինձ յայսմ վայրի տարակուսանս մեծ. (Սահմ. ՟Ա։ Լմբ.։)

Խաւար խստութեան ի տարակուսանս նոցա։ Հաստատեցից ի վերայ ձեր տագնապաւ տարակուսանս (յն. մի բառ)։ Հարցէ զքեզ տէր տարակուսանօք եւ ջերմամբ։ Խաւարեցայ տարակուսանօք. եւ այլն։

Ի խռովութիւն եւ ի տարակուսանս դարձուցանէ։ Արհաւիրք տարակուսանաց։ Ի տարակուսանաց ցաւոցն, կամ աղետիցն։ Ի տառապանս եւ ի տարակուսանս։ Որ ապաւէնդ ես վշտացելոց, եւ ակնածու՝ որոց իլ տարակուսանս։ Տրտմեալք տարակուսանօք՝ ողբային զամլութիւն բնութեան։ Իսկ հոգալն աստուծոյ՝ տարակուսանք ի՞նչ են, եւ կամ աշխատութիւն։ Ողորմելի եւ տարակուսանքն (չքաւորութեան). (Յճխ.։ Մանդ.։ Յհ. կթ.։ Խոսր.։ Սարկ. աղ.։ Ճ. ՟Ա.։ Սարգ.։ Ածաբ. աղք.։)


Definitions containing the research կուսան : 187 results

Կուսաստան, աց

cf. Կուսանոց.

· Calfa

NBHL (1)

Արգելականք կուսանաց ի կուսաստանաց անտի ի դրունս եւ ի պարիսպս ընթանային։ Կոյսք ի կուսաստանաց մարբքն հանդերձ ի հրաարակսն հասանէին. (՟Բ. Մակ. ՟Գ. 19։ ՟Գ. Մակ. ՟Ա. 10։)


Ուրոյնանամ

vn.

cf. Մեկուսանամ.

· Calfa


Տարտամ, աց

s.

unsteady, irresolute, perplexed, wavering, indeterminate, uncertain, cowardly, slothful, sluggish, idle;
— տագնապի տարակուսանաց, painful thoughts, mental anguish.

· Calfa

NBHL (1)

Տարտամ տագնապի տարակուսանաց ելից գերելոյս. (Նար. ՟Լ՟Թ։)


Կոյս, կուսից

s. ast. adj.

virgin, maiden;
the Holy Virgin;
Virgo;
virgin, virginal, maiden, maidenly;
pure, chaste;
uncontaminated, untouched, unmingled, inviolate;
mysterious, secret, hidden;
— գեռահասակ, young virgin, girl, maid;
— ճանապարհ, untrodden path;
— գերեզման, empty tomb;
cf. Ելանեմ.

· Calfa

Etymologies (2) · Adjarian

, ի հլ. «չամուսնացած աղջիկ» ՍԳը, «մաքուր, անփորձ ողջախոհ (իբր ած. աղջը-կան և երիտասարդի համար), փակեալ, կնքեալ, խորհրդաւոր (իրերի համար)» Եփր. համաբ. Պղատ. օրին. Սհմ. «Կոյս կենդանա-կերպը» Տոմար. որից կուսան ՍԳր. Եզն. կուսանանալ Ոսկ. մ. գ. 9. կուսանոց Եսթ. բ. 3. Ոսկ. մ. գ. 14. կուսածին Ագաթ. կու-նաստան ՍԳր. Բուզ. կուսարար Կոչ. կուսոր-դի Ոսկ. կուսութիւն ՍԳր. Եզն. մշտակոյս Պարապմ. յարակոյս Փիլ. յաւեժակոյս Փիլ. յաւետակոյս Փիլ. ևն։

, ի-ա հլ. «կողմ» ՍԳր. Կոչ. Ագաթ. Ոսկ. մ. բ. տիմ. և Եբր. որից յայսկոյս. յայնկոյս, յետ կոյս, յետս կոյս ՍԳր. կու-սակալ ՍԳր. կուսակալել Եւս. քր. կուսակա-լութիւն Ա. մակ. ժա. 28. աստուածակոյս ՍԳր. Ոսկ. մեկուսի ՍԳր. Սեբեր. Ագաթ Եզն. Ոսկ. մեկուսանալ Սեբեր. (հմմտ. պրս. [arabic word] yak su šudan «ի բաց կալ», բառացի «մի կողմ լինել»), չորեքկուսի ՍԳր. քառակուսի Եպիփ. ծն. Յաւտ. երեք կուսի Սեբեր. ծովակոյս Ել. իզ. 22. Յես. ը. 11. հետաօռքրական նորագիւտ բառ է կու-սանկաւ (թերևս ուղղելի կուսանկատ) «ա-ւառու կուսակցական, կողմնապահութեւն անող» Բառ. երեմ. էջ 274.-նոր բառեր են կուսակալանիստ, կուսակից, կուսակցական կուսակցականութիւն, կուսակցութիւն, ան-կուսակցական ևն։

NBHL (1)

ա.գ. ԿՈՅՍ παρθένος virgo, pusa. որ եւ ԿՈՒՍԱՆ, ի, աց. (որպէս թէ ի մի կողմն մեկուսացեալ. Լծ. ռմկ. գոց. եւ թ. գըզ.) Աղջիկ անփորձ յառնէ. օրիորդ մաքուր եւ անշաղախ. կուս, կուսանք.


Կոյս, կուսաց

s. prep.

side;
party;
cf. Կողմն;
towards, in the direction of;
ընդ ո՞ր կոյս, which way ? where ? ի կուսէ անտի, on that side or part;
յամենայն կուսաց, on all sides;
յոր եւ — կամիցի, wherever he pleases;
յայս — յայն —, from one side to another, on one side the other, here & there;
զգնալ յայս — եւ յայն —, to take a walk & thither, to & fro;
յայս —՝ յայն — զետոյն, on this side & on that of the river, here & there;
յայն — ծովուն, beyond the sea;
ի թիկունս —, յետ —, behind one's back, behind, from behind;
յարեւելից կուսէ, from the East;
յարեւմուտս —, towards the West;
ի մէնջ կուսէ, for us, for our part, as for us;
ի մեր — է, he is on our side, he is favourable to us;
ի կատարածն — թղթիս, towards the end of my letter;
ելանել ի բացեայ —, to retire aside;
ի չորս — վիմաց, of hewn stone.

· Calfa

Etymologies (2) · Adjarian

, ի հլ. «չամուսնացած աղջիկ» ՍԳը, «մաքուր, անփորձ ողջախոհ (իբր ած. աղջը-կան և երիտասարդի համար), փակեալ, կնքեալ, խորհրդաւոր (իրերի համար)» Եփր. համաբ. Պղատ. օրին. Սհմ. «Կոյս կենդանա-կերպը» Տոմար. որից կուսան ՍԳր. Եզն. կուսանանալ Ոսկ. մ. գ. 9. կուսանոց Եսթ. բ. 3. Ոսկ. մ. գ. 14. կուսածին Ագաթ. կու-նաստան ՍԳր. Բուզ. կուսարար Կոչ. կուսոր-դի Ոսկ. կուսութիւն ՍԳր. Եզն. մշտակոյս Պարապմ. յարակոյս Փիլ. յաւեժակոյս Փիլ. յաւետակոյս Փիլ. ևն։

, ի-ա հլ. «կողմ» ՍԳր. Կոչ. Ագաթ. Ոսկ. մ. բ. տիմ. և Եբր. որից յայսկոյս. յայնկոյս, յետ կոյս, յետս կոյս ՍԳր. կու-սակալ ՍԳր. կուսակալել Եւս. քր. կուսակա-լութիւն Ա. մակ. ժա. 28. աստուածակոյս ՍԳր. Ոսկ. մեկուսի ՍԳր. Սեբեր. Ագաթ Եզն. Ոսկ. մեկուսանալ Սեբեր. (հմմտ. պրս. [arabic word] yak su šudan «ի բաց կալ», բառացի «մի կողմ լինել»), չորեքկուսի ՍԳր. քառակուսի Եպիփ. ծն. Յաւտ. երեք կուսի Սեբեր. ծովակոյս Ել. իզ. 22. Յես. ը. 11. հետաօռքրական նորագիւտ բառ է կու-սանկաւ (թերևս ուղղելի կուսանկատ) «ա-ւառու կուսակցական, կողմնապահութեւն անող» Բառ. երեմ. էջ 274.-նոր բառեր են կուսակալանիստ, կուսակից, կուսակցական կուսակցականութիւն, կուսակցութիւն, ան-կուսակցական ևն։

NBHL (1)

ա.գ. ԿՈՅՍ παρθένος virgo, pusa. որ եւ ԿՈՒՍԱՆ, ի, աց. (որպէս թէ ի մի կողմն մեկուսացեալ. Լծ. ռմկ. գոց. եւ թ. գըզ.) Աղջիկ անփորձ յառնէ. օրիորդ մաքուր եւ անշաղախ. կուս, կուսանք.


Այլ, այլոյ, այլում, յայլմէ

adj.

another, other;
different, unlike;
some;
—ով ճանապարհաւ, by another way;
—ով օրինակաւ, in another manner;
—ոք, another;
եւ ոչ — ոք, even another;
յայլմէ կողմանէ, another side, the other side;
— է ասել եւ — գործել, it is one thing to say, another to do;
եւ այլն, —ովքն հանդերձ, and so on;
— ընդ այլոյ, one for another, pellmell;
— յայլմէ լինել, to lose one's presence of mind, to be overcome by joy or fear;
ոչ — իւիք, in no other way;
— ընդ —ոյ ասել, to say equivocally, ambiguously.

· Calfa

NBHL (1)

Յետոյ գան եւ այլ կուսանքն։ Ձեզ տուեալ է գիտել, բայց այլոցն առակօք։ Որպէս եւ յայլ հեթանոսս։ Եւ այլոցն լուեալ՝ զահի հարկանիցին. եւ այլն։


Այլ, Այլ արդ

conj.

but, yet, still, however;
only, but;
now, then.

· Calfa

NBHL (1)

Յետոյ գան եւ այլ կուսանքն։ Ձեզ տուեալ է գիտել, բայց այլոցն առակօք։ Որպէս եւ յայլ հեթանոսս։ Եւ այլոցն լուեալ՝ զահի հարկանիցին. եւ այլն։


Այլ

adv.

besides, moreover, more.

· Calfa

NBHL (1)

Յետոյ գան եւ այլ կուսանքն։ Ձեզ տուեալ է գիտել, բայց այլոցն առակօք։ Որպէս եւ յայլ հեթանոսս։ Եւ այլոցն լուեալ՝ զահի հարկանիցին. եւ այլն։


Այսքան, ոյ, ի, ից, Այսքանի, նւոյ, նեաց

adj.

in this quantity, such, so numerous, thus great.

· Calfa

NBHL (1)

Յայսքան բարիս։ Այսքան տարակուսանաց։ Յայսքանս եւ ի սոյնպիսիս. (Նար.։)


Արկանեմ, արկի

va.

to cast, to throw, to shoot;
to put away, to reject;
to reduce to, to bring to;
to sow, to scatter, to spread;
to pour out, to shed;
to mix;
ի մէջ — զանձն, to intermeddle, to intrude, to enter;
— ի մէջ ի ներքս, to thrust in, to introduce, to mix;
— ի միտս, to insinuate;
— զանձն ընդ, ի ներքոյ, to undergo;
— զիւրեւ, զանձամբ, to endorse, to put on one's back;
to put on, to dress one's self;
— աղիւս, to make brieks;
— զկալ, to winnow corn;
— ողորմութիւն, to pity;
ընդ յեսան, ընդ սրոց —, to whet, to sharpen;
— ընդ սղոցաւ, to saw;
— ջուր, to pour water;
գութս —, to pity;
խունկ —, to cense, to perfume with incense;
ի խնդիր —, to seek, to trouble one's self to find;
ձայն —, to cry, to scream, to shriek;
վարձս, սակ —, to bargain, to make an agreement, to contract;
վիճակ —, to cast or draw lots;
ի կիր, ի վար, ի գործ —, to use, to employ, to make use of;
ձեռն —, to undertake;
— ընդ տարակուսանօք, to make doubtful, to doubt;
— ի մոռացօնս, to forget;
— զանձն ի վատնգ, to place one's self in danger;
— ի յուսահատութիւն, to reduce to despair.

· Calfa


Աւագուհի, հւոյ, հեաց

s.

lady;
— վանաց, prioress, abbess.

· Calfa

NBHL (1)

Եզ. Առաջնորդ կուսան կանանց, վանաց տիկինն, կամ մայրն հաւատաւորաց. աբբասուհի։ Յոքն. Գլխաւորքն ի կուսանս. մենծ մայրապետ.


Անտանելի, լւոյ, լեաց

adj.

insupportable, intolerable, heavy, burdensome;
incomprehensible, inconceivable.

· Calfa

NBHL (1)

Անտանելի տուգանք, կամ վտանգք, տարակուսանք. (Յհ. կթ.։)


Անտիական, ի, աց

adj.

young;
childish.

· Calfa

NBHL (1)

Յիմար կուսանքն անտի եւեթ կորեան, զի զիւղն ողորմութեան ընդ իւրեանս ոչ բարձին. (Սարգ. յկ. Զ։)


Աշխարհական, ի, աց

adj. s.

worldly, temporal;
secular, lay;
universal, general;
lay or secular man;
— առնել, to secularize;
— վիճակ՝ կարգ, a secular life.

· Calfa

NBHL (1)

Զեպիսկոպոսունս, զերիցունս, զսարկաւագս, զաբեղայս, զկուսանս, եւ զայլ ամենայն աշխարհականս. (Կոչ. ՟Ժ՟Դ։)


Արգելավանք, վանից

s. pl. cloister.

· Calfa

NBHL (1)

Գտանէին ի քաղաքին հռովմայեցւոց արգելավանս մի կուսանաց. (Ագաթ.։)


Արդեան

cf. Արդի.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ յարդեան ժամանակի, այլ ի սկզբան լինելութեանն։ Մինչեւ յարդեանս ամանակ։ Արդեան տարակուսանացս։ Արդեանս աղէտք. (Պիտ.։)


Ասացուած, ոց

cf. Ասացած.

· Calfa

NBHL (1)

Մարգարէական բանիցս ասացուած։ Միտք ասացուածիս լի է տարակուսանօք. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Է։ եւ Սարգ. յուդ. ՟Բ։)


Ասպնջական, ի, ից, աց

s. adj.

receptacle, dwelling, inn, shelter;
hospitable, who willingly shelters strangers.

· Calfa

NBHL (1)

Դուք էք յորդորիչք կուսանաց, եւ ողջախոհութեան ասպնջականք. (ՃՃ.։)


Առանձնական, ի, աց

adj.

peculiar, singular;
lonely, solitary;
own.

· Calfa

NBHL (1)

Առանձնակ զհիքութեանս կրեմ տարակուսանս. (Պիտ.։)


Առանձնանամ, ացայ

vn.

to retire, to withdrow.

· Calfa

NBHL (1)

χωρίζομαι. separor. Առանձինն լինել. մեկուսանալ. զատանիլ. կամ Որոշիլ՝ որպէս բաժանիլ. մէկդի քաշուիլ, զատուիլ.


Աղետակոծ

adj.

cf. Աղէտական.

· Calfa

NBHL (1)

Աւա՛ղ անզերծ եւ վտանգալի աղետակոծ տարակուսանացս. (Կեչառ.։)


Աղկաղկ, աց

adj.

destitute, indigent, poor, necessitous.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զտնանկ եւ զաղկաղկ՝ որբոց եւ տարակուսանաց ձայն արձակէր. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ա։)


Ամայութիւն, ութեան

s.

solitude;
desolation, depopulation;
abandonment.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տարակուսանս եւ յամայութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Ը. 33։)


Ամենաթշուառ

adj.

very unfortunate, most miserable, most calamitous.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենաթշուառ շիրիմ, կամ ախտաւորութիւն, կամ տարակուսանք. (Նար.։)


Ամենավարան

adj.

most perplexed, very anxious, very embarrassed;
very irresolute, full of inquietude.

· Calfa

NBHL (1)

Յոգնապատճառեան ամենավարան (մեղաւորն)։ Ամենավարան տարակուսանաց։ Պատասխանատուութիւնս ամենավարանս։ Զամենավարան ձայն կողկողանաց սրտիս։ Եղիցի խաղաղութիւն հրամանաւ մեծիդ՝ ամենավարան բքոյս սասանման. (Նար. լ. ՟Ա. ՟Ի. ՟Լ՟Ա. ՟Հ՟Ա։)


Անդէն

adv.

there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.

· Calfa

NBHL (1)

Ճաշակեաց վհատութեամբ, եւ արգել անդէն տարակուսանօք։ Արշաւէ, եւ անդէն նահանջի ... Միմեանց պատահին, եւ անդէն ցրին. (Նար. ՀԷ. եւ Մծբ.։)


Անդորրեմ, եցի

va.

cf. Անդորրացուցանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Զի անդորրեսցի կապանաւոր նեղութեանն տարակուսանք. (Պիտ.։)


Անյուսութիւն, ութեան

s.

despair.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տարակուսանս եւ յանյուսութիւն ազգ մարդկան հատեալ լինի. (Խոր. ՟Ա. 3։)


Անպարապութիւն, ութեան

s.

want of leisure, business.

· Calfa

NBHL (1)

Տկարութիւն, տարակուսանք, ժամանակի անպարապութիւնք. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Անհնարութիւն, ութեան

s.

impossibility.

· Calfa

NBHL (2)

Յաղթեալ անհնարութեամբ իրացն եւ տարակուսանաց. (Փիլ. լին.։)

Զբազում անհնարութեանց բանս խօսիս. քանզի որ ասէն՝ թէ զիա՞րդ կարէ, տարակուսանք է։ Ցնորէր, եւ յանհնարութիւն էր. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 23։)


Անյայտնութիւն, ութեան

s.

obscureness, occultness, secretness.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում ինչ անյայտութիւն եւ տարակուսանք յաւետարանականսն գտանի ձայնս եւ յառաքելականս. (Յհ.։ իմ. երեւ։)


Անյայտութիւն, ութեան

s.

cf. Անյայտնութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Բազում ինչ անյայտութիւն եւ տարակուսանք յաւետարանականսն գտանի ձայնս եւ յառաքելականս. (Յհ.։ իմ. երեւ։)


Անբաժ

adj.

without portion, destitute, unprovided for;
indivisible, inseparable.

· Calfa

NBHL (1)

Անբաժ զօրութեան, տարակուսանաց, ախտի. (Անյաղթ յ Արիստ.։)


Բողոքեմ, եցի

vn.

to appeal, to complain, to claim;
to lodge an appeal;
to complain.

· Calfa

NBHL (1)

Զայս առաւել կանանց բողոքեմք եւ կուսանաց. (անդ. ՟Բ. 11։) իբր ողոքել բողոքելով, կամ ազդել աղաչելով։


Դժուարալոյծ

adj.

difficult to be untied or explained.

· Calfa

NBHL (1)

Տարակուսանօք դժուարալուծիւք. (Անյաղթ պորփ.։)


Դիմաբանութիւն, ութեան

s.

cf. Ընդդիմաբանութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Այս տարակուսանս ոչ իրաւացի մեզ կարասցէ առնուլ դիմաբանութիւն. (Մագ. ՟Ծ։)


Զայրացումն, ման

s.

cf. Զայրացութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Առ տարակուսանս մտացն, եւ զայրացման սրտին՝ առ Աստուած բողոքեն. (Սարգ. յկ. ՟Ժ։)


Զատանեմ, տի

va.

to separate, to divide, to distract, to scatter, to disjoin, to detach, to dry up, to disunite, to take to pieces, to disentangle, to pick.

· Calfa

NBHL (1)

ԶԱՏԱՆԵՄ ԶԱՏԵՄ. διαχωρίζω, διαστέλλω , χωρίζω, ἁφορίζω separo, segrego, discerno, distinguo իսկ կր. ἁναχωρέω, ἁποχωρέω, ἁπέχομαι recedo, secedo Իբր Հատանելով որոշել. զատուցանել. անջրպետել. բաժանել. մեկնել. ընտրել. եւ Հեռացուցանել. որպէս եւ կր. Մեկնիլ, որոշիլ. մեկուսանալ. առանձնանալ. հեռանալ. զատել, զատուիլ.


Զատեմ, եցի

va.

cf. Զատանեմ.

· Calfa

NBHL (1)

ԶԱՏԱՆԵՄ ԶԱՏԵՄ. διαχωρίζω, διαστέλλω , χωρίζω, ἁφορίζω separo, segrego, discerno, distinguo իսկ կր. ἁναχωρέω, ἁποχωρέω, ἁπέχομαι recedo, secedo Իբր Հատանելով որոշել. զատուցանել. անջրպետել. բաժանել. մեկնել. ընտրել. եւ Հեռացուցանել. որպէս եւ կր. Մեկնիլ, որոշիլ. մեկուսանալ. առանձնանալ. հեռանալ. զատել, զատուիլ.


Զատութիւն, ութեան

s.

separation, distinction.

· Calfa

NBHL (1)

χωρισμός separatio Որոշումն. մեկուսանալն.


Գեղաղէշ

adj.

pretty, genteel, charming.

· Calfa

NBHL (1)

Յոյժ քան զթրակացոց կուսանսն գեր ազանցեալ գեղաղէշ պայծառութեամբ. (Ոսկիփոր.։)


Երկբայաբար

adv.

uncertainly, doubt-fully.

· Calfa

NBHL (1)

Ընդ տարակուսանօք.


Երկբայութիւն, ութեան

s.

doubt, hesitation, perplexity, irresolution;
suspicion;
incertitude, ambiguity.

· Calfa

NBHL (1)

ἁπορία, ἁμφισβήτησις dubitatio, dubium Երկմտութիւն. տարակուսանք. կասկած. թերահաւատութիւն. վարանք անձին կամ մտաց. եւ Անստուգութիւն իրաց.


Երկեակ

adj.

binary.

· Calfa

NBHL (1)

Մին կուսան, եւ միւսն երկեակ. (Կանոն.։)


Ժողով, ոց

s. adj.

assemblage, collection;
heap;
assembly, levy;
company, convention, college;
chapter, congregation;
council, synod, consistory;
session, sitting;
meeting, assembly, conference, club;
crowd, multitude, people;
solemnity;
synagogue;
assembled, reunited;
պատկառելի —, honorable assembly;
— հաւատացելոց, assembly of the faithful, church, solemnity;
— վանական, chapter, congregation;
— եղբարց, convent, monastery;
— հայրապետաց, council, synod;
— տիեզերական or ընդհանրական, oecumenical council;
— քահանայապետական, consistory;
— դեսպանաց, congress;
— ծերակուտի, աւադանւոյ or պաշտօնէից տէրութեան, Parliament;
diet;
գումարումն —ոյ ծերակուտին, meeting of Parliament;
— յանձնարարական, committee;
— հերետիկոսաց, հերձուածողաց, conventicle;
—, ակումբ երեկոյին or գիշերական, evening party;
— ջուրց, mass of water;
— առնել, ի — գումարել, to unite in council, in sitting, to hold an assembly, to convoke;
արձակել զ—, to dismiss an assembly;
— լինել, to be convoked, or convened in council;
—ս ժողովել, to excite to rebellion;
—ս ժողովել ի վերայ տան ուրուք, to bring down a tempest of misfortune on one's family;
—ս կուտել ի վերայ ուրուք, to revolt against;
ի —ս մեծամեծաց յաճախել, to frequent fashionable society, or high life.

· Calfa

NBHL (1)

նդ ժողով կուսանաց, եւ դասք ճգնաւորաց։ Ուր ժողովք են սրբոցն ի խաղաղութեան. (Շ. մտթ.։ Շար.։)


Ժուժկալ, աց, ից

adj.

patient;
abstinent, sober, continent, temperate, chaste;
— կեանք, continence;
— լինել or կալ cf. Ժուժկալեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Երիտասարդք եւ կուսանք անկեալ գլորէին. եւ այն՝ որ ժուժկալն էր, ձանձրացեալ էր. (Եւս. պտմ. ՟Գ. 6։)


Ինքնահաճոյ

cf. Ինքնահաճ.

· Calfa

NBHL (1)

Ի տարակուսանս եւ յանյուսութիւն ազգ մարդկան հատեալ լինի, այլ եւ յինքնահաճոյ արդարեւ գործս. (Խոր. Ա. 3։)


Գոռոզանամ, ացայ

vn.

to be proud of, puffed up, elated.

· Calfa

NBHL (1)

Ուրացութեամբ գոռոզացեալ ամբարհաւաճէին։ Զտարակուսանս գոռոզացեալ ստահրացւոյն։ Ի ժամանակս գոռոզացելոյ թշնամւոյն. (Փարպ.։)


Գումար, աց, ից

s.

assembly, session;
action;
addition, summing up;
sum, amount;
— առնուլ, to assemble;
— դնել ընդ ումեք, to fight or quarrel with some one.

· Calfa

NBHL (1)

Սուրբ կուսանացն գումար առեալ. (Շար.։)


Գուսան, աց

s.

singer, musician;
player;
actor.

· Calfa

NBHL (1)

Կանխեցին իշխանք հանել զօրհնութիւն ի մէջ գուսանաց եւ գովչաց. յն. երիտասարդուհեաց թմբկահարաց. (ա՛յլ ձ. կուսանաց)։