Definitions containing the research իլ : 9981 Results

Անգիտաբար

See full entry →
NBHL (2)

Առանց գիտելոյ իւր կամ այլոց. յանգէտս. պիլմէյէրէք, պիլմէզլիյիլէ.

Անգիտաբար եւ ակամայ մեղուցելոց. (Փիլ. լին.։)


Անգնալի, լւոյ, լեաց

See full entry →
NBHL (3)

ἅβατος. invius. Անկոխ. ընդ որ դժուարին է գնալ. կիտիլմէզ. կէչիլմէզ. եօլսուզ.

Զայս ճանապարհ, որ ախտից եւ չարութեանց է անգնալի. (Փիլ. իմաստն.։)

Եւ ուր գնալ հասանել անմարթ է. անմատչելի. ուր որ երթալ հասնիլ չըլլար. կիտիլմէզ. եէթիշիլմէզ.


Անգովելի, լւոյ, լեաց

See full entry →
NBHL (4)

Յանդուգն եւ անգով են առ ի վնաս խորհուրդք, թէպէտեւ արդարք իցեն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Անգովելի առնէ զարդարն երկրաւոր իրքս, եւ յանդուգն. (Լծ. փիլ.։)

Յանդուգն եւ անգով են առ ի վնաս խորհուրդք, թէպէտեւ արդարք իցեն. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Անգովելի առնէ զարդարն երկրաւոր իրքս, եւ յանդուգն. (Լծ. փիլ.։)


Անդաշն

See full entry →
NBHL (1)

Անդաշն՝ առանց խաղաղութեան, եւ անհամբոյր լինի (յն. մի բառ). (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Անդրիանդ, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Գրեաց զանդրիանդաց գիրս (յհ. Ոսկ. վասն կործանման կայսերական արձանաց). (Հ. կիլիկ.։) (զորս յետինք ԱՆԴՐԻԱՆԴԵԱՅՍ կոչեցին)։


Անզբաղապէս

See full entry →
NBHL (1)

որ եւ ԱՆԶԲԱՂԱԲԱՐ, ԱՆԶԲԱՂ. ἁμετεωρίστως, ἁπερισπάστως. sine ulla distractione, cura, constaner. Առանց զբաղանաց. անցնդելի մտօք. անշփոթ. հանդարտիկ. տաղտաղասըզ հուզուր իլէ.


Անըմբոնութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Ոչինչ անըմբոնութիւն գտանել (իլ) ի նոսա. (Եւս. քր. ՟Բ։)


Անընտանի

See full entry →
NBHL (2)

Քեզ անընտանի ստացուած է առաքինութիւն. (Փիլ.։)

Վայրենի եւ անընտանի իշխանութեանն գործ գործէ։ Զանընտանիսն եւ անձեռնընդելս։ Զանցուցանելով եւ զանընտանեացն զվայրենագունօքն. (Փիլ.։)


Անտեղ, ի

See full entry →
NBHL (1)

Զանտեղ ցուցանելով եւ զանփոփոխ աստուածային տեղիսն բնակութիւն։ Անյեղ եւ անտեղ եւ անշարժելի աստուծոյ բնութեանն. (Փիլ. ել. ՟Բ. 40. 46։)


Անիմաստաբար

See full entry →
NBHL (1)

Գիտութեամբ եւ շնորհօք, եւ մի՛ վայրապար անիմաստաբար. (Ոսկ. փիլեմ.։)


Անխոհականութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Երիցագոյն է զգայութիւն, խոհականութիւն, քան զանզգայութիւն եւ զանխոհականութիւն. (Փիլ. լին.։)


Անծանօթութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (2)

ἅγνοια. ignorantia. Չճանաչելն. անգիտութիւն. պիլմէզլիք.

Եւ ἁγνωσία, τὸ ἅγνωστον. ignoratio. չճանաչելն. անծանօթն գտանիլ ումեք. թաքնութիւն.


Անկեանք

See full entry →
NBHL (1)

ԶԱստուածն ամենեցուն տեսանել կարծեցեալ (մանովէ՝) անկեանս զկեանս իւր կարծէր. (Փիլ. սամփս.։)


Անհաշտութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (2)

Ոչ հաշտիլն. անհաշտ թշնամութիւն.

Մի՛ զբարկութիւնս յար հատուցանիցեմք անհամբոյր անհաշտութեամբ, եւ առանց խաղաղութեան. (Փիլ. լին.։)


Անհլութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Տարագրէ զմարդկան զանհլութիւնն՝ առաքինութեան հլութեամբ զարդարիլ յԱստուծոյ. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)


Անձնընտիր՞՞՞առնեմ

See full entry →
NBHL (1)

Անձնընտիրք լինելով՝ յոյժ բազմանայ լալումն ողբոյս. (Եղիշ. ՟Դ։) (որ մարթի ձգիլ եւ ի յաջորդ նշ։)


Անմահկանացու

See full entry →
NBHL (1)

Վասն անմահկանացու կենացն փափագանաց վախճանել զմահկանացու կեանսն. (Փիլ. տեսական.։)


Անուշացուցանեմ, ուցի

See full entry →
NBHL (1)

Իբրեւ զկերակուրս անուշացուսցես զնա ինձ գողտրիկ եւ հեշտ եւ սիրելի. (Փիլ. լին.։)


Անվնասութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

τὸ ἁβλαβές. illaesum esse. Չկրել զվնաս. անվնաս պահիլն.


Անփառաւորութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Իսկագոյն եւ տիրագոյն է իմաստուն աղքատն քան զանզգա մեծատունն, անփառաւորն քան զփառաւորն. (Փիլ. լին.։)


Աշխատակից

See full entry →
NBHL (1)

ԱՇԽԱՏԱԿԻՑ ԼԻՆԵԼ. Ի միասին աշխատիլ. գրոծակից լինել. եմեկտաշ օլմագ.


Աշխարանք

See full entry →
NBHL (1)

Սուգ եւ աշխարանս առնուն։ Ողբ եւ աշխարանք փոխանակ երգոց։ Զհարսնական զերգս արարեր ողբս աշխարանաց. (Փիլ.։)


Ապրեմ, եցի

See full entry →
NBHL (1)

Ապրեաց տունն ի հրձգութենէ. (Փիլ. սամփս.։)


Առածիմ, եցայ, ածեալ

See full entry →
NBHL (1)

Առբերիլ. ի վերայ գալ իւր կամ իրերաց. շրջաբերիլ. յետս դառնալ. պտըտիլ, դառնալ ի վրայ, կամ իրարու վրայ գալ.


Առասպելագրութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Պարապիլ յառասպելագրութիւնս. (Մագ. ՟Ժ՟Է։)


Առատաբար

See full entry →
NBHL (1)

Զխաղաղութեանն բարիս զամենայն ամենեցուն առատաբար մատուցանելով։ Յիւրմէ իմաստութենէն, զոր առատաբար մեծութեամբ տարածեալ սփռեաց. (Փիլ.։)


Առաւելաստացութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (2)

Նաեւ քան զամենեսին՝ որք ի զօրութիւն, յիւրմէ առաւելաստացութենէ ձեռնհաս եղեալ՝ յամենայն կամս վայելեաց. (Փիլ. նխ.։)

Կարօտագոյն հոգւոջն առ զօրութիւն՝ առաւելաստացութիւն զինուորութեան (կամ սպառազինութեան) հանգիտասցի. (Փիլ. լիւս.։)


Աստեղագիտական, ի, աց

See full entry →
NBHL (1)

Յաստեղագիտական եւ քաղդէաղանդն կարծեաց օրինեց։ Աբրամ թարգմանի հայր վերամբարձ, երեւեցուցանէ զաստեղագիհականն եւ զվերամբարձայածուն. (Փիլ. իմաստն.։)


Աստիճանիմ, եցայ

See full entry →
NBHL (1)

Բաժանիլ կամ ի վեր ելանել յաստիճանս. զանազանիլ ո՛ր եւ է աստիճանաւ.


Աստուածակամար

See full entry →
NBHL (1)

Զգենու զգոյնս զանազանս, եւ ըստ երկնային գնդին երեւի ի տեսիլ կամարաձեւ. զոր եւ մարդիկք աստուածակամար կարդացին. (Շիր.։)


Աստուածամարտութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (2)

θεομαχία bellucontra deum Մարտ ընդդէմ Աստուծոյ. Աստուծոյ դէմ կռիւ, կռուիլը.

Ժառանգ եղեւ աստուածամարտութեամբն յաւիտենական հրոյն. (Հ. կիլիկ.։)


Աստուածավայել

See full entry →
NBHL (1)

Օրհնութիւնս եւ երգբ աստուածավայելս։ Տեսանես զԱստուածավեյել ժողովելոցն թիւ. (Փիլ. ել.։)


Աստուածարարութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Ի բաց բառնալով զամենայն զայսպիսի աստուածարարութիւն, ի ճշմարիտ էութիւնն Աստուծոյ կոչեաց. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Աստուածարեմ, եցի

See full entry →
NBHL (3)

ԱՍՏՈՒԱԾԱՐԵՄ. չ. կամ ԱՍՏՈՒԱԾԱՐԻՄ. ձ. ἑνθουσιάζω, ἑπιθειάζω divino, fanatico furore ago, limphor Աստուածազգեստ լինել. լինել իբրեւ ի հիացման. յափշտակիլ հոգւո. մարգարէանալ. արտաքոյ ելանել անձին. կոկոզանա. մոլիլ. մոլեգնիլ.

Յերկնային տռփանացն յափշտակեալք՝ աստուածազգեստք լինին։ Խնդալից զուարթանան եւ աստուածարեն։ Յորժամ աստուածարեսցէ ինչ ժամանակ, անդրէն դառնայ առ ինքն։ Մարգարէական ոգի ամենայն աստուածարի, եւ աստուածային մոլութեամբն օրէնսդրէ։ Ընդ ձեւով մարգարէութեան մտեալ ղօղեսցէ, աստուածարել եւ ըմբռնել թուելով. (Փիլ. ստէպ։)

Յորժամ սկսցին աստուածազգեստ լինել եւ աստուածարեալ, եւ ըմբռնիլ յԱստուծոյ։ Յերկնային առփանացն յափշտակեալք՝ իբրեւ զաստուածարեալսն եւ զմոլեալսն բարեաւ, եւ ըզկոկոզեալսն. (Փիլ.։)


Ատոքահատ

See full entry →
NBHL (1)

Բոյս ատոքահատ, պարարտացեալ անփուտ ցորենոյ. (Թէսփիլ. ՟Խ մկ։)


Արագազերծ՞՞՞լինիմ

See full entry →
NBHL (1)

ԱՐԱԳԱԶԵՐԾ ԼԻՆԵԼ. Արագ զերծանիլ.


Արգելաւոր

See full entry →
NBHL (1)

Արգելաւորն եւ կրօնաւոր լերկ է (որպէս զյակոբ՝) սակաւապէտութեան ընկեր։ Արգելաւորքն եւ յաղթկուքն հարկաւորօքն հարկաւորօքն մահկանացուին գան ի կերակուրս եւ յըմպելիս։ Առաքինին սակաւապէտուեան, եւ արգելաւոր կրօնաւորութեան է ընկեր. (Փիլ.։)


Արուեստագործութիւն, ութեան

See full entry →
NBHL (1)

Զիա՞րդ կերակրոց եւ ըմպելեաց ընդհատումն եւ բախումն գործեսցէ առանց որովայնի, եւ առ ի սոյն արուեստագործութեան. (Փիլ. այլաբ.։)


Աւելուկք

See full entry →
NBHL (1)

Աւիլեաց զխցիկն, եւ զաւելուկսն կուտեաց ի մէջ տան. (Ոսկիփոր.։)


Բազմաստացուած

See full entry →
NBHL (1)

Դիմոկրտոս ... ընչեղ եւ բազմաստացուածոց՝ պարգեւս մեծամեծս առնուլ. (Փիլ. նխ. ՟բ.։)


Բազմօրեայ, էի, ից

See full entry →
NBHL (1)

Եօթներեկաւն զաւագսն եւ զբազմօրեայ տօնս բաշխեալ ետ. (Փիլ. ՟ժ. բան.։)


Քերովբ, ից

See full entry →

cf. Քերովբիմ.

NBHL (4)

ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. χερούβ, χερουβείμ, -βίμ, -βεῖν, -βίμ cherub, cherubim, -bin. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.

Զի՞նչ է քերովբիմն. թարգմանի՝ գիտութիւն բազում։ Քաղդէացւոց լեզուովն ասացեալ է քերովբիմ. (Փիլ. ել.։)

Սուրն բոցեղէն, եւ քրոբիմն։ Բոցեղէն սրոյն տեսիլ, եւ քերոբիմն. (Եփր. ծն.։)

Դէմք քերովբիմացն ի միմեանց կողմ հային։ Կառս Աստուածոյ զքերոբիմսն նկարագրէ։ զսերովբիմն, եւ զկնի զքերով բիմն մերձաւոր սերովբէից։ Բազմակամբք քերովբէիւք։ Անպատում աթոռ ասիուածութեանն ասէ զքերովբէսն։ Քերովբէից, եւ մարմնաւոր քերովբէ. (Փիլ.։ Առ որս.։ Սարգ.։ Անյաղթ բարձր.։ Խոսր.։ Շար.։)


Քերովբիմ, աց

See full entry →

s. pl.

cherub;
cherubim.

NBHL (4)

ՔԵՐՈՎԲ ՔԵՐՕԲ ՔԵՐՈԲ ՔԵՐՈՒԲ ՔԵՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈԲԷ ՔՐՈՎԲԷ ՔԵՐՈՎԲԻՄ ՔԵՐՈԲԻՄ. Բառ եբր. քերուպ. յոքնակի՝ քերօպիմ, քէրուպիմ. Վերին դաս զուարթնոց զկնի Սրովբէից, քառակերպեան երեւեալ ի տեսիլս, եւ քառաթեւ եւ բազմաչեայ հրացայտ. եւ նկար կամ քանդակ գրուագաց նոցա ի նոյն նմանութիւն. ասի եւ զբանսարկութենէն՝ որ երբեմն գլուխ էր հրեշտակաց.

Զի՞նչ է քերովբիմն. թարգմանի՝ գիտութիւն բազում։ Քաղդէացւոց լեզուովն ասացեալ է քերովբիմ. (Փիլ. ել.։)

Սուրն բոցեղէն, եւ քրոբիմն։ Բոցեղէն սրոյն տեսիլ, եւ քերոբիմն. (Եփր. ծն.։)

Դէմք քերովբիմացն ի միմեանց կողմ հային։ Կառս Աստուածոյ զքերոբիմսն նկարագրէ։ զսերովբիմն, եւ զկնի զքերով բիմն մերձաւոր սերովբէից։ Բազմակամբք քերովբէիւք։ Անպատում աթոռ ասիուածութեանն ասէ զքերովբէսն։ Քերովբէից, եւ մարմնաւոր քերովբէ. (Փիլ.։ Առ որս.։ Սարգ.։ Անյաղթ բարձր.։ Խոսր.։ Շար.։)


Քերումն, ման

See full entry →

s.

scratching, scraping;
excoriation.

NBHL (1)

Քերելն, իլն.


Քեցեմ, եցի

See full entry →

va.

to detach, to separate, to extrange, to remove, to take away;
— ի ստենէ զորթն, — զմանուկն ի կաթին սովորութենէ, to wean;
— զսիրտ յաշխարհէ, ի հեշտութեանց, to wean or detach one's heart from worldly matters.

NBHL (1)

Յինքենէ անջատեալ որոշէ եւ ի բաց քեցէ։ Միջնորդ լինի եւ դատաւոր երկոցուն կողմանց, որք ի միմեանց քեցեալ թուին, սէր եւ միաբանութիւն գործելով. (Փիլ. ել. եւ Փիլ. իմաստն.։)


Քեցումն, ման

See full entry →

s.

detachment, separation.

NBHL (2)

Քեցելն, իլն.

Իբր յանջատումն եւ ի քեցումն ահա խորհի։ Իբրու ի գղեցիկ մարց քեցումն ի ստեանց պատանեացն. (Փիլ. լին. ՟Դ. 135։ Մագ. ՟Ի՟Զ։)


Քթափողք, ղոց

See full entry →

s.

nostrils.

NBHL (1)

Հոտոտելիք յերկուս ըռընգունս բաժանեալ, ըստ իւրաքանչիւր քթափողաց շրջեալ. (Փիլ. լին. ՟Գ. 5։)


Քթթելիք

See full entry →

s.

winking, blinking of the eye;
twinkling, trice.

NBHL (1)

ՔԹԹԵԼԻՔ ՔԹԹՈՒՄՆ ՔԹԻԹ. Քթթելն, թարթումն աչաց. թարթափ. թօթափիլն ական. ակնթարթ.