Definitions containing the research օդ : 1295 results

Ամպախաղաց

adj.

moving towards the clouds, rising to the clouds.

· Calfa

NBHL (1)

Կամ ուր ամպք խաղան եւ յածին. պարունակ օդոց.


Ամպածին

adj.

which produces clouds.

· Calfa

NBHL (1)

Ուստի՞ ծնանին օդք ամպածինք, եւ ի նոսին սպառին. (Ագաթ.։ (Իսկ իբր յամպոյ ծնեալ, որպէս մակդիր յուշկապարկաց կամ կենտաւրոսաց։))


Ամպանամ, ացայ

vn.

to be transformed into clouds, to become clouds.

· Calfa

NBHL (1)

Չեւ եւս է թանձրացեալ եւ ամպացեալ օդն. (Եզնիկ.։)


Անգայտացուցանեմ, ուցի

va.

to rarefy;
to liquefy.

· Calfa

NBHL (1)

Զօրէն սպնգի անգայտացոյց, զի օդ բազում ընդունելով ընդ նմա թեթեւագոյն համբարձցեն յընթացս. (Փիլ. լիւս.։)


Անգայտութիւն, ութեան

s.

rarefaction;
liquefaction.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս անգայտութիւն օդոյ յամենայն տեղւոջ հեղլով, եւ ոչ հեռի գոլով յումեքէ. (Ոսկ. գծ.։)


Անդամ, ոյ, ոց

s.

limb, member;
— — յօշել, to dissect, to dismember, to anatomize, to carve.

· Calfa

NBHL (1)

Յօդապատ անդամօք զանգեալ ի հողոյ. (Ագաթ.։)


Անդամաթիւ, թուի

s.

the dissected parts.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ եւ անդամաթիւ զյօդս կոտորեսցես, ոչ առնեմ զանօրէնութիւնդ զայդ. (Վրք. հց. ՟Զ։)


Անդէն

adv.

there;
-, — առ մնին, — վաղվաղակի, — իսկ, — եւ անդ, on the spot, immediately, out of hand, without delay.

· Calfa

NBHL (1)

Անդ. ի նմին վայրի. ի յիշատակեալ տեղւոջ. հոն տեղը, նոյն տեղը. հոն տեղը, նոյն տեղը, անտէ, օրատա, օրասընտա. αὑτοῦ. ibi, ibidem կամ լոկ յօդիւ, ἑν τῶ եւ այլն.


Անդորրութիւն, ութեան

s.

tranquillity, calm, repose;
ease, comfort.

· Calfa

NBHL (1)

Վասն անդորրութեան օդոցն՝ որ եղեւ նոցա, եւ հասին ի նաւահանգիստ. (Ածազգ. ՟Ա։)


Անդուստ

adv.

thence;
—ի վերուստ, from above.

· Calfa

NBHL (1)

Զբնութիւն օդոցն փոխէ ի ջերինս, եւ անդուստ ի վիշտս ամպրոպաց։ Բարեխառնեալ օդս, եւ անդուստ զառողջագործ յամենեսեան զեղուցանել խնամ. (Պիտ.։)


Անդր

adv. prep.

there;
beyond, on the other side;
yonder;
ի քաղաք —, to the city;
— քան, beyond, further than, on the other side of, over;
— քան զծով, beyond the sea.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԴՐ. ա. Այն. ն ὀ, ἠ, τὸ (յօդ).


Անդրագոյն

adj.

further.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԴ. իբր յօդ. ն. կամ յայնմ. յայն.


Անեղ, ից

adj.

uncreated, uncreate.

· Calfa

NBHL (1)

Յանեղիցն յօդիլ, (կամ յանեղացն). (Երզն. քեր.։)


Անզարդութիւն, ութեան

s.

state of any thing without ornament, disfiguration, despoliation.

· Calfa

NBHL (1)

Անկարգութիւն եւ անզարդութիւն ի յօդսդ (առնէ) զշանթիս. (Առ որս. ՟Ժ՟Բ։)


Անընդոստ

adj.

that cannot be jolted out of its place, fast;
firm, steadfast.

· Calfa

NBHL (1)

Ծանրագոյն զգայութիւնք անընդոստ կան, մինչեւ յօդոյս բախեալ ընդոստիցեն. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Անիմաստ, ից

adj.

foolish, senseless, insipid;
irrational, absurd.

· Calfa

NBHL (1)

Անիմաստ պատճառս յօդեն ընդդէմ ճշմարտութեանն. (Սարգ. ՟ա. պետ. 4։)


Անյարկ

adj.

shelterless, without roof, houseless.

· Calfa

NBHL (1)

Ի ստորուստ զօրէն անհիմն տան, եւ ի վերուստ բռնութեամբ օդոյն իբրեւ զանյարկս վտանգէ. (Պիտ.։)


Աննիւթ, ից

adj.

immaterial.

· Calfa

NBHL (1)

Ծաղիկք նիւթեղէնք յաննիւթ ծաղիկն յօդեցան. (Շար.։)


Աննման, ից

adj.

unlike, dissimilar, different;
not uniform;
incomparable.

· Calfa

NBHL (1)

Ասել՝ թէ օդով ծածկեալ էր երկի, աննման է։ Առ բազում իրս աննմանս գայթագղեալ կործանին. (Վեցօր. ՟Բ. ՟Գ։)


Անուրեք

adj.

not confined to one place, unbounded, infinite;
houseless, homeless.

· Calfa

NBHL (1)

Յանուրեք յանփախուստ օդն հայելով ուրանային. (Իմ. ՟Ժ՟Է. 9.). τὸν μηδαμόθεν φευκτόν. իմա՛ ըստ յն. յոչ ուրեք փախչելի, կամ յոչ ուստեք փախչելի. (զի օդն պատեալ է ամենայն ուստեք) կամ ըստ լտ. յորմէ ոչ իւիք ոք կարէր փախչել։


Անչափ, ից

adj. adv.

immense, infinite;
extreme, excessive, enormous, immoderate, superfluous, superabundant;
intemperate, disordinate;
dreadful, violent, grievous;
յանչափս, cf. Յանչափս.

· Calfa

NBHL (1)

Անչափ բռնութիւն օդոց։ Անչափ նաւք. (Պիտ.։)


Անպատրաստ, ից

adj. adv.

unprepared, unfurnished, unprovided;
յանպատրաստից, without preparation, unawares, unexpectedly;
cf. Յանկարծակի.

· Calfa

NBHL (1)

Վնասեն օդոյ փոփոխմունք, կամ աշխատութիւնք անպատրաստք. (Խոսր.։)


Անսահմանաբար

adv.

without limit;
indefinitely;
indeterminately.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ անսահմանաբար ասէ մարգարէն (զմսուր), այլ զմսուրն ասէ՝ յօդիւս. եւ այլն. (Պրպմ. ձ։)


Անկռուելի, լւոյ, լեաց

adj.

impregnable;
invincible.

· Calfa

NBHL (1)

Փուշս շուրջ զպտղովն արկեալ, որպէս զի անկռուելի օդագնացացն դարանակալութեան պահեսցի. (Պիտ.։)


Անհաստատ

adj.

inconstant, changeable, variable, alterable;
fragile.

· Calfa

NBHL (2)

Ամենայն այսպիսիքս (երեւոյթք յօդս) անհաստատ են. (Արիստ. աշխ.։)

Անհաստատ ճանապարհք օդոց. (Ագաթ.։)


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

· Calfa

NBHL (1)

Անհատ կապանօք սիրոյ։ Անհատ սիրելութեանն յօդիւ. (Պիտ.։)


Անհերքելի, լւոյ, լեաց

adj.

irrefutable;
undeniable, incontestable.

· Calfa

NBHL (1)

Բուռն եւ անհերքելի սատարութեամբ օդոյ. (Պիտ.։)


Անհողմութիւն, ութեան

s.

want of wind, calm, serenity.

· Calfa

NBHL (1)

νηνεμία (իբր ἁνανεμία. ventis vacua tempestas, tranquillitas aeris. Առանց հողմոյ հանդարտութիւն օդոց. սիւտ իլիմանլըգ. մեշթէմ.


Անծանօթ, ից

adj. adv.

ignorant;
unknown;
foreign;
ignoble, obscure;
յանծանօթս, ignorantly, unwittingly;
incognito, without being known;
յանծանոթս — լինել, to be in disguise;
to feign or counterfeit.

· Calfa

NBHL (1)

Առանց յօդի, այր եկն, որպէս յաղագս անծանօթ իրի ասեմք. իսկ այրն եկն, զյառաջածանօթ իրս նշանակէ. (Սահմ. ՟Է։)


Անյայտնութիւն, ութեան

s.

obscureness, occultness, secretness.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)


Անյայտութիւն, ութեան

s.

cf. Անյայտնութիւն.

· Calfa

NBHL (1)

Զամենեւին անյայտնութեանն յօդէ առասպելաբանութիւն։ Սխալանաց եւ անյայտնութեան բերէ նշանակ։ Զանյայտնութեանն ցուցանէ բան. կամ զանյայտութիւն պարծանացն. (Պիտ.։)


Անխառն

adj.

unmixed, simple, pure.

· Calfa

NBHL (1)

Անխառն կերպարան սիրոյ։ Անխառն իբրեւ զօդ. (Նար.։)


Անբաժ

adj.

without portion, destitute, unprovided for;
indivisible, inseparable.

· Calfa

NBHL (1)

Անմասն եւ անբաժ է սա ի բարւոյն բնութենէ։ Երկնայինն ի հողեղէն գոյացութենէն անբաժ է։ Անբաժ ի բարի յուսոյ։ Անապակ ահք՝ բարի յուսոյն անբաժք։ Ձայնի անբաժ է յօդաւորի անասունդ. (Փիլ.։)


Անբարբառ

adj.

dumb, speechless, mute, silent.

· Calfa

NBHL (1)

ἅφθογγος, ἅφθεγκτος. voe carens, mutus. Որոյ, կամ ուր չիք բարբառ կամ ձայն յօդական, ի բնէ կամ իւիք օրինակաւ. լեզու չունեցօղ, մունջ. տիլսիզ, սէսսիզ.


Անբժշկութիւն, ութեան

s.

incurability.

· Calfa

NBHL (1)

Անդամ ապականեալ եւ ախտացեալ զանբժշկութիւն՝ ոչ կարէ պահել զյօդակապութիւն գլխոյն. (Սկեւռ. յար.։)


Անձնաւորիմ, եցայ

vn.

to have a soul;
to be animate;
to live, to exist.

· Calfa


Անձնաւորութիւն, ութեան

s.

personality;
hypostasis;
person.

· Calfa

NBHL (1)

Յօդուածոյքն ի պարզականացն ունին զանձնաւորութիւն. (Եզնիկ.։)


Ազգականութիւն, ութեան

s.

relationship, consanguinity, kin, cognation;
race, family;
likeness, analogy;
զօդք ազգականութեան, the ties of relationship.

· Calfa


Ազդեմ, եցի

va.

to inform, to advertise, to announce;
to influence, to inspire, to dictate;
to work upon, move or affect;
to suggest, to insinuate.

· Calfa

NBHL (1)

Արկին զնա ի բարձանց ի խորս, եւ ոչ ինչ ազդեաց նմա։ Զգան զվնաս վտանգին, զոր ազդեն մարմնոյն։ Զօդ վիրաւորելով՝ ընկերին կարծիցէ ազդել զխոցուածսն. (Մծբ. ՟Բ։ Նար. ՟Կ՟Թ։ Լմբ. ատ.։)


Աթութայք, յից

s. pl. elements, letters, characters, alphabet.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Աթ եւ աթ, աթերք. այս ինքն Յօդք եւ զօդք տառից եւ վանկից. կապք կամ տարերք փաղառութեանց ըստ կանոնաց առոգանութեան. զի աթ կամ հադ, ըստ եբր. քաղդ. եւ ասոր. է Յօդ, մասնիկ. նիշ. նշան. որ եւ յն. լտ. ἅρθρον articulus իսկ ասոր. աթութա է տառ, նշանախեց.


Ալոջ, ի, աց

s. zool. she-kid.

· Calfa

NBHL (1)

Ալոջ անարատ։ Էգ յօդեաց որոջ, կամ ալոջ մի յայծեաց։ Ալոջ մի տարեւոր. (Ղեւտ. ՟Դ. 28։ ՟Ե. 6։ Թուոց. ՟Ժ՟Ե. 27։)


Ալուց, ալցի

s. adj. hollow, cavity, inside;
hollow, interior, deep.

· Calfa


Ախտարմոլ, Ախտամախ

s.

astrologer, one who professes judiciary astrology, magician, sorcerer.

· Calfa

NBHL (1)

Անտեղի է մեզ այժմ երկրորդել զառասպելսն, եւ ախտարմոլացն (կամ ախտարմողացն կամ ախտարմաղացն) յառաջասացումն, որ են քօդեայք. (Խոր. ՟Բ. 67։)


Ակն, կան, կամբ

s.

eye;
sight, look;
bud, germ;
hope, expectation;
opinion, suspicion;
յականէ անուանէ, by name, specially, expressly;
յական թոթափել, in the twinkling of an eye, instantaneously;
— առնուլ, to show a respect of persons, to be partial, cf. Աչառեմ;
զակն արկանել, to cast eyes upon, cf. Անտեսեմ;
յակն արկանել, to show;
to review, to read;
ընդ ակամբ ակնարկել, to scowl;
— ունել, to hope, to expect, cf. Ակնկալեմ, cf. Յուսամ;
— յայտնի, — յանդիման, in presence of, visibly, openly;
— յանդիման առնել, to represent, to lay before;
առ ական դիպել to see by accident;
առ ականէ, ostentatiously;
յ— առնուլ, to have an eye to, to watch, to take care of;
—ի խոնարհ, quite confused, cf. Ակնկոր;
կորովաբիբ —, Argus-eyed, piercing eye;
— կառուցեալ հայել, to look fixedly;
տալ ակն, cf. Նայիմ, cf. Նկատեմ;
ակն դնել, cf. Ցանկամ;
ակն ածել, cf. Պատկառեմ, cf. Ակնառեմ, cf. Ամաչեմ, cf. Խնամեմ;

· Calfa

NBHL (1)

Ծով է ակն գլխաւոր՝ ջուրցն օդոց։ Ակն ջուրց։ Ելանելն Եղիսէի յականս ջուրցն. (Վեցօր. Դ։)


Ակն, ական, կանք

s.

precious stone, jewel, gem;
pearl;
cameo;
— բազմագունի, cf. Բազմագունի;
— վանի, cf. Վանի.

· Calfa

NBHL (1)

Ծով է ակն գլխաւոր՝ ջուրցն օդոց։ Ակն ջուրց։ Ելանելն Եղիսէի յականս ջուրցն. (Վեցօր. Դ։)


Ակն, ական, կունք

s.

source, origin;
water-spout, spring;
hole, stitch;
ring, link;
— արեւու՝ լուսոյ՝ տունջեան, day-star, the sun, cf. Արեգակն;
— գերեզմանի, grave, tomb;
— տապարի, the orifice of the hatchet, axe;
ակունք լուսարձակք, glass.

· Calfa

NBHL (1)

Ծով է ակն գլխաւոր՝ ջուրցն օդոց։ Ակն ջուրց։ Ելանելն Եղիսէի յականս ջուրցն. (Վեցօր. Դ։)


Ակնարկութիւն, ութեան

s.

sign, mark;
meaning, signification;
permission given with a sign.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ կարեն հասու լինել րոպէիցն ստայօդ ակնարկութեամբ իւրեանց. (Վեցօր. ՟Զ։)


Բանկն, կունք

s.

coarse language;
tale, story, fable.

· Calfa

NBHL (1)

ԲԱՆԿՆ կամ ԲԱՆԳՆ, բանկունք. (որ եւ է յոքն. բառիս Բանիկ) διήγημα narratio Անպիտան բան. զրոյց անբարի. առասպել. ստայօդ պատմութիւն.


Բառ, ից

s.

word, term, speech, expression;
air, song;
— առ —, word for word;
ըստ բառին, literally.

· Calfa

NBHL (1)

λέξις vocabulum, dictio Ձայն մարդկեղէն՝ յօդաւոր եւ նշանական, յորմէ կազմի բան եւ խօսք եւ բարբառ եւ ճառ.


Բարառնութիւն, ութեան

s.

prosopopoeia;
allegory.

· Calfa

NBHL (1)

Բարացուցական բամբռան բառացի բարառնութեանց։ Խոստովանութիւն յօդակապս բարառնութեան. (Նար. ՟Ղ՟Բ. եւ Նար. խչ.։)