Definitions containing the research գան : 3048 Results

Գեղածփիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to float gracefully.

NBHL (1)

Բազմահոլով գետոց յորձանասոյզ պտոյտք՝ անարգել գանգրեօք գեղածփեալ. (Թէոդոր. ի կոյսն.։)


Գեղապաճոյճ

See full entry →

adj.

well adorned, adjusted, compounded;
embellished, decorated;
— զարդարել, to embellish;
to adorn, to decorate.

NBHL (2)

Գեղապաճոյճ աշտարակ կանգնեալ. (Նար. գանձ եկեղ.։)

Գեղապաճոյճ փառօք զարդարեալ կողածնաւն ի դրախտն ադենայ. (Շ. գանձ վերափոխ.։)


Գեղապարեմ, եցի

See full entry →

vn.

to dance prettily;
to advance excellently.

NBHL (1)

Մերթ՝ Յառաջ խաղել գեղեցիկ ընտացիւք իբր պարելով. յառաջադէմ լինել. զարգանալ.


Գեղատխուր

See full entry →

adj.

undecked;
fair and sad.

NBHL (1)

Զնախնի խաւարն աշխարհատարածն անզարդութեան՝ հին նսեմութեան գեղատխուր անպատրաստութեան. (Նար. գանձ հոգ.։)


Գեղարդնախոց

See full entry →

adj.

broken or opened by a lance.


Գեղեցկակերպ

See full entry →

adj.

well shaped, handsome, graceful.

NBHL (1)

Տարերց գեղեցկակերպից երկիր պագանել. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Գեղեցկայարմար

See full entry →

adj.

worthy, proper, becoming;
fit, well made, shaped, arranged, proportioned.


Գեղեցկաշէն

See full entry →

adj.

cf. Գեղեցկակերտ.


Գեղեցկապանծ

See full entry →

cf. Գեղապանծ.


Գետ, ից

See full entry →

s.

river.

NBHL (1)

ποταμός flumen, fluvius, amnis Ջրանցք երեւելի. առու մեծ անոյշ ջրոյ ժողովելոյ ի վտակաց, որ ոռոգանելով զերկիր՝ թափի ի ծով.


Գետահետեմ, եցի, տեալ

See full entry →

va. vn.

to make flow like a river;
to flow like a river.

NBHL (1)

Զոր եւ ոռոգանել ասէ երկրաբուխ աղբերն՝ չորիւք բաժանմամբք գետահետեալ. այսինքն իբր գետ ձեւացեալ. (Տօնակ.։)


Գետին, գետնի

See full entry →

s.

ground, earth, soil, land, place;
զգետնի, ընդ —, ի գետնի, ի —, on the ground, in the earth;
կորացեալ մտանել or պշնուլ ընդ —, covered with confusion to look on the ground;
անկեալ ի — երկիր պագանել, prostrated to worship;
հարկանել զգլուխն ի —, to knock one's head on the ground;
զարկանիլ, հարկանիլ զգետնի, to throw one's self violently on the ground;
զարկուցանել, հարկանել զգետնի, cf. Զգետնեմ;
գետնի աղիք or պտուղ, earth-worm.


Գետնաթաւալ

See full entry →

adj.

that rolls on the ground.

NBHL (1)

Գետնաթաւալ եւ փրփրերախ՝ դիւին խոնարհեալ երկիր պագանեն. (Յհ. իմ. պաւլ.։)


Գեր

See full entry →

s. prep. adv.

weeping, wailing, noise;
— գործել, to weep;
on, up, above;
more, very, much.

NBHL (1)

Գե՛ր ելոց, եւ նուաստից։ Գեր ի վերնայինսն զնոր ժողովուրդ առ քեզ մատուսցես. (Նար. ՟Գ. եւ Նար. գանձ խչ.։)


Գերաբուն

See full entry →

adj.

supernatural;
sublime, excellent, divine.

NBHL (1)

Ամենայն մեծամեծք են եւ գերաբունք որ ի հայր. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գերագոյն, գունի

See full entry →

adj.

supreme, sublime, excellent, superior, eminent.

NBHL (1)

Քան զամենայն գերագունին աստուծոյ։ Ի գերագոյն քան զզօրութիւն հպեսցուք ջան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գերազանցեմ, եցի

See full entry →

vn.

to surpass, to surmount, to excel, to exceed.

NBHL (1)

Գերազանցէ զմերովս գիտութեամբ։ Քան զօրինակս զօրութիւն գերազանցելով. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գերազանցութիւն, ութեան

See full entry →

s.

excellence, sublimity

NBHL (2)

Բնութեան գերազանցութեամբ. (Կիւրղ. գանձ.։)

Գերազանցութիւն եւ պակասութիւն։ Գերազանցութեամբք եւ նուազութեամբք։ Յաւէտն կամ մէծն սաստկութիւն է եւ գերազանցութիւն. (Փիլ.։ Առ որս.։ Կիւրղ. գանձ.։)


Գերակայ, ից

See full entry →

adj.

eminent, pre-eminent, supreme.

NBHL (1)

Այնչափ քան զեղականացս բնութիւն՝ գերակայ։ Եւ ոչ ըստ միոյ յեղանակի եղիցի գերակայ հայր քան զորդի, զնոյն ունելով էութիւն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Դառն, ռին

See full entry →

adj.

bitter;
sour, acrid, sharp, harsh, grievous, painful, disagreeable, tiresome, tedious, disgraceful, fatal, sad, tormenting, austere;
maddening;
biting, satirical.

NBHL (1)

Ասասցե՛ն մեզ դառն խուզօղքն. (Կիւրղ. գանձ.։)


Դառնացուցիչ, չի, չաց

See full entry →

adj.

that imbitters, irritates.

NBHL (1)

Իրք փորձութեանց ամենայն տրտմեցուցիչք են եւ դառնացուցիչք։ Կրեն զչարչարանս եւ զտուգանս, եւ զայլ ամենայն դառնացուցիչսն. (Սարգ. ՟ա. պ. ՟Բ. եւ ՟Ը։)


Դասալիք

See full entry →

adj.

deserter;
— լինել, to desert;
to apostatise.


Դասակարգեմ, եցի

See full entry →

va.

to put in order, to associate, to enrol.

NBHL (1)

Դասակարգել ընդ զօրս անմահից. ընդ անմարմնական բազմութիւնսն. ի դասս մատենագրի. (Զքր. կթ.։ Շար.։ Նար. գանձ.։)


Դաստ

See full entry →

s.

hand.

NBHL (1)

Իբր զանօթ բրտի փշրել՝ զապստամբեալսն, որ գան ի դաստ. (Օշին. առ անաւարզ.։)


Դատախազեմ, եցի

See full entry →

vn.

to accuse, to denounce;
to oppose.

NBHL (1)

ԴԱՏԱԽԱԶ ԼԻՆԻՄ. ԴԱՏԱԽԱԶԵՄ. ἁντιδικέω, ἁντιδικῶς κατηγορέω contra litigo, accuso Ամբաստանել. բողոքել. գանգատել յատենի.


Դատապարտ, ից

See full entry →

adj. s.

condemned;
crime;
— առնել, to condemn, cf. Դատապարտեմ;
— լինել, to be condemned.

NBHL (1)

Դատապա՛րտ էր դատաստան նորա, եւ անարգագոյն՝ յարգանք նորա. այսինքն դատապարտելի, անիրաւ։


Դատարկ, աց

See full entry →

adj. adv.

empty, void;
hollow;
vain, useless;
idle, indolent, unoccupied, lazy;
— ինչ, in vain.

NBHL (1)

Բանից դատարկաց եւ անգոյից. (Կիւրղ. գանձ.։)


Դատիչ, չի, չաց

See full entry →

s.

judge.

NBHL (1)

Անդուլ դատիչ։ Դատիչ քննողաց, կամ խօսողաց, Նար. (՟Ձ՟Ը. ՟Ղ՟Գ. եւ Նար. գանձ եկեղ.։)


Դատողութիւն, ութեան

See full entry →

s.

judgement.

NBHL (1)

Զարքայութիւնն յաղթօղ, զդատողութիւնն անպատիժս. (Նար. գանձ խչ.։)


Դարագլուխ, գլխոյ

See full entry →

s.

completion of a century.

NBHL (1)

Ամենայն թիւ կա՛մ դար, կամ կոճատ է ... Ի դարին կամ ի կոճատին. (Կիւրղ. գանձ.։)


Դաւանք

See full entry →

s.

cf. Դաւ.

NBHL (1)

Զիւրաքանչիւր դաւանաց տուգանս. (Պիտ.։)


Դեհկանութիւն, ութեան

See full entry →

s.

government of a province;
office or dignity of the governor of a province;
cf. Կողմնակալութիւն.

NBHL (1)

Սկիզբն գործակալութեան, աշխարհատարած դեհկանութեան. (Բուզ. ՟Դ. 2։) (իսկ պ. եւ ար. տիհգան, տիխհան, է գիւղապետ, եւ շինական)։


Դեղեմ, եցի

See full entry →

va.

to poison;
to infect with poison;
to physic;
to dye.

NBHL (1)

Կին՝ որ զարգանդ իւր դեղէ. (Մխ. դտ.։)


Դէմ, դիմի

See full entry →

prep. adv.

cf. Դէմք;
— դնել, to propose, to purpose, to design;
զ— ունել, to oppose, to resist, to face, to endure, to thwart, to cross;
ի դիմի հարկանել, to encounter, to assail, to attack;
to strike, to oppose;
— ընդդէմ, opposite;
directly, diametrically;
— յանդիման, before, opposite, in presence;
publicly, openly, in face;
— ի —, — առ —, face to face, man to man;
ի դիմի, before, opposite to.


Դէն

See full entry →

int.

bravo! o ! oh!

NBHL (1)

ԴԷ՛Ն. պ. տէն, տէնէ, տէնի. Բացագանչութիւն ցնծութեան.


Դէպ, դիպի, դիպում

See full entry →

adj. prep. adv.

fit, proper, suitable, decent, convenient;
accident, case, incident, hazard, chance;
ի — լինել, to suit, to be proper or fit;
ի — ժամանակի, in due time;
— լինել, to chance, to happen, to fall out accidentally;
ի — գալ՝ ելանել՝ պատահել, to agree, to suit, to be convenient;
to succeed, to happen;
ի — է, it is hecoming, necessary;
— է, it is possible;
— թուիլ, to appear suitable;
եթէ — տացէ, if by chance;
— եղեւ ընձ, it has happened to me;
— եղեւ ի միում աւուրց, it happened one day;
towards, with respect to, in the place where;
to the side of;
— եւ —, very suitable;
properly;
—ու —, fixedly, attentively;
— նկատել, to look at with surprise or astonishment.

NBHL (1)

Դէպ ի մեզ դիմեալ գան. (Փարպ.։)


Դժնդակ, աց

See full entry →

adj.

painful, troublesome, uneasy, tiresome, bitter, odious, cruel;
haughty, austere, grievous, vexatious, mortal, terrible.

NBHL (1)

Առ այսպիսի առաջարկութիւնս հերձուածողաց ո՛չ է դժնդակ (այսինքն դժուարին) ընդդիմաբանել. (Կիւրղ. գանձ. ՟Ի՟Ե։)


Դժնդակագոյն

See full entry →

adj.

very troublesome, very harsh, haughty, wicked.

NBHL (1)

Դժնդակագոյն վնաս, մոլեգնութիւն, պատիժ, տանջանք. (Փիլ.։ Կիւրղ. գանձ.։)


Դժնեայ, էի, ից

See full entry →

cf. Դժնեակ.

NBHL (1)

Անարգէր դժնեայ անարգանս, այսինքն անարգանօք. (Վրք. հց. ՟Դ։)


Դժնէութիւն, ութեան

See full entry →

s.

atrocity, asperity;
— հայեցուածոյ, hurtful aspect.


Գինարբու, աց

See full entry →

adj.

wine-bibber, drunk, intemperate, drunkard.

NBHL (1)

Հանգանակաւ կոչունս առնել կամ գինարբունս. (Կանոն.։ Իսկ Շ. եդես.։ Վրք. հց. ։ ՃՃ. գրի անխտիր՝ գինարբունս, եւ ըստ ընտիր օրինակաց՝ գինարբուս։ Եւ Խոր. ՟Գ. 19. եւ Առ որս. ՟Է. գիներբուս, կամ գինարբուս։)


Գիշտ

See full entry →

s.

fur-coat, pelisse.

NBHL (1)

ԳԻՇՏ որ եւ ԳՏԱԿ, ՔՍԱԿ. Գլխարկ, որպէս զգիշերնոց. եւ Ագանելի աբեղայից, ի ցփսոյ կամ ի բրդէ. որ եւ ասի ԳԻՍԱՒՈՐԵԱԼ. որպէս յն. πίλος, πιλίδιον pileus, galerus, tegmen.


Գիսաւոր, աց

See full entry →

adj. s.

hairy, long-haired;
comet;
Greek monk.

NBHL (1)

Այր եթէ գիսաւոր է, անարգանք են նմա. բայց կին եթէ գիսաւոր է, փառք են նմա. (՟Ա. Կոր. ՟Ժ՟Ա. 14։)


Գլխադիր, դրի

See full entry →

s.

coif, head-dress;
where is the head of a Saint preserved.


Գլխաւորապէս

See full entry →

adv.

cf. Գլխաւորաբար.

NBHL (1)

Յիւրաքանչիւր ինչ առ ի նոցանէ խնդիր եղելոց գլխաւորապէս ասել. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գլորումն, ման

See full entry →

s.

roll, downfall.


Գծագիր, գրաց

See full entry →

adj. s.

traced, sketched;
designer;
draught;
drawing;
sketch;
writing, letter.

NBHL (1)

Պատկեր գծագիր պարտ եղելոյն ի մեզ միութեան. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գծագրեմ, եցի

See full entry →

va.

to trace, to draw, to delineate, to design;
to project, to describe, to paint;
to sketch;
to write, to form.

NBHL (1)

Ի փոքր բոլորակի զերկինս գծագրեն շուրջանակի. (Կիւրղ. գանձ.։)


Գճիմ, եցայ

See full entry →

vn.

to kneel down, to sit squat.


Գնամ, ացի

See full entry →

vn.

to go, to walk, to repair;
to abandon;
to behave one's self, to conduct one's self;
to flow, to flow away;
to be in circulation;
to act, to prevail;
to run, to overflow;
— զկնի, զհետ —, to follow, — ճանապարհ, զճանապարհաւ, ընդ ճանապարհ, զկողմամբք, to walk;
— ի վերայ ջրոց, to swim;
— ի չորս, to go on hands and feet, to grope;
որ գնայ ի ձեռս or ի վերայ ձեռաց, that walks on its hands, or who walks on his hands;
յապականութիւն անցեալ —, to be corrupted;
ի բաց —, to go away;
to depart;
— յաշխարհէ, to die;
ոչ ինչ գնան առ նոսա բանք սպառնալեացն, the threats make no impression on them;
ընդդէմ —, to resist;
— արուեստի, to be in use, vogue or fashion;
գործք գնացեալք, things that are past;
ի գնացելում աւուր, yesterday, the other day;
գնացեալ, deceased.

NBHL (1)

Գնալ նենգանօք, խոտորնակս. ուղիղ մտօք. արժանի աւետարանին. եւ այլն։