Definitions containing the research այլազգ : 262 Results

Սպանախ, ի, ից

See full entry →

s. bot.

spinage.

NBHL (1)

Բանջար ուտելի՝ քաջ եփելով եւ ի բաց քամելով զջուրն. որ ըստ հյ. Շոմին, կամ ծմէլ. եւ այլազգ. սիփանախ, սիֆանախ, իսփէնախ, իսֆենախ. ուստի իտ. լտ. spinace, spinaceum olus.


Սպառնումն, ման

See full entry →

s.

threat, threatening tone.

NBHL (1)

Սպառնումն իմն եւ սաստ։ Ծառայելով անողոք տերանց, յորոց սպառնմունսն կրէ զօրէն պաճարաց։ Այդչափ սպառնմունս սպառնացան աղջկանն։ Վասն սպառնման այլազգեացն առ կինն։ Յամենայն գազանաց սպառնմանց ի վերոյ եղէ. (Փիլ.։)


Պախեցուցանեմ, ուցի

See full entry →

va.

to frighten, to dismay, to strike with consternation, terror or dread, to terrify, to appall.

NBHL (1)

Ահն պախեցոյց, եւ չարիքն առաջի աչաց կային։ Յաճախագոյն իմն պախեցոյց զմիտս նոցա բազմութեամբ զօրացն։ Զի եւ յառաջ քան զգերութիւնն միայն երեւեալ այլազգւոյն՝ պախեցուցանիցէ. (Ոսկ. ես.։)


Ուրու, աց

See full entry →

s.

phantom, ghost.

NBHL (1)

(արմատ բառիս Ուրուական) Բառ այլազգ. րույ. րույէ, իւրէա, հիւրէա. որ է Երազ, ցնորք.


Չարակեղ

See full entry →

adj. s.

presenting the characteristics of a malignant ulcer, pestilential, infectious, contagious;
pestilence.

NBHL (1)

Կեղ չարակեղ». (Եւս. պտմ. ՟Ա. 8.) յն. այլազգ։


Չարամիտ, մտաց

See full entry →

adj.

evil-minded, ill-intentioned, malevolent, malignant, malicious, wicked;
cunning, crafty, cheating.

NBHL (1)

Եթէ չարամիտ ոք լեալ էր, կարօղ էր այլազգ ասել։ Որպէս չարամիտքն կարծեցին։ Զի նոցա՝ որ չարամիտքն էին՝ դիւրընկալ լինիցի. (Ոսկ. յհ.։)


Չարայօժար

See full entry →

adj.

prone, disposed or inclined to evil.

NBHL (1)

Չարայօժարն մտցէ ի դատաստան նորա. (յն. այլազգ) (Սիր. ՟Ի՟Թ. 26։)


Չարչարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Չարչարանք.

NBHL (1)

Երբեմն այլազգ ի չարչարութիւն յեղյեղեալ, եւ դարձեալ յառողջութիւն եկեալ։ Չարքն ի չարչարութենէ տանջանաց երկուցեալք՝ ի չար իրաց խորշին. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Չարչարումն, ման

See full entry →

s.

cf. Չարչարանք.

NBHL (1)

Երբեմն այլազգ ի չարչարութիւն յեղյեղեալ, եւ դարձեալ յառողջութիւն եկեալ։ Չարքն ի չարչարութենէ տանջանաց երկուցեալք՝ ի չար իրաց խորշին. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Չափան, աց

See full entry →

s.

measure;
measuring or measurement.

NBHL (1)

Կոտորեաց դաւիթ զայլազգիսն, եւ առ զլար չափանի ի ձեռաց նոցա. (Եփր. մն.։)


Սատակ

See full entry →

adj.

simple, single;
unadorned;
— սպիտակ, quite white;
— մարդ զքրիստոս ասել, to declare our Lord a mere man.

NBHL (1)

որպէս գ. Արմատ բայիդ Սատակել՝ ռամկորէն եւեթ վարի, եւ նշանակէ դի, գէշ. մեռեալ մարմին անասնոյ կամ անհաւատի։ Այլ ի գիրս գտանի որպէս ա. այլազգական բառ սատէ, սատեճե, լծ. ընդ հյ. յստակ. այսինքն Պարզ. զուտ. սոսկ. լոկ. համակ. ողջոյն. եւ Անշուք. անզարդ. միակերպ. պարզուկ, սոսկ. ... λιτός (յորմէ իտ. liscio ). simplex, vilis ψιλός (որ է սուղ). nudus, merus, purus.


Սրավարիմ, եցայ

See full entry →

va.

to go swiftly, to run rapidly, to hasten.

NBHL (1)

Իբր ի նաւապետէ իմեմնէ սրավարեցայ թիակօք ի մակուկի ճառիս։ Սրավարեալ խոյանայր (իբրեւ զարծուի) զկնի գիշատեալ այլազգեաց։ Այսր անդր սրավարեալ սեթեւեթեալ երթային։ Սակաւք ոմանք սրավարեալք ի թշնամեացն անկանէին. (Յհ. կթ.։)


Վահանակիր

See full entry →

s.

esquire;
cf. Վահանաւոր.

NBHL (1)

Որդիք Յուդայ վահանակիրք եւ տիգաւորք։ Գայր այլազգին, եւ այր վահանակիր առաջի նորա. (՟Ա. Մնաց. ՟Ժ՟Բ. 24։ ՟Ա. Թագ. ՟Ժ՟Է. 42։)


*Ջոկեմ, եցի

See full entry →

va.

to distinguish, to separate, to detach.

NBHL (1)

Ետ ջոկել զեպիսկոպոսի մարմինն եւ զաբեղայիցն յայլազգեացն. (Յայսմաւ.։)


Յոռութիւն, ութեան

See full entry →

s.

bad condition or quality, deterioration, degeneracy, decay.

NBHL (1)

Մարթի եւ այլազգ ի վերայ հասանել յոռութեան (այսինքն անտեղութեան) հրէից օրինակացն։ Թէ ոք պարզաբար ընկալցի զայս, զբազում յոռութեան երթիցէ զհետ. (Եւս. քր. ՟Ա։ Ոսկ. յհ. ՟Բ. 35։)


Նախարար, աց

See full entry →

s.

satrap, proconsul, lord, governor of a province, prefect, mayor;
—ք, magnates, grandees, noblemen.

NBHL (1)

Նախարարք այլազգեաց։ Թագաւորաց այնր կողման. եւ նախարարաց երկրին։ Ի բա՛ց արա զթագաւորսն, եւ դի՛ր ընդ նոցա նախարարս։ Կացոյց ի վերայ թագաւորութեան նախարարս հարիւր եւ ՟Ի. եւ այլն։


Նախարարութիւն, ութեան

See full entry →

s.

satrapy, proconsulship, lordship, prefecture, mayoralty.

NBHL (1)

Զհինգ նախարարութիւնս այլազգեաց. (Դտ. ՟Գ. 3։)


Նախելուզակ

See full entry →

s.

archbrigand.

NBHL (1)

Գողապետ. քաջանուն յելուզակ. այն է Վասիլ քաջ իշխանն հայոց՝ յայլազգեաց գող Վասիլ ասացեալ.


Նաճա

See full entry →

cf. Նաճայ.

NBHL (1)

Բառ այլազգ. նէխ, սէտճատէ, նէհալիլէ. Ակումբ մազեայ, կամ հիւսեալ ի տերեւոյ. կապերտ. գորգ. պարիխ.


Նաճակ

See full entry →

cf. Նաչախ.

NBHL (1)

Բառ այլազգ. նաճագ, նաճուխ. որ եւ ՃԻԿՌ, կամ ՃԿԻՌ. Սակր կամ տապար պատերազմական.


Յաջորդ, աց

See full entry →

s. adj.

successor;
heir, inheritor;
following, next;
succeeding, subsequent, posterior;
—ք, posterity.

NBHL (1)

Յեսովայ Մովսիսի յաջորդին։ Այլազգ հրէից յաջորդք ունին զգիր օրինաց, եւ այլազգ՝ շամրտացւոց. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Յեղանակեմ, եցի

See full entry →

va.

to change, to alter, to vary, to diversify;
to remodel;
to convert;
to repeat, to reiterate, to say again;
to trill, to warble, to sing harmoniously.

NBHL (1)

τρέπω verto, converto. Յեղուլ. յեղափոխել. դարձուցանել. այլազգ իմն կացուցանել.


Մսգին

See full entry →

s.

price of meat.

NBHL (1)

Ցուլն քարկոծ լիցի. եւ վաճառեալ յայլազգիս՝ զմկսգինն յաղքատս տայցեն. (Մխ. դտ.։)


Մատնէք

See full entry →

s.

fluting, flutes.

NBHL (1)

κοίλωμα cavitas. Խորութիւն, յոր մտանէ մատն. գոգեալ խորքն. փոս շերտաւոր սեանց՝ ըստ ոմանց. եւ ըստ այլոց՝ փորուածն ի միջի. այլք՝ այլազգ իմանան.


Մարգարէակիր

See full entry →

adj.

prophetic;
— ոգւով, by a — spirit.

NBHL (1)

Կայր զօրութիւն նշանացն եւ արուեստիցն ի մարգարէակիր մարմին մարգարէին մեռելոյ. (Կոչ. ՟Ժ. (յն. այլազգ։))


Մարդագին

See full entry →

s.

slave-merchant, slave-buyer or dealer;
purchase of slaves.

NBHL (2)

Մարդագին վաճառականք. ((յն. այլազգ) ՟Բ. Մակ. 11. 25։)

Որ զհազար վաճառականսն ի մարդագին ածէր որդւոց հրէիցն. (՟Բ. Մակ. ՟Ը. 34. (յն. այլազգ։))


Մարդակ, աց

See full entry →

s.

joists and beams of a house;
ceiling, roof.

NBHL (1)

որ եւ յայլազգ՛՛. մէրդէգ, մէրտէկ. այն է տէրէկ. հաթըլ. Գերան յարկաց. հեծան. եւ ըստ ոմանց՝ Գերան փոքր կամ ձող շարեալ ի վերայ հեծանաձգութեանց լայնութիւն։ Մենինսքի դնէ ի լտ. trabs, columna. գերան. սիւն.


Մարթիմ, մարթի

See full entry →

v. imp.

it is possible;
զիա՞րդ — այդմ լինել, how can these things be?
չ-, ոչ —, it can't be, it is impossible;
—ցի՞, is it possible?.

NBHL (1)

Չմարթի այլազգ հասանել փառաց, եթէ ոչ փախչելովն ի փառաց. (Ոսկ. փիլիպ.։)


Մեծաշուք

See full entry →

adj. adv.

loaded with the highest honours;
magnificent, splendid, grand, pompous, majestic, sumptuous, solemn;
with great honour;
splendidly, pompously, sumptuously.

NBHL (1)

Մեծաշուք ի գոչիւն փողոյ ... զճակատն յառաջ մատուցանէր. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ՟Ե. 25. (յն. այլազգ։))


Հրէաբար

See full entry →

adv.

like a Jew, after the manner of the Hebrews.

NBHL (1)

Մի՛ տրտմիցիք այլազգաբար, զերդ հեթանոս կամ հրէաբար. (Շ. եդես.։)


Ղ (ghad)

See full entry →

s.

the eighteenth letter of the alphabet, and the thirteenth of the consonants;
ninety, ninetieth;
It has much affinity with the letters խ and լ, and is sometimes confounded with them, for example : մժեղ — մժեխ, բաղդ — բաղտ;
In foreign words with a comma placed above, it is always pronounced լ.

NBHL (1)

Ի սկզբնատառս բառից մերոց դուն ուրէք գտանի ղ. բաց յայլազգականաց վերածելոց ի լիւնէ ի զատ, եւ կամ ի հայկականաց կրճատելոց. զոր օրինակ ղեկ կամ ղեակ, է Ուղղեակ. եւ այլն. որպէս տեսցի ի կարգիս։


Մաճ, ոյ, ով

See full entry →

s.

handle, stilt of a plough.

NBHL (1)

Ոչ ոք արկանէ ձեռն զմաճով, եւ հայիցի յետս։ Սամեգար եհար յայլազգեացն վեց հարիւր այր մաճով արօրոյ. (Ղկ. ՟Թ. 62։ Դտ. ՟Գ. 31։)


Մաճակալ

See full entry →

s.

plough-man.

NBHL (1)

Եւ այլազգիք մաճակալք եւ այգեգործք քո։ Զի՞նչ իմաստնանայ այր մաճակալ. (Ես. ՟Կ՟Ա. 5։ Սիր. ՟Լ՟Ը. 26։)


Մամուլ, մլոց

See full entry →

s.

press;
wine-press, cider-press, oil-press;
— պտուտակաւոր, screw press;
— կերպասուց, calender, hot press;
— տպագրութեան, printing press;
— ջրաբաշխական, hydraulic, water press;
— դրամակոփ, balancier beam.

NBHL (1)

որպէս Բառ այլազգական. իմամ եւ իւլամէ. կարդացօղք այլազգեաց.


Մայրակերտ

See full entry →

adj.

built of cedar.

NBHL (1)

Շինեցեր տախտակամածս ի մայրից. զի զայրացար ի մայրակերտս հօր քոյ. (Երեմ. ՟Ի՟Թ. 15. յն. այլազգ։)


Մայրենի, նւոյ, նեաց

See full entry →

adj. s.

maternal, motherly;
by mother's side;
— հաւ, maternal grandfather;
—ք, mother's country or birth-place.

NBHL (1)

Աբեսողոմ ընտրեաց զմայրենի փշաբերութեանն (այսինքն զայլազգի մօր) չարութիւն. (Պիտ.։)


Նենգաւոր, աց

See full entry →

adj.

fraudulent, cunning, wily, sly, insidious;
gloomy, sullen, saturnine;
treacherous, disloyal, perfidious, felonious;
roguish, swindling.

NBHL (1)

Որ երանենն՝ խաբեն զձեզ ասէ. նենգաւոր դեւն՝ յորժամ զառաքինին այլազգ ոչ կարէ մեղկել, երանէ ի խորհուրդս՝ իբրեւ ի ծայրսառաքինութեան հասեալ, զի յամբարտաւանութիւն արկցէ. ուստի հրաժարել պիտոյ է. (Գէ. ես.։)


Նեռն, ռին, ռինք

See full entry →

s.

antichrist.

NBHL (1)

Իսկ որ առ նեռամբն լինին, եւ այլն. (Կոչ. ՟Ժ՟Ե։) (Թիւ անուան նեռին 666. նշանակեալ ի Յայտ. ՟Ժ՟Գ. 15. ի մեզ դէպ գայ տառից ձայնիս. Մեծ գազան. եւ ըստ յն. լեզուի, բայիս Ուրանալ. եւ այլազգ եւս յայլ լեզուս։


Նիւթեմ, եցի

See full entry →

va.

to spin, to twist;
to weave, to plait;
to prepare, to form, to project, to design;
to cause, to produce, to excite;
to contrive, to machinate, to plot;
— զնենգութիւն, to weave plots or snares, to conspire, to plot, to lay snares;
դաւ —, to frame or plot a treacherous design, to hatch treason;
կործանումն —, to ruin, to cause the ruin of;
չարիս — ումեք, to meditate evil against a person, the ruin of;
— խորհուրդս չարութեան, to meditate gloomy, foul or heinous thoughts;
— անձին չարիս or զկորուստ, to contrive one's own ruin;
— նիւթ, to accumulate;
— զգործն, to undertake, to execute, to put into execution;
լրբենի սէր նորա մահ նիւթեաց նմա, his infamous passion cost him his life.

NBHL (1)

Որք արտաքոյ կանոնելոյս այլազգ նիւթեն եղբարց. (Կանոն.։)


Նմանագոյն

See full entry →

adj. adv.

cf. Նման.

NBHL (1)

Նմանագոյնս եւ մեք զնոյնս ի կիր արկցուք։ Ի նոյն յարեալ զժամանակսն այլազգեաց ի վերայ յառնելոյ. եւ նմանագոյն. (Եւս. քր. ՟Ա։)


Նշանագիր, գրաց, գրոց

See full entry →

s.

character, letter;
register, archives;
secretary;
cipher;
signature, paraph, flourish;
—ք, alphabet;
elements, rudiments;
—ք եգիպտականք, hieroglyphs.

NBHL (1)

Նշանագիրք իսկ գրոցն եբրայեցւոց՝ այլազգ առ հրէայս գտանին, եւ այլագունակ առ շամրտացիս ... մինչեւ ի նշանագրաց փոփոխումն. (Եւս. քր. ՟Ա.)


Շալակամատն

See full entry →

s.

half a horse-load.

NBHL (1)

Երգազն անօթ ինչ է հիւսկէն, որ այնպէս կոչէր յայլազգեաց անտի, կամ մեկնակ շալակամիտն է, կամ կէս շալակաց։ Երգազն մեկնակ շալակամատն է, կամ կէս շալակաց. (Կիւրղ. թագ.։)


Շաղեմ, եցի

See full entry →

va.

to implicate, to involve;
to mix, to mingle, to knead;
to dilute;
to soil, to stain.

NBHL (1)

Ճաշակելիք ոչ զգայ այլազգ, եթէ ոչ շաղեսցի ընդ զգալոյն։ (Նիւս. բն.)


Ոճ, ոյ, ով

See full entry →

s. bot. adv.

style;
phrase;
method, system, formula;
rank, order, manner, fashion, form;
behaviour, conduct;
dogma, doctrine;
culm or stalk of gramineous plants;
pannier, basket;
— լեզուաց, the character or genius of a language;
— սուրբ գրոց, language of the Scriptures;
ճեմական, բանաստեղծական, ճարտասանական, արձանական, գոթացի, լակոնական, մարոտեան, մեղրածորան ոճ, academical, poetical, oratorical, lapidary, gothic, laconic, marotic, mellifluent or honied style;
բարձր, վսեմ, վայելուչ, յարդարուն, պարզ, կորովի, քաղցր, հեշտ, բարեխառն ոճ, elevated or high, sublime, elegant, florid, simple, nervous, mellifluous, fluent or easy, temperate or moderate manner or style;
ընտանի, կատակաբան, երկայնաբան, անհարթ, խիստ, թոյլ or տկար ոճ, familiar, burlesque, prolix o diffuse, harsh or rough, hard, languishing style;
մաքրել զոճ, to purify, to refine the style;
յոճ եւ ի կարգ մուծանել, to reduce to method, to put in order;
ոճով մանր հայել, to fix, to rivet the attention;
մանգաղ արկանել յոճ ընկերին, to put a sickle unto one's neighbour's standing corn;
գարին յոճ կայր, the barley was green;
cf. Բաղշտակ;
acre (measure of lands);
ոճով, methodically;
distinctly, precisely;
continuously, in detail;
suitably, properly, to the purpose;
նովին ոճով, in the same style.

NBHL (2)

Պահել զոճ արտոյ յագարակի։ Ելոյց հուր ի ջահսն, եւ արձակեաց յոճ այլազգեացն։ Ի սկսանելոյ մանգաղի քոյ յոճ։ Մանգաղ մի՛ արկանիցես յոճ ընկերի քոյ։ Գարին յոճ կայր. (Ես. ՟Ի՟Է. 4։ Դտ. ՟Ժ՟Ե. 5։ Օր. ՟Ժ՟Զ. 9։ ՟Ի՟Գ. 24։)

Ըստ ոճոյ մարգարէից սպառնայր այլազգեաց (այսինքն փոխաբերութեամբ ի նշանակ սատանայի). (Նախ. երեմ.։)


Ոչխարազեն

See full entry →

cf. Ոչխարազենութիւն;
-զենն տաճկաց, koorban-bairami (Turkish festival).

NBHL (1)

ՈՉԽԱՐԱԶԵՆ ՈՉԽԱՐԱԶԵՆՈՒԹԻՒՆ. Զենումն ոչխարաց. տօն այլազգեաց յօր զենման ոչխարաց իբր ի զոհ.


Ոչխարազենութիւն, ութեան

See full entry →

s.

sheep-slaughtering, sheep-sacrificing.

NBHL (1)

ՈՉԽԱՐԱԶԵՆ ՈՉԽԱՐԱԶԵՆՈՒԹԻՒՆ. Զենումն ոչխարաց. տօն այլազգեաց յօր զենման ոչխարաց իբր ի զոհ.


Յաղթեցուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

rendering triumphant over.

NBHL (1)

Ոչ ընկալաւ զնա ի պատերազմի, եւ (ոչ) խափանեաց զյաղթեցուցիչս նորա. (Եւս. պտմ. ՟Ը. 2. (յն. այլազգ)։)


Յամառկոտ

See full entry →

cf. Յամառ.

NBHL (1)

Զայլազգիս վաղվաղակի ածեն ի հաւատս՝ յամօթ եւ ի կշտամբանս հրէից յամառկոտաց. (Ոսկ. գծ.։)


Յամառոտ

See full entry →

cf. Յամառ.

NBHL (1)

Զայլազգիս վաղվաղակի ածեն ի հաւատս՝ յամօթ եւ ի կշտամբանս հրէից յամառկոտաց. (Ոսկ. գծ.։)


Որոտամ, ացի

See full entry →

vn.

to thunder, to rumble, to roar;
to detonate;
—ացող կազ, explosive gas.

NBHL (1)

Տէր ել յերկինս, եւ որոտաց։ Որոտաց տէր մեծաւ բարբառով ի վերայ այլազգեաց։ Տէր յերկնից որոտաց։ Որոտայցէ ձայնիւ բարձրութեան իւրոյ։ Որոտասցէ հզօրն սքանչելի բարբառով իւրով։ Եթէ բարբա՞ռ հանգոյն նմա որոտայցես.եւ այլն։