Definitions containing the research կայ : 5175 Results

Հրալից

adj.

full of fire, ardent, burning.

NBHL (2)

Ջահ վառեալ սուրբ սերովբէն՝ կայր ի սպասու հրալից վիմին. այսինքն վերեզմանին քրիստոսի. (Շ. տաղ.։)

Եռանդնակայծակ հրալից արիւնոտ. (Թէոդոր. խչ.։)


Հրախառն

adj.

mixed with fire.

NBHL (1)

Հրախառն կայլակք կողահոս հիւթից։ Հրախառն ջուր սուրբ աւազանին. (Անան. եկեղ։)


Հրակատար

adj.

fire-topped.

NBHL (1)

Մինչեւ ի սիկիլիայ կղզին, յորում կայ հրակատարն բառ կանիա. (Թղթ. դաշ.։)


Հրահալելի, լւոյ, լեաց

adj.

metallic.

NBHL (1)

Յարծաթոյ, ի կլայեկաց, եւ յայսպիսեաց հրահալելեաց։ Պատկերն՝ որ ի հրահալելիս գոյր, այսինքն է ի դրամն եւ ի փողն կայր. (Մարթին.։)


Հրահան, ի

s.

steel (for striking fire).

NBHL (1)

Հրահանս ի միջի դնիցէ, որով հրդեհել կամիցի ... հրահանքն առանց բղխելոյ կայծականցն անհնարին է կիզել զփուշն։ Ոչ խոստովանութիւնն առանց գործոց բարեաց, որպէս եւ ոչ կայծոստս հրահանաց աբեթի վառել եւ գործել զյստակումն փշոյն. (Նար. խրատ.։)


Հրաման, աց

s.

command, order, injunction, ordination, behest;
permission, authorization, license, leave;
decree, edict;
հակառակ —, counterorder;
—ք, destiny, fate, lot, fatality;
doom;
— հաւատոց, doctrine of faith;
— պատասխանւոյ, oracle;
անդարձ —, irrevocable order;
— հանել, դնել, տալ, to command, to order, to dispose;
to appoint, to decree;
to give leave, to permit;
— առնուլ, — պատուիրանի առնուլ, to obtain leave;
to receive orders or directions;
— տալ վասն տանն իւրոյ, to make one's will;
ես եդի զ—ս զայս, յինէն ել —ս այս, I have signed this decree;
cf. Զէն;
fire-pot.

NBHL (1)

Զհրամանն աստուծոյ եւ զօրէնս նորա։ Զհրամանացն աստուծոյ եւ զօրինաց նորա։ Գնալ ըստ հրամանաց նորա։ Ըստ հրամանի թագաւորին։ Բռնաւորաց հրամանաւ։ Տղայակոտոր հրամանին։ Ել հրաման յօգոստոս կայսերէ։ Յինէն ել հրամանս այս։ Ես եդի զհրամանս զայս։ Հրաման ինչ ի տեառնէ ոչ ունիմ։ Ոչ հնազանդեցան հրամանի քում.եւ այլն։


Հրայրք

s. fig.

fire, heat, ardour.

NBHL (1)

Յորժամ տեսանիցեն (զոք,) թէ չկայցէ ի հրայրս, չցանկանայցէ իշխանութեան, յայնժամ սմա իսկ տայցեն զիշխանութիւնն. (Ոսկ. եփես.։)


Հրաշաբուսեալ

adj.

born or produced in a wonderful manner.

NBHL (1)

Յորովայնի կուսին կայծակ իմն անդուստ նոյնակերպ հրաշաբուսեալ. (Խոր. վրդվռ.։)


Հրաշազարդ

adj.

wonderfully ornamented or embellished with.

NBHL (1)

Հրաշազարդ մանկանն գագկայ. (Արծր. ՟Դ. 12։)


Հրաշացուցանեմ, ուցի

va.

cf. Սքանչելացուցանեմ.

NBHL (2)

Զմարգարէսն հրաշացոյց (յայտնութեամբ գաղտնեաց), եւ զամենեսեան զնոսա վկայս կացոյց. (Իգն.։)

Զվկայիցն հրաշացուցանէ հանդէս, կամ զանյաղթ վկայիս զկացուրդս, կամ զպսակաւորացն զյիշատակս. (Խոր. հռիփս.։ Աթ. ի ստեփ.։ Սկեւռ. ի լմբ.։)


Հրապարակագոյժ

adj.

made public, published, divulged every where, rumoured abroad;
— առնել, to publish, to make known far and wide, to divulge, to noise or rumour abroad;
— լինել, to become public, to take wind, to be published, divulged.

NBHL (1)

Յորժամ հրապարակագոյժ լինի, ոչ կարէ հաճոյ լինել աստուծոյ. կամ որ կայցէ հրապարակագոյժ՝ հազիւ կարէ լինել հաճոյ աստուծոյ. (Վրք. հց. ՟Գ։)


Հրապարակախօսութիւն, ութեան

s.

discourse pronounced in public, oration, harangue, sermon, declamation.

NBHL (1)

Զասացեալսն մեծին իսահակայ ի պարսից հրապարակախօսութեանն. (Խոր. ՟Գ. 65։)


Հրատ, ից

s. fig. ast.

fire;
pyre;
funeral pile;
fire, ardour;
Mars;
—ս արկանել, հարկանել, to kindle, to light, to set on fire.

NBHL (3)

Հրատն, առ որումհասեա կայր պետրոս, եւ ջեռնոյր. (Կոչ. ՟Ժ՟Գ։)

Սկիզբն ի հրատէն, եւ ի մարտի ամսոյն արա՛։ Առ հրատն աստղն. (մինչեւ ի հրատին կայան. Շիր.։)

Հրատն երկու ամ եւ կէս կայ ի կենդանակերպսն. (Մխ. այրիվ.։)


Հրատեսակ

cf. Հրատեսիլ.

NBHL (1)

Ունչք երկայն եւ սուր, ձայն խոշոր եւ թիւր, աչք հրատեսակ. (Սարգ. յկ. ՟Դ։)


Հրատիկք

s.

sparks;
embers;
squib;
— օդաձիգ, sky-rocket.

NBHL (1)

Հրատկք. կայծակունք.


Հրացայտ

adj. s.

emitting flames;
shining, sparkling, glittering;
— աչք, fire-flashing eyes;
—ք, fire-works.

NBHL (2)

(գրի եւ Հրացայթ) Որ ցայտէ յիւրմէ զհուր, կամ կայծակունս արձակէ. կրակ ցաթկեցնօղ.

Եկն կայծակն հրացայտ. (Ճ. ՟Ա.։)


Հրացան, ից, աց

adj. s.

throwing, casting or shooting fire;
gun, musket, fusil, piece, arquebuse, rifle, blunderbuss;
— բաղխիչ, գայլախազեայ, կախաղանաւոր, ասղնաւոր, կրկնահար, հողմահար, յետախցիկ, որսոյ, թռչնորսական —, percussion-gun, flint-gun, pendulum-gun, needle-gun, double-barrelled gun, air-gun, breech-loading, sporting-gun or shooting-gun, fowling or birding-gun, musket or rifle;
բաղխիւն —ի, musket-shot;
շռինդ —ի, report of a gun;
հարուած —ի, gun-shot wound;
— բարկութիւն, շանթք, thunder, thunder-bolt;
լնուլ զ—, to load a gun;
արձակել զ—, to shoot, to let off, to discharge, to fire;
չառնուլ հուր —ի, to miss fire, to flash in the pan;
—ք, hail of fire;
musketry.

NBHL (2)

Որք զհրացան անձրեւսն ընկալան։ Հրացան անձրեւք կայծականց տեղացին ի նոսա. (Սարգ. ՟բ. պ. ՟Գ։ Եփր. պհ.։)

ՀՐԱՑԱՆ ԲԱՐԿՈՒԹԻՒՆ. ՀՐԱՑԱՆ ՇԱՆԹՔ, եւ այլն. Շանթ կայծականց. կայծակ. ... κεραυνός fulmen


Հրացանութիւն, ութեան

s.

shower of fire;
volley of musketry, discharge of fire arms;
report, detonation;
thunder-bolt.

NBHL (1)

ՀՐԱՑԱՆՈՒԹԻՒՆ. κεραυνός fulmen. Շանթ. երկնառաք կայծակունք. որ եւ ՀՐԱՑԱՆ ԲԱՐԿՈՒԹԻՒՆ. կայծակ.


Հրացուցանեմ, ուցի

va.

to inflame, to set on fire, to burn;
to make red hot, to ignite.


Հրեշտակակիր

adj.

endowed with angelic prerogatives.

NBHL (1)

Կրօղ յինքեան հրեշտակային ձիրս.


Հրեշտակութիւն, ութեան

s.

angelic nature;
embassy, message, deputation, delegation;
—ս առաքել, առնել, to send ambassadors, deputies, to depute, to send a commission.

NBHL (1)

Հրեշտակային բնութիւն, եւ պաշտօն.


Հրընկէց

adj.

fire-hurling, thunder-striking, fulminating;
— բարկութիւն, thunder.

NBHL (1)

ՀՐԸՆԿՂՑ ԲԱՐԿՈՒԹԻՒՆ. κεραυνός fulmen. Շանթ. կայծակ.


Հրկէզ

adj. s.

burnt, kindled, on fire;
fire;
— առնել, to burn, to kindle, to consume by fire;
— լինել, to burn, to be burnt or consumed by fire.

NBHL (1)

Ոմանք հրկէզ լինէին։ Արամազդ հրկէզ գոլով ի կրետէս կղզւոջ անկեալ կայ. (Ճ. ՟Ա.։)


Հրկիզում, զի

va.

cf. Հրկէզ առնեմ.

NBHL (1)

Կարմրագոյն շամփրօք զմարմին սրբոյ վկային հրկիզուին. (Ճ. ՟Ա.։)


Հրկիզութիւն, ութեան

s.

cf. Հրկիզումն.

NBHL (1)

Հրկիզութիւն շինուածոցն։ Հրկիզութեամբ առկայթեալ մաշէ։ Հրկիզութիւն տաճարին կամ քաղաքին։ Ելաք ի սոդոմայ, եւ փախեաք ի հրկիզութենէն. (Խոր. ՟Բ. 46։ Յհ. կթ.։ Նախ. տոբ. եւ Նախ. եզեկ.։ Սարգ. ՟ա. յհ. ՟Ը։)


Հրոսակ, աց

s.

banditto, bandit, cf. Հրոս.

NBHL (1)

Հանդերձ իւրովքն եւս հրոսակօք։ Առաքէ հրոսակ արշակայ արքայի։ Չուեալ իբրեւ զհրոսակ իմն՝ վաղվաղակի հասանեն. (Յհ. կթ.։)


Հրովարտակաւոր

s.

King's messenger.

NBHL (1)

Այլք կայսերաց հրովարտակաւոր, նա ի վերուստ մեզ պատգամաւոր. (Նար. մծբ.։)


Հօտապետութիւն, ութեան

s.

episcopacy;
bishopric.

NBHL (1)

Որ կայցէ գլուխ ժողովրդեանն հօտապետութեան. (Բուզ. ՟Գ. 13։)


Ձ (tza)

s.

the seventeenth letter of the alphabet, and the twelfth of the consonants;
eighty, eightieth.

NBHL (1)

Ձ. Լծորդ գտանի ընդ ծ. մանաւանդ յորժամ կայցէ ձ զկնի ն տառի, զի յայնժամ մեղմ հնչի. վասն որոյ եւ անխտիր գրի, Ինձ, ընձու, ինձ. ընծու. խնձոր, խնծոր. ընձայ, ընծայ. տանձ, տանծ. պանծալ, պանձալ. ծանծաղ, ծանձաղ. գծուծ, գձուձ. եւ այլն։


Ձաղկահեր

cf. Ձաղկամազ.

NBHL (1)

ՁԱՂԿԱՀԵՐ ՁԱՂԿԱՄԱԶ. τετανόθριξ qui laxo est capilo, promissos crines habens. Ունօղ զձաղկ հերս, կամ զմազ երկայնեալ իբրեւ զձաղկս. մազը ցից ցից, ցցուած, շիտակ կախուած.


Ձաղկամազ

adj.

having the hair erect.

NBHL (1)

ՁԱՂԿԱՀԵՐ ՁԱՂԿԱՄԱԶ. τετανόθριξ qui laxo est capilo, promissos crines habens. Ունօղ զձաղկ հերս, կամ զմազ երկայնեալ իբրեւ զձաղկս. մազը ցից ցից, ցցուած, շիտակ կախուած.


Ձայն, ից

s. mus.

voice;
sound;
cry, shout;
noise, rumour, clamour;
term, word, speech, tongue, language;
tone, tune;
—ք պորփիւրի, the five universals, (term in logic);
— թռչնաց, warbling of birds;
— ցնծութեան, cry shout of joy;
— աղաղակի, cry, clamour;
cry of pain, moan, lament, groan;
նուագումն —ի, loss of voice;
կերկերումն —ի, hoarseness, raucity;
ի — բարձր, aloud;
զօաւոր, մեծավայելուչ, ախորժ, քաղցր, սասկայոյզ, տկար, դողդոջ, թրթռուն, անախորժ, կերեկրեալ or կերկեր, նուաղեալ —, loud or strong, grave or serious, agreeable, sweet or soft, passionate or pathetic, faint or weak, trembling, thrilling, tremulous or quivering, disagreeable or harsh, hoarse, falling voice;
—թաւ or թամբ, սուր or զիլ, base, deep, soprano, shrill sound or voice;
— բառնալ, արձակել, առնել, արկանել, առնուլ, to cry, to utter, to send forth cries, to cry out, to shout, to clamour;
— ածել, to cause a voice or cry to be heard;
to cry;
— տալ, to cry out, to exclaim, to shout;
to speak, to apostrophize;
to defy, to challenge;
ի — ասել, to say, to pronounce aloud, to tell, to recite;
ի մի — պատասխանել, to answer unanimously, with one accord;
աղաղակել ի — մեծ, to cry with a loud voice;
to shout, to clamour, to yell;
բարձրացուցանել կամ ցացուցանել զ—, to elevate, to raise;
to lower, to abase the voice;
բարձրացուցանել զ— աղաղակի, to raise one's voice;
— բարձեալ գոչել, to cry out, to vociferate;
— զկնի եդեալ կոչել ցոք, to call after one;
— տուեալ խրախուսել, to exhort aloud;
— տալ միմեանց, to provoke mutually, to defy;
to shout on, to exhort, to animate, to inspirit, to cheer up, to inspire with courage, to excite;
— տալ մարտի, to declare war, to declare oneself opposed to;
— տալ ըննդէմ երկնից խիզախել, to lift up the head against high heaven, to be proud, arrogant, boastful;
— նորա գելաւ, his voice failed him;
նուաղեալ է —ն, he has a dying voice.


Ձանձրութիւն, ութեան

s.

wearisomeness, tediousness, irksomeness, ennui, annoyance;
laziness, idleness;
— մեծ պատճառել, տալ, to annoy greatly, to tease or plague excessively.

NBHL (1)

Փոքր ինչ թէ ընթեռնումք, եւ զայն ձանձրութեամբ։ Թերեւս վասն ձանձրութեան ոչ երկայնեաց զբանն. (Խոսր.։)


Ձար, ի

s.

hair;
horse-hair;
mane;
czar.


Ձգեմ, եցի

va.

to stretch, to spread, to extend;
to throw, to hurl, to fling;
to shoot, to dart;
to draw;
to attract, to entice, to allure, to decoy, to lure;
to carry off, to bring, to drag, to drag along;
to take or suck in, to suck;
to inhale, to aspire, to breathe;
to lengthen out, to prolong, to protract;
*to leave;
— զօդ, to respire, to breathe;
— զաղեղն, to draw a bow;
— զնետ, to let fly an arrow, to shoot;
— զսուրն, to brandish;
to make a sword-thrust or pass;
cf. Սուր;
— զթի, to row, to impel by oars;
— զվարմ, to lay snares, to spread nets;
— զլուծ, to bear the yoke;
— զառագաստս, to sail, to unfurl or set the sails;
— զձեռն, to stretch or hold out one's hand;
յինքն —, to attract, to allure, to entice;
յինքն — զանարգանս ամենեցին, to incur the public contempt or hatred;
յանձնզցասումն ուրուք, to bring indignation or wrath upon one's head, to draw it upon oneself, to expose oneself to anger of;
— ի կորուստ, to lead to ruin or destruction;
— զկեանս, to pass one's life or days;
— զբանս, to provoke, to rouse, to excite to anger;
— առ ոք զհայհոյութեան բան, to load with insult or execration, to insult, to revile, to abuse.

NBHL (2)

ՁԳԵԼ. ἑκτείνω extendo, porrigo διατείνω, προτείνω, παρατείνω protendo եւ այլն. ἑκπετάζω, ἑκπετάννυμι expando եւ այլն. Տարածել. սփռել. երկայնել. ընդարձակել. կարկառել զձեռն. ձկտիլ. եւ այլն. երկնցընել, փռել.

Ձգել զլուծ, կամ ակօս ի դաշտի. կամ պարանօք, ցանցիւ, կապանօք. կամ զուռկանն, զգործին ի ցամաք։ Ձգել արտաքոյ տաճարին. կամ ի հրապարակ, ի տագնապ, ի գթութիւն։ Ձգեցից առ իս։ Ձգել զսուր, զբան։ Ձգել ի ջրոց (ի դուրս)։ Ձգել զդուռն զկնի։ Ձգել զօդ։ Ձգել զմեղս իբրեւ երկայն պարանաւ։ Մի՛ ձգէք յանձինս զսատակումն. եւ այլն։


Ձգտեմ, եցի

va.

cf. Ձգտեցուցանեմ.

NBHL (1)

ՁԳՏԵՄ կամ ՁԿՏԵՄ. παρεκτείνω, ἑπεκτείνω , προτείνω contendo, extendo, protendo եւ այլն. βάλλω mitto. որ եւ ՁԳՏԵՑՈՒՑԱՆԵԼ. Յոյժ տարածել կամ ծաւալել, յառաջ ձգել. ընդարձակել. կարի երկայնել պրկել. եւ Ձգձգել. ձիգ ձիգ քաշել, երկնցընել, մեծցընել.


Ձգտիմ, եցայ

vn.

to stretch, to extend, to spread;
to reach, to arrive;
to grow longer, to be prolonged, protracted;
to drive at, to tend to, to abut in;
to stretch oneself, one's limbs;
to endeavour, to strive, to try, to seek;
— աչօք զհետ ուրուք, to follow with the eyes;
— ընդ ումեք, to vie, to emulate, to rival, to strive with.

NBHL (2)

ՁԳՏԻՄ կամ ՁԿՏԻՄ. παρεκτείνομαι, ἑπιτείνομαι եւ այլն. extendor, intendo, attingo, feror. Յառաջ ձգիլ. բերիլ. նկրտիլ. գուն գործել հասանել. ձգնիլ. մրցիլ. երկայնիլ, յերկարիլ, ընդարձակիլ.

Յառաջիկայսն ձգտիմ. (Բրս. հց.։)


Ձեզէն

cf. Ձեզոյն.

NBHL (1)

Որպէս եւ դուք իսկ ձեզէն վկայեցէք. (Եզնիկ.։)


Ձեզոյն

pron. adv.

yourself, you yourself;
personally;
դուք ձեզէն տուք զիրաւդ, judge of it yourselves.

NBHL (1)

Որպէս եւ դուք իսկ ձեզէն վկայեցէք. (Եզնիկ.։)


Ձեռագէտ

s. adj.

artisan, artificer, mechanic;
artistic production;
skilful, expert.

NBHL (1)

Եթէ աղքատ իցես, այլ ազատ ես. եւ եթէ ձեռագէտ ինչ, սակայն քրիտովնեայ ես։ Յովսէփ՝ ծառայ, եւ ակիւղաս՝ ձեռագէտ։ Ձեռագէտն հնարս հնարի։ Ի ձեռագիտացն իւրաքանչիւր ոք զիւր արուեստն գիտէ. (Ոսկ. մտթ.։)


Ձեռագիր, գրաց

s.

manuscript, hand-writing;
bond, obligation, bill, note;
signature.

NBHL (1)

Ընդ կայսերական ձեռագրիւն. (Յհ. կթ.։)


Ձեռարուեստիկ

cf. Ձեռարուեստակ.

NBHL (1)

Արուեստական. մարդկային.


Ձեռն, ռին, ռամբ, ձերբ, ձեռք, ռաց

s. fig. adv.

hand;
fist;
arm;
strength, might, power, force, main strength;
aid, succour, protection;
ի —, ընդ —, by, by means of, through the medium or channel of;
զձեռամբ, as much as one can, according to one's power;
ի ձեռանէ, coadjutor, assistant;
պաշտօնեայ ի ձեռանէ, subaltern functionary;
առ —, ready at hand, under one's hand, near, at hand;
առ — բառարան, portative dictionary;
— ի ձեռանէ, ընդ —, — ի —, from hand to hand, from one to another, from me to you, from you to him;
որ ընդ ձեռամբ է, subordinate;
հզօր ձեռամբ, with main strength, with a strong army;
— օտար, a strange hand;
յերկոցունց ձեռաց աջողակ, ambidexter, right-handed and left-handed person;
— հաւանութեան;
consent, assent;
ձեռս ի կապ, with one's hand tied;
with folded arms;
idle;
ձեռս յետս կապեալ, with one's hands tied behind;
—ք փապարեալք յաշխատութէնէ, hands hardened by toil;
մահահամբոյր ձեռամբ, with a deadly hand;
— տեառն, the hand, Spirit or Word of God;
ըստ ձեռին բաւականի, ըստ կարի ձեռաց իւրոց, according to one's strength, power or means;
ամբարձ զ— իւր ի տիրապետել, he formed the project of seizing the chief authority;
ձեռօք իւրեանց հայթայթէին զպէտսն, they lived by their labour;
ի ձեռանէ նորա վարէ իշխանութիւն, he governs under him;
ի ձեռս քո է, it is in your power, it depends on you;
չէր — նորա բաւական, he could not, he had not the means;
ահա — իմ ընդ քեզ, my hand shall be with you;
յամենայն տեղիս ուր միանգամայն հասանէր — իւր, every where he could;
եղեւ — տեառն ի վերայ իմ, the hand of God was on me;
— տալ իրերաց, to help or assist each other;
— տալ ի, to consent to;
— տալ անմեղութեան, to support, sustain or uphold innocence;
— տալ, to lend a hand to, to stretch out a helping hand, to aid, to succour, to assist, to help;
— արկանել, to lay hands on, to seize, to take possession of;
— արկանել, —ի գործ արկանել or առնել, to lay one's hand on, to put one's hand to, to set about, to undertake, to take in hand, to begin, to attempt, to try;
ի — տալ, to hand over, to deliver over, to give up;
ձեռս բառնալ, to lift up the hands;
ձեռս ամբարնալ, to raise one's hand against;
դնել զանձն ի ձեռին իւրում, to jeopard, to risk one's life;
— անձին հարկանել, to boast, to brag, to vaunt, to plume or pique oneself, to be proud of, to take to oneself the credit of, to avail oneself of, to deem it an honour;
ձեռն յանձին հարկանել, to oblige oneself to;
ձեռն դնել, to lay hands on, to ordain, to consecrate;
to put one's signature to, to sign;
— տալ աղջկան, to give one's hand, to consent to marry;
ընդ or զձեռամբ լինել, to be in the hands of, under the power, in subjection to;
ունել ընդ ձեռամբ, to have ready at hand;
ընդ ձեռամբ առնել, նուաճել, արկանել ընդ ձեռամբ, to bring under one's power, to subdue, to subjugate;
կալ ընդ ձեռամբ ուրուք, to put oneself under the protection of;
to submit, to yield;
to be submissive;
ընդ ձեռամբ անկանիլ, գալ ի ձեռս, ի ձեռս անկանել, to fall into the hands of, to be taken or seized, to get caught;
ի ձեռս բերել, to obtain, to procure, to entrap, to catch;
անկանել ի ձեռս ուրուք, to fall into the power of;
— օգնականութեան գտանել, to find a helping hand, to be sustained by, favoured with;
զձեռանէ առնուլ, ունել, ձգել, to take or lead by the hand;
ձեռամբ առնել, to indicate, to point to with the band;
զձեռամբ լինել, to be able, sufficient, capable;
զձեռօք ածել, to seize, to grasp;
to arrest;
ի — առնուլ, to obtain, to acquire;
to re-acquire;
to undertake, to begin;
տարածել զձեռս իւր առ ոք, to open one's arms to;
ճողոպրիլ ի ներքուստ ձեռին ուրուք, to escape from the hands or power of;
— մխել, to meddle, to interfere;
to set a hand to, to undertake;
— մխել յոք, to raise the hand against, to lay violent hands on, to ill-treat;
to put to death;
ի բաց կալ, ապստամբել ի ձեռանէ ուրուք, to rebel, to throw off the yoke, to save or rescue from the hands of;
— or ձեռս ի գլուխ ելանել, դառնալ, to be confounded by shame or grief, to be greatly abashed, or cast down;
— զձեռամբ փոփոխելով քարշել զչուանն, to draw a cord, to tighten a rope hand over hand;
— արկանել զգանձիւն, to try to rob the treasure;
լուանալ զձեռս, to wash one's hands of, to clear oneself from;
— ունել, to be fortunate, to have a lucky hand;
ձեռին կատակ՝ գռեհկաց կատակ, rough play is bear's play, joking with hands are jokes of blackguards.

NBHL (1)

Անցեալ կային (երեք մոգքն) ձեռսի կապ՝ աչքի նա հայելով։ Եւ կայինի կարգի՝ ձեռսի կապ լինելով ըստ օրինի. (Եպիփ. ծն.։)


Ձեռնագիտականն

s.

chiromancy, palmistry.

NBHL (1)

Հմայականին մասունք են հաւադիւիթական ... եւ ձեռնագիտականն։ Ձեռնագիտական է, յորժամ պարզելով զձեռս, վասն կրճմանցն՝ որ ի նոսա՝ ասիցեմք, այս ինչ նմա կայ եւ մնայ. (Նոննոս.։)


Ձեռնարկ, ի

s.

enterprise, undertaking;
subscription, signature;
argument, reasoning.

NBHL (1)

Իբր վկայութիւն եւ ձեռնարկ առաջնոյ օրհնութեանցն. (Ի գիրս խոսր.։)


Ձիաստան, ի

s.

stable, stud;
cf. Ձիաստաց.


Ձիարձակարան, աց

s.

hippodrome, circus;
course, race-ground.

NBHL (1)

Անցեալ կային ի ձիարձակարանին ի վերայ կառաց. (Պտմ. աղեքս.։)


Ձիընթացք

cf. Ձիընթացարան.

NBHL (1)

Եւ էր իպպէն այն թագաւորական ձիընթացք. եւ անդ կայր մարկոս։ Յիման այն ի ձիընթացս ի բացեայ բնակի. (Վրք. հց. ՟Թ։)


Ձկնորսութիւն, ութեան

s.

fishing, fishery;
fisher's calling.

NBHL (1)

Ի ձկնորսութեան լինել (այսինքն պարապել)։ Հրաժարել ի ձկնորսութենէ։ Արուեստ ձկնորսութեան։ Մարդկային ձկնորսութիւն. (Ոսկ. յհ. ՟Բ. 41։ Նանայ.։ Շ. մտթ.։ Նիւս. երգ.։)


Ձորձ, ոյ, ով

s.

coat, dress, cloak.

NBHL (1)

Բուռն եհար զձորձոց նորա։ Իբրեւ զցեց ի վերայ ձորձոյ Ընկեցեալ զձորձ իւր՝ յարեաւ եկն առ յիսուս։ Առեալ ձորձս՝ արկաւ զիւրեւ։ Եհան ի բաց զձորձս իւր յինքենէ, եւ զգեցաւ զհանդերձն այրութեան իւրոյ։ Այսպէս զգենուին դստերք թագաւորաց կոյսք զձորձս իւրեանց։ Ձորձ զգլխով պատիցես։ Սուսերն գողադու պատեալ կայ ձորձով յետոյ վակասին.եւ այլն։