Definitions containing the research դաւ : 996 results

Ցանկ, ոյ

s. anat. adv.

hedge, fence, enclosure, boundary, wall;
index, catalogue, list, table;
desire, love, lust;
secundine, after-birth;
always, continually;
պատել, փակել —ով, to surround with hedges, to fence in;
— արկանել, to hedge in, to encompass, to surround.

· Calfa

NBHL (2)

Բանք սուրբ հօրն կրճիմն եւ ցանգ եդաւ ցեղընտիր լինելոյն. (Լմբ. պտրգ.։)

Ցանկ դաւթայ մարգարէութեանն. (Սղ.։)


Ցանցեմ, եցի

va.

to fish with nets, to take or catch in a net.

· Calfa


Ցեղակից, կցի, կցաց

adj.

of the same tribe, family or race.

· Calfa


Ցեղընտիր

adj.

of a different tribe or clan;
ցեղընտիր առնեմ, ցեղընտիր լինիմ, to distinguish one tribe or family from another.

· Calfa

NBHL (1)

Ըստ աշխարհի պարթեւ, ըստ ցեղընտիր լինելոյ՝ յազգէ արշակունի։ Բանք սրբոյն հօրն կրճիմն եւ ցանգ եդաւ ցեղընտիր լինելոյն զայնքան ժամանակս. (Գր. վկ. յիշ. վարուց. ոսկ։ Լմբ. պտրգ.։)


Տիրաճան

adj.

knowing one's master or lord.

· Calfa

NBHL (1)

Ճանաչօղ եւ սիրօղ զտէր իւր. կամ Տիրուկ, սիրուն տէր. (որպէս ռմկ. աղաճան, վարդապետճան) կամ տիրօղ (որպէս դաւաճանն է դաւիչ).


Տիրամատնիչ

cf. Տիրադաւ.

· Calfa


Տիրանենգ

adj.

plotting against one's master.

· Calfa

NBHL (2)

Նենգօղ ընդդէմ տեառն. տիրադաւ.

Ի բերանոյ տիրանենգն փիսակայ։ Տիրանենգք եւ ընկերադաւք։ Ի վերայ տիրանենգ եւ տիրասպան ժողովրդոց։ Ի տիրանենգ զարմէ. (Բուզ. ՟Գ. 20։ Տօնակ.։ Փարպ.։ Երզն. լս.։)


Տկարանամ, ացայ

vn.

to lose strength, to become weak, to be weakened, to decay;
to become infirm, unwell, indisposed, poorly, to fall sick;
to be incapable, unable;
to have the weakness to;
to be scandalized;
— ի հաւատս, to be of little faith;
որում —նայ եւ ոչ ինչ, nothing is impossible with Him.

· Calfa

NBHL (1)

Տկարացայց, եւ եղէց իբրեւ զմի ի մարդկանէ։ Տկարացան ձեռամբ եւ զարհուրեցան։ Աչք իմ տկարացան յաղքատութենէ։ Ծանկք իմ տկարացան ի պահոց։ Տկարացան ի նոսա լեզուք նոցա։ Աղեղունք հզօրաց տկարացան։ Տունն դաւթի երթայր եւ զօրանայր, եւ տունն սաւուղայ երթայր եւ տկարանայր.եւ այլն։


Տղայապէս

adv.

cf. Տղայաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Ի գիրկս կուսին տղայապէս բազմի մանուկ։ Բազմի եւ ի գիրկս դստեր դաւթի տղայապէս։ (Շ. տաղ.։)


Տնտեսավարեմ, եցի

va.

to govern economically, wisely.

· Calfa

NBHL (1)

Քաջ բարդաւաճեալ բռունք փորձեցան տնտեսավարել զաշարհ. (Պիտ.։)


Տնօրինաբար

adv.

cf. Տնտեսաբար.

· Calfa

NBHL (1)

Եւ այս տնօրինաբար լինէր, զի նախ անդ քարոզեսցէ. ուստի եւ դաւաճանութիւնք առ նա ի դամասկոս տնօրինաբար լինէր. (Ոսկ. գծ.։)


Տոհմ, ից, աց

s.

family, tribe, house, race, line, lineage, extraction.

· Calfa

NBHL (1)

Ցեղն յուդայի ըստ տոհմից։ Տոհմն զարայի ըստ արանց։ Յազգէ տոհմին յուդայի։ Առաքեցին որդիքն դանայ ի տոհմից իւրեանց։ Ըստ տոհմից հարցն։ Յակոբեան տոհմիս։ Յազգէն դաւթայ, ի տոհմէն փարեսեանց, ի ցեղէն յուդայ։ Ամենայն տոհմք ազանց։ Որ յազգիս մերում, եւ ոչ ի տոհմի մերում, եւ ոչ ի ժողովրդեան մերում։ Յիսրայելեան տոհմէ անտի (յն. յիսրայելէ)։ Պատուհաս մահու զնա տոհմաւ հարցեն (յն. ամենայն տամբ). եւ այլն։


Տեսաւորութիւն, ութեան

s.

theory;
vision;
the eyes;
interview.

· Calfa

NBHL (1)

(Յապաշխարհելն դաւթի՝) մեծի խորհրդոյն տեսաւորութեան պահեցաւ ի նմա վիճակն եւ շնորհք անջնջելի. (Բրս. ապաշխ.։)


Տեսողութիւն, ութեան

s. ast.

cf. Տեսանողութիւն;
theorem;
vision, visibility.

· Calfa

NBHL (1)

ՏԵՍՈՂՈՒԹԻՒՆ. θεωρία contemplatio ὄραμα visio. եւ προφητεία prophetia. Խորհրդաւոր տեսութիւն, կամ Տեսանողութիւն. մարգարէութիւն. գուշակութիւն.


Տեղի, ղւոյ, ղեաց

s. ast. rhet.

place, spot, site;
occasion, opportunity;
point, lieu;
հասարակ —ք, common-place topics;
հասարակաց —ք, public places, squares;
սուրբ —ք, holy place;
the Holy Land;
— ապաւինի, refuge, shelter, retreat, cover;
առ տեղեաւս, here;
ի — or ի տեղւոջ, in the room of, instead of, in lieu or place of;
ի —ս —ս, տեղեաց տեղեաց, in different places, in some or several places;
ընդ ամենայն —ս, in all places, every where;
omnipresent;
առ տեղեաւն, there, in the very place;
just then, for that time, for a short time;
ունել զ—, to supply the place of, to substitute for, to take or fill the place of, to succeed;
ունել զառաջին —, to hold or occupy the most advantageous place, to be on the side of the wall;
զ— առնուլ, ունել, to stop, to cease to go, to rest, to take repose, to halt;
անկանել ի տեղւոջ, to be left dead on the spot;
— առնել ումեք, to give the first place to a person;
— տալ ումեք, to yield, to give up, to acquiesce, to consent, to condescend, to submit;
— տալ իմիք, to expose oneself, to give hold;
— տալ յիմեքէ or յումեքէ, to evade, to avoid, to draw back, to withdraw, to retire, to depart, to go away;
շրջէր փախստական տեղւոյ ի —, as a fugitive he wandered;
բանին իմոյ չիք — ի ձեզ, my words have no place in you;
— տուր գնա՛, get thee hence ! cf. Թատր, cf. Ժահահոտ.

· Calfa

NBHL (1)

Անտի եդաւ անաթէմայն ի յոյն լեզու, որ է նուէր, եւ յանիծից տեղւոջ կայ. (Կիւրղ. օրին.։)


Տենչամ, ացայ

vn.

cf. Տենչիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամփոփել զոսկերս մեր յօգուտ հոգւոյ իւրոյ տենչացեալ։ Յոյժ ագահելով տենչացար։ Որում պատուի մեծն դաւիթ տենչացեալ. (Փարպ.։ Յհ. իմ. երեւ.։ Խոսր.։)


Տենչանամ, ացայ

vn.

cf. Տենչիմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ամփոփել զոսկերս մեր յօգուտ հոգւոյ իւրոյ տենչացեալ։ Յոյժ ագահելով տենչացար։ Որում պատուի մեծն դաւիթ տենչացեալ. (Փարպ.։ Յհ. իմ. երեւ.։ Խոսր.։)


Քարոզակ, ի

s.

caduceus, wand;
Aaron's rod.

· Calfa

NBHL (1)

Քարոզիչ, ձայնատու, հնչօղ. եւս եւ Գաւազան ահարոնի ընկուզաբեր. (զի ի յն. κάρυον է ընկոյզ. եւ κηρύκιον , դաւաղան պատգամախօսի)


Քաւդեայ, դէից

s.

magian, magician, wizard.

· Calfa

NBHL (1)

Գիտաց եւ քաւդէից յառաջագոյն ասելով զայն՝ որ եղբարց թերեւս լինելոց է դաւումն, զի թուեսցին յիրաւի սպանանել. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Քեռորդի, դւոյ

s.

nephew.

· Calfa

NBHL (1)

Լուեալ քեռորդւոյն պօղոսի զդաւաճանութիւնն. (Գծ. ՟Ի՟Գ. 16։)


Քղամիդ, մդաց, միդաց

s.

chlamys, mantle, cloak.

· Calfa

NBHL (1)

Աղեքսանդրոս ... քղամիդաւն ծածկեալ զմարմինն դարեհի. (Պտմ. աղեքս.։)


Քնար, աց, ից

s. ast.

lyre;
viol, harp;
Lyra;
— հարկանել, to play on or sound the lyre.

· Calfa

NBHL (1)

Սրինգ եւ թմբուկ եւ փող եւ քնար։ Երգեսցէ քնարաւն, եւ դիւր լիցի քեզ։ Առնոյր դաւիթ զքնարն, եւ նուարգէր ձեռամբ իւրով։ Արուեստականօք թըմբկաց եւ քնարաց։ Նա է հայր՝ որ եցոյց զերգս եւ զքնարս։ Երգովք սաղմոսաց, տաւղօք եւ քնարօք, եւ թմբկօք եւ ծնծղայիւք եւ փողովք.եւ այլն։


Քողարկեմ, եցի

va.

to veil, to conceal, to hide, to cover.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ ի տեսիլ բարւոյ ցոփութեան զչարս քողարկեցից։ Քողարկեալ զդաւաճանօղ կերծաւորութիւնն։ Քօղարկեալ եւ պատրուակեալ էր զյանդիմանութիւնն. (Նար. ՟Հ՟Բ։ Արծր. ՟Դ. 1։ Ոսկ. յհ. ՟Ա. 33։)


Քունեմ, եցի

vn.

to sleep, to repose, to take rest;
to lie with, to sleep with a woman, to know her;
— ընդ հարս, to sleep with one's fathers.

· Calfa

NBHL (1)

Քունեսցես ընդ հարս քո։ Քունեաց յովաթամ ընդ հարս իւր, եւ թաղեցաւ ի քաղաքին դաւթի։ Քունեաց եզեկիաս ընդ հարս իւր, ե թաղեցին զնա. (՟Ա. Մնաց. եւ ՟Բ. Մնաց.։)


Քսեմ, եցի

va.

to whisper, to make false or indiscreet reports, to report, to tell tales, to detract, to intrigue, to denounce, to defame.

· Calfa

NBHL (1)

Քսեցին առ դաւիթ կիւրապաղատն, եթէ զգլուխ քո խնդրեն. (Պտմ. վր.։)


Քրիստոնեայ, էի, ից

adj. s. christian.

· Calfa

NBHL (1)

ՔՐԻՍՏՈՆԵԱՅ գրի եւ ՔՐԻՍՏՈՎՆԵԱՅ ՔՐԻՍՏՈՆԱՅ. որմէ ռմկ. քրիստոնէ. յն. խրիսդիանո՛ս. (ի խրիսդօ՛ս. հյց. խրիսդօ՛ն ). χριστιανός christianus. Քրիստոսեան. աշակերտ եւ հետեւօղ Քրիստոսի. որ դաւանի զքրիստոս աստուած. քրիսդիան, մեսիհի. (որպէս եւ իսավի, յիսուսեան. նասրանի ՝ նազովրեան)


Քրիստոսանուէր

adj.

offered, consecrated to J.-C, holy, divine.

· Calfa

NBHL (1)

Դարձուցանել զնոսա ի քրիստոսանուէր օրինացն յանօրէն օրէնս իւրեանց։ Քրիստոսանուէր մերն աստուածային դաւանութիւն։ Որ քրիստոսանուէր կոչմամբն ծագեցար ոպէս զարեգակն. (Յհ. կթ.։ Մագ. ՟Ա.։ Շար.։)


Քրիստոսաւանդ

adj.

transmitted, given or taught by J.-C.

· Calfa

NBHL (2)

Ըստ ամենայն մասանց պատուելիք. իսկ ըստ քրիստոսաւանդ դաւանութեան աննմանք. (Նար. խչ.։)

Ի մերոց քրիստոսաւանդ դաւանութեանցս։ Քրիստոսաւանդ կարգօք Մագ. (՟Ա.։ Յհ. կթ.։)


Օ (o)

s.

"the thirty seventh letter of the alphabet, the eighth of the vowels. It was introduced in the Armenian alphabet towards the end of the XIIth century to facilitate or distinguish the two different pronunciations of the syllable աւ, which is generally pronounced ""av"" when followed by a vowel, as աւետարան;
on the contrary, when followed by a consonant, it is pronounced like the English ""o"", as աւգնեմ, աւրհնեմ, աւրէնք."

· Calfa


Օդենի, նւոյ, նեաց

s. adj.

sheepskin with the wool on;
sheepskin, of sheepskin.

· Calfa


Օծանեմ, օծի, օծ

va.

to anoint;
to consecrate;
— ոսկւով, to gild;
— արծաթով, to silver;
— զանձն իւղով անուշիւ, to pomatum, to perfume one's person.

· Calfa

NBHL (3)

Առցե՛ս յիւղոյ անտի օծման, եւ արկցես ի գլուխ նորա, եւ օծե՛ս զնա։ Օծ զսեղանն, եւ սրբեաց զնա։ Օծ զխորանն, եւ զամենայն որ ինչ ի նմա։ Արկ մովսէս յիւղոյն օծութեան ի գլուխն ահարոնի, եւ օծ զնա։ Արի՛ օ՛ծ զդաւիթ։ Եւ օծ զնա։ Օծանել իւրեանց թագաւոր, եւ այլն։

Օծեր իւղովն՝ որ յեղջերին (զդաւիթ), առ ի բեկումն՝ որ յապակին (ի վերայ գլխոյ փրկչիդ) Յիսուս որդի.։

Եթէ քահանայապետն օծեալ՝ մեղանչիցէ։ Որ է ինքն յազգէ քահանայիցն յօծելոց սակի։ Առնել ողորմութիւն ընդ օծելոյ նորա ընդ դաւթի։ Յօծեալս իմ մի՛ մեղանչէք։ Օծեալն տեառն։ Փրկել զօծեալս քո։ Այսպէս ասէ տէր աստուած զօծեալն իւր զկիւրոս.եւ այլն։


Օծելութիւն, ութեան

s.

the being anointed;
unction

· Calfa


Օձաբարոյ

adj.

cunning, artful.

· Calfa

NBHL (1)

ՕՁԱԲԱՐՈՅ ՕՁԱԲԱՐՈՒ. Ունօղ զբարս օձի. խորամանկ. նենգաւոր. դաւաճան.


Օն

s. int.

cheer, shout of encouragement;
— առնում, to cheer up, to pluck up courage;
Օ՛ն առ, Օ՛ն առեալ, now! come! cheer up! courage! bravo! օ՛ն անդր, oh fie! for shame! pshaw! avaunt! back ! stand back ! off or away with you! օ՛ն անդր, իբաց կաց, be off! go away! begone! get you gone! օ՛ն արի, rise up! come! օ՜ն եկայք, come along ! օ՜ն եկայք եւ մեք, let us go too;
օ՜ն արիք, arise! get up! օ՜ն եւ օն, so, in this or that way, thus, such;
certainly, to be sure, assuredly;
օ՛ն եւ օն արասցէ ինձ Աստուած եւ օ՛ն եւ օն յաւելցէ եթէ ոչ մահու մեռանիցիս, may God strike me if you die not ! օ՛ն եւ օն արասցեն դիք աստուածք եւ օ՛ն եւ օն յաւելցեն եթէ, the gods do so unto me, more also, if...;
օ՛ն եւ օն արասցէ ինձ Աստուած եւ օ՛ն եւ օն յաւելցէ եթէ, may the gods load or afflict you withevery evil if ...;
օն իբաց թողցուք, oh too much! leave off ! have done !

· Calfa

NBHL (1)

օն իսկ իբրեւ որդի աստուծոյ դաւանեաց. (Եպիփ. ծն.։)


Օտարատեսուչ

adj.

meddling with anothers things, bearing envy, envious.

· Calfa

NBHL (1)

Իբրեւ զչարագործ, կամ իբրեւ զօտարատեսուչ. (՟Ա. Պետ. ՟Դ. 15։) ( Սարգիս իմանայ զկախարդս եւ զվհուկս. Իսկ ի Հին բռ. դնի որպէս աղանդաւոր եպիսկոպոս։)


Օրամկրտիչք

s.

Ephionithes, daily baptists.

· Calfa

NBHL (1)

Աղանդաւորք եբիոնիտք՝ օր ըստ օրէ մկրտօղք արդէն մկրտելոց. յամենայն աւուր լուանալ կամեցօղքն.


Օրէնսդրեմ, եցի

va.

cf. Օրինագրեմ.

· Calfa

NBHL (1)

Ոչ օրէնսդրեաց դաւիթ. (Ճ. ՟Գ.։)


Օրհներգու, ի, աց

cf. Օրհնիչ.

· Calfa

NBHL (1)

Օրհներգուն դաւիթ ասէ։ Զոր աստուածաշունչ ձայնն նուագեաց օրհներգուին (կամ օրհներգոյին կամ օրհներգոյն) դաւթի։ Օրհներգուք գոլովտեառն ընդ դաւթայ. (Ճ. ՟Ա.։ Նար. ՟Կ՟Ա։ Երզն. մտթ.։)


Օրհնութիւնաբեր

adj.

bringing bless-ing or benediction;
— ցուցակ, Ritual.

· Calfa

NBHL (1)

Զաւետաւորեալն զաւակ դաւթի եւ աբրահամու զօրհնութիւնաբերն հեթանոսաց։ Օրհնութիւնաբեր կոյս. (ՃՃ.։)


Ակնհատութիւն, ութեան

NBHL (1)

փոխանակ գրելոյ՝ ԱԿԱՆՀԱՏՈՒԹԻՒՆ, կամ ԱԿԱՆԱՀԱՏՈՒԹԻՒՆ։ Գողութիւն. դաւաճանութիւն. խորելը.


Այրընտիր

NBHL (1)

Գունդ կազմէր այրընտիր բազմութեամբ ի պարսից եւ ի յունաց։ Բազում այրընտիր գնդաւ յարձակէին։ Այրընտիր զօրօք դիմեալ. (Փարպ.։)


Բազմայեղանակ

NBHL (1)

Բազմայեղ այլայլութիւնս դաւանէին. (Կանոն.։)


Խեղճ, խղճի


Կրճիմն

NBHL (1)

Կրճիմն եւ ցանդ եդաւ։ Կրճիմն խաղաղութեան մեղքն. (Լմբ. պտրգ. եւ Լմբ. սղ.։)


Հայթհայթեմ, եցի

NBHL (1)

(Աղանդաւորաց) յերկնից բերեալ, եւ յաստուածայնի բնութենէն հայթայթեալ քրիստոսի մարմին։ Յհ. (իմ. երեւ.։)


Հերձուածողական

NBHL (1)

Հերձուածողական դաւանութիւն, կամ կարծիք, կամ չարափառութիւն, կամ պտոյտք. (Նար. մծբ.։ Սարգ. ՟ա. պետր. ՟Ը։ Սարգ. ՟բ. պետ. ՟Ե։ Պրպմ. ձ։ Լծ. կոչ.։)


Միայնամարտութիւն, ութեան

NBHL (1)

Զայս եւ յըմբշամարտս է տեսանել, միայնամարտութեամբն ի գուպարս հանդիսիցն յաղթողք լինելով։ Զմիայնամարտութիւնս ի ցամաքի։ Զբռնացեալ հովիւն հալածել (յակոբայ) միայնամարտութեամբն։ Արտասանութիւն միայնամարտութեան դաւթի եւ գողիաթու. (Պիտ.։)