Definitions containing the research ձեռն : 1609 Results

Անմահանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to be immortalized.

NBHL (1)

Կենաց փայտ ասեն զբարեպաշտութիւն, ի ձեռն որոյ մանաւանդ միտք անմահանան. (Փիլ. լին.։)


Անմարմնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incorporality.

NBHL (1)

Զանմարմնութիւն ձայնին ի ձեռն նիւթական գործեաց երեւեցուցանել. (Երզն. փեր։)


Անմոլար, ի, ից, աց

See full entry →

adj.

infallible, unerring;
— աստեղք, fixed stars.

NBHL (1)

Անմոլար՝ աստուածաւանդիւք առաջնորդութեամբք հետեւեցելոց ձեռն տուեալ. (Դիոն. եկեղ. ՟Բ։)


Անյուսալի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

desperate, despaired of;
unhopeful.

NBHL (1)

Ամենեւին անհասանելին անյուսալի է եւ անձեռնարկելի։ Քաղաքաց, ազանց՝ անյուսալի փոփոխմամբք. (Ածաբ. ծն.։)


Աննախանձ

See full entry →

adj. adv.

not envious;
liberal, generous;
without envy;
generously, abundantly.

NBHL (1)

առաւել, ըստ յն. ոճոյ, Առատ. ոչ ճշդող. ոչ խնայօղ. եւ ոչ ճշդեալ. ոչ կծկեալ. լիասիրտ. անխնայ առատաձեռնութեամբ. ճէօմէրտ, գընամազ, էսիրկէնմէզ.


Աննախանձութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Աննախանձաւորութիւն.

NBHL (1)

Չունելն զնախանձ, կամ զմախանս եւ ըստ յն. ոճոյ, նաեւ առատաձեռնութիւն.


Աննիւթական, ի, աց

See full entry →

cf. Աննիւթ.

NBHL (1)

Ի ձեռն աննիւթականի գրոյ. (Դիոն. եկեղ.։)


Աննուէր, ուիրաց

See full entry →

adj.

without offering;
implacable, inexorable, cruel.

NBHL (1)

Անողոքելի ի ձեռն նուիրաց կամ աղաչանաց. անհամբոյր. անաղք. անամոք. անգութ. անհաշտ. ἅσπονδος. implacabilis.


Անշահ, ից

See full entry →

adj.

unprofitable, useless, vain.

NBHL (1)

Որ ոչ շահի ինչ. ցականեալ. ունայնաձեռն.


Անշարժութիւն, ութեան

See full entry →

s.

immobility, immovableness, stability, firmness.

NBHL (1)

Ո՛չ ամենայն ներգործութիւն՝ շարժութիւն է. այլ է ինչ, որ ի ձեռն անշարժութեան ներգործութեամբ, ըստ որում նախ ներգործէն աստուած. քանզի որ նախ շարժէն՝ անշարժ է. (Նիւս. բն.։)


Անշնչութիւն, ութեան

See full entry →

s.

expiration, death;
asphyxia.

NBHL (2)

Անհնար է անշնչութիւն եւ անկամութիւն զամենայնէ համարել Ոչ ի ձեռն անշնչութեան զշարժմունսն ունելով. (Փիլ. նխ. ՟ա.։)

Զձեռն սրբոյն՝ որ անշնչութեամբն էր խափանեալ, շարժեաց. (Յհ. կթ.։)


Անշօշափելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

adj.

impalpable.

NBHL (1)

ἁναφής, ἁχείροτος. intactilis, qui tangi nequit. Զոր չէ մարթ շօշափել կամ զննել ձեռօք. անձեռնարկելի. անհպելի. անմատչելի.


Անոյժ

See full entry →

adj.

without force, feeble.

NBHL (2)

ἅτονος. infirmus, ἁσθενής, invalidus. Ուր կամ ոյր չիք ոյժ. տկար. անզօր. անգործ. անձեռնհաս. եւ Անվաւեր. (գրի եւ ԱՆՅՈՅԺ, ԱՆՈՒԺ). գուվվէթսիզ, կեչմէզ.

Անոյժ եւ անհաստատ լիցի ձեռնադրութիւն. (Կանոն.։)


Անորդութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անզաւակութիւն.

NBHL (1)

Զանորդութիւն իւր լցուցանելով սառայ ի ձեռն նաժշտին, ոչ իրաւացոյց զառն տուն անորդութեամբ բառնալ թողուլ։ Քան զանորդութիւն եւ զանսէրութիւն ոգւոց ոչինչ ոք այլ չար գուցէ. եւ այս է անուսումնութիւն եւ անխրատութիւն. (Փիլ. լին. եւ Փիլ. ել.։)


Անուսումնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

cf. Անուսութիւն.

NBHL (1)

Անուսումնութիւն յոր ինչ իրս եւ ձեռնարկիցէ, բնաւորեցաւ շփոթս յարուցանել. (Պիտ.։)


Անպատճառ

See full entry →

adj. adv.

without cause, — principle, causeless;
without reason or motive;
absolutely, peremptorily.

NBHL (1)

Անբան արհեստք լսին, այսինքն ոչ անպատճառք. քանզի ոչինչ է արհեստ, որ ոչ ունի պատճառս։ Հմտութիւն է միոյ իրի անպատճառ գիտութիւն, ոչ գիտելով զպատճառն։ Ի ձեռն տեսականին եւ բանի գայ ի գործածականն. (Սահմ. ՟Ժ՟Ա. ՟Ժ՟Բ. ՟Ժ՟Թ։)


Անպտուղ

See full entry →

adj. adv.

unprofitable, useless;
unfertile, unfruitful, barren;
un-profitably, uselessly.

NBHL (1)

Եւ Չառօղ զպտուղ կամ զօգուտ ինչ. ունայնաձեռն. դատարկ.


Անլուսին

See full entry →

adj.

moonless, dark.

NBHL (1)

Գիշեր իմն անլուսին առ ձեռն պատրաստ ունելով. (Պիտ.։)


Անխայեմ, եցի

See full entry →

va. vn.

to be economical;
to spare, to except;
to respect;
to preserve.

NBHL (1)

Որում ոչ անխայեցեր զբժշկութեան ձեռնատուութիւն։ Մի՛ անխայեր զազատարարդ քո բան. (Նար. ՟Ծ՟Ը. ՟Հ՟Ը։)


Անխոնջ

See full entry →

adj. adv.

indefatigable;
fresh, unfatigued;
stubborn, obstinate;
indefatigably.


Անկար

See full entry →

adj.

seamless;
not sewed;
incapable, unable, weak, feeble, impotent;
impossible;
— է, it is impossible.

NBHL (1)

cf. ԱՆԿԱՐ, ի, ից, աց.) ἁδύνατος. impotens, impos. Չունօղ զկար զօրութեան. անկարօղ. տկար. հիւանդ, կամ անձեռնհաս, անբաւական. գատըրսըզ. գուվվէթսիզ. գուտրէթսիզ.


Անկարող

See full entry →

adj.

unable, feeble, incapable.

NBHL (1)

որ եւ ԱՆԿԱՐ. Որ չէ կարօղ. տկար. անձեռնհաս. չիկրցօղ. գատըր օլմայան, գուտրէթսիզ.


Անկնիք

See full entry →

adj.

not marked, unsealed;
not baptized.

NBHL (1)

Անկնիք ոսկի դիւրաւ ձեռնարկանելի է գողոց. (Բրս. մկրտ.։)


Անկոխ

See full entry →

adj.

untrodden, desert.

NBHL (1)

Գերազանց քան զբնակութիւն ի յանկոխելին տեղի ձեռնարկէր։ Իմաստասիրութիւն վերնական եւ անկոխելի. (Նար.։)


Անկողոպուտ

See full entry →

adj.

that cannot be plundered, not subject to devastation.

NBHL (2)

ԱՆԿՈՂՈՊՈՒՏ ԱՆԿՈՂՈՊՏԵԼԻ ἅσυλος. inspoliatus, intemeratus, tutissimus. Զոր չէ մարթ կողոպտել. անկապտելի. անքոյթ. անձեռնարկելի. անապական, որ չի թալլըւիր. սօյուլմազ. չալընմազ. էմին.

Աստի անդր մատուսցուք յանկողոպտելի գանձանակն ի ձեռն աղքատաց։ Զամենայն ինչ անդր ժողովեսցուք յանկողոպտելի գանձարանն. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 24. 28։)


Անհամբոյր, բուրից

See full entry →

adj.

haughty, unsociable, reserved, austere, churlish, uncivil, morose, sullen, surly, harsh, forbidding.

NBHL (1)

Յանհամբոյր նմին ձեռնարկեսցէ զգովութեանցն զհետեւումն. (Պիտ.։)


Անհանճար, ից, աց

See full entry →

adj.

foolish, imprudent, ill-advised.

NBHL (1)

Վրիպեսցէ ի ձեռն ինքեան յանհանճար խնդրոյն. (Դիոն.։)


Անհասանելի, լւոյ, լեաց

See full entry →

cf. Անհաս.

NBHL (1)

Ամենեւին անհասանելին՝ անյուսալի է եւ անձեռնարկելի. (Աստոաւծաբ Ծն.։)


Անհասութիւն, ութեան

See full entry →

s.

incomprehensibility;
unripeness.

NBHL (1)

Չկարելն ուրուք հասանել իմիք. անձեռնհաս գոլն. անկարութիւն.


Անհաւան, ից

See full entry →

adj.

incredulous, who makes difficulties;
obstinate, subborn, headstrong.

NBHL (1)

Ոչ եղէ անհաւան երկնաւոր տեսլեանն։ Լուարո՛ւք ինձ անհաւանք։ Ժողովուրդ անհաւան է։ Սիրտ անհնազանդ եւ անհաւան։ Լուիցես նմա, եւ մի՛ անհաւան լինիցիս։ Ձգեցի զձեռն իմ առ ժողովուրդն անհաւան եւ հակառակօղ. եւ այլն։


Անհնարին

See full entry →

adj. adv.

impossible;
extremely difficult;
insupportable, intolerable;
extreme, violent, excessive, enormous, horrible, terrible.

NBHL (1)

Յանհնարինսն ձեռնակէին. (Ոսկ. յհ. ՟Ա. 28։)


Այլափառութիւն, ութեան

See full entry →

s.

heterodoxy.

NBHL (1)

Վասն նոցա այլաբառութեան եւ սատանայական յանդգնութեան ի ձեռն սակաւուց գրեցի զթուղթդ. (Աթ. ՟Ժ՟Բ։)


Այն, այնր, այնորիկ, այնու, այնուիկ

See full entry →

pron.

that, it, the.

NBHL (1)

Որք յաղջամղջին տեղւոջ ելով՝ այն ինչ յարեգակն հայել ձեռնարկեն. (Մագ. ԾԷ։)


Այսգոյն, ունի, ից

See full entry →

adj.

cf. Այսպիսի.

NBHL (1)

Ընդ ձեռն այսգունի անճառ միաւորութեանն. (Խոսրովիկ.։)


Այց

See full entry →

s.

visit;
search;
inspection;
— առնել, յայց ելանել, to visit, to go to see, to make a visit;
— եւ խնդիր առնել, յայց եւ ի խնդիր ելանել, to search, to examine, to observe.

NBHL (1)

Կենդանի մաղթանք նորա այց ինձ արասցէ։ Ոչ ձեռն կարկառի առ կիրս վտանգաւորին՝ այց առնել նմին. (Նար. ՟Ժ՟Ա. ԺԹ։)


Անագորոյնութիւն, ութեան

See full entry →

s.

perfidy, treachery, disloyalty;
cruelty, inhumanity, ferocity, barbarity.

NBHL (1)

Մատնէր զինքն ի ձեռն ամբոխին, որք լի էին անագորոնութեամբ (կամ անագորոյնութեամբ). (Ոսկ. յհ.։)


Անազատութիւն, ութեան

See full entry →

s.

want of nobility;
niggardliness, lowness.

NBHL (1)

Եւ գռեհկութիւն. գործ սինլքոր մարդկան. յանդուգն ձեռներիցութիւն. ինքնագլխութիւն. խօրեաթլըգ. (որպէս թէ գրեալ լինէր ըստ յն. ապազատութիւն). ἁπελευθέρωσις.


Անայցելու

See full entry →

adj.

abandoned, forlorn, helpless.

NBHL (1)

Մինչ զի ի ձեռն այսոցիկ երեւելի լինել այնոցիկ, որք ոչ անայցելու են. (Նիւս. կազմ. ԼԱ։)


Անաչառ

See full entry →

adj. adv.

impartial, showing no respect of persons, upright, disinterested, just, fair, righteous, exact;
strict, austere, severe, rigid, rigorous;
cf. Անաչառաբար.

NBHL (1)

Անաչառ անողորմ ձեռն պատերազմի. (՟Բ. Մակ. ՟Ժ. 29։)


Անաչեայ

See full entry →

adj.

blind;
without eyes;
blinded.

NBHL (1)

Անձն աստուածատեսակ եղեալ՝ յանմատոյց լուսոյն ճառագայթս ձեռնարկէ անաչեայ ձեռնարկութեամբ. (Դիոն. ածայ.։)


Անասնանամ, ացայ

See full entry →

vn.

to become quite a brute, to lead the life of a brute;
to be clownish or churlish, to be besotted.

NBHL (1)

Դէպ լինի՝ զի եւ բա՛նս անասնանայ ի ձեռն առ անասունն միտելոյ. (Նիւս. կազմ. Ի։)


Անասուն, սնոյ, սնոց

See full entry →

adj. s.

irrational;
animal, brute.

NBHL (1)

Անասուն մատամբք ձեռաց ի ձեռն հնչման գործւոյն՝ բանին կցորդեսցէ յԱստուած օրհնութիւնսն. (Վրդն. սղ.։)


Անաստուածպաշտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

idolatry.

NBHL (1)

Ի ձեռն սովորութեան ամուսնացելոցն ընդ հեթանոսական ազգին՝ ուսան զանաստուածպաշտութիւնս նոցա. (Կանոն.։)


Անբաւ, ից

See full entry →

adj.

infinite, unbounded, unlimited, innumerable, immense.

NBHL (1)

Զանբաւն ի ձեռն երեւելեացն ուշի՝ նպատակի արուեստին հանդիպեցուցանել. (Նիւս. կազմ. ԼԲ։)


Անբաւական, ի, աց

See full entry →

adj.

insufficient, incapable.

NBHL (1)

(գտանի գրեալ եւ ԱՆԲՈՎԱԿԱՆ). Որ չէ բաւական անձամբ անձին. անձեռնհաս. անկարօղ. գուտրէթսիզ.


Անբաւականութիւն, ութեան

See full entry →

s.

insufficiency, incapacity.

NBHL (3)

Անձեռնհասն գոլ. տկարութիւն. յետնութիւն. նուաստութիւն. անկարութիւն.

Մառախուղ (յայտ առնէ) զայլոց անբաւականութիւն տեսութեանն։ Կամեցաւ ի ձեռն իմոյ անբաւականութեանս յայտնել զսուրբս իւր. (ՃՃ.։)

Առձեռն էր պատճառն՝ տկարութիւն մարմնոյ, եւ անբաւականութիւն բանի. (Երզն. քեր.։)


Անգամագիւտ

See full entry →

adj.

unsuccessful, unsatisfied.

NBHL (1)

ԱՆԳԱՄԱԳԻՏ ԱՆԳԱՄԱԳԻՒՏ. Ուր չիցէ մարթ գամագիտ լինել, կամ կռիւ ոտից գտանել. անըմբռնելի. անձեռնհաս.


Անգայտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

rarefaction;
liquefaction.

NBHL (1)

Ունել հրոյ՝ սրութիւն, անգայտութիւն, շարժութիւն. երկրի՝ բթութիւն, խտութիւն, կայս։ Արտաշնչութիւն, ըստ որում շոգիք իմն բազում ի ձեռն անգայտութեան մորթոյն թափանցիկ լինին. (Նիւս. բն.։)


Անգիտութիւն, ութեան

See full entry →

s.

ignorance, inexperience;
անգիտութեամբ, ignorantly.

NBHL (1)

Անգիտութեամբն գնայ (նաւն) զուղեւորութիւնն ի ձեռն հմուտ ճարտար նաւապետին. (Եղիշ. ՟Ը.) իմա՛, յանգէտս, առանց գիտելոյ։


Անգիր

See full entry →

adj. adv.

without letters, — print;
unwritten, verbal, oral;
ignorant, uninstructed;
verbally, by word of mouth.

NBHL (1)

Ի ձեռն տասն աղքատ եւ անգիր արանց. (Ոսկ. գծ.։)