Definitions containing the research խան : 3200 results

Ժտութիւն, ութեան

s.

demand, solicitation, instance;
importunity, hardihood;
վասն ժտութեան քո, it is at your prayer that I...;
վասն ժտութեանն, on account of his importunity.

· Calfa

NBHL (1)

Ժտելն. ժտիլն. ժտանք. պաղատանք. թախանձանք. եւ համարձակութիւն. աներեսութիւն. անամօթութիւն. ἁναίδια impudentia


Ի (ini)

s.

the eleventh letter of the alphabet and the fifth of the vowels;
twenty, twentieth.

· Calfa

NBHL (7)

Առնու ի նոցանէ ի բաց զիշխանութիւն զօրուն. (Խոր.։)

Որ ելանէ ի բերանոյ, ի սրտէ անտի գայ։ Ե՛լ ի տանէ քումմէ։ Ի քէն ելիցէ ինձ իշխան։ Եւ դու ի նոցանէ ես։ Մե՞ր ես, եթէ ի թշնամեաց մերոց. եւ այլն։ Երբեմն բերէ եւ զոյժ այլոց հոլովոց եւ նախադրութեանց. զորոց խօսին եւ քերականք.

Մանուկ իմ անկեալ կայ ի տան։ Երդուայ ի բարկութեան իմում։ Բնակեալ ի յարկս, ի քաղաքս։ Հեծեալ ի ձի, կամ ի ջորւոջ։ երիս խանս նաշհոյ ունէի ի գլուխ իմ։ Որ նստին ի քերովբէս։ տէր ի տաճար սուրբ իւրում, տէր յերկինս յաթոռ իւրում. եւ այլն։ Ստէպ ներգոյակն դնի ի թարգմնեալ գիրս յն. եւ եբր ոճով, փոխանակ գործիականի. ի՛ հուր եւ ի ծծումբ դատել։ Աղքատ ոք ի հանդերձս աղտեղիս։ Ի բանս ճշմարտութեան, ի զօրութեան աստուծոյ։ Ի բազուկ բարձր (կամ բարձր բազկաւ) եւ այլն։ Ի. Յո՛ր եւ է հոլովս զօրութեամբ կրկնի երբեմն, կամ երկար Ի՛ ունի զզօրութիւն կրկնութեան իի՛.

Զանիշխանութիւնն ի բաց բառնալ պարտ է յամենայն կենցաղոյս. (Պղատ. օրին. ԺԲ։)

Ի նախանձէ եւ ի յաչաղմանէ ի բացեայ է ի բարի։ Որ յամենայն պրսաւանացն ի բացեայ եղեալ է. (Փիլ.։)

Բնակելն ի միասին։ Գնացին երկոքեան ի միասին։ Իշխանք ժողովեցան ի միասին։ Խորտակեցին անօրէնք եւ մեղաւորք ի միասին։ Գանձարան ի միասին եղիցի մեր։ Ընթանային երկոքեան ի իմասին։ էին ի միասին. եւ այլն։

Ոչ իսպառ բարկանայ մեզ տէր։ Որ համբերեսցէ իսպառ, նա կացցէ։ Զիմի՛ իսպառ եկեալ թախանձիցէ զիս. եւ այլն։


Իգական, ի, աց

adj. gr.

feminine, womanlike;
effeminate, womanish;
feminine gender;
— տոհմ, the fair sex, women;
— ախտ, hemorrhage.

· Calfa

NBHL (1)

Ի դատաստանի ոչ ծառայութեամբ վայիլ, եւ ո՛չ իգական խանդաղատանօք. (Պղատ. օրին. ՟Ժ՟Բ.) (դրեալ էր հիքական)։ Նշանակաւ՝ կին է ադամական բնութիս՝ վասն ի նիւթն միտելոյ, եւ իգական ախտիւ (տկարութեան՝ իբր տեռատեսութեան) վարակելոյ. (Երզն. մտթ.։)


Իմ, ոյ, ում

pron. s.

my, mine;
my own, mine, my family, friends, people.

· Calfa

NBHL (1)

չիցէ. ինձ իշխանութիւն յիմսս առնել զինչ եւ կամիմ։ Ճանաչեմ զիմսն, եւ ճանաչիմ յիմոցն. եւ այլն։


Իմանամ, ացայ, իմա՛, իմա՛ց, իմացի՛ր

va.

to understand, to know, to feel;
to conceive, to comprehend, to perceive, to learn, to find out, to discover;
to think, to consider;
to believe;
զօրութեամբ —, to understand (something omitted);
հնարս —, ելս՝ ելս իրաց —, to find means, to exercise one's ingenuity, to invent;
իմաստս չարս —, to weave a conspiracy, to form a plot, to cabal, to conspire;
զանձին — բարի, to seek one's interest, to consult one's own happiness;
գիտէ — զամենայն հնարս, he knows how to attain his end, how to manage.

· Calfa

NBHL (1)

Իմացի՛ր, զի իշխանական կամս է հրեշտակաց եւ մարդկան. (Յճխ. ՟Բ։)


Իմաստական, ի, աց

adj.

philosophical;
intellectual;
sensible;
sophistical.

· Calfa

NBHL (1)

իմաստական արիականգործովք վաճառականապէս ընդ միոյն զհարիւրապատիկսն փոխանորդէ օգուտ. (Պիտ.։)


Իմաստասէր, սիրաց

s.

philosopher;
sage, man of science, of learning.

· Calfa

NBHL (1)

Հեզութեամբ ամնայնի տանել, որպէս վայե՛լ է ըստ աստուծոյ իմաստասիրի։ Իմաստասիրին պարզ եւ արժան է ազատամիտ լինել ի նախանձութենէ եւ ի դառնութենէ. (Սարգ. յկ. ՟Ը։)


Իմաստութիւն, ութեան

s.

wisdem, sense, reason;
understanding, knowledge;
philosophy;
skill, science;
գերաբուն —, sovereign wisdom;
իմաստութեամբ, wisely, sensibly, judiciously;
prudently, discreetly.

· Calfa

NBHL (1)

ի սիրտ ամենայն իմաստոյ ետու զիմաստութիւն, եւ արասցեն զխորանն վկայութեան եւ այլն։ Իմաստութիւն ի դաւիթ ... Զի ոչգոլ պի նոսա իմաստութիւն։ կրտսեր իմաստութեան (կամ իմաստութեամբ)։ Զարմանային ընդ իմաստութիւն եւ ընդ պատասխանիս նորա։ Ճարտարապետն իմաստութեամբ կազմեաց։ Կանայք մանէին իաստութեամբ։ Խօսեցաւ կինն իմաստութեամբ իւրով.եւ այլն։


Իմաստուն, տնոց

adj. adv.

wise, learned;
intelligent;
prudent, judicious, discreet, sensible;
skilful;
sentimental;
philosopher;
— առնել, cf. Իմաստնացուցանեմ;
—, —ս, cf. Իմաստութիւն

· Calfa

NBHL (2)

Առաքեաց կոչեաց զամենայն իմաստունս եգիպտոսի։ Եւ դու խօսեսցիս ընդ ամենայն իմաստունս մտօք։ Կանայք իմաստունք իշխանաց նորա։ Եւ տէր իմ իմաստուն է ըստ իմաստութեան հիշատակի աստուծոյ։ Որ հասանէ իմաստունք։ Այր իմաստուն՝ որ գիտիցէ քանդակալ զքանդակս ընդ իմաստունս իմ։ Ու՞ր իմաստուն, ու՞ր դպիր.եւ այլն։

Ի սիրտ ամենայն իմաստիոց ետու զիմաստութիւն, եւ արասցեն զխորանն, եւ այլն։ Կին իմաստուն եւ բարեպաշտօն օրհնեսցի։ Իշխանք տայանու իմաստունք խորհրդականք թագաւորի։ Ո՞վ է այր իմաստուն՝ եւ ի միտ առցէ զայս։ Սերգեայ պօղոսի առն իմաստնոյ։ Կորուսից զիմաստութիւն իմստնոց։ Յաւուրս զաքարիայ իմաստնոյ։ Ամենայն ղեւտացի՝ որ ոք էր իմաստուն նուագարանօք երդոցն։ Որ իմաստունն է՝ ի ժամանակին յայնմիկ լռեսցէ։ ամենայն ինչ ուղիղ է իմաստնոց.եւ այլն։


Իմացուցանեմ, ուցի

va.

to inform, to apprize, to acquaint.

· Calfa

NBHL (1)

եւ իմացուցեալ՝ ածին զնոսա առաջի իշխանացն. (՟Բ. Եզր. ՟Ե. 17.) (որ հայի եւ ի յաջորդ նշ)։


Ինչ, ընչի

s.

thing, something;
ունիմ — ասել քեզ, I have something to tell you;
յ— ածել, to create;
ամենայն որ — իմ է՝ քո է, all that I have is thine.

· Calfa

NBHL (3)

Իբրեւ մեծաւ ընչիւ հպարտացեալ պարծ էին իրօքն զոր գործէին կախարդութեամբ։ Ընդդէմ ամենայն ընչի՝ զոր հարցանէին ցնա, զայս տայրնոցա պատասխանի. (Եւս. պտմ. Դ. 7։ Ե. 1։)

Ոչ գողացաւ զնա ընչիւ (այսինքն իւիք, կամ ինչ մի ի նմանէ)։ Առանց տարեր ընչի (այսինքն իրիք) պիղծ է եւ ոչ եթէ բնութիւն նորա պիղծ է։ Ի չա իրաց ընչէ։ Մատնեաց զնոսա՝ ոչ ի ձեռն այնր ընչի՝ զոր ատէին։ Ի մէջ երկուց ընչից մտին։ Մի՛ կորիցէ անձն կատարեալ փոխանակ փոքր ըիչի. (Եփր. ծն.։ Եփր. ել.։ Եփր. հռ. եւ այլն։)

Ոչ ինչ գիտեմ։ Ոչ ինչ ապախտ արար՝ զոր միանգամ պատուիրեաց նմա։ Չէր ինչ իմիք պիտանացու։ Որ ոչ իմիք է պիտանացու։ Ապաքէն եւ ոչ իւիք։ Ոչ անց եւ ոչ զիւիք յամենայնէ (յն. զոչինչ յամենայնէ)։ Ինչ ոչ ասաց կամ վնասեաց։ Ինչ ոչ գիտէին։ Ոչինչ նեղիք ի մէնջ։ Ոչինչ կրտսեր ես յիշխանս յուդայ։ Ոչինչ կարի հեռի էր ի տանէն. եւ այլն։


Ինքնաբար

adv.

by himself, spontaneously, voluntarily, of one's own accord.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքնաբար իշխանութեամբն տիրէ ի վերայ բարեաց. (Տօնակ.։)


Ինքնաբոյս

adj.

self-produced, natural;
that produces naturally.

· Calfa

NBHL (1)

Առյուծ ոչ ուսանի, զի ինքնաբոյս ունելով զինքնիշխանական կամս. յն. բնավորեալ. (Դամասկ.։)


Ինքնաբուն

adj.

natural, innate;
— բարի, naturally good.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքնաբուն իշխանութեամբ յաղթեաց մահու. (Գանձ.։)


Ինքնագլուխ

adj. s.

independent, absolute, free;
autocephalus.

· Calfa

NBHL (1)

αὑτοκέφαλος autocephalus որպէս ռմկ. ինքիր գլխուն .... Ոյր գլուխն չէ անկեալ ընդ այլոյ իշխանութեամբ. եւ Որոյ հայրապետն ձեռնադրի յիւրոց եպիսկոպոսաց. ազատ. ինքնիշխան.


Ինքնագործ

adj.

self-created;
self-acting, that makes or works for himself, or by himself.

· Calfa

NBHL (1)

αὑτουργός qui per se facit. իբր ն. Ինքնին եւ տիրաբար գործող. ինքնիշխան՝ ինքնազօր. որպիսզի է աստուած միայն.


Ինքնազօր

adj.

absolute, supreme, sovereign.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքնիշխան. (ինքնիշխան, ինքնազօր, ամենազօր. Շար.։)


Ինքնակալ, աց

s. adj.

autocrat, monarch, emperor;
self-depending, independent, absolute, free;
— կամք, free will.

· Calfa

NBHL (4)

Յո՛ր կողմ միտէն ըստ ինքնակալ ինքնիշխան մարդկայն կամացն շարժումն. (Նիւս. կազմ.։)

Զոր ասէ՝ ինքնաշարժ, փոխանակ անձնիշխան եւ ինքնակալ ասելոյ է իմանալի։ Ի հարկէ գալն մեզ յառաքինութիւն՝ ոչ ինքնակալս ցուցանէ զմեզ ըստ իւքեանց. (Մաքս. ի դիոն.։)

Ինքնակա պետութիւնք իշխանականք. (Նար. առաք.։)

αὑτοκατής qui sui juris est. Ինքնիշխան, անձն իշխան. ազատ. ինքնագլուխ.


Ինքնակալութիւն, ութեան

s.

autocracy, monarchy, empire.

· Calfa

NBHL (4)

Արքայազունք են, եւ իխանականք ինքնակալութեանց, որդիք զօրութեանց. (Նար. ՟Լ՟Է։)

Եւ Անձնիշխանութիւն.

անձնիշխան գոլով մարդիկ՝ ի մէջ երկուց զօրութեանց արգելեալ կամք. եթէ խորհուրդացուցանեմք զինքնակալութիւն կամացս ի յաջակողմն, պատրաստական ձեռնտւ ըստ այնմ գործոց գտանեմք զաստուած. (Շ. ՟բ. յհ. ՟Ժ՟Ա։)

ԻՆՔՆԱԿԱԼՈՒԹԵԱՄԲ. իբր մ. ըստ յն. αὑτοκρατικῶς sicut imperator. Անձնիշխանաբար. եւ Ձեռներեցութեամբ մատակարարեալ. (Նիւս. կազմ.։)


Ինքնակամութիւն, ութեան

s.

spontaneousness, voluntariness, free will.

· Calfa

NBHL (1)

Ունելն սեպհական կամս, եւ Սեպհական կամք. Անձիշխանութիւն. ազատութիւն կամաց. կամաւորութիւն. յօժարութիւն. դիւրաշարժ բերումն.


Ինքնահրաման

adj.

self-acting, independent, spontaneous.

· Calfa

NBHL (2)

Իբր Ինքնին. ինքնակամութեամբ. եւ ձեռներեցութեամբ. առանձնական իշխանութեամբ.

αὑτοκέλευστος injussus, sua sponte. Ինքնն հրամանատար առանց հրամայելոյ ուրուք ինքեան. ինքնաշարժ. ինքնիշխան. ինքնակամ. մտադիր.


Ինքնամատոյց

adj. s.

self-devoted;
that produces naturally, natural;
favorable;
accident, fate, destiny;
— դիմագրաւել, to expose one's self, to devote one's self;
— տալ զօրինակն, to give an exemple easily imitated.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխանակ սքանչելի ինքնամոյց վայելչութեան՝ զփշաբեր զտատասկաբեր երկիրժառանգեաց. (Կոչ. ՟Բ։)


Ինքնանախատ

adj.

self-upbraiding, self-reproving.

· Calfa

NBHL (1)

Ինքն ինքն նախանձօղ. պարսաւադիր անձամբ անձին.


Ինքնաշարժ

adj.

self-moving, automatic;
presumptuous;
forward.

· Calfa

NBHL (3)

եւ առաւել զբանական կենդանւոյ, եւ զիմացական բնութեանց. որք ունին զհոգի անձնիշխան եւ անմահ.

Զոր ասէս ինքնաշարժ, փոխանակ անձնիշխան եւ ինքնակալ ասելոյ է իմանալի։ Ինքնաշարժ գոլով, այսինքն անձնիշխանք եղեալք. (Մաքս. ի դիոն.։)

Մշտաշարժ ինքնաշարժ, ինքնիշխան, ինքնազօր. (Ածաբ. ի պենտեկ. յորմէ եւ Շար.։)


Ինքնատէր

adj.

one's own master, absolute, independent;
— եմք գործոց մերոց, we are masters of our own actions.

· Calfa

NBHL (5)

Տէր անձին իւրոյ. անձնիշխան. ազատ կամօք.

Ստեղծ զմարդն ... մտաւոր, ինքնիշխան, ինքնատէր.

Իբրեւ զազատս եւ զինքնատետրս անձնիշխանութեամբ վարիլ յառաքինութիւնս. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Զ։)

Մեք անիշխան ստեղծեալք յարարչէն՝ ինքնատէրն ախտից եւ խորհրդոց, եւ տէր յերկաքանչիւրս հակամիտութեանն, առաքինութեան ասեմ, եւ չարութեանն. (Ածաբ. մակաբ.։)

ԻՆՔՆԱՏԷՐ. Որ ունի տիրապէս իշխանութիւն ի վերայ իւրոց. ազատաբար տնտեսօղ. իշխան. ըստ յն. ինքնակալ αὑτοκράτωρ . ըստ լա. տէր. patronus, dominus.


Գերաշխարհիկ

cf. Գերաշխարհ.

· Calfa

NBHL (1)

Գերաշխարհիկ խաղաղութիւն, իշխանութիւն. (Յհ. իմ. երեւ.։ Սարկ. քհ.։)


Գերապանծ

adj.

glorious, illustrious, superb, excellent.

· Calfa

NBHL (1)

Գերապանծ իշխանութեամբ. (Շար.։)


Գերիմաստ

cf. Հանճարեղ.

· Calfa

NBHL (1)

Զգերիմաստ զմայրն իշխանին Սիւնեաց. (Յհ. կթ.։)


Գերունակութիւն, ութեան

s.

sublimity, preeminence, excellence.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ մի իշխանութեան զօրացեալ, եւ կամ ըստ փարթամութեան գերունակութեան տարբերեալ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Գէս, գիսոց, աց

s.

hair, head of hair, long hanging hair.

· Calfa

NBHL (1)

Գէսք փոխանակ զգեստու տուեալ են նմա. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ա. 15։)


Գթասիրեմ, եցի

vn.

Գթամ.

· Calfa

NBHL (1)

ԳԹԱՍԻՐԵԼ. Սիրով գթալ. խանդաղատիլ. գրգալ.


Գինեկէզ

cf. Գինեհար.

· Calfa

NBHL (1)

Գինեսէրք ոչ զտրտմութիւն հանդարտեցուցանեն, այլ չար ընդ չարեաց փոխանակեն. (Բրս. յուդիտ.։)


Գինեմ, եցի

vn.

to be seasoned with wine.

· Calfa

NBHL (1)

Զարբենալն (նոյի) փոխանակ գինելոյ ի կիր առեալ է։ Գինելն, որ եւ յիմաստունս անկանի։ Ո՛չ բարբաջելով գինեզինութեամբ, այլ միայն գինել. (Փիլ. լին. ՟Բ. 68։)


Գիշեր, աց

s. adv.

night;
darkness, obscurity;
—աւ, ի —ի, by night, during the night;
nightly;
զ—ն ողջոյն, or ի բուն, all the night, անքուն —, sleepless night;
— յաւիտենական, eternal night, night of the tomb;
հեշտալի աննշոյլ —, delicious, impenetrable night;
զտիւն ամենայն եւ զ—ն ամենայն, all day and night;
զհասաբակ —աւ, at mid-night;
զ— իւր օգնական առեալ, hidden by the night or darkness;
անքուն անցուցանել զգիշերն, to pass a sleepless or bad night;
—ի տուրնջեան եղեւ, the day changed into night;
տիւ առնել զ—ն, to turn night into day;
ընդ մութ —ոյն, in the darkness of night;
ագանել ուրեք զ—ն, to set up all night, to pass the whole night;
մաշել զերկայնութիւն —ացն յերգս, to pass every night in singing;
մինչդեռ կայր եւս —ոյ, while it was yet dark.

· Calfa

NBHL (2)

ԳԻՇԵՐՒՈՅ, ԳԻՇԵՐԵԱՒ, եւ այլն. գտանի գրեալ յոմանց՝ փոխանակ գրելոյ՝ Գիշերոյ, գիշերաւ. որպէս թէ ուղղականն լինիցի նաեւ Գիշերի. բայց սովորութիւն է գրչաց ստէպ մուծանել զաւելորդ եւ ի բազում բառս, որպէս եւ բազում անգամ ի բաց բառնալ առ դիւրութեան հնչման։

νύξ սեռ. νυκτός nox սեռ. noctis Ցայգ. կէսն ամբողջ աւուր անլոյս, ցորչափ արեգակն է ընդ կիսագնտիւ. դնի եւ փոխանակ խաւարի. մթութեան, սեաւ եւ տխուր իրաց, որ ասի ռմկ. գէշ.


Գիշերամարտիկ

cf. Գիշերամարտ.

· Calfa

NBHL (1)

Գունդք առաքելոցն զարհուրեալ փախան, գիշերամարտիկ աշխատութեամբ կէին. (Տաղ.։ Տե՛ս եւ զյաջորդ բառդ։)


Գլխագար, աց

adj.

that has a headache;
dizzy, giddy;
whose hrains are disordered, mad;
— թմբրութիւն, dizziness.

· Calfa


Գլխագարութիւն, ութեան

s.

head-ache;
madness;
giddiness.

· Calfa


Գլխագիր, գրաց

s.

initial, capital letter;
inscription, title.

· Calfa

NBHL (1)

Զմանկաբար խանձարուրսն, զմարդկապէս գլխագիրն. (Ածազգ. ՟Ժ՟Գ.) յն. ἁπογραφή կամ ἑπιγραφή


Գլխակորիմ, եցայ

vn.

to be ashamed.

· Calfa

NBHL (1)

Կորանալ գլխոյ. զերկիր նշմարել. անպատասխանի եւ ամօթապարտս գտանիլ. պատկառիլ.


Գլխաւոր, աց

s. adj. prince, master, superior, deacon;
capital, principal, fundamental, essential, first.

· Calfa

NBHL (2)

Զգլխաւորն յիրաց։ Զսիրտն այժմ փոխանակ գլխաւորին էառ ի մէջ։ Յաղագս գլխաւորացն (յօրրէնս աստուծոյ՝ տասն պատգամաց). (Փիլ.։)

ἁρχηγός, ἠγούμενος, πρῶτος, κορυφαῖος princeps, dux, capitalis, supremus Երեւելի եւ առաջին ոք յիմիք կարգի որպէս գլուխ. պարագլուխ. իշխան. աւագ. առաջնորդ. նախարար. ազնուական.


Գլխաւորիմ, եցայ

vn. bot.

to have the pre-eminence, to be at the head;
to be finished;
to bud.

· Calfa

NBHL (1)

Գլխաւորեալ իշխանական պատուասիրութեամբ փառօք ի փառս. (Շ. բարձր.։)


Գլխաւորութիւն, ութեան

s.

superiority, presidency, priority, supremacy.

· Calfa

NBHL (1)

ἁρχή, πρωτεία principatus, primatus Գահերիցութիւն. առաջին աստիճան պատուոյ. իշխանութիւն.


Գնդակ, աց

s.

globule, globe, bowl, spherical or round body;
pincushion;
apple;
— խաղու or խաղալիկ, ball, bowl;
ball (at tennis);
— մեղուաց, swarm of bees;
— հրացանից, ball;
bullet, large ball;
— ձեռնածուաց, juggler's cork-ball;
— որթոյ, bud, button.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխանակ գնդակի մեղուաց հրեշտակք երկնաւորք ելեւէջ առնէին. (Եղիշ. դտ.։)


Գոհանամ, ացայ

vn.

to thank, to return thanks.

· Calfa

NBHL (1)

Փոխանակ պատմական բացառական խնդրով, (որ է անսովոր. իբր ռմկ)


Գողակից, կցի, կցաց

s.

companion of the thief.

· Calfa

NBHL (1)

Իշխանք ձեր գողակիցք են գողոց. (Ես. ՟Ա. 23։)


Գողութիւն, ութեան

s.

theft, robbery, rapine, expilation;
extortion, plunder.

· Calfa

NBHL (2)

Որք զմեծամեծս գործեն գողութիւնս պարկեշտ եւ պանծալի անուամբ իշխանութեան եւ առաջաւորութեան ծածկելով. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)

Ապա թէ ոչինչ գտանիցի նորա, վաճառեսցի փոխանակ գողութեանն իւրոյ. այսինքն իրին գողացելոյ. (Ել. ՟Ի՟Բ. 3։)


Գողտրիկ

cf. Գողտր.

· Calfa

NBHL (1)

Գողտրիկ եւ խանդաղատական բանիւք. (Խոսր.։)


Գոյացութիւն, ութեան

s.

substance;
reality;
essence, being, creature.

· Calfa

NBHL (1)

Գոյացութեամբ ի նմա, իսկ զօրութեամբ արտաքոյ։ Այժմ ի մարմինս իմում իշխանական առաջնորդականն ըստ գոյացութեան է. իսկ ըստ զօրութեան յիտալիա կամ ի սիկիլիա. (Փիլ. այլաբ.։)


Գոռոզ, աց

adj. s.

arrogant, proud, haughty, imperious, insolent;
tyrant.

· Calfa

NBHL (2)

Առ գոռոզս իշխանացն։ Զեգիպտացւոցն գոռոզէն։ Սուզանելով ի յանդունդս հանդերձ ամբարհաւաճելա գոռոզաւն. (Պիտ.։)

Իբրեւ զգոռոզս ճոխանան. (Սարկ. քհ.։)


Գոռոզանամ, ացայ

vn.

to be proud of, puffed up, elated.

· Calfa

NBHL (2)

Ոմանք գոռոզանան, եւ կէսք ընդ նոսա նախանձին. (Երզն. մտթ.։)

ἑπαίρομαι efferor, effero me, περπερεύομαι perperam vel temere ago, ostento Փքանալ. բարձրամտիլ. խրոխտալ. ամբարհաւաճիլ. պերճանալ իշխանութեամբ. բան կամ մեծութիւն ծախել.