Definitions containing the research ոյն : 10000 Results

Դիմումն, ման

See full entry →

s.

cf. Դիմեցումն.

NBHL (1)

Զդիմմունսն էր արգելեալ (ամբոխին)։ Անիրաւագոյնս առնէր զհակառակսն նորա դիմմունսն. (Սոկր. ՟Ա. 24։ ՟Բ. 13։)


Դիպիմ, եցայ, այ

See full entry →

vn.

to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.

NBHL (2)

Դիպեսցիս պարու մարգարէից։ Ոգւոյ բարւոյ դիպեցայ։ Դիպեսցի մեզ պատերազմ։ Գուժկան գուժկանի դիպեսցի։ Կին ատելի եթէ դիպեսցի առն բարւոյ։ Փորձութեամբք՝ որ դիպեցան ինձ ի նենգութեանց հրէից։ Դիպեսցին նմա սնոտիք։ Լոյսն քո քեզ խաւար դիպեցաւ։ Դիպեսցին պերճութիւնքդ ձեր հանգոյն մոխրոյ։ Եւ այն դիպեսցի ինձ ի փրկութիւն.եւ այլն։

Հրամայեաց գաւազանօք հարկանել զնա, եւ իբրեւ զպրտու կակղագոյն դիպէր ի նա. (Հ. կիլիկ.։)


Դիպող

See full entry →

cf. Դիպան.

NBHL (1)

καίριος, εὕθετος opportunus, aptus, idoneus Դիպան. դէպ. պատշաճ. յարմար տեղւոյն եւ ժամանակին.


Դիպուած, ոց

See full entry →

s.

chance, accession, accident, adventure, event, incident, luck, hazard, lot;
contingency.

NBHL (1)

Ըստ հին դիպուածոյն։ Զապադայիցն դիպուածս. (Նար.։)


Դիտակ, աց

See full entry →

s.

watch-tower;
scuttle of a mast;
mark at which one aims in shooting;
summit or top of plants, flowers;
observer, guard;
aspect, sight, face;
writing;
telescope;
binocle, double opera-glass;
— տեղիք, box (at a theatre).

NBHL (1)

Ի դիտակ ոստոցն։ Ծառք ամբարձուղէշք, երկնընթաց դիտակք ընտրութեան։ Արփիական լուսոյն դիտակք։ Ծագմանն դիտակ։ Տեսարան գլխոյն դիտակի։ Ի տիպ դիտակի։ Դիմաց դիտակի սրբութեան սեղանոյ. (Նար.։)


Դիտանոց, աց

See full entry →

s.

observatory;
watch-tower;
height, elevated place.

NBHL (1)

Ի վերուստ յարփւոյն իբր ի բարձր դիտանոցէ։ Իբրեւ ի դիտանոցէ տեսեալ ի հեռաստանէ. (Փիլ.։)


Դիտաւորութիւն, ութեան

See full entry →

s.

intention, design, counsel;
destination, end, regard, look.

NBHL (2)

Աչք զբարձրգոյն դիտաւորութիւնն ըմբռնեցին. (Բրս. հայեաց.։)

Երկոցունց մարգարէութեանց մի եւ նոյն դիտաւորութիւն է. (Եզնիկ.։)


Դիտումն, ման

See full entry →

s.

sight, aim;
intention.

NBHL (1)

Հայեա՛ց ի խորագոյն դիտումն ասացելոցս. (Ոսկ. գծ.։)


Դիր, դրից

See full entry →

s.

position, situation, posture;
state, place, figure, seat;
system;
theme;
application;
tomb, sepulchre;
— օճառի, bar, stick of soap;
— գրոց;
size of a book;
— եւ տար առնեմ, to scatter, to disperse.

NBHL (3)

Զըստ տեղւոյն դրին։ Ըստ միմեանց վերայ դրոյն. (Նիւս. կազմ.։)

Մօտ առ դիրս սուրբ առաքելոյն։ Ի դիրս սրբոցն թաղել. (Խոր. ՟Բ. 71։ ՟Գ. 27։)

Զդիր երանելւոյն կազմեալ։ Ի դիրս հարցն հանգուսցէ զոսկերս ձեր. (Փարպ.։)


Դիւագունդ

See full entry →

adj.

assembly of demons.

NBHL (1)

Խմբեալ ի դիւաց, կամ հանգոյն դիւաց.


Դիւահարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to be possessed;
to play the devil, to be enraged.

NBHL (1)

Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)


Դիւահարիմ, եցայ

See full entry →

vn.

cf. Դիւահարեմ.

NBHL (1)

Լաւագոյն է մեզ դիւահարիլ, եւ այլն. (Ածաբ. ծն.։)


Դիւաշունչ

See full entry →

adj.

inspired by the devil, diabolic.

NBHL (1)

Մեծագոյն պատուով զդիւաշունչ այրն ածին յիւրեանց մէջն. (Կաղանկտ.։)


Դիւատուր

See full entry →

cf. Դիւական.

NBHL (1)

Ի թատերցն օրինաց, ի սատանայական զբօսանացն, ի դիւատուր խաղոյն. (Ոսկ. եբր. ՟Ի՟Ը։)


Դիւրագնաց

See full entry →

adj.

easy to walk, commodious, easy.

NBHL (1)

Դիւրագնացք եղիցին կերակրոյն ի վեր գնացք։ Առուք շուրջ ունին, զի դիւրագնաց իցէ. (Նիւս. կազմ.։)


Դիւրագնալի

See full entry →

cf. Դիւրագնաց.

NBHL (1)

Դիւրագնացք եղիցին կերակրոյն ի վեր գնացք։ Առուք շուրջ ունին, զի դիւրագնաց իցէ. (Նիւս. կազմ.։)


Դիւրաթառամ

See full entry →

adj.

that fades easily.

NBHL (1)

Զի՞նչ դիւրաթառամ քան զմարդ ... նա ե՛ւս վատթարագոյն քան զխոտ. (Սարգ. յկ. ՟Բ։)


Դիւրալուր

See full entry →

adj.

condescending, compliant;
gentle, easy, commodious.

NBHL (1)

Յեղաշրջեցին զնոյն ի դիւրալուր եւ յախորժակս լսողաց. (Լմբ. պտրգ.։)


Դիւրածախ

See full entry →

adj.

easily consumed.

NBHL (1)

Ազատականութիւն է առաքինութիւն անձինն՝ դիւրածախ ի գեղեցկագոյնսն. (Արիստ. առաք.։)


Դիւրահալ

See full entry →

adj.

that liquefies or melts easily.

NBHL (1)

Ոչ հալէին զսառնակերպ զդիւրահալ զազգ անուշակ կերակրոյն. (Իմ. ՟Ժ՟Թ. 20։)


Դիւրահաշտ

See full entry →

adj.

that agrees easily with his enemies.

NBHL (3)

εὑπραμύθητος, εὑμενής benevolus, benignus, facile placabilis Որ դիւրաւ հաշտի. եւ Հեզ. բարեմոյն. դիւրահաւան. դիւրանսաց.

Դիւրահաշտ թշնամի (մարմինն ընդ հոգւոյն). (Սարգ. յկ. ՟Թ։)

Զլսօղն՝ դիւրահաշտ լինելով՝ քաջ ուսումնագոյն գործիցէ. (Պղատ. օրին. ՟Դ։)


Եռ, ից

See full entry →

s. adj.

ebullition, hubbling;
three;
boiling;
third.

NBHL (2)

Իբրեւ արմատ ձայնիցս Երեք, եւ Երրորդ, նոյն է ընդ նոսա.

Աւետարանիչն յովհաննէս յեռս ձիթոյն եդաւ ... Եդ յեռս ձիթոյն. (Մարթին.։) Իսկ յասելն.


Եռականգուն

See full entry →

adj.

of three cubits or fathoms.

NBHL (1)

Երկակն եւ եռակ աճեցեալ զ ըստ միոյն անմարմնութիւնն. (Փիլ. այլաբ.։)


Եռակի

See full entry →

adv.

trebly.

NBHL (1)

Եդաւ եռակի գիր ի վերայ խաչելոյն՝ վկայելով զնա թագաւոր. (Տօնակ.։)


Եռահիւսակ

See full entry →

adj.

that consists of three things or words;
— նուագ, trisagion.

NBHL (1)

Երիւք նոյն բառիւք հիւսեալ, սուրբ սուրբ սուրբ. երեքսրբեան.


Եռամ, ացայ, ացի

See full entry →

vn.

to boil;
to bubble;
to shudder;
to swarm;
to crawl.

NBHL (1)

Քարինք տեղւոյն եռացին. (Եղիշ. յար.։)


Եռամանակ

See full entry →

adj.

of three times or measures.

NBHL (1)

Առաքինագոյն մակացութեամբք զերծեալ յեռամանակ տարւոյ. (Մագ. ՟Է։)


Եռամասն

See full entry →

adj.

that consists of three parts;
tripartite.

NBHL (1)

Զեռամասնեայս ունի զօրութիւնս։ Յառաջ գայ յեռամասնեայ հոգւոյն. (Լմբ. պտրգ.։)


Եռամասնեայ

See full entry →

cf. Եռամասն.

NBHL (1)

Զեռամասնեայս ունի զօրութիւնս։ Յառաջ գայ յեռամասնեայ հոգւոյն. (Լմբ. պտրգ.։)


Եռամեայ

See full entry →

adj.

triennial.

NBHL (1)

Պտղակորոյս տնկոյ ձիթենւոյն եռամեանն դատարկութեամբ. (Նար. ՟Ձ՟Ա։)


Եռամեան

See full entry →

adj.

cf. Եռամեայ.

NBHL (1)

Պտղակորոյս տնկոյ ձիթենւոյն եռամեանն դատարկութեամբ. (Նար. ՟Ձ՟Ա։)


Եռայարկ

See full entry →

adj. mar.

of three stories (house);
three-decker.

NBHL (1)

Սոյնպէս եւ ի հնումն եռայա՛րկ խորանն կառուցաւ. (Ի գիրս խոսր.։)


Եռանդ

See full entry →

s. adv.

two days ago, day before yesterday.

NBHL (1)

Զեռանդի գործոյն զտեսչութիւնն իբրեւ զմտաւ ածեալ յիշեմ, ոչ զօրեմ եւ այլն. (Փարպ.։)


Եռանդն, անդեան

See full entry →

s.

ardour, heat;
warmth, bubbling, ebullition, overheating, effervescence;
fervour, fire, fury, rapture, zeal, devotion;
activity, vivacity, vigour;
abundance;
— մտաց, enthusiasm;
— ածել ումեք, to inspire one with ardour;
— մարտի, ardour for battle.

NBHL (2)

Զհոգեւոր սիրոյն եռանդն ածէր առ ամենեսին. (Բուզ. ՟Դ. 4։)

Բարկանալն է եռանդն շուրջ զսրտիւքն ի վերծխութենէ մաղձոյն. (Վահր. երրորդ.։)


Եռանդումն, ման

See full entry →

s.

cf. Եռանդն.

NBHL (2)

Հրոյն եռանդմամբ. (Եղիշ. ՟Բ։)

Որով (կամ որում) դաւիթ հոգւոյն եռանդմամբ ցանկայ. (Թէոդոր. կուս.։)


Եռանկիւն, կեան

See full entry →

s.

triangle.

NBHL (2)

Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)

Եռանկիւնւոյն արմատն մի մի աճէ. իսկ չորեքանկիւնին երկու երկու. (Սարկ. տոմ.։)


Եռանկիւնի

See full entry →

adj.

triangular.

NBHL (2)

Եռանգիւնի եւ քառանգիւնի ոչ թուի զյաւէտն եւ զնուազն ընդունել. քանզի որք միանգամ ընդունին զեռանգիւնւոյն զբան եւ զբոլորակին, ամենեքեան նմանապէս եռանգիւնիք կամ բոլորակք են. (Արիստ. որակ.։)

Եռանկիւնւոյն արմատն մի մի աճէ. իսկ չորեքանկիւնին երկու երկու. (Սարկ. տոմ.։)


Եռանձնեայ

See full entry →

adj.

of three persons.

NBHL (1)

Կամաւոր պատարագին իսահակայ նախանձաւոր գոլով եզականին՝ եռանձնեայք ի վերայ կայծականաց հրոյն ողջակիզեալ զմարմինս. (Հարցնափառ.։)


Եռացումն, ման

See full entry →

s. chem.

boiling, ebullition;
cf. Եռանդն.

NBHL (3)

Եռացմամբ սիրոյն առլցեալ ի քրիստոս։ Հուր եւ եռացումն հոգւոյ պիտոյանան. (Յճխ. ՟Ժ՟Ը. եւ ՟Ժ՟Թ։)

Զշաչումն ջրոյն եռացման իբրեւ զպարիսպ քարեայ ձուլեալ արձանացոյց. (Երզն. մտթ.։)

Շիջուցանէ զջերմութիւն եռացման ջրոյն. (Նար. երգ.։)


Եռացուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to make to boil;
to warm, to give heat;
to make to swarm or crawl.

NBHL (1)

Շարաւ ի մարմնոյն եռացուցանէր. (Սարգ. ՟ա. պետ. ՟Ե։)


Եռոտանի, նւոյ

See full entry →

s.

tripod, trivet.

NBHL (1)

Զսանն թէոպռոտեան ի վերայ կալով եռոտանւոյն կիւռռացի. (Մագ. ՟Լ՟Ը։)


Ետեղակալ, աց

See full entry →

s. adj.

lieutenant, vicegerent;
successor;
stationary, firm, stable.

NBHL (2)

ԵՏ ԸՆԴ ԵՏ. παραυτίκα illico, statim Հետ ընդ հետ, նոյն հետայն. իսկ եւ իսկ. իսկոյն զկնի. մեկէն ետեւէն, նոյն ատէն.

Նուազագոյն յառաջնումն ցուցեալ, ետ զետէ գործոյն կատարելութեամբն ընդ նմա պայծառութեամբ ծագեալ. (Նիւս. կազմ. ՟Լ՟Բ։)


Ետեղապահ, աց

See full entry →

s.

vicegerent, vicar.

NBHL (1)

Ես ասէ՝ ետեղապահ եմ։ Իբրեւ եկն հայրապետն ներսէս, ի վերայ հասանէր ետեղապահին սրբոյն խադայ. (Բուզ. ՟Դ. 12. եւ 13։)


Ետղ, ետեղ

See full entry →

s. adv.

place, spot, stead;
առ ետեղ, there, in that very place, in the same place;
immediately, directly, forthwith;
զետղ առնուլ, to stop, to cease to go.

NBHL (1)

Զետղ առեալ յեզր գետոյն։ Զետղ առեալ կայ։ Առնուլ զետղ եւ զկայանս։ Զետղ առեալ դարեաց. (Յհ. կթ.։ Կոչ. ՟Թ. 15։ Վեցօր. ՟Դ։ Լաստ. ՟Ժ՟Ա։)


Երագ, ունք

See full entry →

adj. adv.

quick, nimble, prompt, rapid, swift, current;
— երագ or երագս, quickly, currently;
very soon.

NBHL (1)

Երագունս ընթացեալ։ Երագ երագն քան զվաղվաղակին ե՛ւս հեզագոյն է ի փոյթ ինչ գործոց. (Ոսկ. մ. ՟Ա. 25։)


Երագագնաց

See full entry →

adj.

that goes, that walks quick, rapid, prompt.

NBHL (1)

Երագագնաց ընթացք մերոյ գիտութեանս յոյժ կաղագոյն գտանին. (Վեցօր. ՟Ա։)


Երագածագ

See full entry →

adj.

that points, that begins to appear soon.

NBHL (1)

Որ ընդ ծագելն՝ իսկոյն հասանէ.


Երագահաս

See full entry →

cf. Արագահաս.

NBHL (1)

Արագահաս. որ փութով հասանէ. իսկոյն ժամանօղ.


Երագեմ, եցի

See full entry →

vn. va.

to make haste, to hasten;
to double the pace, to go quicker, to run, to trot;
to accelerate, to hasten, to press.

NBHL (1)

Դու մի՛ երագես զձեռնադրելն։ Մի՛ երագեր զօծումն ընտանւոյն։ Եւ ապա ինքն երագէ զձեռնտուութիւնն։ Երագեալ զյարութիւնն մխիթարեցի զնոսա. (Լմբ.։)


Երազ, ոց

See full entry →

s.

dream;
fancy;
vision;
— տեսանել, to dream, to have a dream, to dream a dream, cf. Երազիմ;
եւ ոչ յերագի անգամ տեսանել, not even to dream of;
գեղեցիկ —ս տեսանել, to have pleasant, or bright dreams;
ցնորք զահանգելի խօլական —ոց, spectres or monstruous visions, dreadful, ghastly, frightful dreams;
յերազս լինել, յերազի անցք անցանել, to have a nocturnal pollution, a lascivious dream;
— է կեանք մարդոյ, life is but a dream.

NBHL (1)

Երազ է՝ մտաց շարժումն ի յանշարժ մարմինս. Որ ոք երազոց հաւատայ, նման է այնոցիկ՝ որք ըստ ստուերս անձանց իւրեանց ընթանան, եւզնոյնն կամին ըմբռնել. (Կլիմաք.։)