desirable, to be wished for, longed for, much sought after, amiable, dear;
— պարզութիւն, amiable simplicity;
— է ինձ, I desire, I wish for, I would that, I dream of nothing but;
· Calfa
Գանձ ցանկալի։ Անօթս ցանկալիս։ Ցանկալի սպասուք տանն տեառն։ Զերկիրն ցանկալի։ Զտունս ցանկալի։ Այգիս ցնակալի։ Զցանկալի ապարանս։ Զվիճակն իմ ցանկալի։ Տիրեսցէ ի վերայ ամենայն ցանկալեացն եգիպտացւոց։ Ցանկալի էր տեառն անձն նորա։ Ցանկալի է նա քան զոսկի։ Եթէ մեծութիւն ցանկալի է ի կենաց ստացուածս.եւ այլն։
Ետուն զցանկալի ցանկալի ինչս իւրեանց կերակրոց. (Ողբ. ՟Ա. 6) յն. այլազգ։
Այր ցանկալի ես դու. (Դան. ՟Թ. 23) ըստ յն. այր ցանկութեանց. այլ Սիմաքոս դնէ, այրդ ցանկալի։
Այր ցանկացող իմաստից ես դու, եւ դարձեալ՝ ցանկալի ես աստուածեղէն հոգւոյն. (Վրդն. դան.։)
Այր ցանկալի հոգւոյն Աստուծոյ, եւ դարձնի գերւոյն՝ եւս եւ ուսման ցանկացող. (անդ։)
Ապականեմ զգեղ քո ցանկալի։ Ծաղիկ ցանկալի ուսման մերում։ Ցանգալի այրն այն. (ՃՃ.։)
Քաղաքացն եւ աւանացն ցանկալեաց։ Քնով ցանկալւով Երանելիս արար, եւ ցանկալիս. (Ագաթ.։ Նար. երգ.։ Սարգ.։)
Ցանկալիք աչաց։ Զցանկալիս որովայնի նոցա։ Զամենայն ցանկալիս դստեր սիոնի։ Զձեռն իւր ձգեաց նեղիչն ի վերայ ցանկալեաց իմոց.եւ այլն։
whatever is pleasing, desirable or dear;
— աչաց, that which is pleasing to the sight.
· Calfa
to make, to do, to form, to produce, to compose, to fabric, to operate, to act, to render, to commit, to effectuate, to execute, to cause;
— յոչնչէ, to create;
— վերստին, to remake;
կին —, to marry;
ատելի —, to make odious;
բարւոք չարւոք առնէք, you do well, — ill;
բարի՝ չարիս՝ վնաս — ումեք, to do good, ill, wrong to some one;
ինչ ոչ արարի քեզ, I have done nothing to you;
զի՛նչ — իցէ զայս, what to do with that ? չգիտեմ որպէս —, I do not know how to do that;
չգիտեմ զի՛նչ —, I know not what to do;
ձայն — հաւուց, the singing of birds;
— ողջակէղ, to sacrifice, to immolate;
խնդիր, մոռացումն, յիշատակ, ծառայութիւն, զյարձակումն, դատաստան, վախճան —, to seek;
to forget;
to remember;
to serve;
to assail;
to judge;
to finish or end.
· Calfa
Արար զջուրն գինի։ Արարին զվիճակն իմ ցանկալի աննապատ անկոխ. եւ այլն։
cf. Փափաքելի.
· Calfa
(ի բա եւ իղձ) ἑπιθυμητός, ἰμερτός desiderabiis, optandus Ըղձալի յոյժ. տենչալի. ցանկալի. փափաքելի.
cf. Փափաք.
· Calfa
ἴμερος, ὅρεξις desiderium, cupiditas, appetentia Ուժգին ըղձանք. իղձ. բերումն ըղձից. ձկտումն սրտի առ ցանկալին. սէր. տենչ. յօժարութիւն. կամք. փափաք, կարօտ.
cf. Ամենագեղեցիկ.
· Calfa
ԱՄԵՆԱԳԵՂ եւ ԱՄԵՆԱԳԵՂԵՑԻԿ. πάγκαλος. pulcherrimus Ամենեւին գեղեցիկ. չքնաղ. վայելչագեղ. գովելի. ցանկալի. խիստ աղուոր, շատ աղէկ, ըռինտ. փէք կիւզէլ.
very pretty, very handsome, charming, very genteel;
extremely agreeable, most beautiful.
· Calfa
ԱՄԵՆԱԳԵՂ եւ ԱՄԵՆԱԳԵՂԵՑԻԿ. πάγκαλος pulcherrimus Ամենեւին գեղեցիկ. չքնաղ. վայելչագեղ. գովելի. ցանկալի. խիստ աղուոր, շատ աղէկ, ըռինտ. փէք կիւզէլ.
most praise-worthy, very laudable, most commendable.
· Calfa
Ամենագով հայրդ բաղձալի։ Ամենագով սուրբն։ Ամենագով այր ցանկալի՝ մայրդ ընդ որդւոյդ նահատակի։ Յամենագովն՝ յանկոխն ի թշնամեաց ի Կոստանդինուպօլիս. (Գանձ.։ Ոսկիփոր.։ ՃՃ.։)
most agreeable, very pleasant.
· Calfa
πανάριστος. omnino placens, optimus Ամենայն իրօք հաճոյ, հաճոյական, հաճելի Աստուծոյ եւ մարդկան. ընդունելի. ցանկալի. գովելի. քաջ. ամենալաւ.
most becoming, decent, suitable, appropriate, very convenient.
· Calfa
Բարիոք եւ ամենավայելուչ կարծեմ ... Ամենավայելուչ կարգաւորութեամբ։ Այս բանքս ամենավայելուչ, եւ ցանկալի օրէնք. (Լմբ. պտրգ. եւ Զքր.։)
Եւ ամենեւին ցանկալի եւ զուարճալի ի վայելել ամենեցուն.
all men, all persons, every body, as many as, whoever.
· Calfa
Առ ամենեքումբք մրգաբերօքն։ Զայլոցն ամենեցուն խնամոցն։ Ամենիքեան օրինակք։ Ի ցանկալիսն յամենիսեան. (Պիտ.։)
to deprive of childring, to kill children.
· Calfa
Արտաքուստ անզաւակեսցէ զնոսա սուր։ Անզաւակեցից զցանկալիս որովայնից նոցա. (Օրին. ՟Լ՟Բ. 25։ Ովս. ՟Թ. 16։)
cf. Անըղձալի.
· Calfa
որ գրի եւ ԱՆԸՂՁԱԼԻ. ἁνόρεκτος, ἁπευκταῖος. Որ չէ ըղձանալի կամ բաղձալի կամ ցանկալի.
sweet, agreeable to the taste, savoury, delicate;
benign, gracious.
· Calfa
Անոյշ. քաղցր. ախորժ. հաճելի. զուարժալի. ցանկալի. լէզիզ, լադիֆ, հալավէթլի.
narrow;
desirable.
· Calfa
ἑπιπόθητος. desiderabilis, optatus. Արժանի անձկալոյ. կարօտով սիրելի. ցանկալի. բաղձալի. տենչալի. կարօտալի. կարօտով փափաքելի, սիրուն. արզուլայաճագ. միւրատ էտէճէք.
to be narrow;
cf. Անձկամ.
· Calfa
Ընդ նեղ դուռն անձկացեալ ճանապարհին, (Շար.) է երկդիմի, այս ինքն նեղ, անձուկ. կամ ցանկացեալ, ցանկալի։
inhuman;
unkind, uncivil, brutal;
desert, uninhabited;
— կացուցանել, յ— դնել, to unman, to divest of humanity;
to depopulate.
· Calfa
Անմարդի զբոլորն ցանկալի թողուլ բնակութիւնս. (Պիտ.։)
savoury;
sweet, agreeable, delicious;
— բանք, agreeable words;
— վայրք, enchanting places;
— յօժարութեամբ, with great pleasure, willingly.
· Calfa
Ախորժ բանք։ Ախորժ եւ ցանկալի է ճառս. (Լմբ. առակ.։ Վրդն. քրզ.։)
desirable, pleasing, agreeable.
· Calfa
προσηνής jucundus, suavis Ախո՛րժ. ախորժական. հաճելի. հաճոյական. սիրելի. բաղձալի. ցանկալի. քաղցր. խօշլանաճագ, հազ էտէճէք, խօշ, մագպուլ, լէզիզ, լադիֆ.
becoming, conformable, convenient, proper, handsome, pretty;
graceful.
· Calfa
Բարեվայելուչ եւ ցանկալի է աշխարհն աղուանից ամենագիւտ շահիւք ի բարձրաբերձ կոհակացն կաւկասայ. (Կաղանկտ.։)
spot, stain;
sun-burning;
blot, blemish;
soil;
small pustule;
spotty, nasty;
— աչաց, web;
— ի մարմնի, mole, mark, spot;
—ք ագամանդի, flaws, specks in a diamond;
— դնել, —ս արկանել՝ կարկատել, ի — տանել, to blame, to find fault with, to accuse, to criticise, to censure, to calumniate.
· Calfa
Ի ցանկալիսն բիծ դիցէ. (Սիր. ՟Ժ՟Ա. 33։)
to come;
to arrive, to attain;
to behave, to demean one's self, to act;
to be inclined;
to apply ones self with ardour;
յառաջ —, to spring, to proceed, to emanate, to rise, to derive, to result;
— ի միտս, յինքն, to recover one's senses;
— ի լաւութիւն, to amend, to reform;
— ի յառութիւն, to grow worse;
ընդ արհամարհանս —, to be despised;
եկն ի վախճանել, he was near death;
— աւուրն, it is getting light;
ի — աւուրն, at the break of day, at dawn;
ի — երեկոյին, towards evening;
— ի վտանգ, to run into danger or peril;
— ի զարմացումն, to admire;
— ի հարցումն, to interrogate;
յերկիւղ — to fear;
— յոզորմութիւն, to have pity;
— ի զղջումն, to repent;
— յիմն, to undertake;
ի քնին —, to examine;
— ի կարծիս ուրուք, to consent;
յաղերս —, to grant, to become compassionate;
ընդ ձեռամբ —, to fall into the hands of;
— ընդ աղբ or ապաւառ, to stain, to soil one's self;
— ընդ ծուխ, ընդ փոշի, to be smoked;
to cover with dust;
— ընդ կուսական արգանդ, to be born of a virgin;
ընդ ուրուք կեանս —, to examine the life of some one;
— ըստ կամաց or ըստ բանի ուրուք, to listen, to give attention;
ըստ կարծեաց ուրուք —, to speak according to the opinion of some one;
սիրով — զմատնըչաւ, to love traitors;
— զայլ արամբ, to love another persons husband;
— զտամբ իւրով, to take care of one's own household;
զերկրաւ —, to turn, to travel round the world;
— զիւիք, to applicate one's self, to give one's self to;
գինւոյ — զտկամբ, to see double from wine;
զօրինօք —, to keep the laws;
զանառակութեամբ —, to be inclined to debauchery;
— զարբեցութեամբ, զընչիւգ —, to give one's self to drink, — to avarice;
զբանիւք —, to chatter, to tattle;
որքան — է քեզ, according to your strength;
որչափ իւր — էր, as much as he could;
— ի վերայ, to assail, to come upon;
to happen some misfortune.
· Calfa
Անմտաց ի ցանկութիւնի գայ. այսինքն ցանկալի լինի. (Իմ. ԺԷ. 5։)
captive, slave, prisoner;
— վարիլ, to be prisoner;
— ունել, to keep prisoner;
— վարել, to bring captive.
· Calfa
Գերի վարեցաւ եղբայրն իւր զովտ։ Մինչեւ յանդրանիկ գերւոյն (իգական)։ Որ էր գերի եկեալ յԵրուսաղէմէ։ Գերի գայցէ։ Քարոզել գերեաց զթողութիւն։ Զամենայն սպաս ցանկալիս նոցա զոսկւոյ եւ զարծաթոյ գերի առեալ բերիցէ յԵգիպտոս.եւ այլն։
cessation, rest;
pause;
establishment, dwelling;
station;
—ք գազանաց, den;
—ք խաշանց, անասնոց, stable;
—ք հաւուց, roost;
perch;
—ք նաւուց, harbour.
· Calfa
Դադարք (յն. բոյնք) իմաստութեան ցանկալի են քան զոսկի. դադարք հանճարոյ ցանկալի են քան զարծաթ. (Առակ. ՟Ժ՟Զ. 16։)
medal.
· Calfa
Զի՞նչ է գեղեցկութիւն. նկար բարութեան, ծաղիկ՝ որ թարշամի, դրոշմած շնչաւոր, տեսիլ ցանկալի. (Պիտառ.։)
happy, blissful;
beatific.
· Calfa
μακάριος, μακαριότατος beatus, -a, -um;
beatissimus Որ ինչ յինքն բերէ զերանութիւն. ունօղ կամ տուօղ զերջանկութիւն. երջանիկ. երանեալ. երանացուցիչ. ցանկալի.
to declare happy, to felicitate.
· Calfa
տր. եւ հյց. խնդրով μακαρίζω beatum praedico Երանի՛ տալ. երանելի կարդալ. երջանիկ համարել. բարեհամբաւել որպէս բարեբախտ, նախանձելի, եւ ցանկալի. երնեկ ըսել.
altar of sacrifice;
vase of immolation.
· Calfa
Ոսկւովք պսակօք, եւ արծաթի զոհարանօք, յանօթս ցանկալիս. (Ագաթ.։)
desirable, to be wished for, amiable;
desirous, anxious;
— է ինձ, I wish.
· Calfa
εὑκτός, εὑκταῖος, εὑχός optabilis եւ այլն. Իղձ լինելի. բաղձալի. փափաքելի. ցանկալի. սիրելի. ուխտիւք խնդրելի.
sitting posture;
position, situation;
seat, residence, abode;
property, possession;
sitting, session, meeting;
— արքունական, seat of Government, capital city;
— բանակի, encampment;
ի — լինել, to sit up, to sit down, to be seated;
ի — ննջել, to sleep in a sitting posture;
— առնուլ, to be tranquillized, allayed, lulled into security;
ի — գումարիլ, to hold a sitting;
ի նստի անդ, during the sitting, forthwith, before separating;
երեք նստիւ նկարել զկենդանագիր, to paint a portrait in three sittings.
· Calfa
Նիստ գեղջս գեղեցիկ եւ ցանկալի է աչաց տեսանելոյ. (Եփր. թագ.։)
new-fangled, newly invented or discovered, new, recent, modern.
· Calfa
Նորոգ գտեալ. այն ինչ ի ձեռս բերեալ. նորահնար. ցանկալի իբր անգիւտ. նոր անլուր.
pomegranate;
նռան ծաղիկ, flower of wild-tree.
· Calfa
Նուռն ի ներքս հաբարեալքն՝ կարի յոյժ ցանկալի է ի կերակուր. (Նար. երգ.։)
very bad, worse;
more wicked;
of a bad colour;
cf. Չարաչար;
եւ որ —ն էր, and that which was most deplorable.
· Calfa
Փոխանակ ցանկալի տեսլեանն ... դառնայ եւ լինի չարագոյն՝ չարատեսիլ. (Մծբ. ՟Ժ՟Գ։)
pessimist, croaker;
cf. Չարատեսիլ.
· Calfa
(Կերակուրն մարսեալ) փոխանակ ցանկալի տեսլեանն՝ լինի չարագոյն՝ չարատեսիլ. (Մծբ. ՟Ժ՟Ա։)
of a horrible appearance, ill-looking, evil-faced, very ugly, dreadful, horrible.
· Calfa
(Կերակուրն մարսեալ) փոխանակ ցանկալի տեսլեանն՝ լինի չարագոյն՝ չարատեսիլ. (Մծբ. ՟Ժ՟Ա։)
cf. Շքթեմ.
· Calfa
Սակաւիկ մի զգլուխն խոնարհեցուցեալ ի ցանկալի ի վտակս ջուրցն անուշութեան՝՝ ծայրիւք մատանց ձեռինն՝ ներքոյ ի վեր շթքելով լեզուօք իբրեւ զշունս լակեն. (Եղիշ. դտ.։)
cf. Ուղղախօս.
· Calfa
Գտի զցանկալին ի հելլենացի բարբառ, եւ ի գիր ուղղաբան եւ վայելուչ. (Լմբ. յիշատ. յայտն.։)
to wither, to cause to shrink, to weaken, to stunt, to kill;
to tarnish, to spoil.
· Calfa
Խամրացուցանել զցանկալի ծաղիկն, կամ զգեղեցկութիւն այգեաց եւ բուրաստանաց. կամ զանթառամ կուսութեան վարդն. կամ զփթթեալ հաւատս. (Եղիշ. դտ.։ Պիտ.։ Խոր. հռիփս.։ Ոսկ. մ. ՟Բ. 25։)
cf. Խամրացուցանեմ.
· Calfa
Խամրացուցանել զցանկալի ծաղիկն, կամ զգեղեցկութիւն այգեաց եւ բուրաստանաց. կամ զանթառամ կուսութեան վարդն. կամ զփթթեալ հաւատս. (Եղիշ. դտ.։ Պիտ.։ Խոր. հռիփս.։ Ոսկ. մ. ՟Բ. 25։)
cf. Խամրացուցանեմ.
· Calfa
Խամրացուցանել զցանկալի ծաղիկն, կամ զգեղեցկութիւն այգեաց եւ բուրաստանաց. կամ զանթառամ կուսութեան վարդն. կամ զփթթեալ հաւատս. (Եղիշ. դտ.։ Պիտ.։ Խոր. հռիփս.։ Ոսկ. մ. ՟Բ. 25։)
place for walking, covered walk, walk, alley;
school of the Peripatetics;
academy, Institute;
dwelling, abode;
throne;
—ք, walk, gait, step;
— բանասիրական, գիտութեանց Academy of belles-lettres, of sciences;
գաղղիական —, the French Academy.
· Calfa
Ճեմարան թագաւորին, արքայից արքային՝ բուրաստան ցանկալի. (Տաղ կուսին.։)
billow, wave, swell, surge, breaker;
mountain, hill, height, eminence, rising ground;
փրփրադէզ —, foaming billows.
· Calfa
adb. resembling an angel, like an angel.
· Calfa
Երեւէին ցանկալի շղթայիւքն երջանիկք եւ հրեշտականմանք. (Փարպ.։)
ease, convenience, comfort, pleasure;
facility;
easy, commodious;
voluptuous;
— պաշտօն, volunteer service;
— ցանկութիւն, voluptuousness, concupiscence, lust;
ըստ —ի, at will, at pleasure, at one's ease;
— եւ համբոյր մտօք, affably, benignly, kindly, condescendingly;
զ— ցանկութեան զհետ անցանել, to give oneself up to pleasures;
ըստ իւրեանց —ի գնալ, to go one's own way, at one's leisure, at one's ease;
to live as one likes, to follow the bent of one's own inclinations.
· Calfa
ՀԵՇՏ որ եւ ՀԵՇՏԱԼԻ. ἠδύς suavis, jucundus, placidus. (լծ. հյ. հաճ. հաշտ. թ. հազ, ... ). Դիւր. դիւրին եւ հաճոյական. դիւրիչ սրտի. կամակ. ընդունելի. ցանկալի. քաղցր. ամոք. ախորճ. զուարճալի.
Ընդէ՞ր ոչ թուի հեշտ իրքն, եւ դիւրին յոյժ։ Հեշտ եւ ցանկալի համարին. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 14. 16։)
Որոց հեշտ եւ ցանկալի ձայնքն թուէին։ Հեշտ եւ բաղձալի թուեսցին բանքս իմ ի լսելիս մեծամեծաց եւ փոքունց. (Եղիշ. ՟Բ. եւ ՟Ե։)
to murmur, to mutter, to mumble, to speak through the teeth;
to sing low, to hum, to murmur gently;
to grumble, to whine, to moan.
· Calfa
Զվիշտսն աղերսիւ մրմնջօր։ Զայս զերկոսեան խորհուրդս յամենայն վիշտս յանձինս մրմնջեալ՝ ցածուսցուք զտրտմութիւնն։ Զի՞նչ քան զայն բերան ցանկալի կայցէ, որ զգիտիցէ թշնամանել, այլ զօրհնութիւնսն մրմնջել. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 13. եւ 10։ ՟Գ. 25։)
unexpected, unlooked for, unforeseen.
· Calfa
Բարեացապարտն Տրդատ յանկարծական կենացն ասպնջական (լեալ քրիստոնէութեամբ), ցանկալի ամենեցուն լինէր. (Ագաթ.։)