the priests.
Թէ գիտէին երիցանիս զմահն, զոր պատրաստեալ է նոցա. (Փարպ.։)
three times, trebly;
very, much;
— ատելի, very hateful, very odious;
— երանելի, very happy, thriee happy, blessed;
— անգամ, three times.
Երկիր եպագ նմա երիցս անգամ։ Այս երիցս անգամ՝ հարեր, կամ խաբեցեր, կամ գամ, կամ պատրաստեալ եմ գալ առ ձեզ։ Զայս երիցս անգամ երեւեցաւ յիսուս.եւ այլն։
dissolute, incontinent, free, wanton, debauched;
spoiled;
careless, neglected, indolent, sluggish;
negligence, carelessness, inattention;
negligently.
Զիա՞րդ այդպէս զեղծ եւ անպատրաստ երթաս առ Աստուած. (Վրք. հց. ՟Ի։)
victim, that is ready to be sacrificed;
immolation.
Եզեն Յակոբ զենլիս ի լերինն, եւ կոչեաց զեղբարս իւր՝ ուտել հաց։ Զե՛ն զենլիս, եւ պատրաստեա՛, զի ընդ իս ուտելոց են։ Եւ եղիցի նուէր յորդւոցն Իսրայէլի ի զենլեաց փրկութեան իւրեանց։ Զեն զզենլիս իւր լի զենլեօք եւ բարեօք։ Ի զենլեաց իմոց, զոր զենի ձեզ.եւ այլն։
deliverer, rescuer.
Յորժամ բազում վշտօք վշտանայցեն, եւ զերծանիցին, զզերծուցիչն առաւել մեծարանօք ճանաչել պատրաստիցէ. (Կիւրղ. ծն.։)
trade of making arms;
arming, armament.
Զամրութիւն զրահիցն, զսուսերացն եւ զտիգացն ընդ նոսին պատրաստութիւն, եւ որ ինչ սոցին նմանք փոքունք զինագործութիւնք, բարձեալ բերէին. (Պիտ.։)
that carries arms;
squire;
soldier, swordsman;
officer.
Կալանաւորս արարեալ զինակիր պատրաստութեամբ. իմա՛, զինական կազմածով, հանդերձ զինուք։
to arm, to provide with arms, to man, to equip;
to provide with, to fortify.
ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.
to arm one's self, to take up arms, to oppose;
to provide one's self with.
ԶԻՆԵՄ ԶԻՆԻՄ. ὀπλίζω, -ζομαι armo, -or;
armis instruo, -or ἁντιστρατεύομαι contra milito Զինու կամ ի զէն վառել, իլ. զէն պատրաստել, սրել. սպառազինել, իլ. զինուորիլ. ի մարտ պատերազմի պատրաստիլ. ճգնիլ ընդդէմ.
lighter, very light;
very easy.
Թեթեւագունիցն՝ ամենայն ժամանակ առ ձեռն պատրաստ. (Յհ. իմ. ատ.։)
work, affair, thing, deed, action, operation, business, trade, negotiation, practice, agency, enterprise, labour;
commission;
fact, effect, merit;
manufacture;
make;
— քաջութեան, esploit, signal action in war;
այր —ոց or —ոյ, an active man, a clever man;
օր —ոյ, a working day;
— է գտանել, it is difficult to find;
— առնել, ընդ — արկանել, to make use of, to employ, to use;
to practise, to effect, to accomplish, to execute, to realize;
ի — ածել, to use, to employ, to make use of;
բան ի — առնել, to establish, to advance, to take for granted, to agree;
ձեռն ի — արկանել, to undertake, to begin, to commence;
—, or —ք Առաքելոց, the Acts of the Apostles;
նովին իսկ ով, ipso facto, caught in the act;
— առ —ով, — ընդ —ով, transitorily, indifferently, cf. Երկրորդաբար, cf. Հարևանցի;
ի — or ընդ — մտանել, to enter on one's duties;
— ունել ընդ ումեք, to have to do with some one, to have business with some one;
ի — արկանել զերկիր, to cultivate or till the ground;
— դնել հողմոյ, to make use of the wind;
— օրական, journey work.
Զտաշեղ գործոյն ի պատրաստութիւն կերակրոյ ծախեալ. (Իմ. ՟Ժ՟Ե. 12։)
act, deed, action, operation.
Չունիմք արուեստ գործականութեան հնարից ինչ առ ի պատրաստել նոքօք զպարէն ռոճկաց. (Կանոն.։)
work;
labour.
Ձեռք պատրաստեալք յառաջագոյն, որ նոցա ա՛նկ իցէ գործաւորութիւն. (Փիլ. լին.։)
feasible;
maker;
coal.
Ետուն զարծաթն զպատրաստեալն ի ձեռս գործելեաց զգործս կահու տանն տեառն. (՟Դ. Թագ. ՟Ժ՟Բ. 11։)
to assemble;
to convoke;
to gather together, to add, to sum.
συνάγω congrego, colligo, cogo Հաւաքել. ժողովել. խմբել. բովանդակել. կուտել. ի մի վայր կոչել. պատրաստել ի պատերազմ, եւ այլն. ժողվել, մէկտեղել.
to assemble together, to gather together;
to be astonished, amazed, surprised, confused.
girt;
prompt, active, diligent;
— լինել, to gird one's self;
to be prompt.
ԳՕՏԷՊԻՆԴ կամ ԳՕՏԵՊԻՆԴ. Որ պնդապէս կապէ զգօտին. եւ Արի, պատրաստական ի գործ.
to buy or farm for money.
banner, ensign, flag, standard;
gonfalon;
idol, statue;
—ս արձակել, to hoist a flag;
ի ջուցանել զ—, to lower the flag, to strike one's colours.
Գնդացն դրօշու դրօշու պատրաստութիւն. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 21. յն. զինուց։)
to come.
ԵԿԱՒՈՐԵՄ ԵԿԱՒՈՐԻՄ. προσέρχομαι advenio, advento Գալ՝ պատրաստութեամբ իւիք. գալ հասանել. այց առնել. ելլալ գալ.
cf. Եկաւորեմ.
ԵԿԱՒՈՐԵՄ ԵԿԱՒՈՐԻՄ. προσέρχομαι advenio, advento Գալ՝ պատրաստութեամբ իւիք. գալ հասանել. այց առնել. ելլալ գալ.
cf. Եղեռնական.
Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)
cf. Եղեռնական.
Ա՛յ թշուառ ... գո՛նէ արդ առ վաղիւ պատրաստեսցես եղեռնաւոր թշուառական ազգին հրէից։ Փղապետն այսպէս յանկարծ ժամանակի յեղեռնաւոր պատուհասէն մազապուր ելանէր։ Ուր համարեցան զեղեռնաւոր սատակումն անձանց իւրեանց կատարել. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 21. 19։ ՟Զ. 21։)
horn;
huntsmans horn, French horn;
vessel or cup made of horn;
salient angle;
power, force;
glory, honour, praise;
* cupping-glass;
carob-bean;
retort;
— խողովակաւոր, tubulated -;
— ածել cf. Եղջերցեմ;
to puff one's self up with pride;
to threaten, to menace;
— ամբառնալ, բարձացուցանել զ—ս, համբառնալ ի բարձունս զ—ս, բարձրանալ եղջեր ամբարտաւանութեան, to lift up the horns, to become insolent, arrogant, proud, tyrannical;
to raise one's crest, to rebel;
փշրել զ—, խորտակել զ— ամբարտաւանութեան, to break the horns, to humble, to humiliate, to break down, to lower the pride;
— փրկութեան իմոյ, horn of my salvation;
reliance, support, strength, prop;
բարձր եղիցի — արդարոյ, the just small shall lift up his head;
the righteous shall be exalted.
Ուստի ԵՂՋԻՒՐ ԱԾԵԼ՝ է Յոխորտալ խրոխտալ իբր եղջերցելով, պատրաստիլ ոգորիլ. մեծաբանել, եւ այլն.
throne;
seat, chair;
dignity;
precipice, high and very steep place;
անկանել ի —է, —է ի ժ կործանիլ, հտիլ ի —ից, ի —իցն վիժել, to be precipitated, to be thrown or to fall from one precipice to another;
ի —ից մղել, to precipitate.
Ի ժամ գահուն պատրաստութեան։ Արութեամբ եւ գահու ի վեր։ Գահ երկրորդական։ Գահուց հայրենականաց։ Թագաւորական գահ։ Որ էին ի գահուդ յայդմ։ Աւագ գահուն եւ աւուրբք։ Գահ թագաւորութեան, կամ զօրավարութեան, կամ վարդապետութեան. (Եղիշ.։ Խոր.։ Փարպ.։ Պիտ.։)
means, resources, remedy;
hold, crack, opening;
time, retaking;
ոչ կարել —ս գտանել, not to know where to put the hands or feet, to be without remedely;
—ս եւ հնարս գտանել, to find the way to do a thing;
ոչ կարացին — եւ մուտ գտանել, they could not do more;
— մի, once;
—ու, —ու, many times, successively, always;
— քան զ—, little at a time, more and more.
Ոչ զի գամու գամու մատուցանել զանձն իւր պատրաստեաց պատարագ այլոյ արեամբ . .. Գամու գամու բազում անգամ մեռանել. (Եփր. եբր.։)
undecked;
fair and sad.
Զնախնի խաւարն աշխարհատարածն անզարդութեան՝ հին նսեմութեան գեղատխուր անպատրաստութեան. (Նար. գանձ հոգ.։)
manufactory, edifice, building;
estate, village, country house, villa.
judgement, opinion, sentiment, advice, understanding;
judgement, reasoning, criticism;
discernment, decision.
Ամենեւին ի դատմանէ պատրաստէ (այսինքն յաշխատանաց զգուշասցի,) եւ զմարմինն հանգիստ պահէ. (Մխ. բժիշկ.։)
apothecary;
that prepares tinctures, physic or poison.
ԴԵՂԱԳՈՐԾ. Կազմօղ կամ պատրաստօղ զմահադեղ. զէհիր շինօղ
cf. Դեռաբողբոջ.
Դեռաբուսիւք բարունակօք։ Մանկանց դեռաբուսից։ Դեռաբուսիցն տեղի պատրաստէ. (Լմբ. պտրգ.։)
wine-bibber, drunk, intemperate, drunkard.
Ի գինարբուսն հացկերութաց։ Որ յելլադայ գինարբուք եղեն։ Գինարբուացն որպէս պարտ եւ օրէն է լինել։ Զգինարբուս պատրաստել առ ոգւոց սփոփանս. եւ այլն. (Փիլ.։)
tipsy, intoxicated.
Զփիղսն ... պատրաստեսցէ գինեզէնս խնկալիցս ... Գինեզէնս խնկալիցս զայրացուցեալ. (՟Գ. Մակ. ՟Ե. 1. եւ 5։)
letter, character;
hook, volume, writing;
letter, epistle;
letters, soience, literature;
holy scripture, Bible;
— or թուղթ մեկնելոյ, act of divorce;
cf. Ապահարզան;
— առնել՝ հանել՝ հաստատեմ, to publish, to write, cf. Գրեմ;
— հաստանել, to post up or stake on the wall a bill, writing or advertisement;
ի —՝ ընդ գրով արկանել՝ լինել, to be written or registered;
զգրով or զրովք գալ, to dedicate one's self to reading;
ի —՝ ընդ գրով արկանել, ի գրի առնել՝ հարկանել, ի — դրոշմել՝ արձանացուցանել, to write, to write down, to registrate;
to treat a subject;
to circumscribe.
Պարսկականաւն վարէին գրով։ Հոգալ զգիր դպրութեանն հայոց։ Կերպաձեւեալ զգիրն առ ձեռն պատրաստ մեսրոպայ. (Խոր. ՟Գ. 52. 53։)
cf. Դժուարակռիւ.
Դժուարամարտիկս ընդդէմ դեղոցն պատրաստեն զճաշակս յապականութիւն. (Ոսկ. ապաշխ. ՟Ե։)
to be angry, enraged, vexed, offended;
to have trouble or difficulty.
Ընդ անպատրաստիցն թերութեանց դժուարի։ Եւ ոչ յապտակելն դժուարեցար. (Նար.։)
to happen, to arrive by chance;
to match, to suit.
Ոչ համագունդ ի միոջ վայրի դիպեցան։ Ի տեղւոջն անդր պատրաստական դիպեցաւ. (Եղիշ. ՟Բ. ՟Գ։)
common, ordinary;
easy to be found or understood;
— լինել, to be found easily.
Դիւրաւ գտանելի. դիւրապատրաստ. եւ Դիւրիմաց, (յն. դիւրաւ ստանալի, կամ ուսանելի), եւ այլն.
easier, very commodious.
εὑκοπώτερος, -ον, ἁνεκτότερος, -ον facilior, -ius;
tolerabilior, -ius Առաւել դիւրին. հեշտ ամենեւին. տանելի. դիւրապատրաստ. եւ Կարի դիւրաւ. առաւել հեշտեաւ. Տե՛ս (Մտթ. ՟Ժ. 15։ ՟Ժ՟Ա. 22. 24։ Ղկ. ՟Ե. 23։ ՟Ժ՟Ը. 25։)
that happens quickly;
easy, conceivable, that can be easily understood.
Թողլով զբազմաքնին բան, զդիւրահասն եւ զառձեռնպատրաստ դիցուք առաջի. (Շ. հրեշտ.։)
cf. Եռանդն.
Զանշէջ գեհենին պատրաստել հրահոսան եռանդմունսն։ Եռանդմամբ արեանն. (Ճ. ՟Ա.։)
brutality, bestiality;
fierceness, ferocity, inhumanity, barbarity, cruelty, rage, madness.
nimble, moveable, light, lithe, active, free.
Ձեռք առ արուեստս եւ տուրեւառութիւնս պատրաստք եւ դիւրաշարժք եղիցին. (Սարկ. քհ.։)
to facilitate, to make easy;
to accommodate;
to allay, to solace, to relax, to soften;
to unravel;
to level;
to defer;
to untie;
to abate.
Դիւրեալ եւ պատրաստեալ են ճանապարհք աստուածապաշտաց. (Ես. ՟Ի՟Զ. 7։ (յն. լոկ՝ պատրաստեալ)։)
easy, light, gentle, commodious;
flat.
ԴԻՒՐԻՆ. Դիւրապատրաստ. դիւրամիտ.
elements, letters, characters, alphabet.
Առ ձեռն պատրաստ Մեսրոպայ փոխատրելով զհայերէն աթութայսն ըստ անսայթաքութեան սիղոբայից հելլենացւոց. (Խոր. ՟Գ. 53։)
desirable, pleasing, agreeable.
Իբր յօժարամիտ. պատրաստական.
shooting, slip, cutting.
Որ ած տնկեն, եւ ճիւղ եւ տերեւ պատրաստեն, եւ արմատանան. (Հ. մարտ. ԺԹ:)
involuntarily;
by force, with regret, reluctantly;
եթէ կամաւ, եթէ ակամայ, willing or unwilling.
Վասն ակամայց եւ մեծամեծ ենթադրութեանց։ Հասելոց չարեացս՝ կամ յուսացելոցս, կամ պատրաստիցս ակամայց. (Փիլ.։)
Յետ ակամայ կամաւ նաւարկութեանն Նոյի։ Ակամայ կամօք մուծանէին։ Ակամայ կամօք ի մարտ պատրաստեցան. (Յհ. կթ.։)
involuntary;
forced, constrained.
Վասն ակամայց եւ մեծամեծ ենթադրութեանց։ Հասելոց չարեացս՝ կամ յուսացելոցս, կամ պատրաստիցս ակամայց. (Փիլ.։)
Յետ ակամայ կամաւ նաւարկութեանն Նոյի։ Ակամայ կամօք մուծանէին։ Ակամայ կամօք ի մարտ պատրաստեցան. (Յհ. կթ.։)