deformity, ugliness, ill-favouredness;
ingratitude.
Իբր Անշնորհակալութիւն. ապաշնորհութիւն.
Առ անշնորհութիւն ապախտաւորիս։ Ի տիրանենգ անշնորհութեանց. (Նար. ՟Ղ. ՟Ղ՟Ա։)
without confusion;
unperplexed, not embarrassed;
tranquil.
Եւս եւ Անապական. անշաղախ. անփորձ յառնէ. (գուցէ իբր անշփելի. անհպելի). եւ կամ Չունօղ ամօթալի ինչ.
unpitying, imcompassionate, inhuman, barbarous, cruel, brutal. cf. Անողորմաբար.
Անողորմ հարուածք, կամ վրէժք, թշուառութիւնք, հատուցմունք, ողորմութիւնք, չարչարանք, տառապանք. (Եղիշ. ՟Բ։ Պիտ.։ Նար. ՟Ը։ Յհ. կթ.։ Լմբ. ատ.։)
cruelly, barbarously, atrociously;
— չարչարել, to tyrannize.
Զոր հանապազ տեսանէիր (զաղքատն), եւ անողորմ զանց առնէիր. (Ոսկ. ես.։)
insanable, incurable.
Անողջանալի վէրք, կամ խոցուած, ապականութիւն, մեղք, տանջանք. (Նար. ՟Դ. լ. ՟Հ՟Թ։ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Դ։ Բրս. ՟խ. մկ.։)
childless, heirless;
steril, barren;
— մեռանել, to die without children.
Ոչ եթէ անորդի ոք էր յառաջ, եւ ապա խորհուրդ ի մտի եդեալ՝ հայր եղեւ. (Կոչ. ՟Է։)
inseparable, indivisible.
Ինձ համապատիւ միշտ անմեղութեամբն անորիշ յինէն. (Տօնակ.։)
Անցեալն ունի զանազանակս չորս, յարաձգական, յարակայ, գերակատար, անորիշ. որոց բաղազանութիւնք են երեք. ներկային ընդ յարաձգին, յարակային (ընդ անցելոյն) գերակատարին, անորոշին ընդ ապառնւոյն. (Թր. քեր.։)
undetermined, indefinite, uncertain;
vague, indistinct, confused;
inarticulate;
contingent;
Անորոշաբար.
Բաղազանութիւն անորոշին ընդ ապառնւոյն. (Թր. քեր.։)
to name, to call.
Պահապա՛ն ի զգուշութենէ յարթունն գոլոյ յիրաւի անուանակոչի. (Սարկ. քհ.։)
denomination;
nomenclature.
Ստէպ զանունն տալ վայրապար կամ երդմամբ.
cf. Անուանակրութիւն.
Զի՞նչ օգուտ է յանուանակցութենէն, եթէ զուգապատիւ ոչ ունիցիմք. (Առ որս. ՟Գ։)
crooked;
indirect.
name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.
Ո՛չ ասաց, եթէ այս անուն եւ այս անուն, այլ թէ ամենեքեան։ Զայսմ անուանէ ասէ, եւ զայնմ անուանէ չարախօսեսցուք։ Այս անուն չէ արժանի քահանայութեան, եւ միւսն չկայ պարկեշտութեամբ։ Այս անուն մարդոյ եմ ես։ Այս անուն առն շնորհք։ Այս անուն մարդոյ էին ապարանքս այս. (Ոսկ. մտթ. եւ Ոսկ. եբր. եւ Ոսկ. յհ.։)
Ընդ այս անուն ճանապարհ գնացէք։ Տեսեր յայս անուն ժամանակ, եւ յայն անուն. (Լմբ. սղ.։)
sweetness of smell, perfume.
Անուշահոտութեամբ ըռնգանցն դատապարտեաց զմարդն. (Արշ.։)
cf. Անուշահամ.
Ո՛վ ապաշխարութիւն, համեղ պտուղ անուշաճաշակ եւ դիւրագիւտ. (Բրս. ապաշխ.։)
cf. Անուս.
որ եւ ԱՆՈՒՍ. ἀμαθής, ἁμαθέστερος , ἁμαθέστατος, ἁδίδακτος. indocts, litterarum rudis, imperitus, ignarus, indocilis. Որ չունի զուսումն գիտութեան տիրապէս, եւ ոչ ուսանի. անգէտ։ տգէտ. տխմար. եւ Տգիտական. եւ Անխրատ. չսորված, ուսում չգիտցօղ. օգունմուշ օլմայան. նատան. գապա.
cf. Անուսութիւն.
ԱՆՈՒՍՈՒՄՆՈՒԹԻՒՆ կամ ԱՆՈՒՍԸՄՆՈՒԹԻՒՆ. ἁμαθία, ἁμάθεια. inscitia, imperitia, ruditas. Անուսումն գոլ. տգիտութիւն. ախմարութիւն. տխմարութիւն. անխրատութիւն. ուսում չգիտնալը, անկրթութիւն. նատանլըգ. գապալըգ. աճեմիչիք.
cf. Անուրեք.
Մահ եւ ապականութիւն ըստ վնասու ինչ՝ անգոյ անուստեք ի ներքս մտեալ ի բնութիւնս. (Սանահն.։)
ingenuousness, goodness, simplicity of character.
Անզգամութիւն է կասկածդ քո եւ անչարութիւն ճանապարհի քո. (Յոբ. ՟Դ. 6։)
impassibility.
immense, infinite;
extreme, excessive, enormous, immoderate, superfluous, superabundant;
intemperate, disordinate;
dreadful, violent, grievous;
յանչափս, cf. Յանչափս.
Եւ որպէս Անչափաւոր, տարապայման. անկարգ. չափն անցած, ճամբէ դուրս. օրանսըզ.
immensity;
enormity;
superfluity, superabundance, exuberance;
immoderation, intemperance.
ἁμετρία. excessus mensurae, imodicitas, intemperies. Ելանելն ըստ չափ օրինաւոր. տարապայման առաւելութիւն կամ նուազութիւն. չափ չպահելը.
not preserved.
cf. Անպահապան.
negligently, without observation.
ԱՆՊԱՀՊԱՆԱԲԱՐ ԱՆՊԱՀՊԱՆԱՊԷՍ. ἁφυλάκτως. incustodite, temerarie. Առանց պահպանութեան, կամ անձնապահ լինելոյ. անզգուշութեամբ. անհոգութեամբ. յանդգնաբար.
cf. Անպահպանաբար.
ԱՆՊԱՀՊԱՆԱԲԱՐ ԱՆՊԱՀՊԱՆԱՊԷՍ. ἁφυλάκτως. incustodite, temerarie Առանց պահպանութեան, կամ անձնապահ լինելոյ. անզգուշութեամբ. անհոգութեամբ. յանդգնաբար.
unlimited, immense;
without condition.
Ոյր չիք պայման եւ չափ. անչափ. անբաւ. եւ Տարապայման. մէֆրէթ.
without answer;
— առնել, to confound.
ἁναπαλόγτος. inexcusabilis. Որ չունի տալ պատասխանի ի ջատագովութիւն անձին. ափիբերան. կարկեալ. ամօթապարտ.
Անպատասխանի վնասապարտ. (Նար. ՟Խ՟Ը։)
dishonoured, dishonourable, abject, base, vile;
dishonourably, vilely;
— դրամ, false money.
Զկնի որկորից զուգապատուացն, մանաւանդ թէ անպատուոց (կամ անպատուաց), նմանապէս եւ ի բաց ընկեցելոցն. (Առ որս. ՟Ը։)
without cause, — principle, causeless;
without reason or motive;
absolutely, peremptorily.
Չունօղ զպատճառ արարչական, կամ վախճանական, կամ ապացուցական, եւ կամ իրաւացի. սէպէպսիզ, վէսիլէսիզ.
Առանց պատճառի. իբր անյայտ ծագմամբ. ինքնին, եւ վայրապար.
insupported, unprotected, abandoned.
Եւ Այն՝ յոր ոչ լինի պատսպարիլ կամ ապաւինիլ.
Ի յայսմ անպատսպար ապաւինութենէ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
cf. Անպատսպար.
Եւ Այն՝ յոր ոչ լինի պատսպարիլ կամ ապաւինիլ.
Ի յայսմ անպատսպար ապաւինութենէ. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)
want of preparation;
unfurnished state.
Զհասարակական բառս եւ զձայնի անպատրաստութիւն ամենայն ուրեք նախապատուէ. (Բրս. գորդ.։)
want of leisure, business.
Զբազմապատիկ ի մարմնի զոգւոյ դեգերմունս անպարապութեան։ Ոչ երբէք դադարէ յայսպիսի անպարապութենէ. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Ա. ՟Լ՟Բ։)
immodesty.
Ի պարկեշտացուցանել զանպարկեշտութիւնն ապաստան լինին։ Անպարկեշտութեանն պատնէշս բանից շուրջ արկանեն. (Շ. յկ. ՟Խ՟Բ։)
unblamable, innocent;
not due;
— առնել՝ կացուցանել, to clear, to acquit.
Առանց պարտեաց. յանիրաւի. տարապարտ. նահագ եէրէ.
Վտարանդի լեալ յանպարտ թշնամեաց տարապարտուց. այսինքն յանիրաւի (գործողաց) ի թշնամեաց. (՟Ա. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 33։)
useless, vain, frivolous, insignificant;
vile, abject, miserable, despicable, worthless;
— առնել, to render useless, to spoil;
յանպէտ, յանպէտս, vainly.
Անպէտ էր ասել զայս. եւ ոչ վայրապար անպէտ, այլ եւ վնաս մեծ. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 38։)
Զսարգիս մեղապարտ ծառայ աստուծոյ եւ զանպէտ կրօնաւոր յիշեցէ՛ք ի քրիստոս, աղաչեմ. (Սարգ. յիշ. ՟բ. յհ։)
ՅԱՆՊԷՏ, ՅԱՆՊԷՏՍ. Յումպէտս. վայրապար. ի զուր. յանպէտ իրս. նաֆիլէ.
cf. Անպէտ.
Մարդոց ապականելոց մտօք, եւ ի հաւատս անպիտանից. (Սարկ. հանգ.։)
cf. Անպիտանութիւն.
Ոչ եթէ ի մարդկան ինչ դատապարտութենէ է այս անպիտութիւնս. (ՃՃ.։)
pathless.
Անճանապարհ. անգնալի.
without a crown.
Զհանապազորդ սովամահսն վասն նորա անպսա՞կ թողուցու. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 13։)
cf. Անպտղաբերութիւն.
(Հուրն ի սոդոմ) զկենդանական զօրութիւնն ապականէր յանպտղութիւն ամենեւին։ (Սարրա ասէր ցաբրահամ) մի՛ եւ դու վայելեր յիմմէ անպտղութենէս. (Փիլ. իմաստն.։)
without water, dry, arid, anhydrous.
Երկիր անապատ եւ անջուր։ Յանապատն անջուր։ Եղիցի անջուրն յաղտիւր։ Իբրեւ զերկիր անջուր։ Յերկիր անջուր. (Սղ. ՟Կ՟Թ. 3։ Երեմ. ՟Բ. 6։ ՟Ծ՟Ա. 43։ Ես. ՟Լ՟Ե. 7։ Ովս. ՟Բ. 3։ Յովէլ. ՟Բ. 20։)
Յանկերակուր եւ յանջուր առապարի. (Տօնակ.։)
Զանջուրն անապատ արտասուաց գետօք առոգեալ. (Հ. կիլիկ.։)
Անխառն ի ջրոյ. անապակ.
cf. Անջուր.
Անջրդի իբրեւ զանապատ։ Յերկիր անջրդի։ Յանջրդի ճանապարհի։ Յանջրդի գբոյ։ Աղբերք անջրդիք։ Ամաք անջրդիք. եւ այլն։
cf. Անջուր.
Յանապատին յերկրին յանջրդին. (Եզեկ. ՟Ժ՟Թ. 12։)
to listen, to obey, to give ear to, to acquiesce, to yield, to consent, to submit;
չ-, to turn a deaf ear, to refuse consent, to disobey.
Ներէ, եւ անսայ ապաշխարութեան. (Խոսր.։)
cf. Անսայթաք.
Անսայթաքելի ճանապարհ. (Լմբ. սղ.։)
ungovernable, unruly, disobedient, obstinate, incorrigible.
Իբր Անանսացօղ. հեստ յանսալոյ, կամ անամոքելի սաստիւ. անհանդարտ. անհնազանդ. ըմբոստ. խեռ. ստահակ, կամ անսանձ. ապարասան. զապթսըզ, իդաաթսըզ.
disobedience, contumacy, obstinacy.
ἁπόνοια, ἁταξία, ἁπροσεξία. arrogantia, inobsequentia, negligentia. Հեստութիւն. չանսալն. ըմբոստութիւն. ապարասանութիւն. անհնազանդութիւն. իդաաթսըզլըգ, ինատ.
without fault;
infallible, impeccable;
infallibly.
ԱՆՍԽԱԼ գրի եւ ԱՆՍՂԱԼ. ἁπλανής, ἁσφαλής. erroris expers, non erraticus, stabilis, firmus, securus, infallibilis. Ազատ ի սխալանաց. անմոլար. անվրէպ. ուղիղ. զգուշաւոր. ապահով. ստոյգ. աներկբայ. հաստատուն. անյողդողդ. խալատսըզ. եանզլըշսըզ, եանզըլմազ, սահիհ, սազ, էմին.
without beginning, eternal;
baseless.
Որդին որդի, եւ ոչ անսկիզբն, քանզի ի հօրէ. ապա եթէ ի ժամանակէ առցես զսկիզբն, ե՛ւ անսկիզբն. վասն զի արարիչ ժամանակաց. (Ածաբ. մկրտ.։)
Առանց բանաւոր պատճառի. անհիմն. վայրապար.