Definitions containing the research կապ : 2319 results

Անկուած, ոց

s.

weaving, texture;
weft.

· Calfa

NBHL (1)

Անկանէր ընդ նմին անկուած ականակապ։ Ըստ վերնոյ խառնուածոյն անկուածոյ վակասին։ Հիւսեալս ընդ միմեանս յանկուած վակասին. (Ել. ՟Լ՟Թ. 10. 18. 19։)


Անհանճարութիւն, ութեան

s.

folly, imprudence;
insipidity, dulness.

· Calfa

NBHL (1)

Անհանճարութիւն՝ կարծիք կապեալ ընդ ստութիւն. (Լմբ. սղ.։)


Անհատ, ից

adj. s.

undivided, indivisible, inseparable;
incessant, continual;
individual, one, atom.

· Calfa

NBHL (1)

Անհատ կապանօք սիրոյ։ Անհատ սիրելութեանն յօդիւ. (Պիտ.։)


Անհարթչելի, լւոյ, լեաց

adj.

inevitable;
fearless, assured.

· Calfa

NBHL (1)

Որ ոչ հարթչի, կամ խուսափէ. աներկիւղ. անքոյթ. անկորուստ. անկապուտ.


Անհաւատամ, ացայ, ացի

va. vn. to disbelieve.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաւատալն (կամ յանհաւատալն, յն. ոչ հաւատացեալ) զլեզուն կապեաց (ձայնն բարբառոյ), եւ յերեւելն՝ տայ հօրն զազատութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Անհաւատանամ, ացայ

vn.

cf. Անհաւատամ.

· Calfa

NBHL (1)

Անհաւատալն (կամ յանհաւատալն, յն. ոչ հաւատացեալ) զլեզուն կապեաց (ձայնն բարբառոյ), եւ յերեւելն՝ տայ հօրն զազատութիւնն. (Առ որս. ՟Ժ՟Գ։)


Անձեռնկալ

adj.

helpless, without succour.

· Calfa

NBHL (1)

Անձեռնկալ կապեալ եղկելիս ի տարակուսի. (Նար. ՟Ի՟Զ։)


Անձեւանամ, ացայ

vn.

to lose shape, to become deformed.

· Calfa

NBHL (1)

Ձայնս անվայելուչս արձակել, եւ ի կապեղայս ուտել, եւ այլ մերձաւոր այսոցիկ անձեւացեալ. (Բրս. հց.։)


Անձնասիրութիւն, ութեան

s.

selfishness, self-love;
egotism.

· Calfa

NBHL (1)

Իբր մեռեալ իսկապէս համայն աշխարհիս անձնասիրութեան. (Նար. ՟Խ՟Ը։)


Անխռովաբար

adv.

Without perturbation.

· Calfa

NBHL (1)

Ի կապանացն արձակեցաւ, եւ անխռով ի տունն իւր դարձեւ. (Լմբ. գր. պապ.։)


Անխտրաբար

adv.

cf. Անխտիր.

· Calfa

NBHL (1)

Զոր անխտրապէս առեալ մեր՝ կապեցաք զայն նշան ընդ ամենայն նիւթս. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Անծախ

adj.

inconsumable;
incombustible.

· Calfa

NBHL (1)

ἁνάλωτος. inconsumptus, inexpugnabilis, μὴ δαπανόμενον, quod non absumitur, ἁμείωτος, imminutus. Որ ոչ ծախի. անվատնելի. անմաշելի. անվնասելի. անսպառ. անկապուտ. աննուազ. որ չի մաշիր, չի հատնիր. զայ՝ թէլէֆ օլունմազ.


Անկած, ի, ից

adj.

fallen;
abject, vile, despicable;
booty, spoil.

· Calfa

NBHL (1)

ԱՆԿԱԾ. Աւար անկեալ. կապուտ կողոպուտ անկելոցն.


Անկանեմ, անկի

va.

to lay the groundwork of lace;
to weave;
to twine.

· Calfa

NBHL (1)

Թիթղունս ոսկիս՝ թելս թելս անկանել ընդ կապուտակին եւ այլն։ Զխառնուածսն անկեալ անդստին ի նմանէ։ Անկանէր ընդ նմին անկուած ականակապ։ Անկանել գործել զամենայն գործ ճարտարութեան։ Եթէ անկցես զեօթանեսին գիսակս գլխոյ իմոյ ընդ ազբին։ Զոստայնս սարդից անկանեն. եւ այլն։


Անկանիմ, անկայ, անկիր

vn.

to fall;
to chance, to happen;
to descend, to flow;
to steal away, to slip away, to escape;
to fall to ruin, to decay, to be impaired, to decline, to fail;
to place one's self, to fix one's self, to belong, to have relation to;
to put down, to deposit;
to pass away;
— ընդ, to undergo;
to sink under;
— երեսաց, to be put out of countenance, to be abashed;
— զբանիւք, to hold a long discourse;
— յոք, to associate with (any one), to be intimate with, to confide in;
— ի միտս՝ զմտօք՝ ի սիրտ, to remember, to recall, cf. Յիշեմ;
— ի ճանապարհ՝ իչու՝ յուղի, to voyage, to travel, cf. Ուղեւորեմ;
— ի վերայ, to come upon unawares, to attack, to surprise;
— ի մտաց, to become made, to lose one's reason, cf. Խելագարիմ, cf. Յիմարանամ;
— ի կենաց, to die, to lose one's life;
— ի յուսոյ, to lose hope, to become desperate;
— ի վերայ երեսաց, to fall upon one's face, to prostrate;
— յոտս ուրուք, to throw one's self or fall at the feet of some one;
— ի ձեռս ուրուք, to fall in the bands or power of some one;
— ընդ ումէք՝ ընդ միմեանս՝ այր ընդ այր, to come to blows, to fight, to combat, to quarrel, to dispute;
— յիշխանութենէ, to lose one's authority, to fall from one's power.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ բնաւ անկեալք ի բաժին՝ զանուն ծառայութեան կրէաք։ Յաւիտենից անլոյծ կապանսն անկանել. (Փարպ.։)


Անկարգութիւն, ութեան

s.

disorder, confusion, irregularity;
inordinateness, intemperance, excess, immoderation.

· Calfa

NBHL (1)

Ի միասին կապէ կարգ, եւ լուծանէ յանկարգութիւն. (Առ որս ՟Ժ՟Բ։)


Անկարողանամ

s.

impossibility;
incapacity.

· Calfa

NBHL (1)

Որով անկարողանայր իսկապէս տեսանել ի լոյսն վերին. (Նար. ՟Ղ՟Գ։)


Անկարօտ

adj.

not indigent, not in want.

· Calfa

NBHL (1)

Խոնարհեալ ի վերուստ, անկապուտ մնալով փառացն աթոռոյ, եւ անկարօտ դիմացն ծնողին իւրոյ. (Նար. ՟Լ՟Դ։)


Անկին

adj.

unmarried.

· Calfa

NBHL (1)

ὀ ἅγαμος. caelebs եւ viduus. Չունօղ զկին. ոչ կապեալ ի կին. չեւ ամուսնացեալ, կամ հրաժարեալ կամ զրկեալ ի կնոջէ. ամուրի. անամուսին. կնիկ չունեցօղ, ազապ. էրկէն. էրմէլ.


Անկիւն, կեան, կեանց

s.

"angle;
corner, nook;
— ճանապարհի, turning of the road;
բութ —, obtus-angled, obtus-angular;
սուր — acute-angled;
— հատանել, cf. Ական հատանել."

· Calfa


Անկիւնակալ

adj.

angular;
— վէմ՝ քար, corner-stone.

· Calfa

NBHL (1)

Զանկիւնակալ քարն առաւել ընտրութեան արժանի վարկանին։ Ի հիմունսն վէմ, եւ յանկիւնսն անկիւնակալ քար՝ զերկուս որմսն ի միասին կապել. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Դ։)


Անճարակութիւն, ութեան

s.

inability, incapacity.

· Calfa

NBHL (1)

Յանճարակութենէ (տպ. յանճարութենէ) կապանացն այլ ինչ ոչ կարաց, բայց զայս՝ զի զլեզուն ծամեաց եւ եթուք յերեսս պոռնկին. (Վրք. հց. ՟Ե։)


Անմարմին, մնոց

adj.

incorporeal, immaterial.

· Calfa

NBHL (1)

Անմարթ է կապեցելոյ ի մարմին՝ զանմարմնոյ բնութեան զչափ իմանալ. (Լմբ. սղ.։)


Անյագ, աց

adj. adv.

insatiable, greedy, gluttonous;
— ուտել, to devour;
cf. Անյագաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Եթէ ոչ կապեսցուք զբանս ընդ լռութիւն.. արտաքոյ անարգ սահմանին հանէ զմեզ. (Վեցօր. ՟Զ։)


Անիւ, նուոյ, ոց

s.

wheel;
— մեքենայի, — of a machine;
— յեսանի, grindstone;
— խորտկաց, jack;
— տղայոց, gig;
— առաջակողման նաւին, capstern, capstan.

· Calfa


Անլոյծ, լուծի, ից

adj.

indissoluble;
insoluble.

· Calfa

NBHL (2)

Անլոյծ կապ, կամ կապանք, շղթայք, միաբանութիւն ուխտի. (Փիլ.։ Փարպ.։ Նար. ՟Ղ՟Ա։ Արծր. ՟Բ. 5։)

Եւ զթշնամին անլոյծ կապեաց։ Անլոյծ կապիմք. (այս ինքն ոչ եւս լուծանիմք մահուամբ). (Շար.։)


Անլուծանելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անլուծական.

· Calfa

NBHL (2)

Զանլուծանյլի կապանս մահու լուծեր. (Ճշ.։)

Ի կապանաց անլուծանելեաց. (Վրդն. սղ.։)


Անխախտական, ի, աց

adj.

cf. Անխախուտ.

· Calfa

NBHL (1)

Զյիշաչարութեանն կապ յանձին անխախտելի պահէր. (Կլիմաք.։)


Անխախտելի, լւոյ, լեաց

adj.

cf. Անխախուտ.

· Calfa

NBHL (1)

Զյիշաչարութեանն կապ յանձին անխախտելի պահէր. (Կլիմաք.։)


Անխաղաց

adj.

without movement, stationary;
indeclinable.

· Calfa


Անխզելի, լւոյ, լեաց

adj.

indivisible, infrangible.

· Calfa

NBHL (3)

Անխզելի կապ, կամ հանգոյցք, լարք. (Նար.։)

Բնաւորականաւ իւիք եւ անխզելեաւ կապով. (Կիւրղ. գանձ.։)

Վասն զկապ սիրոյ զհրաշալւոյն անխզելի պահելոյ. (Խոր. ՟Բ. 6։)


Անխնայ

adj. adv. without compassion;
indiscreetly, prodigally, profusely.

· Calfa

NBHL (1)

Զի կապեսցին յանխնայ. (Յհ. կթ.։)


Անխոյզ

adj.

that does not search or examine;
unsought, unsearohed;
inscrutable, unsearchable.

· Calfa

NBHL (1)

Անխոյզ եւ անլուծանելի կապանօք միաւորեաց. (Սհկ. կթ. արմաւ.։)


Անբաժին

cf. Անբաժ.

· Calfa

NBHL (1)

Անբաժին գանձ. (այս ինքն անշորթելի, անկապուտ). (ՃՃ.։)


Անբան, ից

adj. s. irrational;
dumb;
animal;
blockhead.

· Calfa

NBHL (1)

Բերանակապ եւ անբան եւս եղեալ յառաջ քան զսպանանելն. (Ագաթ.։)


Անբանութիւն, ութեան

s.

stupidity, irrationality, brutality.

· Calfa

NBHL (1)

Յաւակնի կապտել զհայր ի յիւրմէ բանէն, եւ անբանութեանն բամբասանօք պատուել վարկանի զվեհին մեծութիւն. (Նար. ԼԴ։)


Անբարեսէր

adj.

malevolent, evil-minded.

· Calfa


Անբաւութիւն, ութեան

s.

infinity, immensity.

· Calfa

NBHL (1)

Ամենայն էիցս սկիզբն եւ վախճան՝ նախէն, բովանդակութիւն ամենայնի, եւ անբաւութիւն ամենայն անբաւութեան եւ բովանդակութեան գերունակապէս. (Դիոն. ածայ.։)


Անբեղնաւոր

adj.

barren, sterile;
unfruitful, unproductive.

· Calfa

NBHL (1)

Անբեղնաւոր (կամ անբեղմնաւոր) կապտութիւն. (Պիտ.։)


Անբժշկութիւն, ութեան

s.

incurability.

· Calfa

NBHL (1)

Անդամ ապականեալ եւ ախտացեալ զանբժշկութիւն՝ ոչ կարէ պահել զյօդակապութիւն գլխոյն. (Սկեւռ. յար.։)


Ազատ, ի, աց, ից

adj. adv.

free, independent;
freed, affranchised, redeemed, quit, ransomed;
large, vast;
noble;
— Մասիս, the great Ararat;
— առնել cf. Ազատեմ;
— կացուցանել;
to dispense, to exempt;
cf. Ազատաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Զերծ յօտար կապոյ, ի հարկաց, ի պարտեաց, ի բռնութենէ, եւ այլն. խէլաս.


Ազատորդի, դւոյ

s.

free-born, son of a noble, nobleman.

· Calfa

NBHL (1)

Գունդ կազմէր ի հայոց մեծաց՝ զազատ եւ զազատորդի։ Զազատս եւ զազատորդիս փութով առ մեզ հասուսջի՛ք կապանօք. (Եղիշ. ՟Ա։ Արծր. ՟Գ. 1։)


Ազգակցիմ, եցայ

vn.

to make alliance by marriage.

· Calfa

NBHL (1)

Եղբայրութիւն սուրբ՝ ազդակցեալ եւ կապեալ ի սքանչելի տեսութիւն եւ ի գործս. (Կլիմաք.։)


Ազդոյ, Ազդու

adj.

efficacious, strong, energetic, penetrative;
pathetic, expressive, emphatic, significative;
active, vehement, spirituous, violent.

· Calfa

NBHL (1)

ՅԱԶԴՈՅ Ուժգնակի. սաստկապէս. տիրապէս.


Ազդումն, ման

s.

cf. Ազդեցութիւն;
ազդմամբ, cf. Իրաւ, cf. Իրօք, cf. Արդարև, cf. Իսկապէս;
— առնուլ, cf. Զգամ.

· Calfa


Աթութայք, յից

s. pl. elements, letters, characters, alphabet.

· Calfa

NBHL (1)

իբր Աթ եւ աթ, աթերք. այս ինքն Յօդք եւ զօդք տառից եւ վանկից. կապք կամ տարերք փաղառութեանց ըստ կանոնաց առոգանութեան. զի աթ կամ հադ, ըստ եբր. քաղդ. եւ ասոր. է Յօդ, մասնիկ. նիշ. նշան. որ եւ յն. լտ. ἅρθρον articulus իսկ ասոր. աթութա է տառ, նշանախեց.


Ալփաբետք

s. pl. alphabet.

· Calfa

NBHL (1)

Որպէս եւ գիրն ալփափետաց յուսումն դպրութեանն։ Լուծանիլ ի տղայական ալփափետացն, եւ կապել ընդ Հոգւոյն Սրբոյ. (Տօնակ.։)


Ախաւեղագէս

s.

hanging cornice.

· Calfa

NBHL (1)

Սեանցն ... ախաւեղագէսքն նոցա պղնձիք. եւ բարձրութիւն միոյ ախաւեղագիսին ի հինգ կանգնոյ. եւ վանդակապատք եւ նռնաձեւք ի վերայ ախաւեղագիսին. (Երեմ. ՟Ծ՟Բ. 21։)


Ախտարծարծ

adj.

that excites illness, bad passions;
— կերպարան, voluptuous image.

· Calfa

NBHL (1)

Ատարծարծիցն պոռնկապատիր պատկերացն կերպարան. (Նար. կ.։)


Ախտաւորութիւն, ութեան

s.

illness, malady;
bad disposition, vice, passion.

· Calfa

NBHL (1)

Զանազանից ախտաւորութեանց մահացուցանողաց։ Ջերմնատագնապ ախտաւորութեանց աստուծով փարատիչ։ Շօշափեա՛ բժշկապէս զամենաթշուառ ախտաւորութիւնս. (Նար.։)