Definitions containing the research փայտ : 839 results

Անօթ, ոց, ից

s.

vase, vessel, pot;
box;
piece of furniture;
tool, instrument;
—ք խոհակերոցի, kitchen-range, set of pots and kettles, յ— առնուլ, խնդրել, to borrow;
յ— տալ, to lend.

· Calfa

NBHL (3)

Ամենայն հանդերձ, եւ ամենայն անօթ մաշկեղէն, եւ զամենայն կահ փայտակերտ։ Յամենայն անօթ, յորոյ վերայ նստիցի։ Անօթս ոսկւոյ, եւ անօթս արծաթոյ, եւ այլն։

Հարկանել երկաթեղէն, կամ փայտեղէն անօթով։ Ձգել զամենայն անօթ խարդախութեամբ։ Առնել զէնս եւ անօթս կառաց։ Անօթք պատերազմի եւ պատերազմականք։ Պատրաստեալ զանօթս մահու. եւ այլն։

Գործեաւ վայելչականաւ փայտի անօթոյ (այսինքն ժամահարաւ) սաստիկս որոտացեր. (Նար. ՟Ղ՟Բ։)


Աշխարհակեցոյց

adj.

that saves, redeems the world.

· Calfa

NBHL (1)

Աշխարհակեցոյց գալուստ քրիստոսի, կամ արիւն աստուածորդւոյն, կամ չարչարանք, կամ փայտ սուրբ. (Զքր. կթ.։)


Աշտարակ, աց

s.

tower;
donjon;
watch-tower.

· Calfa

NBHL (1)

Աշտարակ խաչի, կամ կենսատու փայտի. (Նար. ՟Ի՟Ը. եւ Նար. խչ.։)


Ապարանք, նից, նաց

s. pl. palace, court, regal mansion;
house, dwelling.

· Calfa

NBHL (1)

Բնակեցոյց աստուած զնոյ ի փայտեղէն ապարանսն (ի տապանն), փոխանակ զի բնակեցոյց նա զաստուած ի տաճար մարմնոյ իւրոյ. (Եփր. ծն.։)


Աստուածանամ, ացայ

vn.

to make one's self God;
to become God;
to unite one's self, to join one's self to God;
to resemble God.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ուտես ի հրաժարեցուցեալ փայտէդ, աստուածաս. (Կամրջ.։)


Ատաղձ, ից

s.

matter;
timber;
timber-work, carpentry.

· Calfa

NBHL (1)

ὔλη materia, lignum Նիւթ, մանաւանդ փայտեղէն. փայտ անատառի կարծր՝ ի պէաս կերաս կերտուածոյ. (ուստի Ատաղձ ռամկօրէն է կարծր, պինդ, խիստ). թ.


Ատաղձագործ, աց

s.

carpenter, joiner.

· Calfa

NBHL (1)

Ապա թէ ոք ատաղձագործ հիւսն (յն. մի բառ) զփայտ ինչ գեղեցիկ սղոցեալ՝ քերեաց ճարտարութեամբ զամենայն կեղեւ նրոա. (Իմ. ՟Ժ՟Գ 11։)


Առիթ, առթաց

s.

occasion, opportunity, accurrence;
subject, cause, matter, motive, convenience, conjuncture, object.

· Calfa

NBHL (1)

Առաջին փայտն՝ մահու եղեւ առիթ. (Անյաղթ բարձր.։)


Ասպարէս, իսի, իսաց, իսից

cf. Ասպարէզ.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ շրջագայութեան ճախարակեալ փայտի, զոր ոչ արտաքոյ թողացուցանեն ասպարիզին ի կարակնակերտ բոլորակին. (Մագ. ՟Թ։)


Աստուածազարդ

adj.

adorned by God, or with the grace of God.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածազարդ փայտ. (Անյաղթ բարձր.։)


Աստուածազարդեալ

adj.

cf. Աստուածազարդ.

· Calfa

NBHL (1)

Աստուածազարդեալ փայտ. (Անյաղթ բարձր.։ Թէոդոր. խչ.։)


Ապրուստ

s.

livelihood, subsistence, maintenance, provision.

· Calfa

NBHL (1)

Հնչումն տաշելոց փայտիցն առ նոյիւ՝ յապրումն հաւատարիմ առնն։ Ապրուստ ի տուն աստուծոյ։ Խնդրեցին զապրուստ ի սրոյ քաջամարտիկ ախոյեանէն. (Արծր. ՟Դ. 11։)


Առաստաղ, աց

s.

ceiling, roof;
floor;
garret.

· Calfa

NBHL (1)

Հրդեհակէզ եղեալ առաստաղ փայտակերտ եկեղեցւոյն. (Յհ. կթ.։)


Առատաձեռն

adj. adv.

liberal, generous, bountiful;
plentifully, liberally, abundantly.

· Calfa

NBHL (1)

Գտին զայս տեղին ... հովասուն, խոտոյ եւ փայտի առատաձեռն. (Զենոբ.։)


Առատուկ, տկի, տկաւ

s.

smalled

· Calfa

NBHL (1)

Բերել կոճեղս փայտից, եւ պնդել ուժգին առատկօք, մինչեւ իջանէր արիւն ընդ ծայրս ոտից. (Ագաթ.։)


Առատիկ, ակաց

cf. Առատուկ.

· Calfa

NBHL (1)

Բերել կոճեղս փայտից, եւ պնդել ուժգին առատկօք, մինչեւ իջանէր արիւն ընդ ծայրս ոտից. (Ագաթ.։)


Բամբակ, ի

s.

coton;
— ազնիւ, wadding

· Calfa


Բամբիշն, բշան

cf. Բամբիշ.

· Calfa

NBHL (1)

Գըտեալ զփայտ խաչին՝ բամբիշ Հեղինին. (Գանձ.։)


Բան, ներ, նեար

s.

thing;
cf. Բան.

· Calfa

NBHL (1)

Բան կապեալ առ գիսն՝ ոչ երբէք ծովագնացութեամբ մակաշրջել փայտիւք. (Մագ. ԼԴ։)


Բան, ից

s. bot.

"speech, word, term, saying, dictate, expression, oration, discourse, language, history;
proposal, treaty, promise;
thing;
reason, intellect;
understanding, intelligence;
oracle;
the Word;
ի —ի առնել, to interpose, to employ;
ընդ բանիւ առնել, to excommunicate, cf. Բանադրեմ;
— առ —, word for word;
միով —իւ, in a word;
զբանիւք առնել, to converse, to speak;
ի բանս արկանել, ի —ի առնել to persuade, to convince, to gain;
զ—իւք անկանել, to converse with, to hold a conversation;
ի բանս հրապուրանաց արկանել, ի —ս ելու առնել, to charm or to allure with one's words;
—ս ընդ իրեարս դնել, ի բանի լինել ուրուք, —ունել ընդ ումեք, — կապել առ ոք, to understand, to be understood, to come to an understanding;
ըստ իմունս —ի, որպէս իմ —ս է, according to me;
ի — տանել, արկանել, to employ, to serve one's self;
—ել, կալաւ, it is said;
զոյզ ընդ —իցս, at these words;
ասել — չարութեան զումեքէ, —ս բարեաց խօսել վասն, to speak ill or well of some one;
զի՞նչ է —ս այս, what is this ?
— տալ, to promise, to give one's word, cf. Խոստանամ;
թողէք ի բաց զ—երդ, leave these things;
—ի գործ առնել, to begin to speak;
վախճանել զբանս իւր, to finish one's discourse;
— վճարել, to do some thing;
ոչ եւս ընդ —ս ինչ ածեալ, without any hesitation;
— ինչ է ինձ ընդ քեզ, I have a word to say to you;
ըստ —ի ամենեցուն, according to every body;
վասն քո բանիդ, upon your word;
ըստ —ի քո, according to what you have said;
գիտես ընդ ում է —դ, you know well with whom you have to do;
մինչգեռ —քն ի բերան նորա կային, hardly had he spoken;
—ք ինչ են իմ ընդ ունեք, I have a suspicion of some one;
I have intrigues or connections with some one;
—ք ինչ ոչ էին, ոչ գոյին նոցա ընդ ումեք ի մարդկանէ, they have neither society nor commerce with other men;
առանց —ի պոռնըկութեան, except for cause of adultery;
բան առնել՝ կապել՝ ունել, cf. Ուխտ դնել." myrobalan (fruit, tree and oil);
acorn (fruit).

· Calfa

NBHL (1)

Բան կապեալ առ գիսն՝ ոչ երբէք ծովագնացութեամբ մակաշրջել փայտիւք. (Մագ. ԼԴ։)


Բազրոտն

s.

stair, step.

· Calfa

NBHL (1)

Շինել թագաւորին տախտս գեղեցիկս մեծ վանդակաւ ... մի բազրոտան փայտն պակա՛ս էր։ Կոփեա՛ զբազրոսդ ցայդ կարգաւ ի վերուստ մինչեւ ի վայր։ Ա՛ռ զերկուց կողմանց բազրոտն. (Ոսկիփոր.։)


Արիւնաներկ

adj.

coloured with blood.

· Calfa

NBHL (1)

Մասն ի կենաց փայտէն արիւնաներկ. (Վրդն. աշխարհ.)


Արծաթ, ոյ

s.

silver;
coin, money, species;
—ոյ տալ, վաճառել, to sell for ready money;
քերել զ—, to take or wear the silver off;
անօթ —ոյ, a silver vase.

· Calfa

NBHL (1)

Ետոն յուդիթայ զամենայն արծաթ խորանին եւ զգահոյսն։ Զիա՞րդ գողանայք ի տանէ տեառն քո արծաթ կամ ոսկի։ Գործել զոսկին եւ զարծաթ։ Զգարշելիս նոցա եւ զկուռս՝ զփայտն եւ զքար եւ զարծաթ.եւ այլն։


Բազմական, ի, աց

s.

guest, invited person;
table, banquet;
carpet, mattress, couch, sofa;
bench, seat;
—ս —ս բաշխել, to divide tho guests, to form several banquets apart;
—ս արկանել, to offer chairs or seats.

· Calfa

NBHL (1)

Բազմական էին դաւանեաց զերկին ... Մասն հատուածոց ի կենսակիրն փայտէ տէրունեան փառացն բազմականի։ Բանիւ քո սրբեա՛ զպատսպարանս բազմականիս. (Նար. խչ. եւ ՟Ղ՟Բ։)


Աղաղակեմ, եցի

vn.

to cry, to make a loud noise, to halloo, to shout;
to scold;
to make an exclamation.

· Calfa

NBHL (1)

Աղաղակեաց ժողովուրդն, եւ հարին քահանայքն զփողսն։ Այլազգիքն աղաղակեցին, եւ ընթացան ընդդէմ նորա։ Աղաղակեցի առ Աստուած բարձրեալ։ Աղաղակեսցուք առ Աստուած փրկիչ մեր։ Սաղմոսիւք աղաղակեսցուք առ նա։ Աղաղակեցէ՛ք առ Տէր ամենայն երկիր։ Առ փայտն աղաղակէ։ Աղաղակեսցեն ի վերայ քո։ Աղաղակեսցէ ամենայն ժողովուրդն, եւ յաղաղակելն նոցա կործանեսցին ինքնին պարիսպք։ Աղաղակեաց ամենայն Իսրայէլ մեծաձայն։ Ի ձայն բարձր աղաղակել։ Աղաղակեաց յականջս իմ մեծաձայն։ Աղաղակեաց Մովսէս առ Տէր։ Աղաղակեցի ի ձայն բարձր։ Մեծաբարբառ աղաղակեցի։ Որ աղաղակեն առ նա ի տուէ եւ ի գիշերի։ Գոչեա՛ եւ աղաղակեա՛։ Ամբոխն աղաղակէր, թէ Աստուծոյ բարբառ է։ Վասն որո՞յ յանցման այնպէս աղաղակէին զնմանէ։ Աղաղակեաց ի ձայն մեծ առ հրեշտակն. եւ այլն։


Աղբերացուցանեմ, ուցի

va.

to make to flow as a fountain, to make to flow or gush out;
to pour forth abundantly.

· Calfa

NBHL (1)

Աղբերացոյց մեզ զանապական եւ զսուրբ վտակս կողից իւրոց։ Զվէմն եհար եւ աղբերացոյց փայտն. (Դամասկ.։)


Աղեղն, ղան, ղանք, ղանց

s.

bow;
arc of a circle, arch;
— երկնից, rainbow;
այր աղեղան, archer.

· Calfa

NBHL (1)

τόξευμα, τόξον arcus Գործի նետաձգութեան, որ է փայտ կամ ոսկր կիսակամար՝ լարիւ աղեաց միացեալ ի ստորէ առ ի ձգտել եւ թողուլ երթալ զնետն ի նպատակն. աղեղ. եայ. քեման. գավիս.


Աղիւս, ոց

s.

brick;
tile.

· Calfa

NBHL (1)

Յաղիւսոյ եւ ի փայտէ կազմեալ։ Զդուրսն փակեալ աղիւսով. (Յհ. կթ.։)


Աղխաղխեմ, եցի

va.

to join together, to chain, to fasten, to buckle;
to button;
to lock.

· Calfa

NBHL (1)

Ուղխիւք գետոց՝ փայտ եւ քարինք, եւ ամենայն որ ինչ դիպիցին՝ աղխաղխելով հոսանօքն բերեն. (Նիւս. կուս.։)


Աման, ոյ, ով, աւ, ոց

s.

vase, vessel, pot;
bag, sack, purse, cloak-bag;
ոտից —, shoe.

· Calfa

NBHL (1)

Յաման մաշկեղէն։ Յաման ինչ մորթոյ արկեալ։ Ի տկար ամանս այս նիւթոյ հոգեկրի (այս ինքն ի փայտ ժամահարի). (Նար.։)


Ամենայն, ի, իւ, ից

adj. s. all, total, whole;
each, every;
all, every thing;
— ոք, every one;
who ever, whosoever, whatever, whatsoever;
— ինչ, every thing, whatever;
ամենայնիւ, յամենայնի, altogether, entirely, quite;
— ուստեք, from all sides, from all parts;
— ուրեք, ընդ — տեղիս, every where, in all places;
զգիշերն —, all the night;
զ— աւուրս, every day;
յառաջ քան զ—, before all;
յետ —ի after all;
պատրաստ լինել —ի, to be ready for every thing;
ի վեր քան զ—, above all or every thing.

· Calfa

NBHL (1)

Արար Աստուած զամենայն շունչ զեռնոց կենդանեաց, եւ զամենայն թռչունս։ Իշխեսցեն ամենայն երկրի, եւ ամենայն սողնոց։ Ետու ձեզ զամենայն խոտ սերմանելի. եւ ամենայն փայտ՝ որ ունիցի յինքեան պտուղ։ Երկինք եւ երկիր, եւ ամենայն զարդ նոցա։ Զամենայն զգործս իւր։ Յամենայն գործոց իւրոց։ Մայր ամենայն կենդանեաց։ Ամենայն աւուրք Ադամայ։ Ամենայն ոք. ամենայս մարդ. ամենայն բան. ամենայն ինչ, զամենայն ինչ. ընդ ամենայն աշխարհ. ընդ ամենայն երկիր. ամենայն խորհուրդք կամ բանք, կամ գործք. ամենայն ազգն մեր. ամենայն հեթանոսք. եւ այլն։


Ամէն, ամենի, ից

adj.

cf. Ամենայն;

· Calfa

NBHL (1)

Զփայտն զայն՝ զամենայն բարեացն պարունական, որոյ անուն է ամէնն (այս ինքն ամենայն ինչ). (Նիւս. կազմ. ԻԱ։)


Անեղ, ից

adj.

uncreated, uncreate.

· Calfa

NBHL (1)

Է անեղ, որ չէ՛ եղեալ, եւ ոչ կայ. որպէս եղջերուաքաղն, եւ այլ անգոյք. եւ է՛ անեղ, որ ոչ է եղեալ ներգործութեամբ, այլ զօրութեամբ կայ. որպէս ի կաւն՝ կարաս, եւ ի պղինձն անդրի, եւ ի փայտն արկղ. եւ է անեղ, որ կայ եւ է, սակայն եղեալ ո՛չ է, որպէս՝ Աստուած։


Անզգայուն, յնոյ, ոց

adj.

insensible.

· Calfa

NBHL (1)

Պատկեր կանգնեաց ի փայտէ եւ յանզգայու կերպարանաց։ Անզգայութիւն նիւթոցն. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 4. եւ 9։)


Անոյժ

adj.

without force, feeble.

· Calfa

NBHL (1)

Տկար եւ անոյժ ի նրբութենէ (այսինքն առ նրբութեանն) իցէ փայտն. (Նիւս. երգ.։)


Անութ, նթի, նթոյ, թոց

s.

arm-pit.

· Calfa

NBHL (1)

Հարկանէին զերկիւղս փայտիցն ի ներքոյ անթիցն. (Ղեւոնդ.։)


Անուն, նուան, ուանք, անց

s. gr.

name;
renown, glory, reputation, honour, title;
— բայի, nominative;
noun, substantive;
— շքոյ, title.

· Calfa

NBHL (1)

Ենթակայ (ունի) զայս անուն փայտ. (Սահմ. ՟Է։)


Անուշեմ, եցի

va.

to sweeten.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ ոչ յետ մահուան անուշեալ քաղցրանայր դառնութիւնս րտին, այլ իջուցեալ ի փայտէն՝ հրով ծախէր. (Ղեւոնդ.։)


Անուշութիւն, ութեան

s.

sweetness;
delicacy, exquisite flavour;
affability, cheerfulness.

· Calfa

NBHL (1)

Խունկ, կամ փայտ, կամ հոտ անուշութեան. (Եզեկ. ՟Է. 28։ Դան. ՟Բ. 46։ Բար. ՟Է. 8։ Սիր. ՟Ի՟Դ. 20։)


Անուր, անրոց

s.

iron collar (of a pillory);
collar;
ring.

· Calfa

NBHL (2)

Անուրս փայտեղէնս խորտակեցեր, եւ արարից ընդ այնր անուրս երկաթիս։ Դիցէ զանուր երկաթի ի պարանոցի քում։ Լուծ անրոյ նորա յաջողեսցի. (Երեմ. ԾԵ. 13։ Օր. ԻԸ. 48։ Դան. Ը. 25։)

κλοιός, κρίκος. vinculum, collare. Մանեակ կամ օղ ի փայտէ եւ յերկաթոյ՝ ի նուաճել զպարանոց մարդոյ կամ անասնոյ, որպէս եւ անցուցեալն ընդ քիթս. եւ Գործի տանջանաց. աղխ. եւ Ճարմանդ։ Իսկ նմանութեամբ՝ Լուծ ծառայութեան, ծանրութիւն, եւ այլն. հալգա. թասմա.


Անպիտանութիւն, ութեան

s.

inutility;
littleness, insignificance;
baseness, vileness.

· Calfa

NBHL (1)

Անպիտանութիւն փայտի որթոյն. (Պիտ.։)


Անսաղարթաբեր

adj.

leafless, dead.

· Calfa

NBHL (1)

Յանսաղարթաբեր արմատ փայտին. (Շար.։)


Անսուրբ

adj.

impure, unclean;
unholy, profane.

· Calfa

NBHL (1)

Զանսուրբ փայտն զպատճառս մեղաց. (Անյաղթ բարձր.։)


Անհաղորդական, ի, աց

adj.

incommunicable.

· Calfa

NBHL (1)

Զանհաղորդական անունն (Աստուծոյ՝) քարանց եւ փայտից եդին. (Իմ. ՟Ժ՟Դ. 21։)


Անհպելի, լւոյ, լեաց

cf. Անհուպ.

· Calfa

NBHL (1)

Յանհպելին մերձենայր փայտ. (Թէոդոր. մայրագ.։)


Անկերպ

adj.

shapeless;
unformed, imperfect;
ugly.

· Calfa

NBHL (1)

Անկերպ նիւթ։ Անկերպ եւ անորակ։ Զփայտեայ պատկերսն եւ զքարեղէնսն պաշտեն, որ յառաջ անկերպ էին. (Փիլ.։)


Անմահանամ, ացայ

vn.

to be immortalized.

· Calfa

NBHL (1)

Կենաց փայտ ասեն զբարեպաշտութիւն, ի ձեռն որոյ մանաւանդ միտք անմահանան. (Փիլ. լին.։)


Անյագ, աց

adj. adv.

insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Անյագաբար համբուրէր զփայտ խաչին. (Ոսկիփոր.։)


Անբժշկական, ի, աց

adj.

cf. Անբժշկելի.

· Calfa

NBHL (1)

Յանբժշկական ցաւս սրտից։ Հանգոյն փայտի անբժշկականի. (Երեմ. ՟Ը. 18։ Յոբ. ԻԴ. 2։)


Ագանիմ, ագայ, ագիր, ագուցեալ

vn.

to clothe or dress oneself, to wear, to put on;
to take lodgings, to pass the night, to sojourn, to dwell;
to stay;
— զրահս, to put on a breastplate or cuirass.

· Calfa

NBHL (1)

Մի ագանիցի մարմին նորա ի փայտին։ Մի ագցի ճարպ տօնի մինչեւ ցառաւօտ։ Մի ագցին վարձք վարձկանին. եւ այլն։